Myanmar ordusunun ABD’deki 3 milyon dolarlık lobi anlaşması medya faaliyetlerini ve Roger Stone’un rolünü de kapsayacak şekilde genişledi

10 dakikalık okuma
Myanmar Military's $3 Million US Lobbying Deal Expands Into Media Outreach and Roger Stone Role

Washington’da nüfuz kazanmanın yüksek maliyeti

Myanmar’ın askeri yönetimi, DCI Group AZ, LLC’ye bir yıllık lobi ve halkla ilişkiler çalışmaları için 3 milyon dolar ayırdı. 2025’te 1,5 milyon dolarlık iki ödeme yapılması öngörüldü. Sonraki aylara ilişkin açıklamalar, bu çabanın nasıl geliştiğini gösteriyor: Amerikalı politika aktörleriyle temaslar, danışmanlık şirketlerine yapılan ödemeler, yeni bir medya kampanyası ve deneyimli siyasi stratejist Roger Stone’un rolü.

İçindekiler
  1. Washington’da nüfuz kazanmanın yüksek maliyeti
  2. Bakanlık ne satın aldı?
  3. Hukuki güvenceler ve aralık anlaşması
  4. Myanmar dosyasında kimler çalıştı?
  5. Roger Stone’un rolü ve ödeme kayıtları
  6. Açıklanan beş faaliyet ve daha geniş medya kampanyası
  7. Eski bir müşteriye dönüş
  8. Yaptırımlar, seçimler ve meşruiyet mücadelesi
  9. Kampanya nasıl gelişti?
  10. Öne Çıkanlar

Enformasyon Bakanlığı, ABD ile ilişkileri yeniden tesis etmesi için Washington merkezli şirketi görevlendirdi. Çalışmalar ticarete, doğal kaynaklara ve insani yardıma odaklanacaktı. Anlaşma, askeri yönetimin Şubat 2021’deki darbesinin ardından dört yılı aşkın süre iktidarda kalmasının ardından, yönetimi görünüşte sivil bir hükümete devrettiği 31 Temmuz 2025’te yürürlüğe girdi.

Myanmar’ın ABD’deki büyükelçiliği ertesi gün bir başka şirket olan McKeon Group’u tuttu. Altı aylık danışmanlık hizmetinin maliyeti, üç ayda bir 180 bin dolardı. Böylece sözleşme süreleri farklı olsa da iki anlaşmada belirtilen toplam taahhüt 3,36 milyon dolara ulaştı.

Kampanya, hükümet yetkilileriyle yapılan görüşmelerin ötesine geçti. DCI, daha sonra yayımlanan yazılarında ABD’nin Myanmar’la ilişki kurmasını savunan veya ülkenin maden kaynaklarını ele alan yorumcularla temaslarını açıkladı. Şirket, Mart 2026’ya gelindiğinde Myanmar Democracy Now adıyla içerik de dağıtmaya başlamıştı.

İnsan hakları savunucuları, Myanmar iç savaşın pençesindeyken askeri yönetime kabul kazandırma girişimi olarak niteledikleri bu harcamaları kınadı. Belgeler, bu çabanın arkasındaki kişileri, harcamaları ve iletişim faaliyetlerini ayrıntılı biçimde ortaya koyuyor. Bunun ABD hükümetinin kararları üzerindeki etkisi ise bilinmiyor.

Bakanlık ne satın aldı?

Anlaşmada belirtilen amaç, kamuoyu iletişimi hizmetleri aracılığıyla Myanmar ile ABD arasındaki ilişkileri yeniden tesis etmekti. Uygulamada bu, yetkililerin, gazetecilerin ve etkili diğer kişilerin ülkeyi ve yönetimini nasıl değerlendirdiğini etkilemeye çalışmak anlamına geliyor.

Enformasyon Bakanlığı adına Daimi Müsteşar Yardımcısı Myint Kyaw imza attı. Şirket adına ise yönetici ortaklar Brian McCabe ve Justin Peterson imzaladı. İlk haberlerde imzaların 4 Temmuz 2025’te atıldığı, anlaşmanın ise 31 Temmuz’da yürürlüğe girdiği belirtildi. Sonraki kayıt beyanı 1 Ağustos’ta sunuldu.

Reklam

Yıllık 3 milyon dolarlık ücret eşit taksitlere bölündü. İlk taksit anlaşma yürürlüğe girdiğinde, ikincisi ise 31 Aralık 2025’te veya bu tarihten önce ödenecekti. Bunlar sözleşmede belirtilen ödeme tarihleri; paranın şirkete ne zaman ulaştığının eksiksiz dökümü değil.

Ticaret ve insani yardımın yanı sıra doğal kaynaklar da görev tanımında açıkça yer aldı. Böylece ticari fırsatlar ile ihtiyaç sahiplerine yönelik yardım aynı iletişim kampanyasının kapsamına girdi. Madenlerle ilgili daha sonraki temaslar, anlaşmada yazılı önceliklerden biriyle örtüşüyordu.

Büyükelçiliğin ayrı sözleşmesi, McKeon’a daha belirgin bir kurumsal odak verdi: Kongre ve Dışişleri Bakanlığı üzerinden diplomatik ilişkileri geliştirmek. İki çeyrek dönem için çeyrek başına 180 bin dolar üzerinden hesaplanan sözleşmenin belirtilen maliyeti 360 bin dolardı. DCI’nin yıllık sözleşmesi bunun sekiz katından fazlaydı; ancak iki katı süreyi kapsıyordu.

Hukuki güvenceler ve aralık anlaşması

DCI’nin ilk anlaşmasında, yaptırım uygulanan kişi ve kuruluşlara ilişkin taahhütlerin yanı sıra müşterinin veya bağlı kuruluşlarının davranışlarından doğabilecek belirli sorumluluklara karşı şirketi koruyan hükümler bulunuyordu. Yaptırımlar, belirli kişi ve kuruluşlarla bağlantılı işlemleri engelleyebilen veya bu kişi ve kuruluşların varlıklarını dondurabilen hükümet kısıtlamalarıdır.

17 Aralık 2025’te imzalanan ve ertesi gün Adalet Bakanlığı’nın kayıt birimine ulaşan, FARA’ya sunulmuş daha sonraki bir anlaşma, danışmana sağlanan mali ve hukuki güvenceleri daha ayrıntılı biçimde açıklıyor.

Belgeye göre danışmanın, çalışanlarının, alt yüklenicilerinin veya temsilcilerinin yürütülen işten kaynaklanan hukuki ya da idari süreçlere, soruşturmalara veya denetimlere katılması gerektiğinde müşteri, makul avukatlık ücretleri de dahil olmak üzere belirtilen masrafları karşılamak zorunda. Belge sunmak ve ifade vermek de bu kapsamda. Süreçlerin doğrudan danışmanın veya onun için çalışanların ihmali ya da kasıtlı suistimalinden kaynaklanması bu hükmün dışında tutuluyor.

Anlaşma ayrıca danışmanın sorumluluğunu, yükümlülüğe yol açan davranıştan önceki 12 ayda ödenen ücretlerle sınırlandırıyor. Kâr kaybı da dahil olmak üzere bazı diğer zarar türlerini kapsam dışında bırakıyor. Anlaşmazlıkların, jüri olmaksızın, Columbia Bölgesi’nde belirtilen mahkemelerde görülmesi gerekiyor. Bu koşullar, ticari ilişkinin hukuki bir anlaşmazlığa yol açması halinde mali riski kimin üstleneceğini belirliyor.

Reklam

Myanmar dosyasında kimler çalıştı?

DCI’nin Yabancı Ajanlar Kayıt Yasası (FARA) kapsamında sunduğu kayıtlarda, bakanlık için görevlendirilen kişilerin sayısının arttığı görülüyor. FARA, yabancı müşteriler adına ABD’de yürütülen belirli faaliyetlerin açıklanmasını zorunlu kılıyor ve lobi ilişkilerinin bazı yönlerini kamuoyuna açıyor.

Ortak Ryan Grillo, Myanmar çalışmalarına ilişkin kaydını 1 Ağustos 2025’te yaptırdı. Kıdemli danışman Doug Davenport ise 13 Ağustos’ta sözleşmeyi destekleyen danışman olarak kaydoldu. Aynı gün sunulan bir değişiklik bildiriminde Davenport’un 1 Ağustos’ta DCI çalışanı olduğu belirtildi.

Davenport, DCI’nin 2002’de Myanmar askeri hükümeti için yürüttüğü önceki çalışmalardan deneyim sahibiydi. Geri dönmesi, mevcut çabayı yirmi yılı aşkın süre önce başlayan lobi ilişkisine bağlıyor.

Direktör Adam Shaw ile başkan yardımcısı Kelly Love, çalışmalarını 3 Aralık 2025’te kaydettirdi. 17 Aralık’ta sunulan ek beyanda Myanmar dosyasında görevli beş temsilci sıralandı: Peterson, Grillo, Davenport, kıdemli müşteri yöneticisi Brendon Welsh ve müşteri yöneticisi Theodore Witt.

Bu beyanda Davenport, daha önceki değişiklik bildiriminde çalışan olarak tanımlanmış olmasına rağmen danışman olarak gösterildi. 1 Nisan-30 Eylül 2025 raporlama döneminde bakanlık adına herhangi bir faaliyet bildirilmedi. Ekim-Mart dönemini kapsayan sonraki beyanda ise Shaw, Love ve Stone’un dosyada yer aldığı, Myanmar’la daha önce ilişkilendirilmiş bazı kişilerin de başka müşterilere atandığı belirtildi.

Roger Stone’un rolü ve ödeme kayıtları

Roger Stone, 29 Nisan 2026’da Enformasyon Bakanlığı için yürütülen DCI çalışmalarını destekleyen bir danışman olarak kaydoldu. Aylık ücreti 50 bin dolardı. Düzenli danışmanlık ücreti, bir kişinin hizmetleri veya müsait olması karşılığında yinelenen ödemeyi ifade eder.

DCI’nin daha sonra sunduğu açıklamada Stone’un göreve 27 Şubat’ta başladığı belirtildi; bu tarih kaydından iki aydan biraz daha önceydi. Stone’un DCI ile Bahamalar ve Nijerya’yı kapsayan çalışmalar da dahil olmak üzere başka danışmanlık ilişkileri zaten vardı.

Şirket, 1 Ekim 2025-31 Mart 2026 döneminde Myanmar dosyası için toplam 1,5 milyon dolarlık yedi danışmanlık ücreti bildirdi. Ödeme açıklamalarında ayrıca Davenport Ventures’a 240 bin dolar, Kult Creatives LLC’ye hizmetler karşılığında 368 dolar ve Drake Ventures LLC’ye 50 bin dolar danışmanlık ücreti yer aldı.

Şirket bilgileri ve FARA kapsamında sunulan başka bir kayıt, Doug Davenport’u Davenport Ventures’a bağlıyor. Drake Ventures ile Roger ve Nydia Stone arasında da olası bir bağlantı tespit edildi. Drake Ventures’a yapılan Myanmar bağlantılı ödeme ile Stone’un aylık danışmanlık ücreti arasındaki ilişkinin ayrıntıları açıklanmadı.

Reklam

Roger ve Nydia Stone, Drake Ventures’ın yer aldığı bir vergi davasında 2022’de 2 milyon dolarlık uzlaşmayı kabul etmişti. Önceki dava, vergi kaçırıldığı iddialarıyla ilgiliydi; Myanmar’a ilişkin açıklamalarda ise lobi çalışması karşılığındaki ödemeler yer alıyor. Myanmar çalışmalarıyla ilgili olarak DCI’ye, Davenport’a ve Stone’un avukatına yöneltilen sorular yanıtsız kaldı.

Açıklanan beş faaliyet ve daha geniş medya kampanyası

DCI, Ekim 2025-Mart 2026 arasında bakanlık adına beş faaliyet bildirdi. Bunlar arasında ABD hükümetinin Kasım 2025’te Myanmar vatandaşları için Geçici Koruma Statüsü’nü sona erdirme kararıyla ilgili bir medya duyurusu da vardı. Bu göçmenlik statüsü, belirlenen ülkelerden uygun kişilerin ABD’de geçici olarak kalıp çalışmasına olanak tanıyor.

Diğer faaliyetler arasında muhafazakâr politika analisti ve danışmanı Shonda Werry’ye ve eski Cumhuriyetçi Kongre üyesi Dave Brat’e Ocak 2026’da gönderilen e-postalar ile enerji ve dış politika analisti Wesley Hill’le ocak ve şubat aylarında yapılan iki telefon görüşmesi vardı. DCI, bu temasların stratejik ilişki kurma amacı taşıdığını belirtti.

Brat’in ABD’nin Myanmar’la ilişki kurmasını savunan yazısı 12 Ocak’ta, DCI’nin kendisine e-posta göndermesinden üç gün sonra yayımlandı. Myanmar’da ordunun kontrolündeki gazete yazıyı beş gün sonra yeniden yayımladı. Yazıda DCI’den söz edilmedi.

Hill, Myanmar hakkında 10 Şubat ve 27 Mart’ta yazılar yayımladı. ABD’nin yeni maden stokuyla bağlantılı fırsatları ele alan ilk yazı, DCI’nin kendisiyle yaptığı ikinci telefon görüşmesinden bir hafta sonra yayımlandı. İki yazıda da şirketten söz edilmedi. Hill, DCI’den ödeme almadığını veya şirketin yönlendirmesiyle çalışmadığını belirterek yazılarını üçüncü taraflardan ücret almadan, kendi başına kaleme aldığını söyledi.

Kritik mineraller ve Çin ile ABD arasındaki rekabet konularında uzmanlaşan analist Hill, 2026’nın başlarında DCI ile konuştuğunu düşündüğünü, ancak ayrıntıları hatırlamadığını söyledi. Politika konularını tartışan kişilerle temaslarını açıklarken şunları kaydetti:

Dar kapsamlı politika dinamikleri hakkında konuşmak için çok sayıda toplantı yapıyor, beni dinlemek isteyen herkesle görüşüyorum,

Werry, DCI ile yazışmalarına ilişkin sorulara yanıt vermedi. Bu temaslarla ilgili incelemede, kendisinin Myanmar’a ilişkin herhangi bir yayınına veya faaliyetine rastlanmadı.

Brat, Eylül 2026’da ABD’nin Avustralya büyükelçisi oldu. Önceki faaliyetleriyle ilgili sorulara yanıt veren bir Dışişleri Bakanlığı sözcüsü 16 Ekim’de şunları söyledi:

Dışişleri Bakanlığı, bir kişinin ABD Senatosu tarafından onaylanıp kamu hizmetine başlamasından önceki özel faaliyetleri hakkında yorum yapmaz.

DCI ayrıca Mart 2026’da Myanmar Democracy Now adını kullanan bir internet sitesi, Facebook, X ve Instagram hesapları üzerinden bakanlık adına haber ve bilgi dağıtmaya başladı. Böylece faaliyetler, kişilerle doğrudan temasları daha geniş bir kamuoyuna yönelik iletişimle birleştirdi.

Reklam

Eski bir müşteriye dönüş

DCI, Myanmar’ın Devlet Barış ve Kalkınma Konseyi tarafından yönetildiği Nisan 2002’de ülkenin askeri hükümeti için ilk kez çalıştı. Bu iş yaklaşık sekiz ay sürdü ve 2003’ün başlarında sona erdi.

Önceki kampanyada, hükümetin uluslararası imajının iyileştirilmesi hedeflenmiş; General Khin Nyunt’la bağlantılı istihbarat teşkilatının reformlara açık olduğu mesajı verilmişti. Açıklanan lobi çalışması sona erdikten sonra Khin Nyunt, 2004’te ordu içindeki iktidar mücadelesinin ardından görevden alınıp tutuklandı.

Eski ilişki Washington’da siyasi bedel yaratmayı sürdürdü. DCI’nin Myanmar’daki çalışmalarına yönelik eleştirilerin ardından, iki şirket yöneticisi 2008’de Cumhuriyetçi başkan adayı John McCain’in kampanyasından istifa etti.

DCI’nin diğer müşterileri arasında Azerbaycan hükümeti ve daha önce ABD yaptırımlarına maruz kalan, Rus alüminyum sektörüyle bağlantılı EN+ Group da yer aldı. Avrupa Birliği’nin Washington ofisi de Donald Trump’ın yeniden başkan seçilmesinin ardından ilişkileri yönetmesine yardımcı olması için DCI’yi tuttu. Bu görevlendirmeler, siyasi ve iletişim hizmetleri arayan yabancı müşterilerin çeşitliliğini gösteriyor.

Yaptırımlar, seçimler ve meşruiyet mücadelesi

2025 sözleşmesi, Trump yönetiminin Myanmar’ın askeri yönetimiyle bağlantılı bazı kişi ve kuruluşlara yönelik yaptırımları kaldırmasından kısa süre sonra kamuoyuna yansıdı. Birleşmiş Milletler’in Myanmar’daki insan hakları özel raportörü Tom Andrews, yaptırım kararını "vicdansızlık" olarak nitelendirdi.

İnsan hakları savunucuları, lobi kampanyasını ordunun seçimler öncesinde uluslararası kabul görme çabasıyla ilişkilendirdi. Temmuz 2025’te sivil yönetime görünürde devir yapılmasının ardından yönetim, eleştirmenlerin göstermelik olarak nitelediği Ocak 2026 seçimlerinde zafer ilan etti.

Justice For Myanmar sözcüsü Yadanar Maung, ordunun tanınma kampanyası için kamu kaynaklarını başka alanlardan aktardığını söyledi. Sözleşme kamuoyuna yansıdığında anlaşmayı kınayan Maung şu ifadeleri kullandı:

Myanmar ordusu, düzmece seçimleri öncesinde vahşetini örtbas etmek ve siyasi meşruiyet kazanmak için çalıntı milyonlarca doları harcıyor,

Maung ayrıca yaptırımların, askeri yönetimin yeniden yapılanması sırasında kurulan Devlet Güvenlik ve Barış Komisyonu’nu da kapsamasını istedi. Endişesi, bir kurumun adının ve resmi yapısının değiştirilmesinin, Devlet İdare Konseyi’ni hedef alan kısıtlamaların etrafından dolaşılmasına imkân verebilmesiydi.

Reklam

Ordunun yeniden yapılanması, seçim kampanyası ve Washington’daki harcamaları, dış ilişkileri yeniden kurmaya yönelik aynı çabanın parçalarıydı. Çatışmadan etkilenen insanlar açısından somut meseleler, kamu parasının nereye gittiği, insani yardımın topluluklara nasıl ulaştığı ve yabancı hükümetlerin ihlallere karşı baskıyı sürdürüp sürdürmediği.

Kampanya nasıl gelişti?

Açıklamalar, Temmuz ve Ağustos 2025’te başlayan ve 2026’da daha geniş bir iletişim faaliyetine dönüşen çabayı izliyor. Öne çıkan tarihler şöyle:

  • 4 Temmuz 2025: İlk anlaşmanın DCI temsilcileri tarafından imzalandığı bildirildi.
  • 31 Temmuz 2025: Ordu sivil yönetime görünürde devir ilan ederken DCI’nin 3 milyon dolarlık anlaşması yürürlüğe girdi.
  • 1 Ağustos 2025: DCI kayıt beyanını sundu, Myanmar’ın büyükelçiliği ise McKeon Group’u tuttu.
  • 17 ve 18 Aralık 2025: Daha sonraki bir anlaşma imzalandı ve FARA kayıt birimine ulaştı.
  • Ocak ve Şubat 2026: DCI, Brat, Werry ve Hill’le temas kurdu.
  • 27 Şubat 2026: DCI’nin daha sonraki açıklamasına göre Stone, Myanmar dosyasındaki görevine başladı.
  • Mart 2026: DCI, Myanmar Democracy Now içeriklerini dağıtmaya başladı.
  • 29 Nisan 2026: Stone, Myanmar görevlendirmesini kaydettirdi.
  • 31 Mayıs 2026: DCI, ekim-mart dönemindeki faaliyetleri ve ödemeleri kapsayan beyanını sundu.

Kayıtlar, siyasi bağlantıları olan şirketlerin tutulmasından danışmanlara ödeme yapılmasına, yorumcularla temas kurulmasına ve içeriğin doğrudan dağıtılmasına uzanan bir gelişim gösteriyor. Ayrıca sözleşmenin manşetlere taşınan 3 milyon dolarlık tutarının neden hikâyenin yalnızca bir kısmını anlattığını da ortaya koyuyor: dosyada birden fazla kişi, ayrı ödeme düzenlemeleri ve Myanmar hakkındaki tartışmaları etkilemenin çeşitli yolları vardı.

Öne Çıkanlar

  • Myanmar Enformasyon Bakanlığı, ticaret, doğal kaynaklar ve insani yardım çalışmaları yoluyla ABD’yle ilişkileri yeniden kurması için DCI’yi yıllık 3 milyon dolara tuttu.
  • Büyükelçiliğin McKeon’la yaptığı ayrı sözleşme, altı ayda 360 bin dolarlık taahhüt içeriyordu.
  • DCI’ye göre Roger Stone’un Myanmar’daki görevi Şubat 2026’da başladı ve aylık 50 bin dolarlık danışmanlık ücreti öngörüldü.
  • DCI, politika yorumcularıyla temaslarını açıkladı ve Mart 2026’da Myanmar Democracy Now içeriklerini dağıtmaya başladı.
  • Aralık ayında yapılan anlaşma, müşterinin belirtilen hukuki masrafları karşılamasını şart koşuyor ve danışmanın mali sorumluluğunu sınırlıyor.
  • İnsan hakları savunucuları, lobi faaliyetlerini askeri yönetime kabul kazandırma çabası olarak kınadı ve yaptırımların yeniden yapılandırılan kurumları da kapsamasını istedi.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir