BM Göç Örgütü Başkanı Uyardı: Güney Asya'da 2050'ye Kadar İklim Nedeniyle Ülke İçinde Göç Edenlerin Sayısı 40,5 Milyona Ulaşabilir

11 dakikalık okuma
South Asia Faces Up to 40.5 Million Internal Climate Migrants by 2050, UN Migration Chief Warns

Evler, çiftlikler ve insanların yaşadıkları yerde kalabilme imkânına ilişkin uyarı

İklim baskıları su kaynaklarını, tarımı ve kıyı topluluklarını olumsuz etkiledikçe, Güney Asya'da 2050'ye kadar 40,5 milyona varan sayıda insan ülke içinde göç edebilir. Uluslararası Göç Örgütü (IOM) Genel Direktörü Amy Pope, 16 Ekim 2026'da Yeni Delhi'ye yaptığı ziyarette bu üst tahmini gündeme getirerek geçim kaynaklarını korumak için hükümetlere erken harekete geçme çağrısında bulundu.

İçindekiler
  1. Evler, çiftlikler ve insanların yaşadıkları yerde kalabilme imkânına ilişkin uyarı
  2. 40,5 milyonluk tahmin neyi ölçüyor?
  3. Küresel sorun içinde bölgesel uyarı
  4. Diğer tahminler neden yaklaşık 63 milyona ulaşıyor?
  5. Himalayalar'daki sellerden ürün kaybına
  6. Şehirler iş imkânı sunuyor, ancak iklim baskılarıyla da karşı karşıya
  7. İnsanlar kaçmak zorunda kalmadan tehlikeyi öngörmek
  8. Tekrarlanan acil durumlar yerine hazırlığa yatırım
  9. Yurt dışında daha güvenli çalışma ve değişen işler için beceriler
  10. Öne Çıkanlar

Bu rakam belirli bir temele dayanıyor: Dünya Bankası'nın 2018'de yaptığı ülke içi iklim göçü modellemesi. En kötümser senaryoda 30,9 milyon ile 40,5 milyon arasında, ortalama 35,7 milyon kişi öngörülüyor. Tahminler, çevresel koşulların zamanla kötüleşmesiyle ülke sınırları içinde gerçekleşecek göçü kapsıyor.

Pope; yükselen deniz seviyeleri, kuraklık, sıcak hava ve yıkıcı selleri içeren daha geniş bir acil durum tablosu çizdi. Nepal'de, 26 Ağustos'ta dağ ve buzul çökmesi sonucu meydana gelen ölümcül sellere dikkat çekti ve IOM'un insani yardım gönderdiğini belirtti.

Çiftçi aileler için ev yıkılmadan önce de göç etme baskısı başlayabilir. Ürün alınamaması veya hayvan yemi kaynaklarının tükenmesi, yaşanılan yerde kalmayı mümkün kılan gelir ve gıda kaynaklarını ortadan kaldırabilir. Pope, geçim kaynağının kaybının çevresel baskıyı nasıl göçe dönüştürdüğünü şöyle anlattı:

Gıda üretemediklerinde, hayvanlarını besleyemediklerinde yerinden edilme olasılığı artıyor. İlk uyum adımı çoğu zaman insanların göç etmesi oluyor.

Hükümetlerin tercihleri bu göçün boyutunu değiştirebilir. Dünya Bankası'nın senaryoları, kalkınmanın daha kapsayıcı hâle gelmesi veya küresel emisyonların azalması durumunda toplamların çok daha düşük olacağını gösteriyor. Pope, daha iyi tahminlerin, pratik desteğin ve daha güvenli istihdam yollarının insanlara göç edip etmeyecekleri, ne zaman ve nereye gidecekleri konusunda daha fazla kontrol sağlayabileceğini vurguladı.

Reklam

40,5 milyonluk tahmin neyi ölçüyor?

Dünya Bankası'nın Groundswell araştırmasının bir parçası olan 2018 tarihli Güney Asya notu, suya erişimin, tarımsal verimliliğin ve deniz seviyelerinin zaman içinde değişmesi ile fırtına kabarmalarının yol açtığı göçü inceliyor. Bunlar, bir yerde yaşamayı veya geçim sağlamayı giderek zorlaştırabilecek baskılar.

En kötümser senaryo, yüksek sera gazı emisyonlarını eşitsiz kalkınmayla bir araya getiriyor. 40,5 milyonluk üst tahmin, bölgenin 2050'deki öngörülen nüfusunun yaklaşık yüzde 1,8'ine karşılık geliyor. Bu senaryoya göre ülke içi iklim göçü 2020 ile 2050 arasında altı katına çıkabilir.

Aynı modelleme, daha kapsayıcı kalkınma senaryosunda ülke içindeki iklim göçmenlerinin ortalama sayısını 21,1 milyon; en kötümser senaryoda ise 35,7 milyon olarak veriyor. Emisyonların daha düşük olduğu senaryodaki ortalama 16,9 milyon. Bu ortalamalar karşılaştırıldığında düşüşler sırasıyla yaklaşık yüzde 41 ve yüzde 53 oluyor.

Dünya Bankası, bu rakamları planlama için olası sonuçların bir aralığı olarak tanımlıyor. Nihai sayı; emisyonlara, kalkınma politikalarına ve çevresel değişikliklerin belirli yerleri nasıl etkilediğine bağlı olacak. Araştırma, taşınmaya yetecek kaynakları olmadığı için tehlikeli bölgelerde mahsur kalabilecek insanları da belirliyor.

Güney Asya; Afganistan, Bangladeş, Bhutan, Hindistan, Maldivler, Nepal, Pakistan ve Sri Lanka'yı kapsıyor. Bölge, Himalayalar'daki tehlikelerden kıyı sellerine ve tarımda yağışa bağımlılığa kadar birbiriyle örtüşen birçok baskıyla karşı karşıya.

Küresel sorun içinde bölgesel uyarı

Dünya Bankası'nın 2021 Groundswell güncellemesi, altı dünya bölgesinde 2050'ye kadar ülke içinde iklim nedeniyle göç edebileceklerin sayısını 216 milyon olarak tahmin etti. Güney Asya için yaklaşık 40 milyonluk tahmin vererek önceki bölgesel araştırmayı sürdürürken diğer bölgelere ilişkin analizleri de ekledi.

Öngörülen toplamın en yüksek olduğu bölge, 86 milyonla Sahra Altı Afrika'ydı. Onu 49 milyonla Doğu Asya ve Pasifik izledi. Güney Asya'daki 40 milyon, küresel tahminin yaklaşık yüzde 19'una karşılık geliyor. Güncellemede, emisyonlar ve kalkınma konusunda kararlı adımlar atılması hâlinde küresel toplamın yüzde 80'e kadar azaltılabileceği belirtildi.

Araştırmada, yoğun iklim göçü bölgelerinin ortaya çıkmaya başlayabileceği ilk dönem olarak 2030 gösterildi. Böylece hükümetlerin önünde 2050'den daha yakın bir planlama ufku bulunuyor: Yeni sakinlerin yerleştiği topluluklar, birkaç yıl içinde ek konut, su, okul ve iş imkânlarına ihtiyaç duyabilir.

Reklam

Araştırmalar, afetler ve gelecekteki göçleri şekillendirecek kararlar şu önemli tarihleri kapsıyor:

  • 2018: Dünya Bankası'nın ilk Groundswell araştırması, Güney Asya, Sahra Altı Afrika ve Latin Amerika'daki ülke içi iklim göçünü modelledi.
  • 13 Eylül 2021: Genişletilmiş Groundswell bulguları, 2050'ye kadar altı bölgede ülke içinde iklim nedeniyle göç edebileceklerin sayısının 216 milyona ulaşabileceğini öngördü.
  • 26 Ağustos 2026: Pope'un açıklamasına göre Nepal'de dağ ve buzul çökmesi ölümcül sellere yol açtı.
  • 16 Ekim 2026: Pope, Yeni Delhi'de erken müdahale, daha iyi finansman ve daha güvenli göç yolları çağrısında bulundu.
  • 2030: Dünya Bankası'na göre yoğun ülke içi iklim göçü bölgeleri ortaya çıkmaya başlayabilir.
  • 2050: Bölgesel göç tahminlerinin temel aldığı yıl.

Diğer tahminler neden yaklaşık 63 milyona ulaşıyor?

ActionAid International ve Climate Action Network South Asia, inceledikleri koşullar altında kademeli iklim etkileriyle bağlantılı göçün 2050'ye kadar 62,9 milyona ulaşabileceğini tahmin etti. Araştırmaları Bangladeş, Hindistan, Sri Lanka, Nepal ve Pakistan'ı kapsıyor; su sıkıntısı, düşen tarımsal verim, yükselen deniz seviyeleri, ekosistem kaybı ve kuraklığı ele alıyor.

Bu çalışma, yaklaşık 3,2 santigrat derece ısınmayla ilişkilendirilen bir gidişat kapsamında 2030'a kadar 37,4 milyon, 2050'ye kadar ise 62,9 milyon göç öngördü. Isınmanın 2,2 dereceyle sınırlı kaldığı senaryoda tahminler 2030 için 22,5 milyona, 2050 için 34,4 milyona düştü. Bu sıcaklık değerleri, çalışmanın senaryolarını ve o dönemde değerlendirilen taahhütleri yansıtıyor.

ActionAid ve CANSA'nın rakamları, Dünya Bankası modellemesinden farklı varsayımlara ve kapsama dayanıyor. Bu analizde sel ve siklon gibi ani afetlerin yol açtığı yerinden edilmeler de hesaba katılmadı. Her veri seti, kendi modelleme tercihlerinin sonuçlarını yansıtıyor.

Ani afetler şimdiden büyük çaplı göçlere yol açıyor. 2020 Küresel Ülke İçinde Yerinden Edilme Raporu, 2019'da Güney Asya'da muson selleri ve siklonlarla bağlantılı hareketler dâhil, afetler nedeniyle 9,5 milyon yeni yerinden edilme kaydetti. Yeni yerinden edilme sayısı, belirli bir dönemdeki hareketleri kayda geçiriyor; birden fazla kez kaçmak zorunda kalan bir kişi bu toplamda birden fazla kez sayılabiliyor.

Himalayalar'daki sellerden ürün kaybına

IOM'un Güney Asya değerlendirmesi, bölgedeki tehlikeler arasında selleri, buzul gölü taşkınlarını, fırtına kabarmalarını, kuraklıkları, siklonları ve şiddetli yağışları sıralıyor. Değerlendirme; Bangladeş, Maldivler ve Nepal'de yürütülen saha araştırmalarının yanı sıra göç eğilimleri, politikalar ve kurumlara ilişkin incelemelere dayanıyor.

Buzul gölü taşkını, bir buzul yakınında biriken suyun hızla boşalarak aşağı havzada su baskınına yol açmasıyla meydana geliyor. Diğer baskılar ise daha yavaş gelişiyor: Su kaynaklarının azalması veya art arda yaşanan ürün kayıpları, ailenin yaşadığı yerde kalabilme imkânını zamanla zayıflatabiliyor. IOM'un değerlendirmesinde, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli'nin hem yavaş gelişen hem de ani tehlikelerin şiddet ve sıklığının artacağı yönündeki uyarısına yer veriliyor.

Reklam

Afganistan'daki aileler art arda yaşanan şoklarla karşı karşıya kalabiliyor. 2018'deki kuraklık, tarıma bağımlı toplulukların ürünlerini ve hayvanlarını kaybetmesinin ardından 370 binden fazla kişiyi yerinden etti. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu'nun aktarılan verilerine göre, yaklaşık bir yıl sonra yaşanan ani seller 42 bin kişiyi yerinden etti; kırsal evlerin yanı sıra yerinden edilmiş ailelerin yaşadığı kamplara da zarar verdi.

Bangladeş'te nehir kıyısındaki topluluklar başka türden kayıplarla karşı karşıya. Eylül 2018'de Padma Nehri boyunca yaşanan taşkınlar ve kıyı erozyonu, Şariatpur bölgesinde günde 100'e kadar evi yuttu. Hem arazisini hem de barınağını kaybeden bir hanenin taşınması, uyuyacak bir yer bulmanın yanı sıra yeni bir gelir kaynağı edinmesini de gerektiriyor.

IOM'un değerlendirmesinde, istişareler yoluyla geliştirilen ulusal eylem planı örnekleri de yer alıyor. Bu yaklaşım, çevresel tehlikeleri göç politikasıyla ilişkilendirerek hükümetlere geçim kaynakları ve göç konularını her afeti ayrı ayrı ele almak yerine birlikte değerlendirebilecekleri bir çerçeve sunuyor.

Şehirler iş imkânı sunuyor, ancak iklim baskılarıyla da karşı karşıya

Pope, Hindistan'ın şehirlerinin iklim baskılarına yanıt olarak göç eden insanları şimdiden kabul ettiğini söyledi. Sıcakların kentleşmeyi hızlandıran etkenlerden biri olduğunu belirtti:

İnsanlar sıcaktan korunacak yer ararken kent merkezlerine gidiyor.

Dünya Bankası'nın araştırması, göçün daha çeşitli bir coğrafi dağılımını ortaya koyuyor. Su kaynaklarının ve tarımsal verimliliğin kötüleştiği bölgeler arasında Ganj Ovası'nın bazı kesimleri ile Delhi'den Lahor'a uzanan koridor bulunuyor. Bangladeş'in pirinç yetiştirilen kuzeydoğusu da iklim baskılarının insanları göçe yöneltebileceği bölgelerden biri.

Haydarabad ve Karaçi'nin bazı kesimleri, tarım dışı alanlarda gelir arayan göçmenleri çekebilir. Modellenen senaryolarda yerel su kaynaklarının ve ürün koşullarının daha elverişli hâle gelmesiyle, Hindistan'ın bazı güney bölgeleri ve Bangladeş'in batısı da göç alabilir.

Kıyı şehirleri de kendi baskılarıyla karşı karşıya. Deniz seviyesinin yükselmesi ve fırtına kabarmaları, nüfusları başka nedenlerle büyümeyi sürdürürken Mumbai, Dakka, Çittagong ve Çennai'nin bazı kesimlerinde insanların ayrılmasına yol açabilir. Bu nedenle kentsel planlamada hem yeni gelenler hem de mevcut sakinlerin karşı karşıya olduğu riskler hesaba katılmalı.

Dünya Bankası'nın en kötümser senaryosuna göre Bangladeş, ülke içinde iklim nedeniyle göç edenlerin sayısında 13,3 milyona kadar bir paya sahip olabilir. Önceki açıklamalarda ActionAid'in küresel iklim çalışmalarından sorumlu yöneticisi olarak tanıtılan Harjeet Singh, şehirlere gelen insanların sel riski altındaki ve temel hizmetlerden yoksun bölgelerde yaşayabildiğini anlattı. Güvenli konut, güvenilir su ve işe erişim, göçün bir ailenin yaşamını iyileştirip iyileştirmeyeceğini belirleyen başlıca unsurlar.

Reklam

İnsanlar kaçmak zorunda kalmadan tehlikeyi öngörmek

Pope, yapay zekânın hükümetlerin risk altındaki toplulukları daha erken belirlemesine yardımcı olabileceğini söyledi. Hava tahminlerini tarım ve diğer yerel geçim kaynaklarına ilişkin bilgilerle birleştirmek, kuraklık, sıcak hava dalgası veya selin insanları geçimlerini sağlayamaz hâle getirebileceği yerleri gösterebilir.

Pope, ailelerin hâlâ seçenekleri varken yardım ulaştırılması gerektiğini savundu:

Bir topluluğun risk altında olduğunu biliyorsak, müdahale etmek için yerinden edilmelerini beklememize gerek yok.

Pratik çözümler arasında tarım yöntemlerinin iyileştirilmesi, insanlara farklı işler için eğitim verilmesi veya sel ve kuraklığın tekrar tekrar vurduğu toplulukların başka yerlere taşınması bulunabilir. İklim uyumu, yağışların daha öngörülemez hâle gelmesi durumunda gelirin korunması gibi, insanların iklim koşullarıyla başa çıkmasına yardımcı olacak değişiklikler yapılması anlamına geliyor.

Dünya Bankası, göçün her aşamasına hazırlanılmasını öneriyor: Yerel uyumun mümkün olduğu yerlerde insanların kalmasına yardımcı olmak, gerektiğinde güvenli göçü desteklemek ve göç alan toplulukları hazırlamak. Öneriler arasında beceri eğitimi, hukuki destek, altyapı ve göçmenlerin hizmetlere ve istihdama erişmesine yardımcı olacak kayıt sistemleri bulunuyor.

Daha iyi veriler de bu çalışmaların bir parçası. Dünya Bankası, iklim ve göçle ilgili soruların nüfus sayımlarına ve mevcut araştırmalara eklenmesini, yerel araştırmaların iyileştirilmesini öneriyor. Yetkililer, bir tehlikenin güzergâhında kimlerin yaşadığını, nasıl geçim sağladığını ve hangi desteklere erişebildiğini de bildiğinde tehlike tahminleri daha yararlı hâle geliyor.

Tekrarlanan acil durumlar yerine hazırlığa yatırım

Pope, finansmanın hâlâ büyük bir engel olduğunu söyledi. Hükümetler hem kaynak bulmakta hem de iklim uyum programlarının finanse edildiği sistemlerde yol almakta zorlanabiliyor. Uluslararası alanda, savunmasız toplulukların karşı karşıya olduğu risklere yönelik aciliyet duygusunun yetersiz olduğu uyarısında bulundu.

Pope, afet sonrasında müdahale etmenin maliyetiyle insanların şoklara dayanmasına yardımcı olacak önlemlere yatırım yapmanın maliyetini karşılaştırdı:

Bir insani felaketin maliyeti milyarlarca doları buluyor. Dayanıklılık sağlayacak bazı önlemlere yatırım yapmanın maliyeti ise çok daha düşük olabilir.

Hindistan'ın uyarı sistemlerine, afet müdahalesine ve teknolojiye yaptığı yatırımlar Pope'a iyimserlik verdi. Ayrıca sorunun boyutunun, herhangi bir hükümetin tek başına üstesinden gelebileceğinden daha büyük olduğunu söyledi. Açıklamalarında bölgesel bir program için yeni bir finansman toplamı veya son tarih yer almadı.

Dünya Bankası'nın önerileri, göç planlamasını emisyon azaltımı ve daha geniş kalkınma hedefleriyle ilişkilendiriyor. Daha düşük emisyonlar su kaynakları, ürünler ve kıyılar üzerindeki gelecekteki baskıyı azaltıyor. Eğitim, sağlık hizmetleri, istihdam ve sosyal korumaya daha iyi erişim ise ailelerin hâlihazırda karşı karşıya olduğu baskılarla başa çıkmasına yardımcı oluyor.

Reklam

Yurt dışında daha güvenli çalışma ve değişen işler için beceriler

Pope, uluslararası istihdamın Güney Asyalı hanelere geçim kaynağı sağlarken yurt dışındaki iş gücü açığını kapatmanın da bir yolu olduğunu söyledi. Çalışanların işlere güvenli ve yasal yollardan erişebilmesi koşuluyla, mevcut göç yolları bu fırsatları genişletmek için temel oluşturuyor.

Sahte yurt dışı iş teklifleri, göçmenleri insan tacirlerine, kaçakçılara ve diğer istismar biçimlerine maruz bırakabilir. Pope, çalışanlara yönelik artan talebe yasal istihdam yollarının eşlik etmesi gerektiği uyarısında bulundu. Güvencesiz bir geçim kaynağından ayrılan bir kişi için vaat edilen iş, aksi hâlde başka bir tehlikeli duruma dönüşebilir.

Yapay zekâ, afet tahminlerinde kullanılma potansiyelinin yanı sıra ikinci bir zorluk da yaratıyor. Pope, belge ve raporların rutin analizini içeren işlerin tehdit altında olabileceğini, diğer sektörlerin ise insan emeğine ihtiyaç duymayı sürdüreceğini söyledi. Bu nedenle eğitimlerin, işverenlerin gerçekte oluşturduğu işlere göre şekillenmesi gerekiyor.

Pope, Hindistan'ın teknolojik kapasitesinin yurt dışında çalışma fırsatlarıyla birleştirilmesi hâlinde çalışanların bu değişimlere hazırlanmasına yardımcı olabileceğini savundu:

Bu kapasiteyi iş gücü hareketliliğiyle birleştirip çalışanları ortaya çıkan işlere göre yetiştirebilirsek öne geçerler.

Pope'un önerileri, ülkesinde kalabilecek kişilere destek verilmesini göç edenlerin hazırlanmasıyla bir araya getiriyor. Tarım desteği, zamanında uyarılar, iş eğitimi ve güvenli istihdam yolları aynı sorunun farklı yönlerine çözüm getiriyor: Çevresel koşullar değişirken güvenilir bir geçim kaynağını korumak.

Öne Çıkanlar

  • Amy Pope, 16 Ekim 2026'da Yeni Delhi'de yaptığı uyarıda, iklim baskılarının Güney Asya'daki evleri ve geçim kaynaklarını tehdit ettiğini söyledi.
  • 40,5 milyon rakamı, Dünya Bankası'nın 2018'deki en kötümser senaryosunda 2050'ye kadar ülke içinde iklim nedeniyle göç edenler için öngördüğü üst sınır.
  • Daha kapsayıcı kalkınma modeldeki ortalama tahmini 35,7 milyondan 21,1 milyona, emisyonların daha düşük olduğu senaryo ise 16,9 milyona indiriyor.
  • Dünya Bankası, yoğun iklim göçü bölgelerinin 2030 gibi erken bir tarihte ortaya çıkabileceğini belirtiyor.
  • En kötümser senaryoya göre ülke içinde iklim nedeniyle göç edenlerin sayısında Bangladeş'in payı 13,3 milyona kadar çıkabilir.
  • Pope; erken destek, daha iyi tahmin, uyum finansmanı ve yurt dışında istihdam için güvenli ve yasal yollar çağrısında bulundu.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir