Toyota, Japonya, Birleşik Krallık ve Türkiye’nin Avrupa Otomobil Teşviklerine Dahil Edilmesi İçin AB’ye Çağrıda Bulundu

9 dakikalık okuma
Toyota Urges EU to Include Japan, UK and Türkiye in European Car Incentives

AB Kurallarıyla Sınırlı Kalmaya Karşı 31 Milyon Araçlık Argüman

Toyota, Avrupa Birliği’nden Japonya, Birleşik Krallık ve Türkiye’de üretilen otomobillerin Avrupa sanayi teşviklerinden yararlanmasına izin vermesini istiyor. Şirket, AB ile güvenilir ticaret ortaklarını kapsayan bir pazarın yılda yaklaşık 31 milyon araca ulaşacağını savunuyor. Bu çağrı, Avrupa’nın korumak istediği otomotiv sektörünün sınırlarını nerede çizmesi gerektiği tartışmasını gündeme getiriyor.

İçindekiler
  1. AB Kurallarıyla Sınırlı Kalmaya Karşı 31 Milyon Araçlık Argüman
  2. Sanayi Hızlandırma Yasası Neleri Değiştirecek?
  3. Ticaret Ortakları Zaten Kısmen Tanınıyor
  4. Toyota Süre Tanınmasını ve Farklı Bir Yerli İçerik Hesaplamasını İstiyor
  5. Toyota Avrupa’daki Fabrikalarına Neden Dikkat Çekiyor?
  6. Parlamento Daha Güçlü Koruma İstiyor
  7. Tartışma Nasıl Gelişti?
  8. Toyota CO₂ Kurallarında da Değişiklik İstiyor
  9. Yenilenebilir Yakıtlar, Hidrojen ve Birleşik Krallık İncelemesi
  10. Öne Çıkanlar

Toyota Motor Europe, 16 Ekim 2026 tarihli açıklamasında, Avrupa’daki üretimi kamu alımları ve mali destek yoluyla güçlendirmeyi amaçlayan önerilen Sanayi Hızlandırma Yasası’nda değişiklik yapılmasını istedi. Şirket, AB ile serbest ticaret anlaşması veya gümrük birliği bulunan belirli ülkelerin, karşılığında eşdeğer muamele sunmaları koşuluyla tanınmasını talep ediyor.

Konunun etkisi Japonya’dan ithal edilen otomobillerin ötesine uzanıyor. Toyota’nın AB içinde Fransa ve Çekya’da, dışında ise Birleşik Krallık ve Türkiye’de araç fabrikaları bulunuyor. AB’de montaj ve parça tedarikine bağlanan kurallar, aynı üreticinin Avrupa’daki üretim ağı içinde üretilen araçların teşviklere erişimini farklılaştırabilir.

Toyota Motor Europe Başkanı ve Üst Yöneticisi Yoshihiro Nakata, şirketin tutumunu ekim ayındaki politika açıklamasında şöyle ifade etti:

Toyota Avrupa’da misafir değil. Biz Avrupalı bir üreticiyiz ve Avrupa otomotiv sektörünün başarılı olmasını istiyoruz

Tartışma, hangi araçların kamu desteği alabileceği, araçların değerinin ne kadarının Avrupa’dan gelmesi gerektiği ve üreticilerin fabrikalarıyla tedarikçilerini ne kadar sürede uyarlamasının bekleneceğiyle ilgili. Toyota ayrıca araç emisyonu kurallarında değişiklik talep ediyor. Böylece şirketin müdahalesi, Avrupa’da otomobil üretip satma koşullarının yeniden şekillendirilmesine yönelik daha kapsamlı bir çağrıya dönüşüyor.

Reklam

Sanayi Hızlandırma Yasası Neleri Değiştirecek?

Avrupa Komisyonu, Sanayi Hızlandırma Yasası’nı 4 Mart 2026’da önerdi. Yasanın amacı, emisyonları azaltma sürecini desteklerken stratejik üretimi güçlendirmek. Otomobiller; çelik, beton, alüminyum ve temiz enerji teknolojileri gibi ürünleri kapsayan daha geniş bir paketin parçası.

Öneri, belirli kamu sözleşmelerine ve mali desteklere Avrupa’da üretim, düşük karbonlu üretim ya da her ikisiyle ilgili koşullar getirecek. Kamu alımları, hükümetlerin ve kamu kurumlarının yaptığı satın alımları ifade ediyor. Bu kararlar, koşulları karşılayan ürünlere talep yaratabilir; teşvikler de uygun araçları alıcılar açısından daha cazip hâle getirebilir.

Araçlar için öneri, desteği montajın yapıldığı yere ve Avrupa menşeli parça kullanımına bağlıyor. Araçlara ilişkin hükümler, bataryalı elektrikli otomobilleri, şarj edilebilir hibritleri ve yakıt hücreli araçları kapsıyor. Şarj edilebilir hibritlerde dışarıdan şarj edilebilen bir batarya ile motor birlikte bulunuyor; yakıt hücreli araçlarsa elektrik üretmek için hidrojen kullanıyor.

Komisyonun daha geniş kapsamlı sanayi hedefi, imalat sanayisinin AB gayrisafi yurt içi hasılasındaki payını 2024’teki yüzde 14,3 seviyesinden 2035’e kadar yüzde 20’ye çıkarmak. Bu, 5,7 yüzde puanlık bir artış anlamına geliyor. GSYH, bir ekonomide üretilen değeri ölçüyor; dolayısıyla bu hedef, imalatın ekonomik faaliyet içindeki payıyla ilgili.

Ticaret Ortakları Zaten Kısmen Tanınıyor

Komisyonun ilk önerisi, ticaret ortaklarına çeşitli alanlarda zaten yer veriyor. Kamu alımlarında, ilgili serbest ticaret anlaşmaları, gümrük birlikleri veya Dünya Ticaret Örgütü Kamu Alımları Anlaşması kapsamındaki ülkelerin ürünlerine karşılıklılık temelinde eşdeğer muamele uygulanacak.

Mali desteklerde de genel olarak ticaret anlaşması ortaklarına benzer bir tanıma sağlanacak. Ancak otomotivle ilgili iki önemli önlem, yalnızca AB menşeli araçlarla sınırlandırılacak: sıfır veya düşük emisyonlu şirket araçlarına yönelik destek ve AB’de üretilen küçük elektrikli otomobillere tanınacak özel düzenleyici krediler.

Bu krediler, üreticilerin emisyon kurallarına uyumunu hesaplarken uygun küçük elektrikli otomobillere ek ağırlık kazandıracak. Dolayısıyla Toyota’nın talebi birden fazla politikayı kapsıyor. Şirket, güvenilir ortaklarla üretilen araçların kamu alımlarında, teşviklerde ve şirket filosu önlemlerinde tutarlı biçimde uygun sayılmasını istiyor.

Şirket aracı seçen bir işletme için uygunluk, farklı modellerin mali açıdan cazibesini etkileyebilir. Toyota açısından ise bu durum, bir aracın nerede monte edileceği ve parçalarının nereden alınacağı kararlarını etkileyebilir. Şirket, AB’nin bu kararların tümünde ortak bir yaklaşım benimsemesini talep ediyor.

Reklam

Toyota Süre Tanınmasını ve Farklı Bir Yerli İçerik Hesaplamasını İstiyor

Toyota, üç yıl sonra Avrupa menşeli içerik için yüzde 70 şartının kademeli olarak uygulanmasını öneriyor. Hesaplamanın fabrika çıkış değerine, yani genel olarak aracın fabrikadan çıktığı andaki değerine göre yapılmasını ve mühendislik, araştırma, geliştirme ile nihai montajın bu değere dahil edilmesini istiyor.

Bu yaklaşım, yalnızca tek tek parçaların fiziksel menşeini dikkate almakla kalmayacak. İthal bazı parçalarla monte edilen bir araçta da önemli ölçüde Avrupa mühendisliği ve üretim emeği bulunabilir. Toyota, politika yapıcıların bir aracın ne kadar Avrupalı olduğuna karar verirken bu faaliyetleri de hesaba katmasını istiyor.

Şirket, araç satışlarının geneline uygulanması önerilen yüzde 85’lik eşiğe de karşı çıkıyor ve bunun yerine yüzde 70 olmasını talep ediyor. Bu, önerdiği yüzde 70’lik araç içeriği şartından ayrı bir talep. Biri aracın içindeki değerin ne kadarının Avrupa’dan gelmesi gerektiğiyle, diğeri ise araç satışlarının geneline uygulanan bir eşikle ilgili.

Toyota, otomotiv sektörüne yönelik esaslı şartların en erken 2030’da yürürlüğe girmesi gerektiğini, böylece araç geliştirme ve tedarikçi yatırımları için zaman tanınacağını belirtiyor. Şirket ayrıca pazar ve Avrupa tedarik zinciri gelişirken yakıt hücreli araçların yerelleştirme şartlarından geçici olarak muaf tutulmasını istiyor.

Yasa, Avrupa Parlamentosu’nda ve üye ülke hükümetlerini temsil eden AB Konseyi’nde müzakere aşamasında. Nihai yerli içerik oranları, uygunluk kuralları ve uygulama tarihleri henüz kesinleşmedi.

Toyota Avrupa’daki Fabrikalarına Neden Dikkat Çekiyor?

Toyota’nın argümanı kısmen hâlihazırda işlettiği üretim ağının ölçeğine dayanıyor. Şirket, 2025’te Avrupa’da 877 bin otomobil ve hafif ticari araç ürettiğini, bunun Avrupa’daki satışlarının yüzde 80’ine denk geldiğini belirtiyor.

Üretim, Toyota’nın sekiz fabrikası ve iş ortaklarına ait beş tesise yayılmış durumda. Şirketin 25 bin doğrudan çalışanı bulunuyor. Nakata, Brüksel’de düzenlenen bir etkinlikte Toyota’nın 1990’dan bu yana Avrupa’ya 12 milyar avrodan fazla yatırım yaptığını söyledi. Bu rakamlar, şirketin kendisini yalnızca pazara erişmek isteyen bir ihracatçı olarak değil, Avrupa’nın sanayi tabanının parçası olarak konumlandırmasının nedenini açıklıyor.

Coğrafi dağılım Toyota için pratik bir sorun yaratıyor. Fransa ve Çekya AB üyesi; Birleşik Krallık ve Türkiye ise değil. Bu nedenle Avrupa’daki müşterilere göre örgütlenmiş bir üretim ağı, AB desteğine erişimin belirlenmesinde kullanılan hukuki sınırı aşabiliyor.

Toyota’nın önerdiği yaklaşık 31 milyon araçlık pazar, AB’yi güvenilir ortaklarla bir araya getiriyor. Şirket, bu daha büyük ölçeğin üreticilerin küresel rekabette güçlenmesine yardımcı olacağını söylüyor. Talep, Avrupa’ya araç ihraç eden tüm ülkelerin eşit muamele görmesine değil, karşılıklılık sunan sınırlı sayıdaki ortağın kapsama alınmasına yönelik.

Reklam

Parlamento Daha Güçlü Koruma İstiyor

Avrupa Parlamentosu daha katı bir yönde ilerliyor. Parlamento’da önerilen bir revizyon, parçaların AB içinde tedarik edilme oranını Komisyonun ilk önerdiğinden daha yüksek tutacak. Bu, blok dışındaki tedarikçileri kullanan üreticiler üzerindeki baskıyı artıracak.

Yasa üzerinde ortak raportör olarak görev yapan Avrupa Parlamentosu üyesi Christophe Grudler, 14 Eylül’de düzenlediği basın toplantısında önlem alınmazsa sanayinin yok olabileceği uyarısında bulundu. Raportör, bir yasa önerisinin Parlamento’daki incelemesine öncülük etmeye ve Parlamento’nun tutumunu müzakere etmeye yardımcı olur.

Farklı yaklaşımlar, imalat işlerine ilişkin kaygıyı paylaşıyor ancak bu işleri nasıl korumak gerektiği konusunda ayrışıyor. Daha katı tedarik kurallarını savunanlar, kamu kaynaklarının AB’deki üretime daha fazla talep yaratmasını istiyor. Toyota ise Avrupa’nın blok dışındaki belirli ülkelerle yapılan yatırımlardan, mühendislik faaliyetlerinden ve tedarik ilişkilerinden de yarar sağladığını savunuyor.

Mitsubishi Araştırma Enstitüsü Politika ve Ekonomi Merkezi’nden Kengo Watatani, mart ayında yayımlanan politika analizinde yatırım açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. Komisyonun önerisinde Japonya gibi ticaret anlaşması ortaklarına yönelik düzenlemelerin bulunduğunu belirten Watatani, müzakereler sırasında yapılacak değişikliklerin Japon şirketlerinin yatırım kararlarını etkileyebileceği uyarısında bulundu.

Tartışma Nasıl Gelişti?

Yasa ve Toyota’nın yanıtı 2026 boyunca birkaç aşamada şekillendi. Komisyonun ilk önerisi ticaret ortaklarının tanınmasına yer verirken, ardından sunulan Parlamento önerileri Avrupa’da tedarik şartlarının güçlendirilmesini istedi.

  • 4 Mart: Avrupa Komisyonu, kamu alımları ve mali desteğe bağlı üretim şartları içeren Sanayi Hızlandırma Yasası önerisini sundu.
  • 18 Mart: Mitsubishi Araştırma Enstitüsü, önerinin Japon yatırımlarına olası etkisini inceleyen analizini yayımladı.
  • Haziran: Nakata, Birleşik Krallık, Japonya ve Türkiye’nin tanınması için kamuoyu önünde çağrıda bulundu ve araç emisyonlarını azaltmak için çeşitli yöntemleri savundu.
  • 14 Eylül: Parlamento Avrupa’da tedarik şartlarını güçlendirmeye çalışırken Grudler, sanayinin korunması gerektiği uyarısında bulundu.
  • 16 Ekim: Toyota; ticaret ortakları, Avrupa menşeli içerik, uygulama tarihleri ve emisyon politikası konularındaki ayrıntılı taleplerini yayımladı.

Yasama sürecindeki sonraki adımlarda Avrupa Parlamentosu ve Konsey öneriyi değerlendirecek. Toyota’nın ekim ayındaki müdahalesi, hem sanayi mevzuatında hem de daha geniş kapsamlı Otomotiv Paketi’nde değişiklik yapılmasını hedefliyor.

Reklam

Toyota CO₂ Kurallarında da Değişiklik İstiyor

Toyota’nın emisyon önerileri, fabrikaların konumundan farklı bir soruyu ele alıyor: Üreticilerin sattığı otomobil ve kamyonetlerin karbondioksit emisyonları ne hızla azaltılmalı? Şirket, 2028-2032 dönemini kapsayan beş yıllık bir uyum süresi ve performansın bu yıllar üzerinden ortalamasının alınmasını istiyor.

Ortalama hesaplaması, bir yıldaki daha iyi sonuçların başka bir yıldaki daha zayıf sonuçları dengelemesine olanak tanıyacak. Toyota, bunun üreticilere 2030 ve 2031 dolaylarında müşteri talebindeki değişikliklere yanıt verme esnekliği sağlayacağını savunuyor.

Şirket, bataryalı elektrikli araçların 2030’da yeni otomobillerin yaklaşık yüzde 45’ini oluşturacağını öngörüyor. Toyota’ya göre mevcut kuralların gerektirdiği oran ise yüzde 55’in üzerinde. Bunlar Toyota’nın pazar tahmini ve düzenleyici gerekliliklere ilişkin değerlendirmesi. Aradaki fark, şirketin daha fazla esneklik talebinin temelini oluşturuyor.

Toyota, 2035 için otomobil CO₂ emisyonlarında yüzde 90 azaltım hedefi ve yenilenebilir yakıtlarla daha düşük emisyonla üretilmiş çeliğin kullanımını da kapsayan ek esneklikler talep ediyor. Şirketlerin kullandığı başlıca araçlar olan hafif ticari araçlar içinse 2030’a kadar yüzde 35, 2035’e kadar yüzde 80 azaltım ve beş yıllık ortalama hesaplaması içeren ayrı hedefler öneriyor.

Toyota, işletmelerin araç menziline, taşıma kapasitesine ve araçların çalışma için ne kadar süre kullanılabildiğine bağlı olması nedeniyle kamyonetlere ayrı muamele edilmesi gerektiğini söylüyor. Şirketin önerdiği oranlar ve uyum düzenlemeleri, politika yapıcılara yönelik taleplerden ibaret.

Yenilenebilir Yakıtlar, Hidrojen ve Birleşik Krallık İncelemesi

Nakata, bataryalı elektrikli, yakıt hücreli ve şarj edilebilir hibrit araçlarla yenilenebilir yakıt teknolojilerinin emisyonları azaltmaya katkı sunmasına imkân tanıyan kurallar çağrısında bulundu. Toyota, yenilenebilir yakıtları, yollardaki mevcut araçlar da dahil olmak üzere elektrifikasyonu tamamlayıcı bir unsur olarak değerlendiriyor.

Şirket, yalnızca uygun yenilenebilir yakıtlarla çalışan araçların, Yenilenebilir Enerji Direktifi’yle (RED III) uyumlu ortak bir AB tanımı kapsamında sıfır emisyonlu sayılmasını istiyor. Bu, düzenleyici bir sınıflandırma olacak; hangi yakıtların uygun sayılacağı ve nasıl üretildikleri, bu sınıflandırmanın koşullarını belirleyecek.

Hidrojen altyapısı da Toyota’nın tutumunun bir parçası. Nakata, özellikle ağır taşımacılıkta hidrojen dolumuna ilişkin taahhütlerin yerine getirilmesi için Alternatif Yakıtlar Altyapı Yönetmeliği’nin uygulanması çağrısında bulundu. Araçların, operatörlerin kullandığı güzergâhlar boyunca uygun dolum tesislerine ihtiyacı var.

Toyota, Birleşik Krallık’tan Sıfır Emisyonlu Araç zorunluluğunu AB yaklaşımıyla daha uyumlu hâle getirmesini de istiyor. Esneklik tanınarak 2030’da otomobiller için yüzde 50, hafif ticari araçlar için yüzde 40 azami zorunlu oranlar belirlenmesini ve Birleşik Krallık’taki incelemenin 2027’de tamamlanmasını öneriyor. Şirket ayrıca 2035 için net bir çerçeve ve beş yıl üzerinden benzer bir uyum yaklaşımı talep ediyor.

Toyota Motor Europe Kurumsal İşler Direktörü Matt Harrison, ekim ayındaki açıklamada şirketin ortaklık yaklaşımını şöyle özetledi:

İzolasyon bizi zayıflatır.

Toyota açısından acil kararlar; hangi fabrikaların ve modellerin destek almaya uygun sayılacağı, tedarikçi harcamalarının nasıl hesaplanacağı ve üreticilere üretimi değiştirmek için ne kadar süre tanınacağıyla ilgili. AB yasa koyucuları, sanayi ve iklim hedeflerini izlerken kamu desteğini blok içindeki üretime ne ölçüde bağlayacaklarına karar vermeli.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Toyota, Japonya, Birleşik Krallık ve Türkiye’de üretilen araçların AB’deki üretimle birlikte AB sanayi desteğinden yararlanmasını istiyor.
  • Komisyonun önerisi ticaret ortaklarını bazı alanlarda zaten tanıyor, ancak belirli otomotiv avantajlarını AB menşeli araçlarla sınırlandırıyor.
  • Toyota, geçiş sürecinin ardından yüzde 70 Avrupa menşeli içerik şartı uygulanmasını ve 2030’dan önce otomotiv sektörüne yönelik esaslı şartlar getirilmemesini öneriyor.
  • Şirket 2025’te Avrupa’da 877 bin araç ürettiğini ve 1990’dan bu yana bölgeye 12 milyar avrodan fazla yatırım yaptığını söylüyor.
  • Parlamento önerileri Avrupa menşeli parça kullanımının artırılmasını istiyor; yasa müzakereleri ise sürüyor.
  • Toyota ayrıca emisyon hedeflerinin değiştirilmesini, uyum hesaplamalarında ortalama yönteminin kullanılmasını ve uygun yenilenebilir yakıtların tanınmasını talep ediyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir