Taşkent’te Yenileme Projelerinden Etkilenen Maliklere Mevcut Mülklerinin Değerinin 1,5 Katına Kadar Yeni Taşkent’te Konut Teklif Edilecek

8 dakikalık okuma
Tashkent Renovation Owners Offered New Tashkent Homes Worth Up to 150% of Existing Property

Yerinden edilen malikler için yeni bir tazminat seçeneği

Taşkent’te yenileme projelerinden etkilenen mülk sahiplerine, 10 Kasım 2026 tarihli PF-243 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi uyarınca mevcut mülklerinin ekspertiz değerinin 1,5 katına kadar değerde Yeni Taşkent’te daire teklif edilebilecek. Düzenleme, başkent yönetimine bağlı Toshkent Invest Kompaniyasi AŞ’nin yer aldığı yenileme projelerini kapsıyor.

İçindekiler
  1. Yerinden edilen malikler için yeni bir tazminat seçeneği
  2. Değer üst sınırı ve taban alanı nasıl hesaplanıyor?
  3. Yeni Taşkent’e taşınmak ek bir seçenek
  4. Hangi mahalleler kapsama giriyor?
  5. Yenileme yasası hangi güvenceleri sağlıyor?
  6. Kurallar nasıl geliştirildi?
  7. Fatura borçları ve alacak bakiyeleri de taşınacak
  8. Projeleri kim finanse edip yönetecek?
  9. Yeni Taşkent’te haneleri neler bekliyor?
  10. Öne çıkan noktalar

Kararnamenin 10. maddesi, şirketin Yeni Taşkent’te inşa ettiği konut projelerindeki daireler aracılığıyla tazminat verilmesini öngörüyor. Taşkent şehir yönetiminin bilgilendirme servisi de mülk sahibinin mevcut konutunun taban alanından bu alanın yüzde 150’sine kadar değişen tekliflerin gündeme gelebileceğini ve nihai paketin kişiye özel olarak kararlaştırılacağını bildirdi.

Yönetim, 50 metrekarelik bir evde yaşayan hane için 75 metrekareye kadar büyüklükte bir dairenin seçenek olabileceğini belirtti. 70 metrekarelik mülkü olan birine 105 metrekareye kadar tek daire ya da 45 ve 60 metrekarelik iki daire teklif edilebilecek.

Dairelerin büyüklüğü ve sayısı ile diğer tazminat koşulları, mülk sahipleri ve şehir temsilcileri arasında müzakere edilecek. Bağımsız kuruluşlar, mülkü ve sahiplerinin ihtiyaçlarını dikkate alarak tekliflerin hazırlanmasına yardımcı olacak. Mekanizma, ilgili yenileme bölgelerinde binaları bulunan gerçek ve tüzel kişileri kapsayabilecek.

Değer üst sınırı ve taban alanı nasıl hesaplanıyor?

Kararnamede belirtilen mali üst sınır ile yönetimin verdiği örnekler farklı ölçütlere dayanıyor. Ekspertiz değeri, bir mülkün parasal karşılığını tahmin eder. Taban alanı ise mülkün içindeki yaşam alanını ölçer. Aynı büyüklükteki daireler, konum, durum ve diğer özelliklere göre farklı değerde olabilir.

Ekspertiz değerinin 1,5 katı üst sınır, bu değerin yüzde 50 fazlasına kadar tazminat teklifi yapılmasına imkân tanıyor. Taban alanına ilişkin örneklerde de olası yüzde 50’lik artış gösteriliyor: 50 metrekarelik bir ev için 25 metrekare, 70 metrekarelik bir ev içinse 35 metrekare ilave alan.

Reklam

Fiilî teklif, ekspertiz değerine ve mülk sahibiyle varılan anlaşmaya bağlı olacak. Bu nedenle her konut sahibinin hakkı, mevcut dairenin alanına otomatik olarak yüzde 50 eklenerek değil, kişiye özel tazminat süreciyle belirlenecek.

Taşkent şehir yönetimi, kişiye özel tekliflerin nasıl değerlendirileceğini şöyle açıkladı:

Yönetim, “Her durum, mülkün özellikleri ve sahiplerinin ihtiyaçları dikkate alınarak ayrı ayrı değerlendirilir” dedi.

İki daire seçeneği, farklı kuşakların ayrı evlerde yaşamasını isteyen aileler açısından önem taşıyabilir. Yönetimin örneğindeki 45 ve 60 metrekarelik dairelerin toplam alanı 105 metrekare. Bu dairelerin toplam değeri ve diğer koşullar da müzakerenin parçası olacak.

Yeni Taşkent’e taşınmak ek bir seçenek

Şehir yönetimi, Yeni Taşkent’e taşınmayı başka bir tazminat seçeneği olarak sunuyor. Bazı haneler daha geniş bir yaşam alanını ya da ayrı daireleri tercih edebilir. Diğerleri için mevcut işyerlerine, okullara, akrabalarına ve mahalle hizmetlerine yakın kalmak daha önemli olabilir.

Taşkent Belediye Başkanı Shavkat Umurzakov, ağustos ayında verdiği bir röportajda yenilemeden etkilenen sakinlerin aynı ilçede, önceki evlerinden daha küçük olmayan yeni bir daire seçebileceğini söyledi. Şehrin yenileme prosedürleri, mülk sahibinin mevcut ikamet yerine yakın bir konutta barınma teklifleri sunulmasını da öngörüyor.

Umurzakov, konut hakkını okullara, anaokullarına, yeşil alanlara ve dinlenme alanlarına erişimle ilişkilendirdi. Taşınmayı değerlendiren bir aile için bu hizmetler, dairenin büyüklüğü kadar gündelik yaşamı da şekillendiriyor.

Belediye başkanı, yaşam koşulları kötü olan eski binalarda oturanlara yönelik bir program kapsamında her yıl 12 bin ila 15 bin kişinin yeni konutlara taşınmasının planlandığını söyledi. Bu yıllık hedef kişileri kapsarken tazminat örnekleri tek tek mülkler ve hanelerle ilgili.

Reklam

Hangi mahalleler kapsama giriyor?

Umurzakov’un 25 Ağustos’ta onayladığı prosedürler üç ilçedeki belirlenmiş bölgeleri kapsıyor: Yashnabad’daki Jarkurgon mahallesi, Mirabad’daki A. Fitrat mahallesi ve Sergeli’deki Khonobodtepa mahallesi. Mahalle, yerel bir topluluk birimidir.

Çerçeve, bu mahallelerin kapsamlı kalkınma için belirlenen bölümlerini tanımlıyor. Taşkent Invest dâhil şehir yönetimi bünyesinde faaliyet gösteren yatırım şirketleri; projelerin koordinasyonundan, etkilenen mülk sahiplerinin belirlenmesinden ve tazminat ile taşınma düzenlemelerinin müzakere edilmesinden sorumlu.

Etkilenen mahallelerde projeleri anlatmak ve sakinlere tazminat konularında destek vermek üzere özel merkezler kurulacak. İlçe yönetimleri, mülk sahiplerini kendileriyle iletişime geçmeleri konusunda bilgilendirecek. Taşkent Baş İçişleri Müdürlüğü ve Mahalleler Birliği, ilk aşamada kendilerine ulaşılamayan mülk sahipleriyle iletişim kurulmasına yardımcı olacak.

Prosedürler, tazminat anlaşmalarının noter tasdikli olmasını şart koşuyor. Böylece kararlaştırılan koşullar resmî bir hukuki kayda geçirilirken, ikame mülkün tanımı ve taşınma şartları da sürecin önemli parçaları hâline geliyor.

Yenileme yasası hangi güvenceleri sağlıyor?

Özbekistan’ın kentsel yenileme yasası, ilk tekliften tazminata ve yeni mülklerin tamamlanmasına kadar süreçte uygulanacak kuralları belirliyor. Hükümler arasında sakinlerle açık görüşmeler, mülk sahiplerinin yüzde 80’inin onayı, geçici konut, yatırımcıların katılımı ve anlaşmazlıkların mahkemelerde çözüme kavuşturulması yer alıyor.

Yasa, yenileme tekliflerine karşı çıkan sakinlere baskı yapılmasını da yasaklıyor. Özetle çerçeve, toplu bir onay şartını, mülk sahiplerine nasıl davranılacağını ve anlaşmazlıkların nasıl ele alınacağını düzenleyen kurallarla birleştiriyor.

Şehir yönetimi, Yeni Taşkent seçeneğinin mevcut üç ilkeyi koruduğunu belirtiyor: mülk sahiplerinin haklarının korunması, şeffaf prosedürler ve tazminat koşullarında uzlaşma. Bu ilkeler, ekspertiz değeri, ikame daireler ve taşınma düzenlemeleri dâhil olmak üzere teklifin müzakere edilmesini sürecin merkezine yerleştiriyor.

Reklam

Sakinlerin ikame daire hazır olmadan taşınması gerektiğinde geçici konut özellikle önem kazanıyor. Duyuruda, Yeni Taşkent’teki tazminat dairelerinin teslimi için genel bir takvim ya da hanelere sağlanacak geçici konutlarla ilgili ayrıntı verilmedi.

Kurallar nasıl geliştirildi?

Yeni Taşkent’teki tazminat mekanizması, ulusal ve belediye düzeyinde alınan bir dizi kararın ardından hayata geçiriliyor. Yasama Meclisi yenileme yasasını Eylül 2025’te kabul etti, Senato ise Nisan 2026’da onayladı. Yasa Ekim 2026’da yürürlüğe girdi.

Başlıca kilometre taşları şöyle:

  • 9 Eylül 2025: Yasama Meclisi kentsel yenileme yasasını kabul etti.
  • Şubat 2026: Cumhurbaşkanlığı tedbirleri, kapsamlı kalkınma projeleri için daha geniş bir çerçeve oluşturdu.
  • 7 Nisan 2026: Senato yenileme yasasını onayladı.
  • 25 Ağustos 2026: Taşkent Belediye Başkanı, üç ilçedeki belirlenmiş bölgeleri kapsayan prosedürleri onayladı.
  • Ekim 2026: Yenileme yasası yürürlüğe girdi.
  • 10 Kasım 2026: PF-243 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Yeni Taşkent’te tazminat seçeneğini getirdi.
  • 1 Mart 2028: Kapsamlı kalkınma projelerine yönelik özel düzenleyici deneme sürecinin sona ermesi planlanıyor.

Düzenleyici deneme süreci, projelerin sınırlı bir süre boyunca belirlenmiş özel kurallara göre yürütülmesine olanak tanıyor. Burada Mart 2028 tarihi, bu özel çerçevenin ne kadar süreyle uygulanacağını gösteriyor. Her hanenin taşınma düzenlemeleri ise kendi tazminat anlaşması kapsamında belirlenecek.

Fatura borçları ve alacak bakiyeleri de taşınacak

Onaylanan prosedürler kapsamında taşınan sakinlerin kamu hizmetlerine ilişkin hesap durumları yeni dairelerine aktarılacak. Elektrik, gaz, su, ısıtma ve atık toplama hizmetlerine ilişkin ödenmemiş faturalar yeni ödeme hesaplarına devredilecek.

Önceden yapılmış fazla ödemeler ve hesap bakiyeleri de aktarılacak. Böylece ödemelerini peşin yapan bir hane bu alacağını korurken, ödenmemiş faturası bulunan bir hane borcundan sorumlu olmaya devam edecek.

Tazminat tekliflerini değerlendiren mülk sahipleri açısından hesapların aktarılması, dairenin büyüklüğü ve mülkün değerlemesinden ayrı, pratik bir konu. Borç ve alacakların doğru kaydedilmesi, taşınma sonrasında hane halkının kamu hizmetleri hesaplarının başlangıç durumunu belirleyecek.

Reklam

Projeleri kim finanse edip yönetecek?

Yeniden Yapılanma ve Kalkınma Fonu, her kapsamlı kalkınma projesi için 20 milyon dolar sağlayacak. Finansman, iki yıllık ödemesiz dönem dâhil beş yıl boyunca yıllık yüzde 5 faiz taşıyor. Bunlar kalkınma projelerinin finansman koşulları; sakinlere verilecek tazminat ise mülk sahipleriyle müzakere edilen anlaşmalar üzerinden yürütülecek.

Taşkent Invest ve şehir yönetimine bağlı diğer yatırım şirketleri uygulamayı koordine edecek. Şirketlerin sorumlulukları; mülklerin belirlenmesini, ikame konut tekliflerini ve tazminat müzakerelerini, süreci sakinlere anlatmak üzere kurulacak mahalle merkezleriyle birlikte kapsıyor.

Umurzakov, şehir yönetiminin projeleri kendi başına uygulayacak kapasitesi olmadığı için yenileme projelerini daha önce özel şirketlere devretmeyi planladığını söyledi. Daha sonra bu yaklaşımı hata olarak nitelendiren Umurzakov, söz konusu teşviklerle ilgili kaygısını şöyle açıkladı:

Umurzakov, “Özel sektörde, isteseniz de istemeseniz de daha ucuza satın alma ve sakinleri daha ucuz bir yere taşıma teşviki her zaman olacaktır. Bizde böyle bir durum yok” dedi.

Belediye başkanının sözleri, şehrin daha güçlü bir belediye rolünü neden tercih ettiğini açıklıyor. Yenileme yasası yatırımcıların katılımını öngörürken onaylanan prosedürler koordinasyon ve müzakereleri yönetim bünyesinde faaliyet gösteren şirketlere veriyor.

Yeni Taşkent’te haneleri neler bekliyor?

Yeni Taşkent’te konut ve kamu tesisleri şimdiden hizmete giriyor. 12 Ekim 2026’da düzenlenen törende Cumhurbaşkanı Shavkat Mirziyoyev, değeri 1 milyar dolar olan yedi tesisin açılışına ve 2,5 milyar dolar değerindeki on yeni projenin başlangıcına katıldı.

Projenin tamamlanan ilk mahallelerinde, Sharq Bahori’nin ilk etabında yaklaşık 7 bin dairenin yanı sıra peyzaj düzenlemesi yapılmış avlular ve oyun alanları bulunuyor. 95 hektarlık alana yayılan konut projesinde yaklaşık 15 bin konut yapılması planlanıyor.

Daha geniş kapsamlı şehir projesi yaklaşık 20 bin hektarlık bir alanı kapsıyor. İlk etabı 6 bin hektara yayılan ve 600 bin kişi için tasarlanan projede, 50 milyar dolar değerinde yatırımlar planlanıyor. Tamamlanan konutlar, yeni inşaatlar ve uzun vadeli kalkınma programı farklı takvimlerde ilerliyor. Bu nedenle taşınacak her hane için belirli bir ikame dairenin konumu ve ne zaman hazır olacağı önem taşıyacak.

Yeni Taşkent’te, ayrı bir şehir yönetiminin kurulmasını öngören cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kendi idari yapısının oluşturulması için de hazırlık yapılıyor. Sakinler şehre yerleştikçe yönetimin hem inşaat programını hem de mahalle yaşamını mümkün kılan gündelik hizmetleri yürütmesi gerekecek.

Öne çıkan noktalar

  • 10 Kasım 2026 tarihli PF-243 sayılı kararname, etkilenen mülklerin ekspertiz değerinin 1,5 katına kadar değerde Yeni Taşkent daireleri verilmesine izin veriyor.
  • Şehir yönetimi, mevcut konutun taban alanının yüzde 150’sine kadar çıkabilecek seçenekleri örnek olarak gösterdi; her teklif ayrı ayrı müzakere edilecek.
  • Mülk sahipleri, koşullarına ve anlaşmaya bağlı olarak tek bir ikame daire ya da birden fazla daire için görüşebilir.
  • Yenileme prosedürleri, Yashnabad, Mirabad ve Sergeli’de belirlenmiş bölgeleri ve noter tasdikli tazminat anlaşmalarını kapsıyor.
  • Yenileme yasası sakinlerle görüşmeleri, mülk sahiplerinin yüzde 80’inin onayını, geçici konut sağlanmasını ve karşı çıkan sakinlere baskı yapılmasının yasaklanmasını içeriyor.
  • Kamu hizmetlerine ilişkin borçlar, fazla ödemeler ve bakiyeler sakinlerin yeni dairelerindeki hesaplara aktarılıyor.
  • Kapsamlı kalkınma projelerine yönelik özel çerçeve 1 Mart 2028’e kadar sürecek.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir