Nepal, Suudi Arabistan ve Malezya büyükelçi adaylarını reddetti, Japonya kararını erteledi

9 dakikalık okuma
Nepal Rejects Saudi Arabia and Malaysia Ambassador Nominees, Holds Japan Decision

Oy birliğiyle alınan iki ret kararı, 13 diplomatik atama sürecini sekteye uğrattı

Nepal Parlamento Dinleme Komitesi, Suudi Arabistan büyükelçiliğine önerilen Giri Bahadur Sunar ile Malezya büyükelçiliğine önerilen Chuda Mani Kharel'i reddederken, Japonya adaylığı için Jigyan Kumar Thapa'dan ek belge beklenmesine karar verdi. Hindistan, Çin ve ABD için önerilenler de dahil olmak üzere diğer 10 aday onaylandı.

İçindekiler
  1. Oy birliğiyle alınan iki ret kararı, 13 diplomatik atama sürecini sekteye uğrattı
  2. Adaylıklar bu aşamaya nasıl geldi?
  3. Sunar neden dinlemeden geçemedi?
  4. Kharel'in reddinde para ve işçi bulma bağlantıları etkili oldu
  5. Japonya adayı yurt dışından gelecek doğrulamayı bekliyor
  6. Üyeler bekleyip beklememe konusunda görüş ayrılığı yaşadı
  7. Onaylanan 10 aday
  8. Önceki tartışmalı adaylıklar geri çekilmeyle sonuçlanmıştı
  9. Suudi Arabistan ve Malezya'daki büyükelçilik görevleri neden önemli?
  10. Öne Çıkanlar

Kararlar, çarşamba günü Katmandu'daki Singha Durbar'da yapılan toplantıda alındı. Komite Başkanı Bodh Narayan Shrestha, milletvekillerinin Sunar'ın davranışlarına ve Kharel'in mali ve ticari ilişkilerine yönelik şikâyetleri incelemesinin ardından iki adayın reddedildiğini açıkladı. 15 üyeli komite, her iki adaylığı da oy birliğiyle reddetti.

İktidar partisinden milletvekillerinin komisyonda ezici çoğunluğu oluşturması nedeniyle sonuç olağandışıydı. Hükümetin desteği iki adayın da onaylanmasını sağlayamadı. Önerilen atamalar mevcut onay sürecinde ilerleyemeyecek.

Sunar hakkında bir kadına şiddet uyguladığı ve tehditlerde bulunduğu iddiası, Almanya'dan sınır dışı edildiğine ilişkin haberler ve para ile siyasi bağlantıları içeren suçlamalar gündeme geldi. Kharel'e ise mali işlemleri, yurt dışında çalışacak işçi bulan şirketlerle iddia edilen bağlantıları ve nitelikleri hakkında sorular yöneltildi. İkisi de haklarındaki iddiaları reddetti.

Thapa'nın dosyası farklı bir süreç izledi. Japonya'daki daimi ikamet hakkından vazgeçtiğini söyleyen Thapa'nın bu beyanını doğrulayacak belgeler komiteye henüz ulaşmamıştı. Shrestha, istenen bilgiler incelendikten sonra Dashain festivali sonrasında karar verileceğini söyledi.

Adaylıklar bu aşamaya nasıl geldi?

Bakanlar Kurulu, Nepal takvimine göre Asoj ayının 2'sindeki toplantısında 13 ülke için büyükelçi adaylarını önerdi. Parlamento komitesi daha sonra adayları dinlemelerde değerlendirdi; milletvekilleri bu oturumlarda adayların uygunluğunu sorgulayabildi ve şikâyetleri inceleyebildi.

Hükümetin aday göstermesi, bir kişiyi göreve önermesi anlamına geliyor. Parlamento onayı ise bu sürecin bir başka aşaması. Bu aday grubunda 13 kişiden 10'u, yani yaklaşık yüzde 77'si onay aldı. İki aday reddedilirken bir adayın dosyası beklemeye alındı.

  • Asoj 2: Bakanlar Kurulu, 13 ülke için büyükelçi adaylarını önerdi.
  • Dinlemeler sırasında: Milletvekilleri adayları sorguladı; şikâyetleri, belgeleri ve diğer materyalleri inceledi.
  • Asoj 28: Komite 10 adayı onayladı, Sunar ve Kharel'i reddetti, Thapa'nın adaylığını beklemeye aldı.
  • Dashain sonrasında: İstenen ek belgelerin alınması ve incelenmesinin ardından komitenin Thapa'nın dosyasını yeniden ele alması bekleniyordu.

Komite üyesi ve Rastriya Swatantra Partisi milletvekili Deepak Bohara, sonucu 10 onay, iki ret ve bir ertelenmiş karar olarak değerlendirdi. Farklı sonuçlar, Bakanlar Kurulunun tüm listesi hakkında tek bir karar verilmesinden ziyade her adayın ayrı ayrı değerlendirilmesini yansıtıyordu.

Reklam

Sunar neden dinlemeden geçemedi?

Komite, bir büyükelçiden beklenen yüksek ahlaki karakter standardını karşılamadığı sonucuna vararak Giri Bahadur Sunar'ın adaylığını reddetti. Bir kadına şiddet uyguladığı ve tehditlerde bulunduğu yönündeki şikâyet, sorgulamanın merkezindeydi.

Yurt dışında bulunan kadın, bir şikâyetçi aracılığıyla yaşadıklarını anlattı. İlişkilerinin sona ermesinin ardından Sunar'ın kendisini tehdit ettiğini ve mahrem içerikleri ailesinden kişilere gönderdiğini öne sürdü. Komite ayrıca, mahrem videoların silinmesine yönelik bir anlaşmayla ilgili Lalitpur polisinden belgeler aldı.

Milletvekilleri Sunar'a ilişki, iddia edilen tehditler ve polisle yapılan anlaşma hakkında sorular yöneltti. Sunar herhangi bir yanlış yaptığını reddetti; hakkında polis şikâyeti, yakalama emri veya ceza davası bulunmadığını söyledi. Evliyken ilişkiye girdiği iddiasına da itiraz ederek o sırada boşanmış olduğunu ve boşanma belgelerinin bulunduğunu belirtti.

Nepal Komünist Partisi milletvekili Barshaman Pun, dinleme sırasında Sunar'ı adaylıktan çekilmeye çağırdı. Bohara ve Rastriya Swatantra Partisi milletvekili Gajala Shamim Miya Mikrani'nin de aralarında bulunduğu diğer üyeler de ona adaylıktan çekilmesini önerdi. Sunar çekilmeyi reddedince komitenin resmî karar vermesi gerekti.

Komite üyesi ve Rastriya Swatantra Partisi'nin baş kamçısı Kabindra Burlakoti, Sunar'ın sunumunun, belgelerinin ve niteliklerinin iyi göründüğünü, ancak geçmişte yaşanan olayın karakteri hakkında soru işaretleri doğurduğunu söyledi. Burlakoti, Sunar'ın Dalit topluluğunun bir üyesi olarak yaptığı çalışmaları da takdir etti.

Burlakoti, diplomatik görev için gerekli olduğunu düşündüğü standardı şöyle açıkladı. Nepalce konuşan Burlakoti şunları söyledi:

Bir büyükelçinin yüksek ahlaki karaktere sahip olması gerekir. Olay eski olsa da karakteriyle bağlantılı görünüyor.

Komite, Alman makamlarının Sunar'ı gözaltına alıp sınır dışı ettiği iddiasını da gündeme getirdi. Sunar sınır dışı edildiğini reddetti. Shrestha, adayla ilgili çeşitli kaygıların görüşülmesinin ardından ret kararı alındığını söyledi.

Reklam

Kharel'in reddinde para ve işçi bulma bağlantıları etkili oldu

Chuda Mani Kharel'in dinlemesinde mali usulsüzlük iddiaları, olası çıkar çatışmaları ve yurt dışına işçi gönderen şirketlerin işletmecileriyle bağlantıları ele alındı. Üyeler, niteliklerinin Malezya görevi için uygun olup olmadığını da sorguladı.

Çıkar çatışması, bir kişinin özel çıkarlarının kamu görevindeki sorumluluklarıyla çelişebilmesi durumunda ortaya çıkar. Milletvekilleri, bir büyükelçinin Nepal adına alacağı kararların kişisel mali veya ticari ilişkilerden etkilenip etkilenmeyeceğini değerlendirdi.

Kharel'in yerel yönetimlere hibe sağlama sözü vererek para aldığı öne sürüldü. Vijay Mishra ile bağlantılı bir işçi bulma şirketinden yaklaşık 20 milyon Nepal rupisi aldığı iddiasıyla ilgili sorular da yöneltildi. Kharel hakkındaki iddiaları reddetti.

Milletvekillerinin suçlamalardan haberdar olma yolu alışılmadıktı. Kharel hakkında komiteye resmî bir şikâyet sunulmamıştı; ancak üyeler WhatsApp üzerinden iddialar ile ses ve video kayıtları aldı. Dinleme sırasında Kharel'i sorgulamak için bu materyallerden yararlandılar.

Komite, Kharel'den adaylıktan çekilmesini istemek üzere toplantıya ara verdi. Kharel bunu reddetti. Üyeler daha sonra adaylığı ayrı bir karara bağladı ve oy birliğiyle reddetti.

Sunar'a da mali konularda sorular yöneltildi. Bir şikâyette, Sunar ile Rastriya Swatantra Partisi milletvekili Khagendra Sunar'ın bir polis genel müdür yardımcısının terfisiyle bağlantılı olarak 3,3 milyon rupi aldığı öne sürüldü. Bir başka iddiada ise Giri Bahadur Sunar'ın Khagendra Sunar'ın topladığı parayı yönettiği belirtildi. Parayla ilgili soruya aday, kız kardeşinin evinde yaşadığını ve geçimini sağlamak için maaşla çalıştığını söyleyerek yanıt verdi.

Sunar'ın siyasi bağlantılarıyla ilgili sorular arasında Hamro Nepal Partisi'yle bağlantılı olduğu ve Dışişleri Bakanlığı nezdinde adaylığını desteklemeye çalıştığı iddiaları da vardı. Bu çabaların ruhani lider Swami Anand Arun'u da içerdiği öne sürüldü. Bu konular, Sunar'ın geçmişine yönelik daha kapsamlı incelemenin bir parçasıydı.

Japonya adayı yurt dışından gelecek doğrulamayı bekliyor

Komite, Japonya'daki daimi ikamet hakkıyla ilgili istediği belgeleri henüz almadığı için Jigyan Kumar Thapa'nın adaylığını beklemeye aldı. Thapa, bu statüden zaten vazgeçtiğini üyelere söyledi.

Genellikle PR kısaltmasıyla anılan daimi ikamet hakkı, bir kişinin başka bir ülkede o ülkenin kurallarına tabi olarak süresiz yaşamasına olanak tanır. Vatandaşlıktan farklıdır. Komite, Thapa'yı Nepal'in Japonya büyükelçisi olarak onaylayıp onaylamayacağına karar vermeden önce mevcut statüsünü netleştirmek istedi.

Komisyon, hükümet aracılığıyla Japonya'dan ek bilgi istedi. Shrestha'ya göre Dışişleri Bakanlığı, istenen bilgilerin henüz ulaşmadığını bildiren bir yazı gönderdi. Bu nedenle komite Thapa'nın açıklamasını dinlemiş olsa da talep ettiği doğrulamayı bekliyordu.

Reklam

Üyeler, Thapa'nın yaklaşık 25 yıl Japonya'da yaşadığını ve yedi yıl boyunca daimi ikamet hakkına sahip olduğunu söyledi. Ayrıca eşinin Japonya'da daimi ikamet hakkı ve taşınmazı bulunduğunu belirterek ailesinin durumuyla ilgili kaygılarını dile getirdi.

Sorular yalnızca Thapa'nın kendi ikamet belgesiyle sınırlı kalmadı. Milletvekilleri, görev yapacağı ülkedeki ailevi çıkarların ve varlıkların diplomatik görevde yükümlülük çatışması yaratıp yaratmayacağını görüştü. Bazı üyeler niteliklerini ve etik açıdan göreve uygunluğunu da sorguladı.

Shrestha, hem daimi ikamet hakkından vazgeçilmesi hem de Thapa'nın devlet fonlarından para alıp almadığı konusunda bilgi içeren bir Dışişleri Bakanlığı yazısı beklenmesini önerdi. Komite, açıklama talebini sürdürürken adaylığı beklemede tutmayı kabul etti.

Üyeler bekleyip beklememe konusunda görüş ayrılığı yaşadı

Kabindra Burlakoti, gerekli belgeler ulaşana kadar Thapa'nın adaylığının beklemede tutulması gerektiğini savundu. Barshaman Pun ise komitenin adaylığı reddetmesi gerektiğini söyledi.

Rastriya Swatantra Partisi milletvekili Madhukumar Chaulagain bekleme kararını destekledi. Komite ek bilgi için yazı göndermişken yanıt gelmeden karar vermenin uygun olmayacağını belirtti.

CPN UML milletvekili Padmakumari Aryal de sonuca varmadan önce belgelerin incelenmesinden yana olduğunu söyledi. Thapa hakkında olumlu konuşan ve bir engel yoksa sürecin devam etmesini destekleyen Aryal, komitenin istenen belgeleri beklemesi gerektiğini de kabul etti.

Görüş ayrılıklarını dinleyen Shrestha toplantıyı erteledi. Belgelerin gelmesi ve incelenmesi koşuluyla bir sonraki adımın Dashain sonrasında karar vermek olduğu belirtildi. Kesin bir toplantı tarihi açıklanmadı.

Sonuçta Thapa, Sunar ve Kharel'den farklı bir konumda kaldı. Adaylığı değerlendirmeye açık tutuldu; komite, karar vermek için gerekli gördüğü bilgileri bekliyordu.

Onaylanan 10 aday

Komite, Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika'daki 10 ülke için adayları oy birliğiyle onayladı. Hindistan, Çin ve ABD de onaylanan ülkeler arasındaydı.

Onaylanan adaylar şunlardı:

  • Hindistan: Dr. Nischal Nath Pandey.
  • Çin: Dr. Kalyan Raj Sharma.
  • ABD: Chiran Jung Thapa.
  • Birleşik Krallık: Gaurav Shumsher Jung Bahadur Rana.
  • Almanya: Saru Joshi.
  • İsrail: Suresh Kumar Karn.
  • Umman: Dr. Padmakshi Rana.
  • Güney Kore: Prof. Dr. Sangam Shrestha.
  • İspanya: Prapti Sherchan.
  • Sri Lanka: Dr. Manchala Kumari Jha.

Onaylar, bu adaylıkların atama sürecinde ilerlemesini sağladı. Komitenin açıklaması parlamentonun onayına ilişkindi; adayların görevlerine ne zaman başlayacağına dair tarih verilmedi.

Reklam

Önceki tartışmalı adaylıklar geri çekilmeyle sonuçlanmıştı

İki ret kararının, Nepal parlamento tarihinde büyükelçilik görevlerine önerilen hükümet adaylarının reddedildiği ilk örnek olabileceği belirtildi. Daha önce tartışmalı adaylıklar, komite resmen ret kararı vermeden önce isimlerin geri çekilmesiyle sonuçlanmıştı.

Örneklerden biri, Girija Prasad Koirala başbakanken Hindistan büyükelçiliğine önerilen Shailaja Acharya'ydı. Adaylık, aile bağlantısı nedeniyle eleştirilere yol açmış; parlamento dinlemesinde sorular yöneltilmesi ihtimali üzerine hükümet Acharya'nın adını geri çekmişti.

Bir diğer örnek, Nepal takvimine göre 2081'de Sri Lanka büyükelçiliğine önerilen Ram Krishna Bhattarai'ydi. Akademik belgesi hakkında sorular gündeme gelince Bhattarai adaylıktan çekilmişti.

Sunar ve Kharel'e de adaylıktan çekilme fırsatı verildi. İkisi de adaylıklarını komitenin önünde tutmayı seçti. Üyeler daha sonra iki ismi ayrı ayrı oyladı ve her ikisini de oy birliğiyle reddetti. Böylece mevcut atama süreçleri komitenin kararlarıyla durdu.

Suudi Arabistan ve Malezya'daki büyükelçilik görevleri neden önemli?

Suudi Arabistan ve Malezya, yurt dışında iş arayan Nepalli işçiler için başlıca destinasyonlar arasında. Her iki ülkede de çok sayıda Nepal vatandaşı çalışıyor. Bu nedenle büyükelçilikler, vatandaşların çıkarlarını koruma, çalışma hayatındaki sorunların çözümüne yardımcı olma ve yerel makamlarla koordinasyon sağlama açısından önemli bir rol oynuyor.

Bu nedenle Kharel'in işçi bulma şirketleriyle olduğu öne sürülen bağlantıları, Malezya göreviyle doğrudan ilgiliydi. Yurt dışındaki işler için aracılık yapan şirketler, çıkarlarını büyükelçiliğin temsil etmesi gereken aynı işçilerle çalışıyor. Dinlemede, Kharel'in bu şirketlerle ilişkilerinin söz konusu sorumlulukla çatışıp çatışmayacağı incelendi.

Sunar'ın dinlemesinde kişisel davranışları ve ahlaki karakteri öne çıktı. Üyeler, Nepal'i Suudi Arabistan'da kimin temsil etmesi gerektiğine karar verirken bu soruları, değerlendirmeyi yalnızca nitelikler ve dinlemedeki sunumla sınırlamadan ele aldı.

Hükümetin şimdi reddedilen iki görev için nasıl ilerleyeceğine karar vermesi gerekiyor. Yeni adaylar veya yeni aday gösterme takvimi açıklanmadı. Japonya'ya atama süreci ise istenen belgelerin gelmesine ve komitenin vereceği yeni karara bağlı kaldı.

Bu aday grubu, aynı Bakanlar Kurulu önerisinden üç farklı sonuç çıktığını gösteriyor: 10 aday onaylandı, iki aday reddedildi, bir aday ise incelemede kaldı. Reddedilen adaylar için komitenin oy birliğiyle aldığı kararlar mevcut atama yolunu kapattı. Thapa içinse öncelik, bekleyen belge sorularını açıklığa kavuşturmaktı.

Öne Çıkanlar

  • Parlamento Dinleme Komitesi, Giri Bahadur Sunar'ın Suudi Arabistan ve Chuda Mani Kharel'in Malezya büyükelçiliği adaylıklarını oy birliğiyle reddetti.
  • Sunar'a davranışları, bir kadına yönelik tehdit iddiaları, mali konular ve sınır dışı edildiğine ilişkin haberler hakkında sorular yöneltildi. Sunar iddiaları reddetti.
  • Kharel'e para, işçi bulma şirketleriyle bağlantıları ve nitelikleri hakkında sorular yöneltildi. Kharel iddiaları reddetti.
  • Jigyan Kumar Thapa'nın Japonya adaylığı, daimi ikamet hakkı ve istenen diğer bilgiler doğrulanana kadar beklemede kaldı.
  • Komite, Hindistan, Çin ve ABD adayları da dahil olmak üzere 13 adaydan 10'unu onayladı.
  • Thapa hakkında Dashain sonrasında karar verilmesi bekleniyordu. Kesin bir toplantı tarihi veya yeni aday gösterme takvimi açıklanmadı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir