İki madde, kriket reformunu parlamentonun kararına bırakıyor
Sri Lanka Yüksek Mahkemesi, Sri Lanka Kriket Yasa Tasarısı'nda anayasaya aykırı iki düzenleme tespit ederek Parlamentoya bir tercih sundu: Mahkemenin önerdiği şekilde 29. ve 7(1). maddeleri değiştirmek ya da mevcut hâlleriyle üçte iki çoğunlukla kabul etmek.
İçindekiler
- İki madde, kriket reformunu parlamentonun kararına bırakıyor
- Mahkemenin kararı
- Örgütlenme özgürlüğü ve eşitlik neden önemli?
- Yeni bir yönetim kurulu ve temsilde farklı bir yol
- Devletin sürece katılımı itirazlara yol açtı
- Eski oyuncular kulüp siyasetinden uzaklaşmayı destekledi
- İtiraz Parlamentoya nasıl ulaştı?
- SLC reform yolunu memnuniyetle karşıladı
- Seçimler tasarının yasalaşmasına bağlı
- Öne Çıkanlar
Parlamento Başkanı Dr. Jagath Wickramaratne, Parlamentonun tarihli duyurusuna göre, kararı 12 Kasım 2026'da Parlamentoda açıkladı. Mahkeme, örgütlenme özgürlüğünü koruyan Anayasa'nın 14(1)(c) maddesini 29. maddenin; kanun önünde eşitliği ve kanunun eşit korumasını güvence altına alan 12(1) maddesini ise 7(1). maddenin ihlal ettiğine hükmetti.
Mahkeme ayrıca tasarının diğer hükümlerinin hiçbirinin Anayasa'ya aykırı olmadığına karar verdi. Karar, Sri Lanka Kriket'i (SLC) yasal statüye kavuşturacak, yönetimin nasıl belirleneğini değiştirecek ve kulüpler, ilçeler ile eyaletler arasındaki oy düzenini yeniden şekillendirecek bir yasanın önünü açık bırakıyor.
Öneri, kriket yönetiminde yer alanları ikiye böldü. Davacılar temsil ve devletin sürece katılımını etkileyen hükümlere itiraz ederken, eski uluslararası oyunculardan bazıları avukatları aracılığıyla tasarıyı destekleyerek kriket kulüplerinin siyasetinden bağımsız bir yönetim çağrısı yaptı.
SLC, kararı reforma doğru atılmış önemli bir adım olarak memnuniyetle karşıladı. Yasama sürecini tamamlamadan önce Mahkemenin belirlediği iki maddeyi nasıl ele alacağına şimdi Parlamento karar verecek.
Mahkemenin kararı
Parlamentonun 12 Kasım tarihli duyurusu, her madde için ayrı bir tespit içeriyor. 29. madde 14(1)(c) ile, 7(1). madde ise 12(1) ile çelişiyor. Milletvekilleri mevcut ifadeleri korursa, her iki hüküm için de 84(2). maddede belirtilen özel çoğunluk gerekiyor.
Mahkeme, milletvekillerinin tasarı hükümlerini ayrıntılı biçimde inceleyip değiştirebildiği yasama sürecinin Komite Aşaması'nda değişiklik yapılmasını önerdi. Parlamento duyurusuna göre, bu değişikliklerin kabul edilmesi anayasal aykırılıkları ortadan kaldıracak ve tasarının basit çoğunlukla kabul edilmesini sağlayacak.
Basit çoğunluk, normalde oylamaya katılan üyeler arasında kabul oylarının ret oylarından fazla olması anlamına geliyor. Buradaki özel çoğunluk ise Parlamentonun toplam üye sayısının en az üçte ikisinin desteğini gerektiriyor. Dolayısıyla pratikte tercih, tartışmalı ifadeleri değiştirmekle Parlamentoda çok daha yüksek düzeyde destek sağlamak arasında.
Duyuruda Mahkemenin önerdiği değişikliklerin metnine yer verilmiyor ve tasarının bir sonraki görüşme ya da oylama tarihi belirtilmiyor. Nihai yasanın kendilerini nasıl etkileyeceğini anlamaya çalışan kriket kuruluşları açısından bu ayrıntılar önem taşıyor.
Örgütlenme özgürlüğü ve eşitlik neden önemli?
14(1)(c) maddesi, vatandaşların dernek kurma ve derneklere katılma özgürlüğünü koruyor. Kriket kulüpleri ve spor dernekleri, üyelik temelinde insanları bir araya getiriyor. Bu nedenle, faaliyet gösterdikleri çerçeveyi değiştiren bir yasa söz konusu olduğunda bu hak önem kazanıyor.
12(1) maddesi kanun önünde eşitliği ve kanunun eşit korumasını güvence altına alıyor. Bu uyuşmazlıkta davacılar, önerilen düzenlemelerin kriket yönetimindeki katılımı ve nüfuzu nasıl dağıtacağı konusunda kaygılarını dile getirdi.
Resmî tespitler açık: 29. maddeyle bağlantılı anayasal mesele örgütlenme özgürlüğü, 7(1). maddeyle bağlantılı mesele ise eşitlik. Kararı özetleyen daha kısa bir açıklamada her iki aykırılık da 12(1) maddesine bağlandı; ancak Parlamentonun duyurusu iki farklı hakkı ayrı ayrı belirtiyor.
Mahkemenin kararı yasama çalışmalarının kapsamını da daraltıyor. Tasarının kalan hükümlerinde Anayasa'ya aykırılık bulmayan Mahkeme, milletvekillerine tasarıdaki daha geniş politika tercihlerini değerlendirirken iki belirli maddeyi ele alma görevi bırakıyor.
Yeni bir yönetim kurulu ve temsilde farklı bir yol
Gençlik İşleri ve Spor Bakanı Sunil Kumara Gamage, tasarıyı 6 Ekim 2026'da Parlamentoya sundu. Tasarı, yedi Bağımsız Direktör ve yedi Seçilmiş Direktörden oluşan 14 üyeli Sri Lanka Kriket Kurulu kurulmasını öngörüyor.
Her iki grup da kurulda sandalyelerin yarısına sahip olacak. Önerilen yapı, seçim süreciyle belirlenen üyelerle ayrı bir atama süreciyle seçilen üyeleri bir araya getiriyor. Kriket kuruluşlarının kurum üzerindeki etkisini hem oylama düzeni hem de bağımsız direktörlerin seçimi belirleyecek.
Tasarı ayrıca SLC'yi, yani yasayla kurulan ve düzenlenen bir kuruluşu, yasal statüye kavuşturacak. Belirtilen amaçları arasında kriketi yönetmek, düzenlemek, teşvik etmek ve geliştirmek; katılımcıları korumak; yolsuzluk ve diğer usulsüz faaliyetlerle mücadele etmek yer alıyor.
Önerilen üç aşamalı sistem, İlçe Kriket Birliklerini Eyalet Kriket Birlikleri üzerinden birbirine bağlayacak. Davacılar, yeni düzenlemeler kapsamında 25 ilçe birliğinin oy hakkını kaybedeceğini savundu. Kaygıları somut: Temsil yolunun değişmesi, kriket yönetimini kimin doğrudan belirleyebileceğini de değiştiriyor.
Tasarıya itiraz eden avukatlar, oy hükümlerinin nüfuzu Batı Eyaleti'nde yoğunlaştıracağını da ileri sürdü. Bu itiraz, kriketin yerleşik merkezleriyle diğer ilçeler arasındaki güç dağılımını reform tartışmasının merkezine taşıyor.
Devletin sürece katılımı itirazlara yol açtı
Davacılar, devlet ile SLC arasında önerilen çeşitli bağlantılara itiraz etti. Bunlar arasında Sri Lanka Cumhurbaşkanı'nın SLC Hamisi olarak atanması ve Spor Bakanı'nın mevcut yönetimi üç üyeli bir komiteyle değiştirebilmesi de bulunuyor.
Duruşmalarda avukatlar, Cumhurbaşkanı'nı Hamî yapan hükmün 28. madde olduğunu belirtti. Ayrıca Spor Bakanlığı Müsteşarı ile Ulusal Spor Konseyi Başkanı'nın, yürüttükleri kamu görevleri nedeniyle bağımsız direktörleri belirleyecek kurulda yer almasını öngören 22. maddeye de itiraz ettiler.
Bağımsız direktörler, önerilen 14 kişilik kurulun yedi sandalyesini oluşturacak. Bu nedenle onları belirleme süreci, devletin, kriket kuruluşlarının ve spordaki diğer katılımcıların etkisi arasındaki dengeyi doğrudan belirleyecek.
Davacıların avukatları arasında yer alan Kıdemli Hukuk Müşaviri Navin Marapana, bu tür hükümlerin SLC'nin bağımsızlığını zayıflatacağını ve anayasal eşitliği ihlal edeceğini savundu. SLC'nin eski Hukuk İşleri Başkanı Dr. Chanaka Senanayake de tasarıya itiraz edenler arasındaydı.
Avukatlar, 32. maddenin SLC Genel Kurul toplantılarındaki oy hakkını A ve B kategorisindeki spor kulüpleriyle eyalet kriket birliklerine tanımakla sınırladığını da belirtti. Savunmalarında, yeni kurumun tasarımını, kurum içinde kimin söz sahibi olacağına ilişkin pratik soruyla ilişkilendirdiler.
Eski oyuncular kulüp siyasetinden uzaklaşmayı destekledi
Sri Lanka'nın önde gelen eski oyuncularından bazıları, tasarı lehine yargı sürecine katıldı. Bu isimler arasında Michael Tissera, Mahela Jayawardena, Rangana Herath, Champika Ramanayake, Roshan Mahanama, Kumar Sangakkara ve Sidath Wettimuny yer aldı. Kriket Dönüşüm Komitesi Başkanı Eran Wickramaratne de yasayı destekledi.
Oyuncular, müdahil davacılar olarak sürece katıldı. Müdahil, mevcut bir yargı sürecine uyuşmazlıkla ilgili bir menfaat veya savı dile getirmek üzere katılan kişidir. Avukatları, kriketin bağımsız bir yönetim birimine ihtiyaç duyduğunu ve kulüp yönetiminin siyasallaşmış kültüründen uzaklaşması gerektiğini savundu.
Tasarıyı destekleyen avukatlar, kriketin uluslararası başarılarının, geniş izleyici kitlesinin ve para akışının ayrı bir yönetim çerçevesini haklı kıldığını söyledi. Reform desteğini açıklarken yolsuzluğa, usulsüzlüklere ve oyunun mevcut durumuna ilişkin kaygılara da dikkat çektiler.
Mahkeme heyeti, kriketin neden diğer sporlardan ayrı değerlendirilmesi gerektiğini ve Sri Lanka'daki diğer spor dallarında benzer düzenlemelerin bulunup bulunmadığını sordu. Tasarıyı destekleyen avukatlar, yanıtlarında kriketin ölçeğine ve karşı karşıya olduğunu söyledikleri yönetim sorunlarına atıfta bulundu.
Birbirine rakip bu görüşler, tartışmanın daha iyi yönetim konusundaki ortak temenninin ötesine geçtiğini gösteriyor. Destekçiler siyasallaşmış kulüplerin gücünü azaltmayı amaçlarken, karşı çıkanlar önerilen yeni yapının ilçe temsilini zayıflatabileceği ve devletin nüfuzunu artıracak yeni kanallar oluşturabileceği uyarısında bulundu.
İtiraz Parlamentoya nasıl ulaştı?
Başvurular, Yargıçlar Janak De Silva, Arjuna Obeyesekere ve Gihan Kulatunga'dan oluşan heyet tarafından üç gün boyunca dinlendi. Savunmaları alan Yüksek Mahkeme, kararını Parlamento Başkanına iletti.
İtiraz, Sri Lanka'da yasa yürürlüğe girmeden önce tasarıların incelenmesine yönelik anayasal süreç kapsamında yapıldı. Parlamento duyurusunda tasarıya hangi hüküm uyarınca itiraz edildiği, özellikle 121(1) maddesiyle belirtiliyor. Daha geniş yargı süreci ise önerilen yasaların Mahkeme tarafından incelenmesini düzenleyen 120 ve 121. maddeler kapsamında tanımlandı.
- Nisan 2026: Önceki SLC yönetimi istifa etti ve Eran Wickramaratne başkanlığındaki Kriket Dönüşüm Komitesi görevi devraldı.
- 28 Eylül 2026: Önerilen Kriket Yasa Tasarısı Hükümet Gazetesi'nde yayımlandı.
- 6 Ekim 2026: Spor Bakanı Sunil Kumara Gamage tasarıyı Parlamentoya sundu.
- 29 Ekim 2026: Duruşmalara ilişkin haberlerde üç gün süren savunmalar ve Mahkemenin görüşünü Parlamento Başkanına iletme kararı aktarıldı.
- 12 Kasım 2026: Parlamentonun resmî duyurusunda 29. ve 7(1). maddelere ilişkin karar kayda geçirildi.
Parlamento Başkanı daha önce tasarıya 33 başvuruyla itiraz edildiğini Parlamentoya bildirmişti. Daha önce açıklanan 30 başvuru sayısı, o tarihteki sayımı yansıtıyordu; eski oyuncuların yer aldığı süreç ise altı başvuruyla ilgili müdahil olma olarak tanımlanmıştı.
Parlamentonun duyurusu kararın sunulduğu tarihi 12 Kasım olarak verirken, daha sonraki haberlerde 13 Kasım tarihi yer aldı. Burada Parlamentonun resmî kaydındaki tarih esas alındı.
SLC reform yolunu memnuniyetle karşıladı
Sporu yönetmekten sorumlu kurum olan Sri Lanka Kriket, karar için yayımladığı açıklamasında Mahkemenin kararını memnuniyetle karşıladı. Gerekli değişikliklerin iki maddenin basit çoğunlukla kabul edilmesini sağlayacağını söyledi ve tasarının geri kalanına ilişkin tespiti de not etti.
SLC kararı şu sözlerle değerlendirdi:
Sri Lanka Kriket, bu kararı Sri Lanka'da kriketin yönetiminde ve idaresinde anlamlı ve kapsamlı reformlara ulaşma yolunda önemli bir dönüm noktası ve Sri Lanka Kriket tarihindeki en önemli reform girişimlerinden biri olarak görüyor.
Kurumun desteği, kriket yönetiminde değişiklik isteyen eski oyuncularla aynı yönde. Açıklama, Mahkemenin belirlediği anayasal düzeltmeler yapıldıktan sonra reform sürecinin ilerletilebilmesine odaklanıyor.
İlçe birlikleri ve kulüpler açısından sonuç, Parlamentonun nihayetinde onaylayacağı düzenlemelere bağlı olacak. Kurulun yapısı, oy kullanma yeterliliği ve bağımsız direktörlerin seçilme süreci, çıkarlarının nasıl temsil edileceğini belirleyecek.
Seçimler tasarının yasalaşmasına bağlı
Tasarı, yasalaşmasından sonraki altı ay içinde seçim yapılmasını öngörüyor. Bu süre sınırı, mevcut dönüşüm düzenlemelerini belirsiz süreyle devam ettirmek yerine yasama değişikliklerini yeni yönetimin belirlenmesine bağlayacak.
Önceki yönetimin nisanda istifa etmesinden bu yana SLC, Eran Wickramaratne başkanlığındaki Kriket Dönüşüm Komitesi tarafından yönetiliyor. Parlamento yasayı kabul ederse, önerilen seçimler yeni çerçeve kapsamındaki bir sonraki kurumsal adım olacak.
Milletvekillerinin önünde birbiriyle bağlantılı iki karar var: Anayasal tespitlere nasıl yanıt verileceği ve daha geniş yönetim modelinin onaylanıp onaylanmayacağı. Mahkemenin önerdiği değişikliklerin kabul edilmesi basit çoğunluğu yeterli kılacak; tartışmalı maddelerin değiştirilmeden bırakılması ise özel çoğunluk gerektirecek.
Sri Lanka kriketi açısından temel mesele, kararları kimin alacağı ve karar vericilerin kimler tarafından hesap vermeye zorlanabileceği. Mahkeme, Parlamentodaki daha kolay yol için gereken anayasal değişiklikleri belirledi. Nihai yasa, kurulun, üyelerini seçenlerin ve oy kullanmaya yetkili kuruluşların kurallarını belirleyecek.
Öne Çıkanlar
- Yüksek Mahkeme, 29. maddeyi örgütlenme özgürlüğüne, 7(1). maddeyi ise anayasal eşitliğe aykırı buldu.
- Her iki maddenin mevcut hâliyle kabulü için üçte iki çoğunluk, Mahkemenin önerdiği değişikliklerden sonra ise basit çoğunluk gerekiyor.
- Mahkeme, tasarının diğer hükümlerinde Anayasa'ya aykırılık bulmadı.
- Önerilen SLC kurulunda yedi Bağımsız Direktör ve yedi Seçilmiş Direktör yer alacak.
- Davacılar oy düzenine ve devletin sürece katılımına itiraz ederken, eski uluslararası oyunculardan bazıları reformları destekledi.
- Tasarı, yasalaşmasından sonraki altı ay içinde seçim yapılmasını öngörüyor.






