Çip ihracatındaki artışla Güney Kore’nin eylül ayı cari işlemler fazlası rekor kırarak 61,46 milyar dolara ulaştı

10 dakikalık okuma
South Korea's September Current Account Surplus Hits Record $61.46 Billion as Chip Exports Surge

Çip ihracatı eylül ayı fazlasını 60 milyar doların üzerine taşıdı

Güney Kore, Eylül 2026’da 61,46 milyar dolarlık cari işlemler fazlası kaydetti. Yarı iletken ihracatının bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 260,3 artarak gümrük verilerine göre 60,5 milyar dolara çıkmasıyla haziran ayında kırılan 49,73 milyar dolarlık rekor geride kaldı. Kore Merkez Bankası’nın öncü ödemeler dengesi verileri, ülkenin hızla büyüyen teknoloji ihracatı ile diğer sektörlerdeki daha sınırlı kazanımlar arasındaki farkın açıldığını gösteriyor.

İçindekiler
  1. Çip ihracatı eylül ayı fazlasını 60 milyar doların üzerine taşıdı
  2. Rekor nasıl kırıldı?
  3. Çipler ve depolama aygıtları neden öne çıkıyor?
  4. İhracat patlaması bazı sektörlere daha fazla yarıyor
  5. İhracat gelirleriyle birlikte ithalat da arttı
  6. Hizmetler yurt dışına ödeme kalemi olmaya devam ediyor
  7. Temettüler yurt dışından elde edilen geliri artırdı
  8. Yatırımcılar yurt dışı varlıklarına daha fazla para aktarıyor
  9. Yıllık tahmin için ne gerekiyor?
  10. Öne Çıkanlar

Eylül ayındaki fazla, ağustostaki 46,11 milyar doların ve bir yıl önceki 14,22 milyar doların üzerine çıktı. Mal ihracatı 130,72 milyar dolara ulaşırken ithalat 67,97 milyar dolarda kaldı ve 62,75 milyar dolarla rekor düzeyde mal fazlası oluştu.

Güney Kore’nin temmuz-eylül dönemindeki fazlası 149,65 milyar dolara ulaştı. Bu tutar, kendisi de yıllık rekor olan 2025 yılının tamamındaki 123,05 milyar dolarlık fazladan 26,60 milyar dolar daha yüksekti. Ülke, üç ayda önceki yıl boyunca biriktirdiğinden yaklaşık yüzde 22 daha fazla fazla verdi.

Cari işlemler hesabı, mal ve hizmetler, yatırım gelirleri ve transferler karşılığında yurt dışından alınan ve yurt dışına ödenen tutarları ölçer. Fazla, tahsilatların ödemeleri aştığı anlamına gelir. Eylül ayındaki sonuçta, özellikle yapay zekâ altyapısını destekleyen sistemlerde kullanılan çipler ve bilgisayar depolama aygıtları başta olmak üzere mal satışları belirleyici oldu.

Teknoloji patlaması yurt dışından önemli miktarda alımı da beraberinde getirdi. Çipler ve yarı iletken üretiminde kullanılan makineler dâhil olmak üzere ekipman ve diğer sermaye malları ithalatı yüzde 42,3 arttı. Güney Kore teknoloji ihracatından daha fazla gelir elde ederken üretimde kullanılan ürünlere de daha fazla harcama yaptı.

Rekor nasıl kırıldı?

Eylülde, mal ihracatının arka arkaya dördüncü ayda 100 milyar doları aşmasıyla yükseliş sürdü. Cari işlemler fazlası, önceki aylık zirvenin 11,73 milyar dolar üzerine çıkarak hazirana kıyasla yaklaşık yüzde 23,6 arttı.

Reklam

Başlıca dönüm noktaları, dış dengenin ne kadar hızlı büyüdüğünü gösteriyor:

  • Mayıs 2023: Güney Kore, kesintisiz aylık cari işlemler fazlası dönemine başladı.
  • Haziran 2026: Cari işlemler fazlası o tarihe kadarki rekor düzey olan 49,73 milyar dolara, mal fazlası ise 47,89 milyar dolara ulaştı.
  • Ağustos 2026: Cari işlemler fazlası 46,11 milyar dolar oldu; Kore Merkez Bankası’nın ekonomik görünüm tahmininde yıl geneli için 450 milyar dolarlık fazla öngörüldü.
  • Eylül 2026: Cari işlemler fazlası 61,46 milyar dolara ulaştı, mal fazlası 62,75 milyar dolara çıktı.
  • Ocak-eylül 2026: Birikimli cari işlemler fazlası 340,66 milyar dolara yükseldi.

Kore Merkez Bankası Ekonomik İstatistikler Dairesi Genel Müdürü Kim Young-hwan, eylül ayındaki mal fazlasını güçlü ihracatın ve çeyrek sonuna yakın işlemlerin zamanlamasının bir araya gelmesine bağladı.

Güçlü ihracatın çeyrek sonu etkileriyle birleşmesi sonucunda eylül ayındaki mal dengesi, şimdiye kadarki en yüksek fazlayı verdi,

Çeyrek karşılaştırması, Güney Kore’nin nisan-haziran döneminde Almanya ve Japonya’nın toplamını aşan fazla vermesinin ardından geldi. Güney Kore o çeyrekte 116,63 milyar dolar fazla kaydederken Almanya 52,28 milyar, Japonya ise 50,62 milyar dolar fazla verdi. Üçüncü çeyrekteki 149,65 milyar dolarlık tutar, Güney Kore’nin ikinci çeyrek sonucundan 33,02 milyar dolar daha yüksekti.

Çipler ve depolama aygıtları neden öne çıkıyor?

Bilgi teknolojileri ihracatı, bir önceki yılın eylül ayına göre yüzde 195,8 arttı. Yarı iletken sevkiyatları yüzde 260,3 yükselirken SSD olarak bilinen katı hâl sürücülerinin ihracatı yüzde 392,3 arttı. SSD’ler verileri elektronik ortamda depoluyor ve bilgisayarlarda, ayrıca yapay zekâ sistemlerini çalıştıran büyük bilgi işlem tesislerinde kullanılıyor.

Yapay zekâ altyapısında kullanılan gelişmiş bellek çipleri ve depolama aygıtlarına yönelik talep büyümeyi destekledi. Bellek çipleri, işlemcilerin üzerinde çalışması gereken bilgileri tutarken depolama aygıtları bu sistemlerin kullandığı daha büyük veri kümelerini saklıyor.

Veriler, ihracat değerindeki artışı gösteriyor. Yüzde 260,3’lük artış, yarı iletken sevkiyatlarının dolar değerinin bir yıl öncekinin yaklaşık 3,6 katına çıktığı anlamına geliyor. SSD ihracatının değeri ise önceki düzeyinin yaklaşık beş katına ulaştı.

Yarı iletkenlere ilişkin 60,5 milyar dolarlık tutar gümrük istatistiklerinden, toplam 130,72 milyar dolarlık mal ihracatı ise ödemeler dengesi muhasebesinden geliyor. Gümrük kayıtları sınırları geçen malları izlerken ödemeler dengesi verileri, ülkede yerleşik taraflarla yurt dışındaki taraflar arasındaki işlemleri takip etmek için düzeltmeler içeriyor. Bu iki veri seti, yakından ilişkili faaliyetleri farklı muhasebe kurallarıyla gösteriyor.

Reklam

İhracat patlaması bazı sektörlere daha fazla yarıyor

Bilgi teknolojileri dışındaki ihracat, bir yıl önceye göre yüzde 13,4 arttı. Bu kayda değer bir büyüme olsa da bilişim teknolojisi ürünlerindeki yüzde 195,8’lik artışın çok altında kaldı. İki büyüme oranı arasındaki fark 182,4 yüzde puana ulaştı.

Petrol ürünleri ihracatı yüzde 73,3, çelik ürünleri yüzde 6,7, makine ve hassas ekipman ihracatı ise yüzde 6,3 arttı. Binek otomobil ihracatı yüzde 5,6 gerileyerek önemli bir imalat sektörünün yarı iletkenlerin tersine bir seyir izlediğini gösterdi.

İhracat artışı varış noktalarına göre de değişti. ABD’ye sevkiyat yüzde 136,9, Çin’e ihracat yüzde 123,1, Güneydoğu Asya’ya ihracat ise yüzde 113,2 arttı. Her üç pazara yapılan ihracat da bir yıl önceki düzeyinin iki katını aştı.

Japonya ve Avrupa Birliği’nde artışlar sırasıyla yüzde 25,2 ve yüzde 21,2 ile daha sınırlı kaldı. Orta Doğu’ya ihracat yüzde 14,1, Latin Amerika’ya ihracat ise yüzde 3,6 düştü. Bu nedenle ulusal rekor, işletmeler ve çalışanlar açısından ne sattıklarına ve müşterilerinin nerede bulunduğuna bağlı olarak çok farklı koşulları yansıtıyor.

İhracat gelirleriyle birlikte ithalat da arttı

Mal ithalatı, bir yıl önceye göre yüzde 29,4 artarak 67,97 milyar dolara çıktı; ağustosta bu tutar 57,99 milyar dolardı. İhracat çok daha hızlı büyüdü: Bir yıl önceye göre yüzde 92,4 artan ihracat, ağustostaki 104,80 milyar dolardan eylülde 130,72 milyar dolara yükseldi.

Aylık hesaplama, mal fazlasındaki artışı açıklıyor. Ağustos-eylül döneminde ihracat 25,92 milyar dolar artarken ithalattaki yükseliş 9,98 milyar dolarda kaldı. Aradaki fark, mal fazlasını 46,81 milyar dolardan 62,75 milyar dolara çıkararak 15,94 milyar dolarlık genişleme sağladı.

İthalat artışına sermaye malları öncülük etti. Yarı iletken ithalatı yüzde 92,8, yarı iletken üretim ekipmanı ithalatı yüzde 49,2, bilgi ve iletişim ekipmanı ithalatı yüzde 37,3 arttı. Sermaye malları, esas olarak hanelerin kullanımı için alınan ürünlerden farklı olarak işletmelerin başka mallar üretmek veya hizmet sunmak için kullandığı ürünlerdir.

Hammadde ithalatı yüzde 21,3 arttı. Bu kapsamda gaz ithalatı yüzde 42,5, ham petrol ithalatı yüzde 38,4, kömür ithalatı ise yüzde 24,2 yükseldi. Ham petrolün ithalat fiyatı varil başına 98 dolara çıkarak bir yıl önceye göre yüzde 34,5 arttı. Tüketim malları ithalatındaki artış ise yüzde 2,0 ile çok daha sınırlı kaldı.

Reklam

Hizmetler yurt dışına ödeme kalemi olmaya devam ediyor

Güney Kore’nin hizmetler açığı, ağustostaki 1,68 milyar dolardan 3,35 milyar dolara çıkarak 1,67 milyar dolar genişledi. Hizmetler; taşımacılık, seyahat, danışmanlık ve patentler ile lisanslı teknoloji gibi fikrî mülkiyet kullanımına ilişkin ödemeleri kapsıyor.

Gemi kiralama ödemelerinin artmasıyla taşımacılık fazlası 520 milyon dolardan 130 milyon dolara geriledi. Fikrî mülkiyet ödemelerindeki açık 390 milyon dolardan 770 milyon dolara çıktı. Araştırma ve danışmanlık dâhil diğer iş hizmetlerinde de açık büyüdü.

Seyahat kaleminde 770 milyon dolarlık açık kaydedildi; bu tutar ağustos ayıyla kabaca aynı düzeydeydi. Yaz tatili sezonunun sona ermesiyle hem ülkeye gelenlerin hem de yurt dışına çıkanların sayısı azaldı. Ayrıntılı seyahat verileri, hizmetler hesabındaki aylık bozulmanın esas olarak başka kalemlerden kaynaklandığını gösteriyor.

62,75 milyar dolarlık mal fazlasının 61,46 milyar dolarlık cari işlemler fazlasından yüksek olmasının nedeni, hizmetler ve diğer işlemlerin nihai dengeyi aşağı çekmesiydi. Fiziksel ürün satışlarından elde edilen net gelir, hizmetler açığını ve yurt dışına yapılan diğer ödemeleri karşılamaya yetti.

Temettüler yurt dışından elde edilen geliri artırdı

Birincil gelir fazlası, ağustostaki 1,92 milyar dolardan 2,65 milyar dolara yükseldi. Birincil gelir, temettü ve faiz gibi yatırım kazançlarının yanı sıra sınır ötesinde kazanılan ücretleri de kapsıyor.

Bu toplam içinde temettü gelirlerindeki fazla 1,18 milyar dolardan 2,24 milyar dolara çıktı. 2,24 milyar dolarlık tutar temettülere, 2,65 milyar dolarlık tutar ise daha geniş kapsamlı birincil gelir dengesine karşılık geliyor. Eylül ayındaki gelir fazlasının büyük bölümünü temettü tahsilatları ve ödemeleri oluşturdu.

Kore Merkez Bankası, iyileşmenin kısmen menkul kıymetlere ilişkin üç aylık temettü ödemelerinin mevsimsel yoğunlaşma döneminin sona ermesinden kaynaklandığını belirtti. Bu ödemeler genellikle mayıs, ağustos ve kasım aylarında yoğunlaşıyor ve yurt dışından elde edilen gelirlerle yurt dışına yapılan ödemeler arasındaki aylık dengeyi etkiliyor.

Mallar, hizmetler veya yatırım getirileri karşılığındaki ödemelerden ziyade transferleri kapsayan ikincil gelir hesabında 590 milyon dolarlık açık kaydedildi. Bu açık ağustostaki 940 milyon dolardan daraldı. Yayımlanan ve yuvarlanmış bileşenler kullanıldığında, 62,75 milyar dolarlık mal fazlası, 3,35 milyar dolarlık hizmetler açığı, 2,65 milyar dolarlık birincil gelir fazlası ve 590 milyon dolarlık transfer açığı, toplamda 61,46 milyar dolarlık cari işlemler fazlasına ulaşıyor.

Reklam

Yatırımcılar yurt dışı varlıklarına daha fazla para aktarıyor

Finans hesabındaki net varlıklar 54,34 milyar dolarlık rekor artış göstererek hazirandaki önceki 46,71 milyar dolarlık zirveyi aştı. Finans hesabı; doğrudan yatırımlar, hisse senetleri, tahviller ve borç verme dâhil varlık ve yükümlülük işlemlerini izliyor.

Güney Kore’de yerleşik yatırımcılar yurt dışındaki doğrudan yatırımlarını 11,43 milyar dolar artırırken Güney Kore’ye gelen doğrudan yabancı yatırım 6,52 milyar dolar yükseldi. Doğrudan yatırım, genellikle yalnızca portföy yatırımı amacıyla menkul kıymet satın almaktan farklı olarak bir işletmede kalıcı bir pay edinmeyi içeriyor.

Ülkede yerleşik yatırımcılar yurt dışındaki portföy yatırımlarını da 16,63 milyar dolar artırdı. Bu, Ekim 2025’te kaydedilen 17,29 milyar dolardan sonra en yüksek aylık artış oldu. Eylül ayındaki alımların 9,91 milyar doları hisse senetlerinden, 6,72 milyar doları tahvillerden oluştu. Yurt dışı tahvil yatırımları üst üste ikinci ay rekor kırdı.

Güney Kore’ye yönelik yabancı portföy yatırımları 13,81 milyar dolar azaldı. Yabancı yatırımcılar, satışların büyük yarı iletken şirketlerinde yoğunlaşmasıyla Kore hisse senetlerindeki varlıklarını 13,74 milyar dolar azalttı; tahvil varlıklarını ise 70 milyon dolar düşürdü.

Finans hesabı, Güney Kore’nin dünyayla ekonomik ilişkilerinin başka bir bölümünü kaydediyor. Ülkede yerleşiklerin yabancı varlık satın alması, yurt dışındaki varlıklarını artırıyor; yabancı yatırımcıların Kore varlıklarını satması ise yurt dışındaki yatırımcılara olan yükümlülükleri azaltıyor. Yabancı para yerel borsadan çıkarken bile bu iki hareket net finansal varlıkları artırabiliyor.

Yıllık tahmin için ne gerekiyor?

Kore Merkez Bankası, 2026 yılı cari işlemler fazlasının ağustos ayındaki 450 milyar dolarlık tahminini aşmasını bekliyordu. Eylül sonuna kadar biriken 340,66 milyar dolar, bu tahminin yaklaşık yüzde 75,7’sine ulaşmıştı.

Tam 450 milyar dolara ulaşmak için ekim-aralık döneminde 109,34 milyar dolar daha fazla verilmesi, yani ayda ortalama yaklaşık 36,45 milyar dolar kaydedilmesi gerekiyordu. Üçüncü çeyreğin 149,65 milyar dolarlık toplamı bu tutarın hayli üzerindeydi.

Ocak-eylül dönemi için yapılan temel karşılaştırmada önceki yılın toplamı 83,89 milyar dolar olarak veriliyor; buna göre 2026 sonucu yaklaşık 4,1 katına çıkıyor. Önceki yılın toplamı ayrıca 89,39 milyar dolar olarak da bildiriliyor; bu tutar kullanıldığında sonuç yaklaşık 3,8 kata karşılık geliyor. Eylül ayındaki yıllık karşılaştırma da 61,46 milyar dolara karşı 14,22 milyar dolarla dört kattan fazla artışa işaret ediyor.

Reklam

Kore Merkez Bankası Ekonomik İstatistikler Dairesi Genel Müdürü Kim Young-hwan, yıl sonuna kadar mevsimsel etkilerin yeni bir zirveye yol açabileceğini söyledi.

Aralık ayında da yıl sonu etkilerinin görülmesi beklendiğinden, yıl içinde aylık fazla bir kez daha rekor kırabilir,

Banka, ekim ayında da kayıtlardaki en yüksek ikinci aylık fazlanın görülmesini bekliyordu. Bunlar tahmindi; ekim ve aralık aylarının nihai dengeleri henüz belli olmamıştı ve eylül verileri öncü nitelikteydi.

Bir sonraki para politikası kararı 26 Kasım’da alınacaktı. Kore Merkez Bankası, iki kez üst üste faiz artırdıktan sonra ekim ayında artışlara ara vermişti. Dolayısıyla politika yapıcılar bu toplantıya olağanüstü ihracat gelirlerinin yanı sıra binek otomobillerdeki zayıf sonuçlar, büyüyen hizmetler açığı ve Kore hisse senetlerinde süren yabancı satışlarıyla hazırlanıyordu.

Öne Çıkanlar

  • Güney Kore’nin Eylül 2026 cari işlemler fazlası rekor düzeyde 61,46 milyar dolara ulaştı; ağustosta bu tutar 46,11 milyar dolardı.
  • Mal ihracatı 130,72 milyar dolar, ithalatı 67,97 milyar dolar oldu ve 62,75 milyar dolarla rekor düzeyde mal fazlası kaydedildi.
  • Gümrük verilerine göre yarı iletken ihracatı yüzde 260,3 artarak 60,5 milyar dolara, SSD ihracatı ise yüzde 392,3 yükseldi.
  • Bilgi teknolojileri dışındaki ihracat yüzde 13,4 büyürken binek otomobil ihracatı yüzde 5,6 geriledi.
  • Hizmetler açığı 3,35 milyar dolara genişlerken birincil gelir fazlası 2,65 milyar dolara yükseldi.
  • Ülkede yerleşik yatırımcılar yurt dışı menkul kıymetlerine 16,63 milyar dolar yatırırken Kore’ye gelen yabancı portföy yatırımları 13,81 milyar dolar azaldı.
  • Dokuz aylık cari işlemler fazlası 340,66 milyar dolara ulaştı; Kore Merkez Bankası yıllık toplamın 450 milyar doları aşmasını bekliyordu.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir