SunCable, Avustralya-Singapur elektrik hattının güzergâhını büyük ölçüde belirledi; finansman hedefi 2030'a ertelendi

9 dakikalık okuma
SunCable Maps Most of Australia to Singapore Power Route, With Financing Target Pushed to 2030

4.300 km'lik kablonun güzergâhı büyük ölçüde netleşti

SunCable, Avustralya'dan Singapur'a uzanması planlanan 4.300 km'lik elektrik kablosunun güzergâhını büyük ölçüde belirledi. Güzergâhın yaklaşık 3.700 km'si Endonezya sularından geçecek. Projenin geliştiricisi, finansman için öngördüğü tarihi 2030 civarına çekti; bu, 2024'te açıkladığı takvimden yaklaşık üç yıl daha geç.

İçindekiler
  1. 4.300 km'lik kablonun güzergâhı büyük ölçüde netleşti
  2. Powell Creek'ten Darwin ve Singapur'a
  3. Singapur'un onayı hangi şartları içeriyor?
  4. Güzergâhta Endonezya neden önemli?
  5. Bölgesel çerçeve hâlâ şekilleniyor
  6. Finansman hedefi 2030 civarına çekildi
  7. Rakip kablolar ve güvenilirliğin maliyeti
  8. Singapur'un onaylı projeleri hedefini aşıyor, ancak teslimat belirsiz
  9. Singapur neden farklı enerji seçeneklerini değerlendiriyor?
  10. Öne Çıkanlar

Australia-Asia PowerLink, Avustralya'nın Kuzey Bölgesi'ndeki güneş enerjisi üretiminden Singapur'a 1,75 gigavata (GW) kadar düşük karbonlu elektrik sağlayacak. SunCable, teslimatların 2035 civarında başlamasını hedefliyor. Ancak Singapur Enerji Piyasası Kurumu (EMA), 22 Ekim 2024 tarihli onay duyurusunda, önerilen ticari işletmeye geçiş tarihinin 2035'ten sonra olmasının beklendiğini belirtmişti.

SunCable'ın operasyonlardan sorumlu üst düzey yöneticisi Mitesh Patel, Singapur'un yoğun deniz trafiğine sahip sularından geçen güzergâhın yalnızca kısa bir bölümünün henüz belirlenmediğini söyledi. Şirket, Endonezya sularında ilk araştırmalarını 2022'de gerçekleştirdi ve bu yılın başlarında ek çalışmalar yaptı.

Projenin ölçeği, Singapur'un elektrik ithalatı planlarına önemli katkı sağlayabilir. Önerilen 1,75 GW kapasite, ülkenin 2035'e kadar yaklaşık 6 GW düşük karbonlu elektrik ithal etme hedefinin yaklaşık yüzde 29'una denk geliyor. Bu karşılaştırma, belirli bir anda sağlanabilecek elektrik miktarını, yani kapasiteyi ölçüyor.

Singapur projeye koşullu onay verdi; SunCable ise araştırmalar, ilgili hükümetlerden izinler, müşteri anlaşmaları ve finansman üzerinde çalışmayı sürdürüyor. İnşaatın ve elektrik teslimatlarının ne zaman başlayacağını bu aşamaların tamamlanması belirleyecek. Singapur açısından projenin cazibesi, ülkenin sınırlı yüzölçümünde karşılanamayacak ölçekteki Avustralya güneş enerjisi kaynaklarına erişim sağlaması.

Reklam

Powell Creek'ten Darwin ve Singapur'a

SunCable, güneş enerjisi üretim tesislerini Kuzey Bölgesi'ndeki Powell Creek'te kurmayı planlıyor. Elektrik, denizaltı iletim sistemine girmeden önce karadan yaklaşık 800 km yol kat ederek Darwin'e ulaşacak. Elektriğin bir bölümü yerel şebekeyi desteklerken 1,75 GW'a kadarı Singapur'a aktarılacak.

Proje haberlerinde aktarılan geliştirme planı, 12.000 hektara kadar bir alanda 10 GW'a kadar güneş enerjisi üretimini ve büyük batarya depolama tesislerini kapsıyor. Bu alan 120 kilometrekareye karşılık geliyor. Bataryalar, güneş üretiminin azaldığı zamanlarda, gün batımından sonra da kullanılmak üzere elektriği depolayacak.

Güneş enerjisi üretim miktarı ile Singapur'a ulaştırılması önerilen elektrik miktarı sistemin farklı bölümlerini ifade ediyor. Güneş panellerinin üretimi güneş ışığına göre değişirken depolama ve iletim ekipmanları, elektriğin aktarımını düzenlemeye yardımcı oluyor. Plan, Avustralyalı müşterilere elektrik sağlanmasını da içeriyor.

Patel, Singapur'daki güzergâhın kalan bölümünün daha sonra incelenebileceğini söyledi. Çevredeki sularda trafik yoğun olsa da Singapur hükümetiyle yakın iş birliğine güvendiğini belirtti. Önerilen deniz güzergâhının büyük bölümü artık genel hatlarıyla belirlenmiş durumda. Şirketin, inşaat için gereken ayrıntılı geliştirme çalışmalarını tamamlaması gerekiyor.

Singapur'un onayı hangi şartları içeriyor?

EMA'nın Ekim 2024'te verdiği onay, Sun Cable (Singapore) Assets Pte Ltd'ye verildi. Kurum, o aşamada sunulan bilgilere göre teklifin teknik ve ticari açıdan uygulanabilir olabileceğini belirtti.

Düzenleyici süreçteki bir sonraki aşama, Koşullu Lisans başvurusunun değerlendirilmesi. EMA, SunCable'ın teknik gereklilikleri karşılayabileceğini, müşterilerin kabul edeceği ticari açıdan uygulanabilir bir fiyat sunabileceğini ve kabloların geçeceği ülkeler de dahil olmak üzere tüm ilgili yargı bölgelerinden gerekli onayları alabileceğini göstermek için teklifini güncellemesi gerektiğini söyledi.

Fiyat önemli; çünkü elektriği nihayetinde Singapur'daki işletmeler satın alacak. Projenin başlangıç noktası güneş ışığı bakımından zengin olsa bile elektrik müşteriye ulaşmadan önce bataryalar, iletim ekipmanları, denizaltı kurulumları ve bakım için önemli harcamalar gerekebilir.

EMA, finansal kapanıştan önce ilave geliştirme aşamalarının tamamlanmasını da şart koşuyor. Finansal kapanış, finansman düzenlemelerinin tamamlandığı ve fonların kullanıma açılması için gerekli koşulların karşılandığı aşamayı ifade ediyor. Kurum, elektrik ithalatı projeleri için hükümet izinlerini, imzalanmış elektrik alım anlaşmalarını ve yeterli finansmanı bu aşamalar arasında sayıyor.

Reklam

Güzergâhta Endonezya neden önemli?

Önerilen denizaltı güzergâhının yaklaşık yüzde 86'sı Endonezya'dan geçiyor: 4.300 km'nin yaklaşık 3.700 km'si. SunCable, Endonezya'nın elektrik şebekesine bağlanmadan bu ülkenin sularından geçmeyi planlıyor. Bu nedenle kablonun geçiş izni projenin temel unsurlarından biri.

Patel, Endonezya hükümetiyle iş birliğinin sorunsuz ilerlediğini belirterek şirketin bu yılın başlarında ek deniz araştırmaları yapabilmesini örnek gösterdi. SunCable, projenin yerel ekonomiye sağlayabileceği katkıları Endonezyalı yetkililere sunmak üzere bir rapor hazırlıyor. Şirket bu katkıların değerini veya nasıl dağıtılacağını henüz açıklamadı.

Endonezya'nın Singapur'la daha geniş kapsamlı enerji ilişkileri yakın zamanda zorlaştı. Cakarta, tedariki yurt içindeki elektrik üretimine yönlendirmek amacıyla 24 Ekim 2026'da doğal gaz sevkiyatını azaltmaya başladı. EMA, geçici azalmanın Singapur'un günlük gaz talebinin yüzde 2'sinden düşük olduğunu belirtti.

Endonezya, kendi topraklarında üretilen elektriğe ilişkin müzakerelerde yurt içi elektrik ihtiyacını ve kabul edilebilir ihracat fiyatlarını da öncelikli konular olarak belirledi. Enerji Bakanı Bahlil Lahadalia'nın elektrik ihracatına yönelik şartları, Endonezya elektriğinin Singapur'a satılmasına ilişkin planları kapsıyor. SunCable'ın Avustralya'daki üretimi ise Endonezya'nın transit ülke olarak iş birliğine bağlı olacak.

Patel'e göre somut ekonomik faydalar, diplomatik koşullar değişse bile hükümetlere kabloyu desteklemek için gerekçe sunabilir. SunCable'ın hazırladığı ekonomik raporun amacı, Endonezya açısından bu faydaları somutlaştırmak.

Bölgesel çerçeve hâlâ şekilleniyor

Singapur ve ABD'nin birlikte ilerlettiği Güneydoğu Asya enerji bağlantılarına ilişkin fizibilite çalışmasının ikinci aşamasında, denizaltı kabloları için izin ve onay süreçlerinin Asya genelinde karmaşık olduğu sonucuna varıldı. Mevcut kurallar olsa bile ülkelerin hukuk sistemleri ve idari süreçleri farklılık gösteriyor.

Patel, geliştiricilerin ve hükümetlerin mevcut düzenlemelerin bu uzunluktaki bir kabloya nasıl uygulanacağını hâlâ değerlendirdiğini söyledi. Farklı yorumların ortaya çıkabildiğini belirten Patel, açık iletişimin ve ortak faydalar konusunda anlaşmanın geliştirme sürecinin gerekli parçaları olduğunu ifade etti.

ASEAN enerji bakanları Eylül 2024'te denizaltı elektrik kablolarına yönelik bir çerçeve geliştirme ve 2045'e kadar ASEAN Elektrik Şebekesi oluşturma yönünde çalışma kararı aldı. Singapur'un resmî elektrik ithalatı bilgilendirme sayfasında, uluslararası hukuka ve ulusal egemenliğe saygı gösterirken araştırma, kurulum, bakım, onarım ve kablo korumasını kapsamanın amaçlandığı belirtiliyor.

Bu faaliyetler kablonun tüm işletme ömrü boyunca devam edecek. Deniz tabanını inceleme izni bir aşamayken ekipman döşeme ve onarım için yeniden bölgeye dönme düzenlemeleri başka aşamalar. Bölgesel koordinasyon, hükümetlerin ve geliştiricilerin bu sorumlulukları yerine getirmesine yardımcı olabilir.

Reklam

Finansman hedefi 2030 civarına çekildi

SunCable artık finansal kapanışın 2030 civarında gerçekleşmesini bekliyor. Bu, şirketin 2024'te açıkladığı takvimden yaklaşık üç yıl daha geç. Patel, değişikliğin denizaltı kablosu araştırmaları için gereken süreyi ve projenin gerçek ilerleme hızını yansıttığını, yeni bir engelden kaynaklanmadığını söyledi.

Şirket, talebi netleştirmek ve yatırım gerekçesini güçlendirmek için potansiyel alıcılarla da görüşüyor. Elektrik alım anlaşmaları, müşterilerin elektriği satın almayı taahhüt ettiği koşulları belirliyor. Bu sözleşmeler, projenin maliyetlerini karşılamak için gereken geliri nasıl elde edeceğini kredi verenlere ve yatırımcılara göstermeye yardımcı oluyor.

Başlıca aşamalar on yılı aşkın bir döneme yayılıyor:

  • 2022: SunCable, Endonezya sularında ilk araştırmalarını gerçekleştirdi.
  • Eylül 2024: ASEAN enerji bakanları denizaltı elektrik kablolarına yönelik bir çerçeve geliştirme kararı aldı.
  • 22 Ekim 2024: EMA, Avustralya'dan 1,75 GW elektrik ithalatına koşullu onay verdi.
  • Ağustos 2026: Singapur'un resmî proje portföyünde toplam 9,25 GW'lık 13 koşullu onay yer aldı.
  • 2030 civarı: SunCable finansman düzenlemelerini tamamlamayı bekliyor.
  • 2035 civarı: SunCable Singapur'a elektrik sağlamayı hedefliyor; EMA'nın 2024 duyurusunda ise ticari işletmeye geçişin 2035'ten sonra olması bekleniyordu.

SunCable'ın güzergâh haritasını gerekli izinlere, elektrik alıcılarına ve taahhüt edilmiş sermayeye dayanan bir projeye dönüştürmesi gerekiyor. Bu aşamalar tamamlanırsa proje geliştirmeden inşaat aşamasına geçebilir.

Rakip kablolar ve güvenilirliğin maliyeti

Endonezya ve Malezya'dan gelecek daha kısa elektrik bağlantıları, Singapur'daki müşteriler için SunCable ile rekabet edecek. Rystad Energy'de kıdemli analist olan Lu Ming Pang, daha kısa iletim güzergâhlarının ekonomisinin önemli bir rekabet unsuru olacağını söyledi.

Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsü'nde Avustralya'nın sanayide karbonsuzlaşma çalışmalarına liderlik eden James Bowen, Avustralya projesi için jeopolitik riskleri, Endonezya'daki sismik hareketliliği ve tek bir iletim hattına bağımlılığı riskler arasında saydı. Uzun bir kablo, izlenmesi ve bakımı gereken geniş bir güzergâh da oluşturuyor.

Bu nedenle Singapur'un değerlendirmesinde arz güvenliği, müşteri fiyatları ve elektriğin karbon performansı da yer alıyor. EMA Üst Yöneticisi Puah Kok Keong, hem iletim maliyetine hem de güzergâh boyunca izin alma gerekliliğine dikkat çekti:

Mesafenin iletim maliyetini artırmasının yanı sıra, kablonun Avustralya'dan Endonezya üzerinden Singapur'a ulaşacağı güzergâh için çok sayıda düzenleyici kurumdan onay alınması gerekiyor.

Daha geniş bir bölgesel şebeke, Singapur'un farklı üretim kaynaklarına erişmesini sağlayabilir. Singapur Sürdürülebilir Enerji Derneği'nden Christophe Inglin, Laos'tan hidroelektrik, Vietnam'dan rüzgâr ve Malezya ile Endonezya'dan güneş enerjisi alan bir şebekeyi anlattı. SunCable'ın projesi bu potansiyel kaynaklara Avustralya güneş enerjisini de ekleyecek.

Reklam

Singapur'un onaylı projeleri hedefini aşıyor, ancak teslimat belirsiz

Singapur'un resmî proje portföyünde Ağustos 2026 itibarıyla Avustralya, Kamboçya, Endonezya, Malezya ve Vietnam'ı kapsayan, toplam 9,25 GW'lık koşullu onay almış 13 proje bulunuyordu. Endonezya'daki altı proje Koşullu Lisans aşamasına ilerlemişti.

Bu toplam, 6 GW'lık ithalat hedefini 3,25 GW aşıyor; başka bir deyişle kapasite yaklaşık yüzde 54 daha fazla. EMA, projeler farklı hızlarda ilerlerken güvenilir ve rekabetçi teklifleri değerlendirmeyi sürdürüyor. Her projenin ticari anlaşmaları, finansmanı ve ilgili ülkelerden gerekli izinleri tamamlaması gerekiyor.

Portföy, EMA'nın SunCable duyurusunun yanı sıra Endonezya'dan 2 GW'lık Koşullu Lisans ve Endonezya, Kamboçya ile Vietnam'dan toplam 3,6 GW'lık Koşullu Onay açıkladığı Ekim 2024'ten bu yana genişledi.

Wood Mackenzie, Singapur'un 2035 ithalat hedefinin yalnızca yaklaşık yarısına, yani 3 GW civarına ulaşabileceğini ve bunun ülkenin elektrik üretim bileşiminin yaklaşık yüzde 15'ini karşılayacağını öngördü. Danışmanlık şirketi, onaylanan projelerin henüz inşaata başlamadığını belirtti ve Johor'dan 900 megavatlık, Sarawak'tan ise yaklaşık 1 GW'lık iki Malezya projesini 2035'e kadar faaliyete geçmesi en olası projeler olarak gösterdi.

Endonezya'nın ihracat kuralları, ülkede elektrik üreten projeler için belirsizlik yaratıyor. İhracat lisanslarının beş yılda bir yenilenmesi gerekiyor ve yurt içi arz etkilenirse kotalar geri alınabiliyor. Wood Mackenzie bu koşulları Endonezya'daki projeler için kısıtlayıcı unsur olarak değerlendirdi. SunCable'ın Endonezya'daki çalışmaları ise ülkenin sularından geçiş iznine odaklanıyor.

EMA, 6 GW hedefini, gerçekleşmesi elektrik ihraç eden ve transit ülkelerdeki düzenleyici onaylara ve Singapur'daki elektrik tüketicilerinin ticari talebine bağlı olan iddialı bir hedef olarak tanımlıyor.

Singapur neden farklı enerji seçeneklerini değerlendiriyor?

EMA'ya göre Singapur'un elektrik sektörü, ülkenin karbon emisyonlarının yaklaşık yüzde 40'ını oluşturuyor. Elektriğin kabaca yüzde 95'i doğal gazdan üretiliyor. Bu nedenle elektrik arzı, ülkenin 2050'ye kadar net sıfır emisyona ulaşma çabasının önemli bir parçası.

Puah, elektrik talebinin yüzde 80'ine varan bölümünün sanayiden geldiğini söyledi. Yerel güneş enerjisi elektriğin yaklaşık yüzde 3'ünü sağlıyor ve Puah'a göre bu payın iki katının çok üzerine çıkması beklenmiyor. Singapur'un sınırlı alanı, ülke içinde kurulabilecek üretim kapasitesini kısıtlıyor.

Elektrik ithalatı, Singapur'un başka yerlerdeki yenilenebilir kaynaklardan yararlanmasını ve ihracatçı ülkelerdeki kalkınmayı desteklemesini sağlayabilir. Bölgesel bir şebeke; güneş, rüzgâr ve hidroelektrik kaynaklarını farklı hava ve işletme koşullarında bir araya getirebilir.

Singapur ayrıca güneş enerjisi, biyometan, hidrojen ve jeotermal enerjiyi değerlendiriyor; ileri nükleer teknolojilerin ülkeye uygun olup olmadığını da inceliyor. EMA, ekonomik talebi karşılayacak yeterli enerji arzını sürdürmek için doğal gaz ithalat altyapısını geliştirmeye ve gaz tedarikini çeşitlendirmeye devam edeceğini belirtiyor.

SunCable'ın önündeki bir sonraki somut görev, binlerce kilometre boyunca iletilecek Avustralya elektriği için ödeme yapmaya istekli alıcılar bulmak. Güzergâhın büyük ölçüde belirlenmiş olması projeye daha somut bir fiziksel plan kazandırıyor; ancak güncellenen finansman takvimine göre elektrik akışı başlamadan önce yapılması gereken önemli miktarda geliştirme çalışması var.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • SunCable, 4.300 km'lik denizaltı güzergâhını büyük ölçüde belirledi; Singapur sularındaki kısa bir bölüm henüz netleşmedi.
  • Yaklaşık 3.700 km'lik bölüm, Endonezya'nın elektrik şebekesine bağlanmadan bu ülkenin sularından geçecek.
  • Proje, Singapur'a 1,75 GW'a kadar elektrik sağlamayı öneriyor. Bu miktar, ülkenin 6 GW'lık ithalat hedefinin yaklaşık yüzde 29'una denk geliyor.
  • Finansal kapanışın, 2024'te açıklanan takvimden yaklaşık üç yıl sonra, 2030 civarında gerçekleşmesi bekleniyor.
  • SunCable teslimatları 2035 civarında başlatmayı hedefliyor; EMA'nın 2024'teki onay duyurusunda ticari işletmeye geçişin 2035'ten sonra olması bekleniyordu.
  • Hükümetlerden ek onaylar, müşteri sözleşmeleri ve finansman gerekiyor.
  • Singapur, 13 projeye toplam 9,25 GW'lık koşullu onay verdi; 2035 ithalat hedefini ise iddialı bir hedef olarak değerlendiriyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir