Finansman Açığı ve Hesap Verebilirlik Endişeleri Sürerken Bangladeş Polisi Vücut Kameralarının Çoğunu Kullanamıyor

9 dakikalık okuma
Bangladesh Police Leave Most Body Cameras Unused as Funding Gaps and Accountability Concerns Persist

Maliyetli kamera programı günlük polislik faaliyetlerine taşınmakta zorlanıyor

Bangladeş polisinin kullanıma hazır yaklaşık 25.000 vücut kamerası bulunuyor. Ancak Polis Genel Merkezi, 4-10 Ekim tarihleri arasında çevrimiçi 314, çevrimdışı 2.800 cihazın kullanıldığını kaydetti. Sınırlı kullanım, yaklaşık 100 crore Tk’ye mal olan bir satın almanın, memurlara defalarca verilen talimatların ve polislik faaliyetlerini daha şeffaf kılmak amacıyla kurulan merkezî izleme merkezinin ardından geliyor.

İçindekiler
  1. Maliyetli kamera programı günlük polislik faaliyetlerine taşınmakta zorlanıyor
  2. İzleme verileri ne gösteriyor?
  3. 40.000 kamera onayından 20.000 cihaz alımına
  4. Seçim planı kapsamlı canlı izleme öngörüyordu
  5. Kullanılmayan ekipmanın aylık faturası
  6. Memurların kaydetmesi gerekenler
  7. Davranışları kaydetmek, görüntüleri korumayı da gerektiriyor
  8. Sonraki adım, talimatları rutin kullanıma dönüştürmek
  9. Öne Çıkanlar

Polis Genel Merkezi yetkililerine göre teşkilat, şubat ayındaki parlamento seçimlerinden önce 20.000 kamera satın aldı; elinde zaten kullanıma hazır yaklaşık 5.000 cihaz vardı. Eski Polis Genel Müfettişi Baharul Alam harcamaların 100 crore Tk’yi aştığını söyledi, ancak kesin tutarı hatırlamadığını belirtti.

Polis yetkilileri birbiriyle bağlantılı iki soruna işaret ediyor: kameraları internete bağlı tutacak kaynakların yetersizliği ve davranışlarının kayda alınmasını istemeyen memurların direnci. Teknik sorunlar ve sahadaki pratik güçlükler de kullanımı kısıtladı.

Ek Polis Genel Müfettişi Khandaker Rafiqul Islam, direnci açık sözlerle anlattı:

Teşkilatımız hesap vermek istemiyor; defalarca talimat verdik ama kameraları kullanmıyorlar.

Kameralar, polis ile halk arasındaki karşılaşmaları kaydetmek, kamu düzeninin korunmasına yardımcı olmak ve suçun önlenmesini desteklemek amacıyla satın alındı. Kameraların işe yaraması, yalnızca seçimlerde, festivallerde ve diğer büyük etkinliklerde değil, memurların olağan görevleri sırasında da takılıp etkinleştirilmelerine bağlı.

İzleme verileri ne gösteriyor?

Polis Genel Merkezi Basın Birimi, 4-10 Ekim döneminde 314 çevrimiçi ve 2.800 çevrimdışı kameranın kullanıldığını bildirdi. Bu sayılar toplam 3.114 cihaza karşılık geliyor; oysa kullanıma hazır envanter yaklaşık 25.000 cihazdan oluşuyor. Kayda geçen kullanımda her 10 kameranın yaklaşık dokuzu çevrimdışıydı.

Reklam

Çevrimiçi kameralar, olayları amirlerin anlık olarak izleyebilmesi için görüntüleri internet bağlantısı üzerinden aktarabiliyor. Çevrimdışı kameralar ise kayıtları daha sonra yüklemek üzere cihazda saklıyor. Her iki kamera türü de bir karşılaşmanın kaydını oluşturabiliyor, ancak yalnızca bağlantılı cihazlar anlık uzaktan izleme imkânı sunuyor.

Polis Genel Merkezi, kullanımı denetlemek üzere Operasyon Birimi bünyesinde bir merkezî veri merkezi kurdu. Genel merkezden üst düzey bir yetkili, kamera kullanımının toplantılarda düzenli olarak gündeme geldiğini; il ve metropol yetkililerinin kurallara uyumu denetleme sözü verdiğini, ancak bir ilerleme kaydedilmediğini söyledi.

Operasyonlardan sorumlu Ek Polis Genel Müfettişi Saidur Rahman, büyük etkinlikler dışındaki kullanımın sınırlı kaldığını kabul etti. Kameraların metropol alanları dışında zaman zaman, özellikle büyük dinî bayramlarda ve diğer önemli etkinliklerde kullanıldığını belirtti.

Rahman, kullanımı yaygınlaştırmaya yönelik mevcut çalışmaları şöyle anlattı:

Bu kameraların kullanımını artırmaya çalışıyoruz.

40.000 kamera onayından 20.000 cihaz alımına

Satın alma süreci daha büyük bir hedefle başladı. 23 Eylül 2025’te, Maliye Danışmanı Salauddin Ahmed’in başkanlık ettiği hükümet alımları danışma konseyi komitesi, ulusal parlamento seçimleri öncesinde polis için 40.000 kamera alınması teklifini onayladı.

En az 40.000 kamera satın alma kararı, Başdanışman Muhammad Yunus’un başkanlığında 9 Ağustos 2025’te Dakka’daki Jamuna Devlet Konukevi’nde düzenlenen üst düzey bir toplantıda ele alınmıştı. Yetkililer, memurların yapay zekâ özellikleri de dâhil olmak üzere cihazların işlevleri konusunda eğitim alabilmesi için kameraları ekim ayına kadar temin etmeyi hedefliyordu. Tedarik için Almanya, Çin ve Tayland’daki şirketlerle temasa geçilmişti. Yunus, yetkililere alımı hızlandırmaları ve binlerce polis personeline gerekli eğitimi vermeleri talimatını verdi.

Ahmed, masrafların tamamının Maliye Bakanlığı’nın seçim bütçesinden karşılanacağını söyledi. Kaliteyi güvence altına almak, maliyetleri denetlemek ve şeffaflığı korumak amacıyla satın alma işlemlerini Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nın (UNDP) yürütmesi öngörülüyordu.

Ahmed, ekipmanın hangi kuruma verileceğini de belirtti:

Bu, Seçim Komisyonu için değil, polis teşkilatı için. Adil ve düzenli bir seçimin güvence altına alınması açısından kritik kaynaklarda hiçbir eksiklik olmamasını sağlayacağız.

Baharul Alam, UNDP’nin kameraları gereken süre içinde tedarik edemediğini söyledi. Bunun üzerine Polis Genel Merkezi, satın alım yapmaları için il emniyet müdürlerine ve metropol polis komiserlerine kaynak tahsis etti. Teşkilat sonuçta başlangıçta onaylanan miktarın yarısı kadar, 20.000 cihaz satın aldı ve bunları mevcut stokuna ekledi.

Reklam

Program birkaç aşamadan geçti:

  • 31 Aralık 2014: Dakka Metropol Polisi Trafik Birimi, pilot proje kapsamında vücut kamerası kullanmaya başladı.
  • Nisan 2021: Polis müdahaleleriyle ilgili anlaşmazlıklar, görev başındaki memurların kayıt altına alınmasına yönelik kamuoyu tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
  • 9 Ağustos 2025: Başdanışman Muhammad Yunus’un başkanlığındaki toplantıda, memur eğitimine zaman tanımak üzere ekim ayına kadar en az 40.000 kamera satın alınması ele alındı.
  • 23 Eylül 2025: Satın alma komitesi 40.000 kamera alınması teklifini onayladı.
  • Şubat seçimlerinden önce: Polis 20.000 kamera satın aldı ve mevcut cihazlarından yaklaşık 5.000’ini kullanıma hazır olarak kaydetti.
  • 4-10 Ekim: Genel merkez, 314 çevrimiçi ve 2.800 çevrimdışı kameranın kullanımını izleme kayıtlarına geçirdi.

Seçim planı kapsamlı canlı izleme öngörüyordu

Seçim hazırlıklarında, ülke genelindeki 42.779 merkez arasından riskli veya önemli görülen 25.000 sandık merkezine kamera yerleştirilmesi planlanmıştı. Bu, sandık merkezlerinin yaklaşık yüzde 58’inin kapsanması ve ekipmanın daha yüksek güvenlik ihtiyacı beklenen yerlerde yoğunlaştırılması anlamına geliyordu.

Polis memurları ve polis erlerinin seçim görevi sırasında kameraları göğüslerine takması öngörülüyordu. 9 Ağustos’taki toplantıda, aday bilgileri ve oy verme kabinlerine ilişkin güncellemeler sunacak, ayrıca şikâyetlerin iletilmesini sağlayacak bir Seçim Uygulaması planı da duyuruldu. Yunus, yetkililere uygulamayı hızla kullanıma sunmaları ve ülkenin 100 milyondan fazla seçmeni için kullanımı kolay hâle getirmeleri çağrısında bulundu.

Seçim için hazırlanan planda 15.000 çevrimiçi ve 10.000 çevrimdışı kamera yer alıyordu. İçişleri Danışmanı Jahangir Alam Chowdhury, polise 25.700 cihaz verileceğini açıklamıştı. Genel merkezin mevcut envanteri ise yaklaşık 25.000 cihazdan oluşuyor. Satın alma verilerine göre yeni alınan 20.000 cihazın 10.000’i çevrimiçi kameraydı; seçim planında ise daha büyük bir çevrimiçi kamera filosu öngörülmüştü.

Planlanan sistemde, sandık merkezinde sorunla karşılaşan bir memur SOS uyarısı gönderebilir ve görüntüyü kontrol odasına aktarabilirdi. Üst düzey memurlar da durumu izleyip talimat verebilirdi. Kaydedilen görüntülerin şikâyetlerin ve tartışmalı olayların incelenmesine yardımcı olması da amaçlanıyordu.

İzleme ağı, polis karakollarına ve komiserliklerin, emniyet müdürlüklerinin ve polis genel müfettiş yardımcılarının ofislerine yerleştirilecek yerleştirme istasyonlarıyla 720 kullanıcı platformu üzerine kurulmuştu. Yerleştirme istasyonu, kameraları ve kayıtlarını yönetmek için bağlantı noktası sağlıyor.

Dakka Metropol Polisi Suç ve Operasyonlardan Sorumlu Ek Komiseri S.N. Nazrul Islam, sandık merkezlerinde görev yapan kameraları sorumlu memurların denetleyebilmesi için her DMP karakoluna yerleştirme istasyonları kurulduğunu söyledi. Seçimler için oluşturulan bu kapsamlı altyapı, olağan görevlerde şu an kabul edilen sınırlı kullanımla tezat oluşturuyor.

Reklam

Kullanılmayan ekipmanın aylık faturası

Medya İşlerinden Sorumlu Polis Genel Müfettiş Yardımcısı Kamarum Munira, bağlantı maliyetlerini doğrudan bir engel olarak gösterdi. Özel ödeneklerin kameraların etkinliklerde kullanılmasına imkân sağladığını, olağan bütçenin ise yetersiz kaldığını söyledi.

Munira, teşkilatın karşılaştığı maliyeti şöyle açıkladı:

Her kamera için ayda yaklaşık 1.000 Tk tutarında internet bağlantısı gerekiyor; bu konuda bütçemiz yetersiz. Kameralar etkinliklerde özel ödeneklerle kullanılıyor; bu nedenle kullanımları sınırlı kalıyor.

Belirtilen ücret üzerinden, yeni alınan 10.000 çevrimiçi kameranın internet bağlantılarını sürdürmek ayda yaklaşık 1 crore Tk’ye, yılda ise 12 crore Tk’ye mal olur. Bu hesap yalnızca bağlantı giderlerini kapsıyor. Ekipmanın bakımı, kayıtların saklanması ve yönetimi için gereken personel zamanı ek kaynak gerektiriyor.

Rajshahi Bölgesi’nde görevli bir polis müfettişi de sahadaki aynı sorunu dile getirdi:

Vücuda takılan kameralar hesap verebilirliği sağlamak için iyi, ama internet ücretini kim ödeyecek?

Çevrimdışı cihazlar görüntüleri canlı aktarmadan saklıyor. Bunların da sınırlı kullanılması, memurların belirttiği diğer engellere dikkat çekiyor: denetime direnç, teknik sorunlar ve operasyonlar sırasındaki pratik güçlükler.

Finansman sorunu bu alımdan önce de vardı. Vücut kameralarının Nisan 2021’de tartışıldığı sırada Viridian Weapon Technologies’in bir kamerayı çalıştırmak ve verilerini beş yıl boyunca saklamak için 5.000 dolar gerektiğine ilişkin tahmini aktarılmıştı. Bangladeş artık ekipman alımını izleyen yinelenen giderlere ilişkin somut bir örneğe sahip.

Memurların kaydetmesi gerekenler

Satın alımın ardından Polis Genel Merkezi standart bir çalışma prosedürü oluşturdu. Bu belge, memurların kameraları ne zaman takması gerektiğini ve hangi görevleri kaydetmelerinin beklendiğini açıklayan yazılı talimatları içeriyor.

Talimatlar devriye görevlerini, trafik yönetimini, suç ve kazalara müdahaleyi, baskınları, aramaları, tutuklamaları, soruşturmaları, olay yeri incelemelerini ve kamu düzeni operasyonlarını kapsıyor. Ayrıca seçim kampanyalarını, gerekli durumlarda sandık merkezlerindeki görevleri ve büyük ulusal ve uluslararası etkinlikleri de içeriyor.

Bu gereklilikler programı seçim güvenliğinin çok ötesine taşıyor. Trafik kontrolü, arama veya tutuklama sırasında bir polis memurunun ve bir vatandaşın anlattıkları ciddi biçimde farklılaşabilir. Kayıt, ne olduğunu belirlemeye çalışan soruşturmacıların inceleyebileceği ek bir kaynak sağlar.

Reklam

Genel merkezden üst düzey bir yetkili, görüntülerin rüşveti, usulsüz davranışları veya halka kötü muameleyi açığa çıkarabileceği endişesiyle bazı memurların isteksiz davrandığını söyledi. Bu açıklama, düşük kullanımın nedenleri arasına hesap verebilirliğin kendisini de, mali ve teknik sorunlarla birlikte ekliyor.

Halk açısından bunun pratik sonucu, prosedürde sıralanan görevler sırasında daha az karşılaşmanın kayda alınması. Haksız bir suçlamayla karşılaşan memurlar açısından da kullanılmayan kamera, eylemlerinin kaydını oluşturabilecek bir imkânın yitirilmesi demek.

Davranışları kaydetmek, görüntüleri korumayı da gerektiriyor

Seçim izleme planlarında kayıtların toplanmasının yanı sıra videoların güvenliği de ele alındı. Yetkisiz erişim riskini azaltmak amacıyla uyarılar ve şüpheli trafiği otomatik olarak engelleme özelliği bulunan korumalı bir ağ öngörülüyordu.

Planlanan güvenlik önlemleri arasında, çok faktörlü kimlik doğrulama olarak bilinen ve kullanıcının kimliğini erişim öncesinde birden fazla kontrolle doğrulayan sistemler de vardı. Ayrıca değiştirilemeyecek veya silinemeyecek erişim günlükleri tutulması öngörülüyordu. Bu günlükler, hassas görüntüleri kimin izlediğini, kopyaladığını veya kullandığını kaydederek amirlerin işlemleri takip etmesini sağlar.

Kayıtlarda özel konuşmalar, iddialar, yaralanmalar veya savunmasız koşullarda görüntülenen kişiler bulunabileceğinden bu önlemler önem taşıyor. Dolayısıyla kamera programının yönetimi, görüntülere kimin erişebileceğine karar vermeyi ve görüntülerin nasıl işlendiğine ilişkin güvenilir bir kayıt tutmayı da kapsıyor.

Bangladeş’te geçmişte yaşanan tartışmalar, olayların daha kapsamlı biçimde kaydedilmesinin neden önemli olabileceğini gösterdi. 18 Nisan 2021’de Dakka’daki Elephant Road’da bir doktor ile kolluk kuvvetleri arasında yaşanan gerginliğin ardından Bangladeş Polis Hizmetleri Birliği doktorun davranışlarını kınarken Bangladeş Tabipler Birliği doktorun tacize uğramasından endişe duyduğunu açıkladı.

Bir gün önce, Chattogram’ın Banshkhali bölgesinde inşaat hâlindeki bir enerji santralinde düzenlenen protestoda yaşanan silahlı müdahaleye ilişkin işçiler ile polis çelişkili açıklamalar yapmıştı. Polis, protestocuların santrale ve memurlara saldırdığını söylerken işçiler polisin ayrım gözetmeksizin ateş açtığını belirtti. İlk açıklanan can kaybı beşti. Bu anlaşmazlıklar, soruşturmacıların olaya karışanların ifadeleriyle birlikte inceleyebileceği kayıtların değerini gündeme taşıdı.

Sonraki adım, talimatları rutin kullanıma dönüştürmek

Polisin hâlihazırda ekipmanı, bir izleme merkezi ve geniş bir görev yelpazesini kapsayan yazılı talimatları bulunuyor. Acil sorun, özel finansmanın sağlandığı etkinliklerin dışında bu düzenlemelerin tutarlı biçimde işlemesini sağlamak.

Genel merkez yetkilileri hem yinelenen faturaların karşılanması gerektiğini hem de memurların talimatlara uymasının sağlanmasının önemini vurguladı. Bağlantı giderlerindeki finansman açığının ne zaman kapatılacağına veya kameraların teşkilat genelinde rutin olarak ne zaman kullanılacağına ilişkin bir takvim açıklanmadı.

Programın sonuçları en somut biçimde olağan karşılaşmalarda görülecek: Bir devriyenin tutuklamayı kaydedip kaydetmediğinde, trafik polisinin tartışmalı bir diyaloğu görüntüleyip görüntülemediğinde ve soruşturmacıların kaydı sonradan alıp alamadığında. Kameralar, desteklemek üzere bu günlük görevler için satın alındı.

Öne Çıkanlar

  • Bangladeş polisinin, yeni alınan 20.000 cihaz dâhil, kullanıma hazır yaklaşık 25.000 vücut kamerası bulunuyor.
  • Genel merkez, 4-10 Ekim arasında 314 çevrimiçi ve 2.800 çevrimdışı kameranın kullanıldığını kaydetti.
  • Hükümet 23 Eylül 2025’te 40.000 kamera alınması teklifini onayladı; polis sonuçta bu sayının yarısını satın aldı.
  • Yetkililer finansman yetersizliği, teknik sorunlar, operasyonel güçlükler ve hesap verebilirliğe karşı direnci öne çıkarıyor.
  • Polisin açıkladığı aylık ücret üzerinden 10.000 kameranın internet bağlantısı yılda yaklaşık 12 crore Tk tutuyor.
  • Polis talimatları, kameraların devriye, arama, tutuklama ve trafik yönetimi gibi olağan görevlerde kullanılmasını gerektiriyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir