Demak, çok daha büyük bir kıyı projesinin ilk aşamasına hazırlanıyor
Endonezya Kuzey Java Kıyı Yönetim Otoritesinin (BOPPJ), Banten’den Doğu Java’daki Gresik’e uzanacak 575 kilometrelik savunma sistemi planı öncesinde, mangrovları içeren bir kıyı koruma pilotunu 19 Ekim 2026’da başlatması bekleniyor. Fiziksel deniz bariyerlerinin inşasına 2027’de başlanması hedefleniyor.
İçindekiler
- Demak, çok daha büyük bir kıyı projesinin ilk aşamasına hazırlanıyor
- Ekim ve 2027 için neler planlanıyor?
- Mangrovlar deniz bariyerlerini nasıl tamamlıyor?
- Kıyının altındaki zemin neden önemli?
- Deniz araştırmaları mühendislik çalışmalarına yön veriyor
- Üniversitelerden kalıcı uzmanlık geliştirmeye katkı sunmaları isteniyor
- Orta Java yerel mangrov deneyiminden yararlanmayı hedefliyor
- Karmaşık bir kıyı şeridinde büyük ölçekli proje
- Çevresel incelemeler ve sonraki kararlar
- Öne Çıkanlar
Orta Java’nın Demak bölgesindeki Sayung’da, Timbulsloko köyünde işçiler 16 Ekim’de yarı geçirgen dalga bariyerleriyle korunan mangrov dikim alanlarını güçlendirmek için ağır iş makineleri kullanıyordu. Çalışmalarda, bir miktar suyun geçişine izin verirken dikim alanlarını korumaya yardımcı olması amaçlanan altıgen bloklar da yer alıyor.
“Dev Deniz Duvarı” olarak bilinen proje; açık denizde bariyerleri, kıyı boyunca bentleri ve kıyı ekosistemlerine dayalı korumayı bir araya getiriyor. Ekim ayındaki etkinliğin ekosistem bileşenini tanıtması, daha kapsamlı mühendislik programının ise daha sonra hayata geçirilmesi amaçlanıyor.
Projenin önemi kıyı şeridinin ötesine uzanıyor. Planlanan sistemin, Endonezya’da Pantura olarak bilinen Java’nın kuzey kıyısı boyunca evleri, sanayi bölgelerini, limanları, havalimanlarını, tarım arazilerini ve diğer altyapıları koruması amaçlanıyor. Kıyı toplulukları gelgit kaynaklı su baskınları, erozyon, deniz seviyesinin yükselmesi ve zeminin çökmesiyle karşı karşıya.
Devlet Başkanı Prabowo Subianto, projenin tamamlanmasının yaklaşık 20 yıl sürebileceğini söyledi. Demak’taki acil görev daha küçük ve somut: Mangrovların kıyı korumasının bir parçası olabileceği bir alan hazırlamak, aynı zamanda kamu kurumlarının çok daha geniş bir alandaki tasarımları geliştirmesi ve inşaat çalışmalarını koordine etmesi.
Ekim ve 2027 için neler planlanıyor?
Altyapı ve Bölgesel Kalkınmayı Koordinasyon Bakanlığında temel altyapı koordinasyonundan sorumlu Nazib Faizal, mangrovları merkeze alan ekim ayındaki başlangıç için hazırlıkların sürdüğünü söyledi. Duyurusunda ilk aşamayı şöyle anlattı:
İnşaatın temelini bu ekim ayında atacağız, inşallah. Ancak ilk tören, doğa temelli bir çözüm olarak mangrovları içerecek.
Nazib, yetkililerin hazırlıkları bir ya da iki hafta içinde tamamlamayı umduğunu belirtti. Demak pilotu için daha ayrıntılı takvim etkinliği 19 Ekim’e yerleştirirken, geleneksel kıyı altyapısının 2027’de yapılmaya başlanması hedefleniyor.
BOPPJ Başkanı Didit Herdiawan Ashaf, program faaliyetleri ile altyapı inşaatına yönelik hazırlıkların; ilçe, kent ve eyalet yönetimlerinin iş birliğiyle birlikte koordine edildiğini söyledi. Takvim, birkaç aşamada geliştirilen saha gösterimlerini, araştırmaları ve mühendislik hazırlıklarını bir araya getiriyor.
- 1995: Deniz duvarı önerisi ilk kez Devlet Başkanı Soeharto döneminde gündeme getirildi ve sonraki yönetimler döneminde sürdürüldü.
- 20 Kasım-29 Aralık 2025: Kamu kurumları Cakarta Körfezi’nde ve Semarang çevresindeki sularda deniz araştırmaları yaptı.
- 26 Şubat 2026: Yükseköğretim ve kıyı yönetimi yetkilileri, üniversitelerin araştırma desteğini görüştü.
- 8 Ekim 2026: BOPPJ, Orta Java’da başlangıç noktaları olarak Semarang Körfezi, Demak ve Kendal’ı belirledi.
- 19 Ekim 2026: Mangrov ve kıyı ekosistemi pilotunun başlatılması planlanıyor.
- 2027: Fiziksel deniz bariyerlerinin inşasına başlanması hedefleniyor.
Mangrovlar deniz bariyerlerini nasıl tamamlıyor?
BOPPJ, programı bütünleşik bir kıyı koruma sistemi olarak tanımlıyor. Açık denizdeki bentler denizde bariyer oluşturacak, kıyı bentleri sahil şeridini koruyacak, mangrovlar ve diğer ekosistem önlemleri ise ek bir koruma katmanı sağlayacak.
Mangrovlar dalga enerjisini azaltmaya ve köklerinin çevresinde tortu biriktirmeye yardımcı olabilir. Ne kadar yararlı olacakları su hareketleri, tortu arzı ve genç ağaçların yaşayıp yaşayamayacağı gibi yerel koşullara bağlı. Bu nedenle ağaç dikmek, fidanları açıkta kalan çamura yerleştirmekten ibaret değil.
Timbulsloko’daki yarı geçirgen dalga bariyerleri bu pratik soruna çözüm getiriyor. Yarı geçirgen bir yapı, tamamen katı bir duvar oluşturmak yerine bir miktar suyun geçmesine izin veriyor. Dikim alanında gelen dalgaların gücünü azaltmak, genç mangrovların tutunma şansını artırabilir.
Demak’taki hazırlıklar, ekolojik iyileştirme ile mühendisliğin aynı alanda nasıl birlikte yürütülebileceğini gösteriyor. İşçiler, planlanan gösterimden önce dikim alanlarını güçlendiriyor ve dalga koruma yapıları kuruyor. Mangrovlar, büyük ölçekli fiziksel altyapıyı da içeren programın bir bileşeni.
Kıyının altındaki zemin neden önemli?
Orta Java’nın kıyı sorunları arasında, zeminin yüzeyinin çökmesi anlamına gelen arazi çökmesi de bulunuyor. Vali Ahmad Luthfi, eyaletin kıyılarında yılda yaklaşık 8 ila 11 santimetre arazi çökmesi yaşandığını; buna gelgit kaynaklı su baskınlarının, erozyonun, ekosistem hasarının ve nehir ağızları çevresindeki değişimlerin eşlik ettiğini söyledi.
Zemin çöktüğünde, denizin kendisinde bir değişiklik olmasa bile evlere, yollara ve tarlalara kıyasla deniz seviyesi yükselir. Deniz seviyesinin yükselmesi de baskıyı artırır. Yağış kaynaklı su baskınları ayrı bir sorun yaratır; çünkü iç kesimlerden gelen suyun da yerleşim alanlarından uzaklaşacak bir yol bulması gerekir.
Denizcilik ve Balıkçılık Bakanlığı, Cakarta Körfezi ile Semarang çevresindeki suları gelgit kaynaklı su baskınlarına, kıyı erozyonuna, ekosistem hasarına ve sosyal ve ekonomik faaliyetlerin aksamasına karşı özellikle savunmasız bölgeler olarak belirledi. Bakanlığın Deniz Mekânsal Planlama Genel Müdürü Kartika Listriana, kıyı bölgelerinin kalkınmasında yaşanan güçlüklerin artmasını iklim değişikliği, deniz seviyesinin yükselmesi ve büyük kentlerdeki hızlı arazi çökmesiyle ilişkilendirdi.
Pantura boyunca yaşayanlar ve işletmeler konut, balık havuzları, balıkçılık, tarım, fabrikalar ve ulaşım için kullanılan arazilere bağımlı. Koruma programı, denizin yanı sıra bu faaliyetleri de hesaba katmalı; su hareketlerindeki ve kıyı koşullarındaki değişiklikler, kıyı topluluklarının yaşama ve çalışma biçimini etkiliyor.
Deniz araştırmaları mühendislik çalışmalarına yön veriyor
Denizcilik ve Balıkçılık Bakanlığı, Endonezya Donanmasının Hidro-Oşinografi Merkezi (Pushidrosal) ile birlikte 20 Kasım-29 Aralık 2025 tarihleri arasında Cakarta Körfezi ve Semarang sularında araştırmalar yürüttü. Bakanlığın 15 Ocak 2026 tarihli ve SP.17/SJ.5/I/2026 numaralı ocak ayındaki araştırma açıklamasında, bulguların BOPPJ’nin teknik tasarım çalışmalarına destek olması amacıyla toplandığı belirtiliyor.
Araştırmada, su derinliğini haritalandıran batimetrinin yanı sıra su altındaki koşullara ilişkin jeofizik bilgiler toplandı. Bilgisayar modellemeleriyle birlikte akıntılar, dalgalar, tortu, tortu hareketleri ve su kalitesi de incelendi.
Her veri grubu, tasarıma ilişkin pratik bir soruya yanıt veriyor. Su derinliği, bir yapının nereye inşa edilebileceğini etkiliyor. Dalgalar ve akıntılar, yapının dayanması gereken kuvvetleri belirliyor. Tortu hareketleri, planlamacıların malzemenin nerede biriktiğini veya aşınıp uzaklaştığını anlamasına yardımcı oluyor; su kalitesi ise kıyı ekosistemlerinin durumu açısından önem taşıyor.
Kartika, çevresel ve sosyal riskleri azaltırken güvenli, etkili ve dayanıklı altyapı tasarlamak için doğru deniz ve hava durumu bilgilerine ihtiyaç olduğunu söyledi. Pushidrosal Komutanı Budi Purwanto, gerekli verileri hazırlayarak donanmanın projeye destek verdiğini belirtti. BOPPJ Başkan Yardımcısı Sawarendro ise kıyı çalışmalarını afet risklerini azaltmak ve kıyıların dayanıklılığını artırmak için acilen yürütülmesi gereken bir çaba olarak nitelendirdi.
Üniversitelerden kalıcı uzmanlık geliştirmeye katkı sunmaları isteniyor
Yükseköğretim, Bilim ve Teknoloji Bakanı Brian Yuliarto, aynı zamanda Denizcilik ve Balıkçılık Bakan Yardımcısı olarak görev yapan Didit ile 26 Şubat 2026’da görüştü. Görüşmede, hem teknik meseleleri hem de toplumsal konuları kapsayan Dev Deniz Duvarı projesine araştırma desteği ele alındı.
Yükseköğretim bakanlığının şubat ayındaki araştırma duyurusunda, BOPPJ’ye destek verecek bir görev gücü oluşturmayı ve araştırmaları koordine edip çalışmaların takibini yapması için bir temsilci göndermeyi planladığı belirtiliyor. Özellikle Java’nın projeden etkilenecek bölgelerindeki üniversiteler, öncelikli araştırma konularının geliştirilmesine katkıda bulunacak.
Brian, projenin yaşayan bir laboratuvara dönüşmesini hedeflediğini söyledi. Uygulamada bu, üniversitelerin yalnızca bir model ya da sınıf örneğini değil, faal bir kıyı koruma programını incelemesi anlamına geliyor. Ayrıca Endonezyalı personelin altyapıyı inşa etme ve bakımını yapma becerisi kazanabilmesi için bilgi aktarımı çağrısında bulundu.
Didit, uygulamada harcamaların verimli kullanılmasına öncelik verileceğini, mevcut kamu tesislerinden yararlanılacağını ve beş eyalette bakanlıklar, kurumlar ve bölgesel yönetimler arasında koordinasyon sağlanacağını söyledi. Prabowo ayrıca Ulusal Araştırma ve Yenilik Ajansının (BRIN) projeyi desteklemek için teknolojik yenilikler geliştirdiğini belirtti.
Orta Java yerel mangrov deneyiminden yararlanmayı hedefliyor
BOPPJ Başkan Yardımcısı Fadil Imran, 8 Ekim’de Orta Java’daki çalışmaların Semarang Körfezi, Demak ve Kendal’da başlayacağını söyledi. Sayung’daki mangrov programını ekosistemlerin iyileştirilmesini toplumsal katılım ve ekonomik kalkınmayla birleştirme çabası olarak tanımladı.
Fadil, kıyı sakinlerinin, topluluk gruplarının ve diğer yerel katılımcıların en başından itibaren sürece dahil edileceğini söyledi. Bu taahhüt, açılış töreninin ardından dikilen alanların korunması ve kıyı ekosistemlerinin yönetilmesine yönelik günlük çalışmalar açısından önem taşıyor.
BOPPJ, Brebes’in Kaliwlingi köyündeki mangrov yönetimi deneyiminden de yararlanmayı planlıyor. Burada Mohammad Bangkit, Pokdarwis olarak bilinen yerel bir turizm bilinci grubunu mangrov ekoturizmi çevresinde harekete geçirmeye yardımcı oldu. Otorite, ekosistem yönetimini ekonomik faaliyetlerle birleştiren yerel uygulamaları incelemek istiyor.
Vali Luthfi, BOPPJ’nin yaklaşımının toplulukları kıyı korumasına dahil eden Orta Java’daki Mageri Segoro programıyla uyumlu olduğunu söyledi. Fiziksel kıyı altyapısının yanı sıra mangrovların, kıyı kazuarina ağaçlarının, hindistancevizi ağaçlarının ve diğer bitki örtüsünün geliştirilmesi çağrısında bulundu.
Karmaşık bir kıyı şeridinde büyük ölçekli proje
Luthfi’nin aktardığı verilere göre Orta Java’nın kıyı şeridi 1.127,85 kilometre uzunluğunda. Bunun 651,47 kilometresi kuzey kıyısı, 343,50 kilometresi güney kıyısı, 132,88 kilometresi ise Karimunjawa çevresinden oluşuyor.
Dolayısıyla eyaletin toplam kıyı şeridinin yaklaşık yüzde 58’i kuzey kıyısında yer alıyor. Bu oran, 651,47 kilometrenin 1.127,85 kilometreye bölünmesiyle hesaplanıyor. Bu veri, Pantura boyunca koruma çalışmalarının neden çok sayıda topluluğu, ekonomik faaliyeti ve yerel yönetimi kapsadığını açıklamaya yardımcı oluyor.
Banten’den Gresik’e uzanması planlanan 575 kilometrelik savunma sistemi ise farklı bir ölçümü ifade ediyor: Projenin birkaç eyalete yayılan planlı uzunluğunu. Yetkililer programı 15 bölüme ayırdı; böylece çalışmalar, kıyı koşullarının farklılık gösterdiği yerlerde düzenlenebilecek.
Cakarta Körfezi ve Semarang’da ayrıntılı araştırmalar yapılırken BOPPJ, Orta Java’da üç başlangıç noktası belirledi. Bu yer seçimleri, veri toplama, dikim hazırlıkları ve kamu kurumları arasındaki koordinasyonun zaten sürdüğü bölgeleri genel kıyı güzergâhıyla ilişkilendirerek ulusal programa daha somut bir çerçeve kazandırıyor.
Çevresel incelemeler ve sonraki kararlar
Çevre örgütleri, projenin etkilerine ilişkin değerlendirmeleri sorguladı. Bu kaygılar, hükümetin bilimsel veriler ve dikkatli tasarımla çevresel ve sosyal riskleri en aza indirme yönündeki kendi açıklamalarıyla birlikte ele alınıyor.
Deniz araştırmaları, üniversite çalışmaları ve yerel mangrov deneyimi bu görevin farklı yönlerine katkı sunuyor. Araştırmalar fiziksel koşulları ortaya koyuyor. Üniversitelerden teknik ve toplumsal konuları incelemeleri isteniyor. Kıyı grupları ise insanların yaşadığı ve geçimini sağladığı alanlarda ekosistemleri yönetme deneyimini paylaşıyor.
Burada aktarılan duyurularda projenin toplam maliyeti, her bölümün nihai tasarımı, ayrıntılı inşaat sıralaması ve çevresel değerlendirme bulguları açıklanmadı. Prabowo’nun yaklaşık 20 yıllık tahmini sabit bir tamamlanma tarihi değil, olası bir süreye işaret ediyor.
Bir sonraki planlı dönüm noktası 19 Ekim; bunu fiziksel inşaat için belirlenen 2027 hedefi izliyor. Timbulsloko’da acil çalışmalar, güçlendirilen dikim alanlarında ve dalga bariyerlerinde görülebiliyor. Daha geniş kıyı şeridinde ise programın sonraki adımları; araştırma sonuçlarını, araştırma taahhütlerini ve koordinasyon planlarını her bölgenin koşullarına uygun koruma önlemlerine dönüştürmeyi içeriyor.
Öne Çıkanlar
- BOPPJ, Demak’ta mangrov ve kıyı ekosistemi pilotunu 19 Ekim 2026’da başlatmayı planlıyor.
- Planlanan savunma sistemi Banten’den Gresik’e yaklaşık 575 kilometre boyunca uzanıyor; açık deniz bentlerini, kıyı bentlerini ve ekosistem korumasını birleştiriyor.
- Fiziksel altyapı inşaatının 2027’de başlaması hedefleniyor; program 15 bölüme ayrılmış durumda.
- Cakarta Körfezi ve Semarang sularında teknik tasarıma yönelik derinlik, dalga, akıntı, tortu ve su kalitesi bilgileri toplandı.
- Üniversitelerin ve kıyı topluluklarının araştırma, uzmanlık ve yerel mangrov yönetimi deneyimi sunması bekleniyor.
- Prabowo, projenin yaklaşık 20 yıl sürebileceğini söyledi; çevre örgütleri ise etkilerine ilişkin değerlendirmeleri sorguladı.






