Yeni sınır çatışmalarının ortasında askeri uyarı
Pakistan ordusu, Afganistan’dan gönderilen İHA’ları engelleyebileceğini ve Taliban yönetimine ağır bir askeri bedel ödetecek kapasitede olduğunu söylüyor. Sınır hattında yeniden başlayan çatışmaların ardından sivillerin hayatını kaybettiğine ilişkin yeni haberler geldi. Pakistan Ordusu Halkla İlişkiler Birimi Genel Müdürü Korgeneral Ahmed Sharif Chaudhry, 30 Ekim 2026’da verdiği bir röportajda Pakistan’ın operasyonel hazırlık bakımından hem Afgan Talibanı’nın hem de Hindistan’ın önünde olduğunu söyledi.
İçindekiler
- Yeni sınır çatışmalarının ortasında askeri uyarı
- Pakistan’ın İHA’lara karşı neler yapabileceği yönündeki açıklaması
- Uzaktan yürütülen savaş askeri planlamayı nasıl değiştiriyor?
- Tehditlerin ardındaki militanların barındırılması anlaşmazlığı
- Hindistan’a yönelik suçlamalar karşı karşıya gelişi genişletiyor
- Tırmanışın kronolojisi
- Sınırın her iki tarafında siviller tehlike altında
- Görüşmeler sürüyor, ancak anlaşma sağlanamadı
- Diyalog çağrısına güç kullanma tehdidi eşlik ediyor
- Öne çıkanlar
İki gün sonra Afganistan’ın doğusundaki Paktika vilayetinde Taliban polisi, Pakistan’ın roket atışlarının bir genci öldürdüğünü, iki sivili de yaraladığını bildirdi. Polis komutanlığı, 1 Kasım günü saat 15.00 civarında Şkin ilçesine bağlı Sordagh köyündeki evlerin vurulduğunu ve birkaç evin hasar gördüğünü açıkladı. Pakistanlı yetkililer olayla ilgili açıklama yapmadı.
Chaudhry’nin açıklamaları Pakistan’ın güvenlik yaklaşımının üç unsurunu bir araya getiriyor: İHA’lara karşı koyma kapasitesine duyulan güven, militanların Afganistan’da barındırıldığı ve desteklendiği yönündeki suçlamalar ve İslamabad’ın bu tehditleri kabul edilemez bulması halinde askeri karşılık vereceği uyarısı. Chaudhry ayrıca Afganistan’ın tecrit edilmesi yerine Kâbil’le diyaloğun sürdürülmesi çağrısında bulundu.
Taliban yönetimi, Afgan topraklarının komşu ülkeye yönelik saldırılar için üs olarak kullanıldığı iddiasını reddediyor. Bölgesel güçlerin katıldığı görüşmeler bu temel anlaşmazlığı henüz çözemedi; sınırın her iki tarafındaki yerleşimlerin çevresinde çatışmalar sürüyor.
Pakistan Enformasyon Bakanlığı, Taliban yönetiminin terörle mücadele etmemesini normal ilişkilerin önündeki başlıca engel olarak nitelendirdi. Sınır yakınında yaşayanlar için acil sonuçlar, iki hükümet şiddetten kimin sorumlu olduğu konusunda anlaşmazlık yaşarken ölümler, yaralanmalar ve evlerde meydana gelen hasarlar oluyor.
Pakistan’ın İHA’lara karşı neler yapabileceği yönündeki açıklaması
Chaudhry, kendine duyduğu güvenin bir bölümünü Pakistan’ın Hindistan’la Mayıs 2025’te yaşanan çatışmadaki tecrübesine dayandırdı. Pakistan kuvvetlerinin doğu sınırından gönderilen gelişmiş Hindistan İHA’larından onlarcasını düşürdüğünü ve o tarihten bu yana hazırlık düzeyini artırdığını söyledi.
Askeri sözcü, Pakistan’ın Taliban’ın olası İHA saldırılarını daha geniş bir askeri tehditler dizisinin parçası olarak gördüğünü belirtti. Pakistan’ın bu tür hava araçlarına karşı koyup koyamayacağı sorulduğunda doğrudan şu uyarıda bulundu:
Ne göndermek istiyorlarsa gönderebilirler, deneyebilirler. Onlarla başa çıkacak kapasitemiz var,
Chaudhry ayrıca Taliban yönetiminin Pakistan’ın verebileceği karşılığın sonuçlarına katlanma kapasitesinden yoksun olduğunu söyledi. Açıklamasında, gelen hava araçlarını durdurmayı ifade eden önleme ile saldırıyı maliyetli bir karşılık tehdidiyle caydırmaya çalışmayı ifade eden caydırıcılık yaklaşımı bir arada yer alıyor.
Chaudhry, Afganistan’ın yerli bir İHA sanayisinin ya da ilgili teknolojinin bulunmadığını, ekipmanlarının dış destekçilerden, özellikle Hindistan’dan geldiğini öne sürdü. Bu iddialar, Hindistan’ın Pakistan’a karşı faaliyet gösteren silahlı grupları desteklediğine ilişkin daha geniş kapsamlı Pakistan suçlamalarının bir parçası. Hindistan, son açıklamalara yanıt vermedi.
Uzaktan yürütülen savaş askeri planlamayı nasıl değiştiriyor?
Chaudhry’ye göre Pakistan ordusu İHA’lara, siber operasyonlara ve uzun mesafelerden hedefleri vurabilen silahlara uyum sağlıyor. Bu gelişmeleri hem konvansiyonel muharebede hem de karşıt güçlerin savaş alanında doğrudan karşı karşıya gelmediği, temassız savaşta yaşanan değişiklikler olarak tanımladı.
İHA’lar bu değişimin örneklerinden biri: Bir operatör, hava aracını uzaktan bir hedefe yönlendirebiliyor. Siber operasyonlar ise bilgisayar sistemlerini ve ağlarını kapsıyor. Chaudhry, silahlı gruplar arasında bu tür kabiliyetlerin yayılmasının ülkeleri güvenlik düzenlemelerini yeniden gözden geçirmeye zorladığını söyledi.
Sözcü, uzaktan saldırı kabiliyetlerine sahip geleneksel ulusal silahlı kuvvetlerin dışında kalan aktörlere örnek olarak Afgan Talibanı’nı ve Husileri gösterdi. Endişesi, devletlerin artık daha önce çoğunlukla düzenli ordularla ilişkilendirilen kaynakları gerektiren tehditlere karşı hazırlık yapmak zorunda olmasıydı.
Chaudhry’ye ayrıca Pakistan’ın Afganistan’daki hedefleri belirlemek için yapay zekâ kullanıp kullanmadığı soruldu. Yapay zekâ, kuantum teknolojisi veya siber kabiliyetlerin belirli uygulamalarını açıklamayı reddederken ordunun modern savaş için gerekli gördüğü teknolojileri benimsediğini söyledi.
Askeri sözcü, ordunun yaklaşımını şu sözlerle anlattı:
Her türlü teknolojiyi kullanıyoruz. Teknolojiye hâkim bir orduyuz,
Yapay zekâ, bilgisayar sistemlerinin büyük miktardaki verideki örüntüleri belirlemesine yardımcı olabilir. Chaudhry, bunun Pakistan’ın hedef belirleme kararlarında nasıl bir rol oynadığını açıklamadı; olası süreçlerde kullanılan yöntemler ve insan denetimi konusunda bilgi vermedi.
Tehditlerin ardındaki militanların barındırılması anlaşmazlığı
Pakistan’ın temel talebi, Pakistan devletine karşı savaşan ve yasaklı bir grup olan Tehrik-i-Taliban Pakistan’a (TTP) karşı harekete geçilmesi. Afganistan’ı yöneten Afgan Talibanı ile TTP ayrı örgütler. İslamabad, Kâbil yönetimini TTP liderlerini barındırmak ve militanların sınır ötesinde saldırılar düzenlemek üzere örgütlenmesine izin vermekle suçluyor.
Chaudhry, Afganistan’da barındırıldığını söylediği militan isimleri arasında TTP lideri Noor Wali Mehsud’u, Belucistan Kurtuluş Ordusu komutanı Bashir Zeb’i ve Gul Bahadur’u saydı. Silahlı grupların Afgan topraklarından Pakistan’a girdiğini, burada silah, talimat ve lojistik destek aldığını söyledi.
Sözcü ayrıca Pakistan’a yönelik saldırılara karışan grupların arasında Afgan vatandaşlarının ve Taliban yönetimine bağlı personelin de bulunduğunu öne sürdü. Pakistanlı güvenlik yetkilileri, yetkililerin Fitne el-Havaric adını verdiği kategoride Pakistan’a sızan militanların yüzde 70’e kadarının Afgan kökenli olduğunu tahmin etti. Bu tahmin, Pakistan’da faaliyet gösteren tüm militanların sayısını değil, söz konusu yetkililerin tespit ettiği sızmacıları kapsıyor.
İslamabad, 24 Ekim’de de militanlara karşı doğrulanabilir adımlar atılması talebini açıklamıştı. Pakistan Enformasyon Bakanlığı, Kâbil’den TTP, BLA ve bu gruplara bağlı örgütlerin Afganistan topraklarını saldırı planlamak, hazırlamak veya düzenlemek için kullanmasını önlemesini istedi. Taliban sözcüsü Zabihullah Mujahid suçlamaları reddederek Afganistan’ın Pakistan’da güvensizlik yaratmak için ne çıkarı ne de kapasitesi olduğunu söyledi.
Hindistan’a yönelik suçlamalar karşı karşıya gelişi genişletiyor
Chaudhry, Hindistan’ı Pakistan’a yönelik terörizmin başlıca destekçisi olmakla suçladı ve TTP ile BLA’yı Hindistan’ın vekil güçleri olarak nitelendirdi. Vekil güç, başka bir devletin desteğiyle o devletin amaçları doğrultusunda hareket ettiği öne sürülen gruptur. Chaudhry, Afgan Talibanı yönetimini de iddia edilen aynı ağın içine yerleştirdi.
Chaudhry, Afganistan’da bulunduğunu söylediği gruplar arasında Doğu Türkistan İslami Hareketi, Özbekistan İslami Hareketi, Ceyş el-Adl, El Kaide ve IŞİD Horasan Vilayeti’ni de saydı. Birleşmiş Milletler raporlarının ve ABD ile diğer ülkelerin istihbarat değerlendirmelerinin, militan örgütlerin Afganistan’daki varlığını ortaya koyduğunu söyledi.
Pakistan Enformasyon Bakanlığı daha önce tutumunun dayandığı belirli değerlendirmeleri açıklamıştı: BM Güvenlik Konseyi yaptırım izleme ekibinin 2025’te yayımlanan 16. raporu (S/2025/796) ile ABD Başmüfettişi’nin Ocak-Mart 2026 dönemini kapsayan Operation Enduring Sentinel raporu. Bakanlık, Afganistan’daki TTP savaşçılarının sayısının 4.000 ila 6.000 arasında olduğu tahminini ABD değerlendirmesine dayandırdı.
Pakistanlı yetkililer, ABD ve NATO güçlerinin geride bıraktığı silahların militan grupların eline geçtiğini de öne sürdü. Dolayısıyla Chaudhry’nin anlatımı, yalnızca İHA teknolojisine ilişkin bir anlaşmazlıktan değil; barınma, silah, hareket ve dış destekten oluştuğu iddia edilen bir destek sisteminden söz ediyor.
Bu arada Taliban yönetimi, eski Afgan hükümeti yetkililerinin ve yönetimine karşı çıkan diğer kişilerin Pakistan’da barındırıldığını veya koordine edildiğini öne sürdü. Chaudhry bu iddiayı reddetti ve Kâbil’i hedeflerine ulaşmak için milislere, paralı askerlere ve diğer silahlı gruplara bel bağlamakla suçladı.
Tırmanışın kronolojisi
Pakistan ile Afganistan, karşılıklı suçlamaların, askeri eylemlerin ve sonuçsuz görüşmelerin tekrarlandığı dönemlerden geçti. Son röportaj, eylül ve ekim aylarındaki çatışmaların ardından ve Paktika’da bir sivilin öldürüldüğüne ilişkin yeni haberden hemen önce yayımlandı.
- Mayıs 2025: Pakistan ile Hindistan arasında çatışma yaşandı. Chaudhry, Pakistan kuvvetlerinin bu sırada gelişmiş Hindistan İHA’larından onlarcasını önlediğini söylüyor.
- Eylül 2026: Pakistan, Hayber Pahtunhva’daki saldırıların ardından sınır bölgesinde hava saldırıları düzenledi. Sınırı geçen İHA’ları önlediğini ve başka misilleme saldırıları gerçekleştirdiğini de açıkladı.
- 10 Ekim 2026: Pakistan ordusu, Kurram’da bir sızma girişimi sırasında 12 TTP üyesinin ve Afgan Talibanı personelinin öldürüldüğünü açıkladı. Bir Pakistan askeri de hayatını kaybetti.
- 24 Ekim 2026: Pakistan, Afganistan’dan faaliyet gösteren militan gruplara karşı doğrulanabilir adımlar atılması talebini yineledi.
- 30 Ekim 2026: Chaudhry röportajında İHA tehditlerini, askeri teknolojiyi ve militanların barındırıldığı yerleri ele aldı.
- 1 Kasım 2026: Taliban yönetimi Paktika’da bir sivilin öldüğünü, iki kişinin yaralandığını bildirdi. Torkham yakınlarında da yeni çatışmalar yaşandığı bildirildi.
Kurram’da ekim ayında yaşanan çatışmalar, Pakistan’ın militanların sızmasını Taliban sınır güçlerinin tutumuyla ne kadar yakından ilişkilendirdiğini gösterdi. Pakistan ordusu, Afganistan’daki karakolların sızma girişimine destek vermek için ateş açtığını öne sürdü. Kâbil ise saldırılara destek verildiği yönündeki daha geniş kapsamlı İslamabad iddialarını reddetmeye devam ediyor.
Sınırın her iki tarafında siviller tehlike altında
Paktika’da bildirilen can kayıpları, sınır hattındaki daha geniş çaplı zarar tablosunun bir parçası. Taliban yönetimi, Pakistan ile Afganistan’ın Nangarhar vilayeti arasındaki sınır kapısı Torkham yakınlarında daha önce yaşanan bir çatışmada iki çocuğun öldüğünü söyledi.
Pakistan tarafında, Aşağı Güney Veziristan’daki Angoor Adda’da açılan ateşin bir bölge sakinini öldürdüğü ve aynı aileden beş kişiyi yaraladığı bildirildi. Bölge yetkilileri daha sonra Afgan mevzilerinden ateş açılmaya devam ettiğini ve Pakistan kuvvetlerinin sınır karakollarını, havan mevzilerini ve savunma noktalarını hedef alarak karşılık verdiğini söyledi.
Aşağı Güney Veziristan’ın kaymakamı, daha sonraki çatışmada Pakistan tarafında can kaybı bildirilmediğini söyledi. İlçe yönetiminin açıklamasının yapıldığı sırada ordunun halkla ilişkiler birimi bu özel olayla ilgili açıklama yapmamıştı.
Birleşmiş Milletler Afganistan Yardım Misyonu, Ekim 2025 ile Eylül 2026 arasında Afganistan’da sınır ötesi şiddet nedeniyle 1.700’den fazla sivilin öldüğünü veya yaralandığını belgeledi. Pakistanlı yetkililer ise 2026’da Afganistan kaynaklı olduğunu öne sürdükleri terör eylemlerinin 1.327 Pakistanlının ölümüne, 2.484 kişinin yaralanmasına yol açtığını; toplamda 3.811 kişinin etkilendiğini bildirdi.
BM misyonunun verisi, belirli bir 12 aylık dönemde Afganistan içinde sivillerin gördüğü zararı kapsıyor. Pakistan’ın verileri ise 2026’da sınırın öte yanından kaynaklandığını öne sürdüğü terör eylemlerine bağladığı ölüm ve yaralanmaları içeriyor. Her iki veri de karşı karşıya gelişi körükleyen insani maliyetin farklı bir bölümünü ortaya koyuyor.
Görüşmeler sürüyor, ancak anlaşma sağlanamadı
Katar ve Türkiye birkaç tur görüşmeye aracılık etti; daha sonra Çin de sürece katıldı, ancak müzakerelerde ilerleme sağlanamadı. Rusya, iki tarafın da talep etmesi halinde bir anlaşmaya varılmasına yardımcı olmayı teklif etti. Suudi Arabistan da arabuluculuk çabalarına katıldı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington’ın Pakistan’ın Afganistan’a atfettiği terörizm konusundaki kaygılarını dinlediğini ve fırsat doğması halinde yapıcı bir rol üstlenmeye hazır olduğunu söyledi. Yeni bir müzakere turu veya anlaşma için tarih açıklanmadı.
Pakistan, militanların barındığı yerler ve destek ağlarına karşı doğrulayabileceği adımlar atılmasını istiyor. Kâbil, komşu ülkelere yönelik saldırılara izin verdiği suçlamasını reddediyor ve Pakistan’ın Afganistan içindeki askeri operasyonlarına karşı çıkıyor. Bu nedenle müzakereler hem silahlı grupları hem de iki tarafın kendi kuvvetlerinin davranışlarını ele almak zorunda kalıyor.
Diyalog çağrısına güç kullanma tehdidi eşlik ediyor
Chaudhry, Pakistan’ın Afganistan’ın tecrit edilmesini istemediğini ve Afganların nasıl yönetilmesi gerektiğine karar verme niyetinde olmadığını söyledi. Bunun yerine bölge ülkelerine ve uluslararası topluma, Taliban yönetimine bir devlet gibi davranması ve kontrol ettiği topraklardan kaynaklanan saldırıları önlemesi için baskı yapma çağrısında bulundu.
Askeri sözcü, Pakistan’ın talebini doğrudan şu sözlerle dile getirdi:
Tek istediğimiz, Pakistan içinde terörizmi desteklememeniz. Terörist liderleri barındırmayı bırakın,
Chaudhry, uyuşturucu ekimi ve üretiminin de sona erdirilmesini istedi; terörizmi ve uyuşturucuyu Afganistan’ın başlıca ihraç ürünleri olarak nitelendirdi. Açıklamalarıyla Pakistan’ın çağrısını, kendi güvenlik kaygılarının ötesine taşıyarak bölgenin genelini etkilediğini söylediği tehditlere genişletti.
Pakistan’ın tutumu, diplomatik diyaloğun sürdürülmesini askeri misilleme tehdidiyle birleştiriyor. Chaudhry, İslamabad’ın saldırılara bedel ödetecek kapasiteye ve stratejiye sahip olduğunu söyledi. Sınır hattında yeni çatışmalar yaşanırken bu yaklaşım, sivilleri koruma ve çatışmaları sona erdirecek bir anlaşmaya varma yönündeki acil ihtiyaçla birlikte gündemde.
Öne çıkanlar
- Pakistan ordusu, Taliban’ın İHA’larını önlemeye ve Afganistan kaynaklı tehditlere karşılık vermeye hazır olduğunu söylüyor.
- Chaudhry, Pakistan’ın Mayıs 2025’teki çatışmada Hindistan’a ait gelişmiş İHA’lardan onlarcasını önlediğini öne sürdü.
- İslamabad, Kâbil’i TTP’yi ve diğer militanları barındırmakla suçluyor; Taliban yönetimi bu iddiayı reddediyor.
- Taliban polisi, 1 Kasım’da Paktika’da Pakistan’ın roket atışlarının bir sivili öldürdüğünü, iki kişiyi yaraladığını söyledi. Pakistan açıklama yapmadı.
- BM misyonu, Ekim 2025 ile Eylül 2026 arasında Afganistan’da sınır şiddeti nedeniyle 1.700’den fazla sivilin öldüğünü veya yaralandığını belgeledi.
- Bölgesel arabuluculuk çabaları bir anlaşmayla sonuçlanmadı ve yeni bir müzakere turu için tarih açıklanmadı.






