Çip patlaması Güney Kore'yi Çin'in ardından ikinci sıraya taşıdı
Güney Kore, Nisan-Haziran 2026 döneminde 116,63 milyar dolarlık cari işlemler fazlası verdi. Bu tutar, 1996'ya kadar uzanan karşılaştırılabilir kayıtlarda ilk kez Almanya ve Japonya'nın toplam fazlasını aştı. Yükselen yarı iletken fiyatları ve yapay zekâda kullanılan çiplere yönelik talep, ülkeyi çeyrek verileri bulunan 36 büyük ekonomi arasında ikinci sıraya taşıdı.
İçindekiler
- Çip patlaması Güney Kore'yi Çin'in ardından ikinci sıraya taşıdı
- Almanya ve Japonya'yla tarihî karşılaştırma
- Temmuz ve ağustos aylarında da fark korundu
- İhracat artışının büyük bölümünü bellek çipleri sağladı
- IMF, millî gelire oranla rekor düzey öngörüyor
- Merkez bankası daha da büyük bir fazla bekliyor
- Fiyatlar ve yapay zekâ harcamaları yoğunlaşan riskler yaratıyor
- IMF, fazlanın ilerleyen yıllarda daralmasını bekliyor
- İhracat gücü büyümeyi destekliyor, iç talep de önem taşıyor
- Öne Çıkanlar
Bank of Korea'nın Ekonomik İstatistik Sistemi üzerinden erişilebilen Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerine göre Çin, 193,72 milyar dolarla ilk sırada yer aldı. Güney Kore'nin ardından Almanya 52,28 milyar dolar, Japonya ise 50,62 milyar dolar fazla verdi. Almanya ve Japonya için açıklanan rakamların toplamı 102,90 milyar dolara ulaştı; böylece Güney Kore 13,73 milyar dolar öne geçti.
25 Ekim'de açıklanan veriler, Güney Kore'nin dış gelirlerinin ne kadar hızlı arttığını gösteriyor. Ülkenin fazlası bir yıl önce aynı çeyrekte 28,39 milyar dolardı. Son rakam, bu tutarın yaklaşık 4,1 katına çıktı; artış 88,24 milyar dolar oldu. Almanya'nın fazlası aynı dönemde yüzde 11,9, Japonya'nınki ise yüzde 5 arttı.
Cari işlemler hesabı, bir ülkenin mal, hizmet, yatırım geliri ve transfer kalemlerinde dünyanın geri kalanıyla yaptığı işlemleri ölçer. Fazla, bu işlemlerden elde edilen paranın yurt dışına ödenen tutarı aştığı anlamına gelir. Yarı iletken ihracatı Güney Kore'nin gelirlerinde önemli bir yer tutsa da cari işlemler hesabında yurt dışı yatırımlardan elde edilen gelir gibi kalemler de bulunur.
Veri ve İstatistik Bakanlığına göre Güney Kore'nin yarı iletken ihracatı ikinci çeyrekte bir önceki yıla kıyasla yüzde 181,6 artarak 113,89 milyar dolara ulaştı. Artış üçüncü çeyrekte hızlandı ve çip patlamasının ne kadar süreceği ülkenin ekonomik görünümü açısından belirleyici hâle geldi.
Almanya ve Japonya'yla tarihî karşılaştırma
Güney Kore'nin Almanya'ya karşı fazlası 64,35 milyar dolara ulaştı. Bu, karşılaştırılabilir kayıtların başladığı 1976'dan bu yana görülen en büyük fark oldu. Japonya'ya karşı 66,01 milyar dolarlık fark ise üç ülkenin tamamı için verilerin bulunduğu 1996'dan bu yana en yüksek düzeye çıktı.
Yıl içinde karşılaştırma belirgin biçimde değişti. Ocak-Haziran döneminde Güney Kore'nin toplam fazlası 191,01 milyar dolara ulaştı. Almanya 126,39 milyar, Japonya ise 112,12 milyar dolar fazla verdi; dolayısıyla ilk yarının tamamında bu iki ülkenin toplamı Güney Kore'yi aşmayı sürdürdü. Güney Kore, Almanya ve Japonya'nın toplamını özellikle ikinci çeyrekte geride bıraktı.
Her iki dönemde de Çin önde kaldı ve ilk yarıda 378,03 milyar dolarlık fazla verdi. Güney Kore'nin ikinci çeyrek fazlası Çin'inkinin yüzde 60,2'sine ulaştı; bu oran bir yıl önce yüzde 22,7'ydi. Her iki ülkenin de fazla verdiği çeyrekler arasında bu, 2019'un son çeyreğinden beri kaydedilen en yüksek orandı.
Temmuz ve ağustos aylarında da fark korundu
Güney Kore, temmuz ve ağustos aylarında da Almanya ile Japonya'nın toplamından daha fazla cari işlemler fazlası verdi. İki aylık toplamı 88,19 milyar dolara ulaşırken Almanya 36,85 milyar, Japonya ise 43,97 milyar dolar fazla verdi. İki ülkenin 80,82 milyar dolarlık toplamı karşısında Güney Kore 7,37 milyar dolar önde kaldı.
Bu seyir, artışın tek bir çeyrekle sınırlı olmadığını gösteriyor; ancak üçüncü çeyrek için uluslararası karşılaştırma yalnızca temmuz ve ağustos aylarını kapsıyor. Yarı iletken ihracatı verileri eylül ayına kadar uzandığı için iki veri grubu farklı dönemleri kapsıyor.
- Nisan-Haziran 2026: Güney Kore'nin cari işlemler fazlası 116,63 milyar dolara ulaştı ve Almanya ile Japonya'nın toplamını aştı.
- Temmuz ve ağustos: Güney Kore 88,19 milyar dolar daha fazla verdi ve iki ülkenin toplamını yine geride bıraktı.
- Temmuz-eylül: Yarı iletken ihracatı bir önceki yıla göre yüzde 218,7 artarak 148,02 milyar dolara ulaştı.
- Ekim 2026: IMF, yıl genelinde 421,946 milyar dolarlık cari işlemler fazlası öngördü.
Temmuz ve ağustos aylarındaki sonuçla Güney Kore'nin ilk sekiz aydaki birikimli fazlası 279,20 milyar dolara ulaştı. Bu tutar, ilk yarıda kaydedilen 191,01 milyar dolara sonraki 88,19 milyar doların eklenmesiyle hesaplandı.
İhracat artışının büyük bölümünü bellek çipleri sağladı
Yarı iletken ihracatı ikinci çeyrekteki 113,89 milyar dolardan üçüncü çeyrekte 148,02 milyar dolara yükseldi. Bu, 34,13 milyar dolarlık ya da yaklaşık yüzde 30'luk artış demek. Bir önceki yılın aynı dönemleriyle karşılaştırıldığında büyüme yüzde 181,6'dan yüzde 218,7'ye hızlandı.
Gelir artışında bellek çipleri özellikle büyük pay sahibi oldu. Üçüncü çeyrekte bellek ihracatı yüzde 311,6 artarak 130,7 milyar dolara ulaştı. İki toplam üzerinden yapılan hesaplamaya göre bellek çipleri, çeyrekteki yarı iletken ihracatının yaklaşık yüzde 88,3'ünü oluşturdu. Bellek çipleri, yapay zekâ sistemlerinin kullandığı yoğun hesaplamalar da dâhil olmak üzere bilgisayarların işlemesi gereken bilgileri depolar.
Eylül ayında yarı iletken ihracatı tek başına 60,33 milyar dolara ulaştı; bu, bir yıl öncesine göre yüzde 262,8 artış anlamına geliyor. Eylül, üçüncü çeyrekteki yarı iletken ihracat değerinin yaklaşık yüzde 40,8'ini oluşturdu.
Yükselen fiyatlar bu tablonun belirleyici unsurlarından biri. Bir çipin fiyatı arttığında şirket, aynı sayıda çip satarak daha fazla gelir elde edebilir. Dolayısıyla Güney Kore'nin ihracat gelirleri hem satılan miktara hem de alıcıların ödemeye razı olduğu fiyatlara bağlı.
IMF, millî gelire oranla rekor düzey öngörüyor
IMF'nin ekim ayındaki Dünya Ekonomik Görünümü raporu, Güney Kore'nin cari işlemler fazlasını 2026'da 421,946 milyar dolar olarak öngördü. Verileri bulunan 190 ülke ve bölge arasında bu, ikinci sıraya karşılık geliyor. Çin'in 863,205 milyar dolarla ilk sırada kalması bekleniyor. Güney Kore bir önceki yıl beşinci sıradaydı.
IMF, Güney Kore'nin fazla miktarının 298,892 milyar dolar artmasını bekledi. Bu, söz konusu ekonomiler arasındaki en büyük artış. Çin için öngörülen artış 138,803 milyar dolardı; Güney Kore'deki artış bunun yaklaşık 2,15 katı olacak.
Ekonomide üretilen mal ve hizmetlerin değeri olan gayrisafi yurt içi hasılaya (GSYH) oranla Güney Kore'nin öngörülen fazlası yüzde 18,8'e denk geliyor. Bu, IMF'nin 1980'de başlayan verilerindeki en yüksek oran olacak ve Asya mali krizinin ardından 1998'de kaydedilen yüzde 10,1'in neredeyse iki katına çıkacak.
Karşılık gelen tahminler Çin için yüzde 4,0, Almanya için yüzde 4,5 ve Japonya için yüzde 4,6 oldu. GSYH'si 1 trilyon doları aşan 22 ekonomi arasında Güney Kore'nin öngörülen oranı Tayvan'ın ardından ikinci sırada yer aldı. Fazlanın GSYH'ye oranla ifade edilmesi, büyüklüğünün ekonomilerin ölçeğine göre değerlendirilmesini sağlıyor.
Merkez bankası daha da büyük bir fazla bekliyor
Bank of Korea'nın değerlendirmesi, IMF'nin yıllık tahmininden daha iyimserdi. Merkez bankası, 22 Ekim'de yayımladığı Ekonomik Durum Değerlendirmesi'nde şöyle dedi:
Güçlü yarı iletken ihracatının desteğiyle cari işlemler fazlası, yıl başındaki 450 milyar dolarlık tahminin üzerinde, yüksek düzeyini koruyacak.
Merkez bankasının görünümü, yıllık toplamın 500 milyar dolara yaklaşabileceğine işaret etti. Bu, bir önceki yıl yaklaşık 123,1 milyar dolarla kırılan rekorun dört katı olurdu. IMF'nin 421,946 milyar dolarlık öngörüsü, merkez bankasının başlangıçtaki 450 milyar dolarlık tahmini ve 500 milyar dolara yakın bir sonuç olasılığı, tamamlanmış yıllık sonuçlar değil, tahminlerdir.
Özel finans kuruluşları da beklentilerini yükseltti. Kore Uluslararası Finans Merkezi'nin derlediği verilere göre, sekiz büyük yatırım bankasının eylül sonundaki ortalama tahmini Güney Kore'nin cari işlemler fazlasının 2026'da GSYH'nin yüzde 17,5'ine, 2027'de ise yüzde 17,4'üne ulaşacağı yönündeydi. Bu tahminler bir ay öncesine kıyasla sırasıyla 1,5 ve 2,4 puan yükseldi.
Fiyatlar ve yapay zekâ harcamaları yoğunlaşan riskler yaratıyor
Kore Katolik Üniversitesi ekonomi profesörü Yang Jun-seok, büyümenin ardındaki başlıca etkenin fiyatlar olduğunu belirtti:
Fazlanın temelinde yarı iletkenler, hacimden çok da fiyatlar yatıyor.
Yang, yapay zekâ yatırımlarının zayıflaması ya da bellek tedarikçileri arasındaki rekabetin artmasının gelirleri hızla azaltabileceği uyarısında bulundu:
Yapay zekâ patlaması söner ya da daha fazla şirket yapay zekâ belleği üretip fiyat rekabetini kızıştırırsa cari işlemler fazlası sert biçimde düşer.
Kore Ekonomi ve Sanayi Araştırma Enstitüsü ekonomi araştırmaları ofisinin başındaki Kim Kwang-seok, ABD ve Çin'deki rakip tedarikçilere dikkat çekti. Kim'in kaygıları, Micron ve Çinli ChangXin Memory Technologies (CXMT) üzerinde yoğunlaştı. Bu şirketler kapasitelerini geliştirirken Güney Koreli üreticilerin pazar payı kaybetmesi riskine işaret etti.
Güney Kore'de talep ve rekabet aynı gelir akışını farklı yönlerden etkiliyor. Yapay zekâ altyapısına yatırımların yavaşlaması çip talebini azaltabilir. Rakip üreticilerin arzı artırması ise fiyatları baskılayabilir. Bellek, üçüncü çeyrekteki yarı iletken ihracat değerinin yaklaşık onda dokuzunu oluşturduğundan bu pazardaki değişimler büyük önem taşıyor.
IMF, fazlanın ilerleyen yıllarda daralmasını bekliyor
IMF, Güney Kore'nin cari işlemler fazlasının 2027 ve 2028'de 400 milyar doların üzerinde kalmasını, ardından 2029'da 295,656 milyar dolara, 2031'de ise 177,491 milyar dolara gerilemesini öngördü. Uluslararası sıralamadaki yeri 2029'da üçüncülüğe, 2031'de ise beşinciliğe düşecek.
2031 için öngörülen tutar, IMF'nin 2026'ya ilişkin 421,946 milyar dolarlık tahmininin yaklaşık yüzde 58 altında. Bu tahminler, Güney Kore'nin yine de büyük bir fazla vermeyi sürdüreceğine işaret ederken mevcut zirveden belirgin bir gerileme öngörüyor.
Yang, güçlü gelir döneminin, koşullar zayıflamadan önce zor durumdaki işletmeleri yeniden yapılandırmak için fırsat sunduğunu savundu. Kim ise yüksek faizlerin sürmesine ve döviz kurunun sert biçimde tersine dönebilmesi olasılığına dikkat çekerek finansal risklerin daha iyi yönetilmesi çağrısında bulundu.
İhracat gücü büyümeyi destekliyor, iç talep de önem taşıyor
Yarı iletken patlaması, daha geniş ekonomik görünümün iyileşmesine şimdiden katkıda bulundu. IMF, ekim ayındaki değerlendirmesinde Güney Kore'nin 2026 büyüme tahminini temmuzdaki yüzde 2,6'dan yüzde 3,3'e yükseltti. 2027 tahmini de yüzde 2,5'ten yüzde 2,8'e çıkarıldı.
Bu güncelleme, yarı iletken sevkiyatlarının 60 milyar doları aştığı, eylül ayında ihracatın 120,9 milyar dolarla rekor kırmasının ardından geldi. Dolayısıyla ticaret gelirlerini artıran aynı yoğunlaşma, daha hızlı ekonomik büyüme beklentilerini de destekliyor.
Hükümet, ihracatın yavaşlaması durumunda daha güçlü iç talebi bir destek kaynağı olarak belirledi. Öncelikleri arasında yeni sektörlere yatırım ve hizmetlerde rekabet gücünün artırılması yer alıyor. Çip sektörü dışındaki işletmeler ve çalışanlar açısından asıl soru, ihracat gelirlerinin ekonomi genelinde yatırım, istihdam ve harcamalara ne ölçüde yansıyacağı.
Güney Kore artık yurt dışı işlemlerden olağanüstü yüksek miktarda gelir elde ediyor. Bu gücün kalıcı olması; yarı iletken talebine, ihracatçıların elde ettiği fiyatlara ve çip döngüsü soğuduğunda diğer sektörlerin ve iç harcamaların büyümeyi destekleme kapasitesine bağlı olacak.
Öne Çıkanlar
- Güney Kore'nin ikinci çeyrek cari işlemler fazlası 116,63 milyar dolara ulaştı ve verileri bulunan 36 büyük ekonomi arasında ikinci sırada yer aldı.
- Fazla, 1996'da başlayan karşılaştırılabilir verilerde ilk kez Almanya ve Japonya'nın toplamını aştı.
- Üçüncü çeyrekte yarı iletken ihracatı yüzde 218,7 artarak 148,02 milyar dolara ulaştı; belleğin payı yaklaşık yüzde 88,3 oldu.
- IMF, 2026'da 421,946 milyar dolarlık, GSYH'nin yüzde 18,8'ine denk bir fazla öngördü.
- Bank of Korea, yıllık fazlanın başlangıçtaki 450 milyar dolarlık tahminini aşmasını bekledi.
- IMF ilerleyen yıllarda daha düşük fazlalar öngörürken ekonomistler, yapay zekâ harcamalarının zayıflaması ve çip rekabetinin artması risklerine dikkat çekti.






