Sınır Gerilimi Tırmanırken Pakistan, Taliban’dan TTP ve BLA’ya Karşı Doğrulanabilir Adımlar Atmasını İstedi

8 dakikalık okuma
Pakistan Demands Verifiable Taliban Action Against TTP and BLA as Border Tensions Deepen

İslamabad, militanların barınaklarına karşı adım atılmasını istiyor

Pakistan, 24 Ekim 2026’da Afganistan’dan faaliyet gösteren militanlara karşı doğrulanabilir adımlar atılmasını talep etti. Yaklaşık 4.000 ila 6.000 Tehreek-i-Taliban Pakistan (TTP) mensubu bulunduğunu belirten İslamabad, Taliban yönetimini güvenlik kaygılarını görmezden gelmekle suçladı. Talep, tekrarlanan sınır çatışmalarının, Pakistan’ın Afganistan içindeki hava saldırılarının ve Pakistan’daki saldırıların sorumluluğuna ilişkin anlaşmazlığın sürdüğü bir dönemde geldi.

İçindekiler
  1. İslamabad, militanların barınaklarına karşı adım atılmasını istiyor
  2. Pakistan, Kabil’den neyi durdurmasını istiyor?
  3. Talebin dayandığı uluslararası değerlendirmeler
  4. TTP ve BLA farklı gruplar
  5. Kabil sorumluluğu reddediyor ve suçlamaları Pakistan’a yöneltiyor
  6. Can kayıpları ve birbiriyle çelişen saldırı sayıları
  7. Afganların silahlı gruplara alındığı iddiası etrafında ikinci bir anlaşmazlık
  8. Anlaşmazlık bu noktaya nasıl geldi?
  9. Görüşmeler ve ticaret güvenlik iş birliğine bağlı
  10. Öne Çıkanlar

Pakistan Enformasyon ve Yayıncılık Bakanlığı, Kabil’e TTP, Belucistan Kurtuluş Ordusu (BLA) ve bu gruplarla bağlantılı oluşumların saldırı planlamak, hazırlamak ya da düzenlemek için Afganistan topraklarını kullanmasını engelleme çağrısı yaptı. Bakanlık, Kandahar’dakiler de dahil olmak üzere Taliban yetkililerinin militan gruplara yardım ettiğini de öne sürdü.

Afgan Taliban sözcüsü Zabihullah Mücahid, Pakistan’ın suçlamalarını reddetti. Afganistan’ın Pakistan’da güvensizlik yaratmaya ne niyeti ne de kapasitesi olduğunu söyleyen Mücahid, Pakistan’ın askerî ve güvenlik kurumlarını ülke içindeki başarısızlıklarının sorumluluğunu komşularına yüklemekle suçladı.

İslamabad’ın yanıtı, anlaşmazlığın merkezine somut bir talep koyuyor: Pakistan’ın denetleyebileceği şekilde militan barınaklarına, destek ağlarına ve sınır ötesi geçişlere karşı adım atılması. Kabil ise Afganistan topraklarının komşu ülkelere karşı kullanılmasına izin verdiği yönündeki temel suçlamayı reddetmeyi sürdürüyor.

Pakistan, Kabil’den neyi durdurmasını istiyor?

Pakistan Enformasyon Bakanlığı, TTP ve BLA’ya göz yumulmasına, bu gruplara yardım edilmesine ya da destek verilmesine son verilmesi çağrısında bulundu. Talep, saldırının kendisinin yanı sıra saldırı öncesindeki planlama, eğitim, hazırlık ve Pakistan’a geçiş aşamalarını da kapsıyor.

Bakanlık, Pakistan kurumlarını suçlamanın Taliban hükümetinin kendi kontrolündeki topraklardan kaynaklanan saldırıları önleme sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını söyledi. Talebini şu açıklamayla dile getirdi:

Afgan Taliban Rejimi, TTP, BLA ve bunlarla bağlantılı oluşumlar dahil terör örgütlerine göz yummaya, kolaylık sağlamaya ya da destek vermeye son vermeli ve Afganistan topraklarının Pakistan’a yönelik saldırıları planlamak, hazırlamak veya düzenlemek için kullanılmamasını sağlamalıdır.

Pakistan ayrıca silahlı militanların sınırı geçmeye yönelik tekrarlanan girişimlerine, Pakistan’ın terörle mücadele operasyonlarında hayatını kaybeden Afgan vatandaşlarına ve yurt dışında üretilmiş silahların ele geçirilmesine dikkat çekti. Genel inkârlar yerine güvenilir açıklamalar yapılmasını ve doğrulanabilir adımlar atılmasını istedi.

Reklam

Talebin dayandığı uluslararası değerlendirmeler

Pakistan Enformasyon Bakanlığı, tutumunu destekleyen iki belgeye işaret etti: Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Analitik Destek ve Yaptırımlar İzleme Ekibi’nin 2025’te yayımlanan 16. raporu S/2025/796 ve ABD Başmüfettişliği’nin Ocak-Mart 2026 dönemini kapsayan Operation Enduring Sentinel raporu.

Bakanlığın ABD değerlendirmesine ilişkin aktarımına göre Taliban yönetimi, TTP’nin Afganistan’dan faaliyet göstermesine izin vermeyi sürdürdü. Bakanlık, Taliban’ın desteğinin ve gruba daha geniş hareket alanı tanınmasının Pakistan’a yönelik saldırıların artmasına katkıda bulunduğunu söyledi.

Bakanlık, 4.000 ila 6.000 TTP mensubuna ilişkin tahmini söz konusu ABD raporuna dayandırdı. Bu aralık, Pakistan’ın Afganistan topraklarına erişimden yararlandığını öne sürdüğü gücün boyutuna dair fikir veriyor; ancak kesin sayı bir tahminden ibaret.

Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Sajjad Haider Khan, 23 Ekim’deki basın toplantısında daha kapsamlı bir kaygıyı dile getirdi. BM izleme raporlarına ve ABD değerlendirmelerine atıfta bulunan Khan, Afganistan’da 20’den fazla terör örgütünün bulunduğunu ve etkili bir denetim olmadan faaliyet gösterdiğini söyledi. Bu grupların tehdit oluşturduğu ülkeler arasında Çin, Özbekistan ve İran’ı saydı.

TTP ve BLA farklı gruplar

Genellikle Pakistan Talibanı olarak anılan TTP, Afganistan’ın iktidardaki Taliban’ından ayrı bir örgüt; ancak iki grup yakın müttefik. Pakistan, TTP liderlerinin ve militanlarının ülke içindeki saldırıları örgütlemek için Afganistan’da barındığını öne sürüyor.

BLA, Pakistan’ın güneybatısındaki Belucistan eyaletinde faaliyet gösteren ayrılıkçı bir militan grup. İslamabad’ın talebine BLA’yı da dahil etmesi, anlaşmazlığı TTP’nin ötesine taşıyarak Pakistan’ın batı sınır bölgesinin bir başka geniş kesiminde yaşanan şiddeti de kapsıyor.

Pakistanlı yetkililer El Kaide, Hint Alt Kıtasındaki El Kaide, Doğu Türkistan İslami Hareketi ve IŞİD-Horasan konusunda da kaygılarını dile getirdi. İslamabad, militan barınaklarının, eğitim tesislerinin, gelişmiş silahlara erişimin ve sınır ötesi güzergâhların Kabil’in ele almasını istediği tehdidin parçaları olduğunu söylüyor.

Pakistan, Afgan Talibanı’nın Ağustos 2021’de yeniden iktidara gelmesinden bu yana özellikle Hayber Pahtunhva ve Belucistan’da şiddetin arttığını belirtiyor. Pakistan makamları Afganistan sınırı yakınlarında militanlara karşı birden fazla operasyon yürütüyor.

Reklam

Kabil sorumluluğu reddediyor ve suçlamaları Pakistan’a yöneltiyor

Mücahid, 23 Ekim’de Pakistan’daki güvensizliğin Afganistan’a ekonomik, toplumsal ve insani açıdan da zarar vereceğini söyledi. Mücahid’in savı, Afganistan’ın komşusundaki istikrarsızlıktan yarar sağlamak yerine bundan zarar göreceği yönündeydi.

Taliban sözcüsü, Pakistan’ın askerî yapılanmasını ve güvenlik kurumlarını kamuoyunun öfkesini başka yöne çekmek için Afganistan’ı kullanmakla suçladı:

Ne yazık ki Pakistan’ın askerî yapılanması ve diğer güvenlik kurumları kendi ülkelerinde güvenliği sağlayamadığında, halklarını yanıltma girişimiyle bu tür olayların sorumluluğunu Afganistan’a yüklüyorlar.

Afgan yetkililer, militanların ters yönde sınırı geçtiğini de öne sürdü. Eylül ayında güçlerinin 28 militanı öldürdüğünü, 32 kişiyi yakaladığını ve aralarında Pakistan’dan giriş yapan IŞİD mensubu olduğu iddia edilen kişilerin de bulunduğunu söyledi. Afgan yetkililere atfedilen diğer rakamlara göre ise 58 kişi öldürüldü, 23 ya da 28 kişi yakalandı.

Rakamlar arasındaki çelişki, söz konusu operasyonun boyutunu belirsiz kılıyor. Kabil’in suçlaması yine de iki hükümetin de sınır ötesi militan hareketliliğini karşı taraftan kaynaklanan bir güvenlik tehdidi olarak sunduğunu gösteriyor.

Can kayıpları ve birbiriyle çelişen saldırı sayıları

Pakistan makamları, 2026’da Afganistan topraklarına dayandırdıkları terör saldırılarında 1.327 kişinin öldüğünü, 2.484 kişinin yaralandığını bildirdi. Bu rakamlar, İslamabad’ın özellikle sınırın ötesinden kaynaklandığını belirttiği saldırılardaki kayıpları ifade ediyor.

Ocak ayından bu yana Pakistan genelinde yaşanan militan şiddetine ilişkin Pakistan makamlarına atfedilen rakamlar arasında 2.800’den fazla saldırı ve 3.000 ölümün yanı sıra, önemli ölçüde daha düşük olan 2.600’den fazla saldırı ve yaklaşık 1.300 ölüm bilgisi de yer alıyor. Açıklamalarla birlikte yayımlanan bilgiler, ülke geneline ilişkin bu farklı toplamların uzlaştırılmasına imkân vermiyor.

Khan ayrıca, önceki yıl sınır ötesi saldırılarda 1.300’den fazla Pakistan vatandaşının öldürüldüğünü söyledi. Bu dönem takvim yılı verilerinden farklı olduğundan rakamlar farklı zaman aralıklarını kapsıyor.

Pakistan’da militan saldırılarının aylık sayısı Eylül 2026’da son 12 yılın en yüksek düzeyine çıktı. Dolayısıyla hükümet üzerindeki baskı, son açıklama trafiğinin ötesine geçiyor: Güvenlik güçleri operasyonlar yürütürken ülkenin kuzeybatısındaki ve Belucistan’daki topluluklar tekrarlanan şiddetle karşı karşıya.

Reklam

Afganların silahlı gruplara alındığı iddiası etrafında ikinci bir anlaşmazlık

ABD’nin Afganistan eski özel temsilcisi Zalmay Halilzad, 23 Ekim’de yeni bir suçlamayı gündeme getirdi. X’teki paylaşımında, Pakistan’ın Afganistan içinde Taliban’a karşı savaşmaları için Afganları silahlandırdığı ve Pakistan’ı hedef alan isyancılara karşı savaşmaları için Afgan vatandaşlarını saflarına kattığı yönündeki iddialara atıfta bulundu.

Halilzad kanıt sunmadı ve bu iddiaların kaynaklarını belirtmedi. Pakistan Enformasyon Bakanlığı ertesi gün her iki iddiayı da reddederek asılsız ve yanıltıcı olarak nitelendirdi.

Bakanlık, terörle mücadele operasyonlarının Pakistan vatandaşlarını tehdit eden militan örgütleri hedef aldığını söyledi. Halilzad’ı, Afganistan topraklarından düzenlenen saldırıları önleme sorumluluğundan Taliban hükümetinin dikkatini uzaklaştırmaya çalışmakla suçladı.

Halilzad, Amerikan ve NATO güçlerinin çekilmesinin önünü açan Şubat 2020 tarihli ABD-Taliban anlaşmasının müzakerelerinde merkezi bir rol oynamıştı. Son açıklaması, Kabil’e yöneltilen açıklamanın yanı sıra Pakistan’ın ayrıca yanıt vermesine yol açtı.

Pakistan ayrıca kendisine karşı faaliyet gösteren militan grupların Hindistan’dan destek aldığını öne sürdü. Yeni Delhi, militan şiddetine destek verdiği iddiasını reddediyor. Bu suçlama, silahlı grupların sınırı geçmesi konusunda Pakistan ile Afganistan’ın karşılıklı iddialarına dayanan anlaşmazlığa bölgesel bir boyut katıyor.

Anlaşmazlık bu noktaya nasıl geldi?

Pakistan, 2021’den bu yana Taliban yönetimiyle ikili görüşmeler ve uluslararası platformlar aracılığıyla temas yürüttüğünü söylüyor. Khan, Moskova Formatı’nın yanı sıra Katar, Türkiye, Suudi Arabistan ve Çin’in katıldığı toplantılara atıfta bulundu; ancak bu girişimlerin İslamabad’ın istediği adımları sağlayamadığını belirtti.

Başlıca gelişmeler birkaç yıla ve ekim ayında yoğunlaşan bir açıklama trafiğine yayılıyor:

  • Şubat 2020: Halilzad’ın merkezi bir rol oynadığı müzakerelerin ardından ABD ve Taliban anlaşmaya vardı.
  • Ağustos 2021: Afgan Talibanı yeniden iktidara geldi. Pakistan, özellikle ülkenin batı bölgelerinde militan şiddetinin sonrasında arttığını söylüyor.
  • 2025: BM yaptırımlar izleme ekibi, Pakistan’ın güvenlik kaygılarını desteklemek için daha sonra atıfta bulunduğu S/2025/796 sayılı raporu yayımladı.
  • Ocak-Mart 2026: Pakistan’ın atıfta bulunduğu Operation Enduring Sentinel değerlendirmesinin kapsadığı ABD raporlama dönemi.
  • 23 Ekim 2026: Mücahid Pakistan’ın suçlamalarını reddetti, Halilzad militanların saflara alınması iddialarını gündeme getirdi ve Khan yeni görüşmeler için gereken koşulları açıkladı.
  • 24 Ekim 2026: Pakistan, militanlara karşı doğrulanabilir adımlar atılmasını istedi ve Halilzad’ın iddialarını ayrıca reddetti.

Tekrarlanan sınır çatışmaları ve Pakistan’ın Afganistan içindeki hava saldırıları anlaşmazlığı daha tehlikeli hâle getirdi. Artık askerî adımlar, saldırıları önlemekten hangi hükümetin sorumlu olduğuna ilişkin diplomatik görüşmelere eşlik ediyor.

Reklam

Görüşmeler ve ticaret güvenlik iş birliğine bağlı

Khan, yeni diyalog için Taliban’ın Afganistan’da terör örgütlerinin bulunduğunu kabul etmesi ve komşu ülkelere yönelik tehditleri önleyecek güvenilir bir mekanizma üzerinde anlaşması gerektiğini söyledi. İslamabad, uygulamada silahlı grupların kontrol altında tutulup tutulmadığını denetlemeye yönelik düzenlemelerle desteklenen taahhütler istiyor.

Rusya Devlet Başkanı’nın Afganistan özel temsilcisi Zamir Kabulov, Pakistan ile Taliban arasındaki anlaşmazlıklar nedeniyle sekizinci Moskova Formatı toplantısının ortak bir bildiri yayımlanmadan sona erdiğini doğruladı. Khan, Pakistan’ın Rusya’nın bölgesel güvenlikteki rolüne değer verdiğini söyledi; ancak masada yeni bir Rus arabuluculuk önerisi bulunmuyordu.

Pakistan, Taliban yönetiminin silahlı grupların Pakistan’a girmesini önlemek için iş birliği yapması hâlinde sınır kapılarını yeniden açmaya ve ticareti başlatmaya hazır olduğunu söyledi. Geçimini ülkeler arasında taşınan mallara bağlı olan tüccarlar ve bölge sakinleri için güvenlik iş birliği, sınıra erişimle doğrudan bağlantılı.

İslamabad, aldığı önlemlerin Afgan halkını değil militan tehdidini hedef aldığını ve karşılıklı saygı ile doğrulanabilir taahhütlere dayalı bir diyaloğa açık olduğunu belirtti. Yeni görüşmeler, bir doğrulama mekanizması ya da sınır kapılarının yeniden açılması için tarih açıklanmadı.

Öne Çıkanlar

  • Pakistan, Afganistan topraklarından faaliyet gösteren TTP, BLA ve bunlarla bağlantılı oluşumlara karşı adım atılmasını istedi.
  • Enformasyon Bakanlığı, TTP’nin gücünü 4.000 ila 6.000 militan olarak tahmin eden bir ABD değerlendirmesine atıfta bulundu.
  • Taliban, Pakistan’daki güvensizlikten sorumlu olduğunu reddetti ve İslamabad’ı suçu başkasına atmakla suçladı.
  • Pakistan, Halilzad’ın Afgan militanları silahlandırdığı ya da saflarına kattığı yönündeki iddialarını ayrıca reddetti.
  • Yetkililere atfedilen can kaybı ve saldırı sayılarında giderilmemiş önemli tutarsızlıklar bulunuyor.
  • Pakistan, yeni görüşmeleri ve sınır ticaretinin yeniden başlamasını somut güvenlik iş birliğine bağladı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir