Büyüyen dijital sektör susuzlukla karşı karşıya
Batam’daki veri merkezi yatırımları 2026 ortasına gelindiğinde 6,7 milyar doları aşmıştı. Buna karşın, adanın amiral gemisi niteliğindeki dijital parkının yakınında yaşayanlar, üç ay boyunca şebeke suyuna düzenli erişemediklerini söylüyor. Ellerinde boş şişeler, bidonlar ve ev eşyalarıyla yürüyen protestocular, yeni sanayi yatırımlarına onay verilmeden önce su tedarikinin yeniden sağlanmasını talep ederek 5 Ekim’de Nongsa Digital Park’a giden yolu kapattı.
İçindekiler
- Büyüyen dijital sektör susuzlukla karşı karşıya
- Su satın almak, başka harcamalardan kısmak anlamına geliyor
- Rezervuar sistemi zaten baskı altında
- Yetkililer sanayiye su tedariki hakkında ne söylüyor?
- Gelecekte su talebi ne kadar artabilir?
- Deniz suyunu arıtma planlarında kapasite ve takvim farklılıkları var
- Elektrik planlamasında büyük artışla karşı karşıya
- Singapur’daki kısıtlamalar yatırımları başka yöne çevirdi
- Soğutma tercihleri ve düzenlemeler yükü belirliyor
- Kesin bir yeniden başlama tarihi olmadan iyileştirme çalışmaları sürüyor
- Öne Çıkanlar
Uyuşmazlık, yaklaşık 1,3 milyon kişinin yaşadığı ve rezervuarlarda biriktirilen yağmur suyuna bağımlı Endonezya adasında yatırım hedefleriyle kamusal altyapı arasındaki açığı ortaya çıkardı. Adanın kalkınmasını denetleyen devlet kurumu BP Batam, hanelere ayrılan suyun veri merkezlerine yönlendirildiği iddiasını reddediyor. Sakinler ise inşaatlar genişledikçe su sıkıntısının artması nedeniyle tesislerden şüpheleniyor.
Ne bu şüpheler ne de kurumun inkârı, faaliyetteki tesislerin Batam’ın su sistemi üzerindeki baskıya ne ölçüde katkıda bulunduğunu ortaya koyuyor. Tesislerin gerçek su tüketimi belirsizliğini koruyor. Öte yandan, BP Batam’a atfedilen öngörülere göre Nongsa’daki dokuz tesisin gelecekteki su talebi 2032’ye kadar günde yaklaşık 29 milyon litreye ulaşacak.
Protestoya katılan Bakau Serip köyü sakini Dewi Susanti, evlerine su gelmemesini şöyle anlattı:
Son üç aydır musluklarımızdan tek bir damla su akmadı. Veri merkezleri gelene kadar suyumuz düzenli akıyordu.
Gösterinin büyüklüğü ve yeriyle ilgili haberler farklılık gösteriyor. Bazı haberlerde yaklaşık 300 kişinin yerleşkeye girdiği ya da burada toplandığı, bazılarında ise onlarca kişinin kapıyı kapattığı belirtiliyor. Haberler, aylar süren su kesintilerinin ardından sakinlerin 5 Ekim’de Nongsa Digital Park’ı hedef aldığı konusunda birleşiyor.
Su satın almak, başka harcamalardan kısmak anlamına geliyor
Su sıkıntısı günlük yaşamı zorlaştırmanın ötesine geçiyor. Sakinler, tankerlerin gelmesini gece boyunca beklemek zorunda kaldıklarını, sınırlı su kaynakları yüzünden anlaşmazlıklar yaşandığını ve gıda için ayrılan paranın suya harcandığını anlatıyor. Nongsa alt bölge yetkilileri, Sambau’daki birkaç mahallede 700 ila 800 kişinin etkilendiğini tahmin etti. Su işletmecisi PT Air Batam Hilir ise etkilenen müşteri sayısını yaklaşık 160 hane olarak açıkladı.
Susanti, iki varilin 125.000 Rp tuttuğunu ve yalnızca bir gün yettiğini söyledi. Bir başka sakin Juniardi Adinda ise 1.000 litre suyun 125.000 ila 130.000 Rp’ye satıldığını ve bunun bir ya da iki gün yettiğini anlattı. Bu beyanlar farklı miktarlara ilişkin; litre başına tek bir fiyat gibi değerlendirilmemeli.
Sakinler, hizmet kesintilerine rağmen aylık faturalarının 150.000 ila 200.000 Rp olduğunu da bildirdi. Air Batam Hilir’in bir hizmet yöneticisi, sabit abonelik ücretinin en fazla 33.000 Rp olması gerektiğini söyledi ve daha yüksek ücretlerle karşılaşan müşterilerden durumu bildirmelerini istedi. Böylece sakinlerin faturalarıyla işletmecinin açıkladığı sabit ücret arasındaki fark açıklığa kavuşmuş değil.
İşletmeci, sekiz su tankeri gönderdiğini açıkladı. Kirli su şikâyetlerine yanıt veren hizmet yöneticisi, sorunu paslanmış bir tanka bağladı ve söz konusu aracın yeniden hizmete girmeyeceğini söyledi. Sakinlerin bulanık ya da çamur kokulu su teslimatlarına ilişkin anlatımları, acil dağıtımın yalnızca teslimat sayısına değil, kullanılabilir su sağlamaya odaklanması gerektiğini gösteriyor.
Susanti, su temin etmenin hanesini nasıl etkilediğini şöyle anlattı:
Kocam su almak için gece boyunca uyanık beklemek, ardından ertesi sabah doğruca işe gitmek zorunda kalıyor.
Rezervuar sistemi zaten baskı altında
Batam’ın başvurabileceği büyük bir nehri ya da güvenilir doğal tatlı su kaynağı yok. Haberlerin çoğu altı ana rezervuarı sıralıyor: Sei Harapan, Nongsa, Sei Ladi, Duriangkang, Tembesi ve Muka Kuning. Bazı haberlerde ise yedi rezervuardan söz ediliyor. Rezervuarların nasıl sayıldığı arasındaki fark açıklanmıyor; ancak tüm haberler sistemin yağmura büyük ölçüde bağımlı olduğunu belirtiyor.
Akar Bhumi Indonesia, Nongsa rezervuarındaki su seviyesinin günde yaklaşık dört santimetre düştüğünü ve ekim başına kadar toplam düşüşün 4,5 metreye ulaştığını tahmin etti. Kuruluşun simülasyonuna göre yağmur yağmazsa yaklaşık 34 günlük su kalmıştı. Air Batam Hilir’in açıklamasında ise hazirandan bu yana günde yaklaşık iki santimetrelik düşüşten söz ediliyor. Bunlar farklı hızlara ilişkin bildirimler; doğrulanmış tek bir eğilim olarak değerlendirilmemeli.
Üretim rakamları da farklılık gösteriyor. İşletmeci, üretimin saniyede yaklaşık 80 litreden 30 litreye düştüğünü açıkladı. BP Batam Başkan Yardımcısı Denny Tondano ise saniyede yaklaşık 90 litreden 25 litreye gerileme olduğunu belirtti. Her iki açıklama da ciddi bir düşüşe işaret ediyor; ancak aynı başlangıç değerini ya da ölçüm dönemini ortaya koymuyor.
Yerel yönetimin yağış kayıtlarına göre Nongsa’da 2026’nın ocak-temmuz döneminde toplam yağış 925,50 milimetre oldu. Normal yıllık aralık ise 1.800 ila 2.500 milimetre. Yedi aylık veri tam bir yılla karşılaştırıldığından, bu rakamlar tek başına yıllık yağış açığını ortaya koyamaz.
Yetkililer krizi uzun süren kuraklığa ve El Niño’ya bağlıyor. Daha önceki haberlerde havza işlevinin zayıflaması, talebin artması ve dağıtım sorunları da nedenler arasında gösterilmişti. BP Batam, su sıkıntısı yaşanan 18 bölge belirlemişti. Bu bölgelerin bazılarındaki yüksek kesimlere günde yalnızca iki saat su veriliyordu. Bu da kırılganlığın son protestodan önce başladığını gösteriyor.
Yetkililer sanayiye su tedariki hakkında ne söylüyor?
BP Batam’ın iş operasyonlarından sorumlu başkan yardımcısı Denny Tondano, Nongsa’daki veri merkezlerinin soğutma suyunun kendi arıtma altyapısı ve yağmur suyu depolama sistemi bulunan Kabil Sanayi Bölgesi’nden geldiğini söyledi. Tesislerin Nongsa ya da Duriangkang rezervuarlarından su kullandığını, Duriangkang’dan saniyede 160 litrenin kendilerine tahsis edildiği iddiası da dahil olmak üzere, reddetti.
Tondano ayrıca tesislerin hepsinin faaliyette olmadığını ve Equator’un inşaatının sürdüğünü söyledi. Başka haberlerde faaliyetteki veri merkezi sayısı iki olarak verilirken, Eylül 2026’ya ilişkin BP Batam rakamlarında bir tesis yer alıyor. Tarihler ve tanımlar farklı olduğundan, açıklanan her tesisin öngörülen su tahsisinin tamamını şimdiden tükettiğini söylemek doğru olmaz.
Telkom Indonesia ağ direktörü Budi Satria Dharma Purba, 13 Ekim’de NeutraDC Nxera Batam’ın tamamlanmak üzere olduğunu, su ve elektrik ihtiyacının önceden hesaba katıldığını söyledi. Daha önceki bir haberde ilk binanın 2026 başlarında açılmasının beklendiği belirtilmişti. Son açıklama, önceki açılış hedefinin gerçekleşip gerçekleşmediğini ortaya koymuyor.
Norveç Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nden Profesör Agus Hasan, uyuşmazlığın arkasındaki bilgi eksikliğine dikkat çekti:
Şirketlerin bu bilgiyi ticari sır olarak değerlendirmesi nedeniyle Endonezya’daki veri merkezlerinin su kullanımına ilişkin güvenilir veriler hâlâ sınırlı.
Bağımsız su kaynakları, hanelere hizmet veren dağıtım şebekeleriyle doğrudan rekabeti azaltabilir. Ancak bu kaynakların varlığı, sanayi tüketimini tek başına ölçmez veya daha geniş su havzasının planlanan talebin tamamını karşılayıp karşılayamayacağını göstermez.
Gelecekte su talebi ne kadar artabilir?
En sık atıf yapılan BP Batam öngörüsüne göre, Nongsa’daki planlı dokuz veri merkezi faaliyete geçtiğinde 2032’de günde 29 milyon litre suya ihtiyaç duyacak. Bazı haberlerde bunun Batam’ın toplam su arzının yüzde 8,4’üne karşılık geldiği belirtiliyor. Daha önceki bir haberde ise aynı oran, Nongsa’nın talebiyle günde 3 milyon litreye kadar su kullanması beklenen ayrı bir Kabil projesinin toplamı için veriliyor.
Bu önceki haberde Batam’ın rezervuarlardan sağladığı günlük su miktarı yaklaşık 382 milyon litre olarak belirtiliyor. Bu rakamlarla 29 milyonun 382 milyona oranı yaklaşık yüzde 7,6. Kabil’in günlük 3 milyon litresi de eklendiğinde toplam 32 milyon litre, yani yaklaşık yüzde 8,4 ediyor. Bu ayrım önemli: oran, hangi projelerin hesaba katıldığına ve hangi arz değerinin temel alındığına bağlı.
Kabil’deki 600 milyon dolarlık NeutraDC Nxera projesinin planlanan kapasitesi 56 megavat. Günde 3 milyon litreye kadar çıkacağı öngörülen su talebi, sanayi bölgesinin mevcut günlük 7,4 milyon litrelik arzının yaklaşık yüzde 41’ine denk geliyor. Bu bir tahmindir; mevcut tüketim ölçümü değildir.
Nongsa’da planlanan bir başka tesis olan Golden Digital Gateway’in açıklanan kapasitesi 5,2 megavat. Su talebinin 2032’ye kadar günde yaklaşık 881.000 litreye ulaşacağı öngörülüyor. Bu proje rakamları, talebin yalnızca elektrik kapasitesinden çıkarımla değil, tesis bazında değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.
Endonezya Veri Merkezi Ekosistemi Konseyi’nden Donal Pangihutan, veri merkezlerinin mevcut ihtiyacı için saniyede 600 ila 700 litre arasında ayrı bir tahmin paylaştı. Tam bir güne çevrildiğinde bu, yaklaşık 51,8 milyon ila 60,5 milyon litreye karşılık geliyor. Tahminin kapsamı belirsiz; Nongsa öngörüsüyle doğrudan karşılaştırılamaz veya doğrulanmış mevcut tüketim olarak kabul edilemez.
Deniz suyunu arıtma planlarında kapasite ve takvim farklılıkları var
Ağustos ve eylül aylarındaki protestoların ardından yetkililer, veri merkezi geliştiricilerine tatlı su rezervuarlarına bel bağlamak yerine deniz suyu arıtma tesisleri kurmaları talimatını verdi. SWRO olarak bilinen deniz suyu ters ozmoz yöntemi, deniz suyunu tuzu ayıran membranlardan basınçla geçiriyor. Böylece daha ileri arıtma ve kullanım için uygun su elde ediliyor.
Denny, kapasitesi saniyede 1.200 litre olan ve yaklaşık bir yıl içinde hazır olması beklenen bir sistemden söz etti. Açıklamalarına ilişkin başka bir haberde ise saniyede 1.200 litre, ilk aşamanın su ihtiyacı olarak aktarılıyor ve bu ihtiyacın sekiz ila 12 ay içinde bağımsız kaynaklardan karşılanacağı belirtiliyor. Tesis kapasitesiyle müşteri talebi arasındaki ayrım açıklığa kavuşmuş değil.
BP Batam’a atıfta bulunan ayrı bir haberde Nongsa ve Kabil’de planlanan SWRO tesislerinin önceki iki ila üç yıl içinde başlangıçta saniyede 750 litre arz sağlayacağı, ardından kapasitenin yaklaşık 1.000 litreye çıkarılacağı belirtiliyor. Göç ve İskân Bakanı Muhammad Iftitah Sulaiman Suryanagara, hanelerin rezervuarlardaki su kaynaklarını korumak için bu yaklaşımı destekledi.
Bu açıklamalar farklı tesisleri ya da aşamaları kapsıyor olabilir; ancak üzerinde uzlaşılmış tek bir teslim takvimi ortaya koymuyor. Kesintisiz üretim halinde saniyede 750 litre, günde 64,8 milyon litre; saniyede 1.200 litre ise 103,7 milyon litre su üretir. Ancak bu hesaplar kapasitenin hâlihazırda kullanılabilir olduğu ya da tamamının Nongsa’ya tahsis edildiği anlamına gelmiyor.
BP Batam, Nongsa özel ekonomik bölgesine günde 30 milyon litre su sağlayacak planlı bir arıtma tesisinden de söz etti. Tatlı su arıtımıyla deniz suyunu tuzdan arındırma farklı süreçler olduğundan, açıklanan kapasiteler kendiliğinden birbirine eklenerek bağımsız yeni su kaynakları gibi değerlendirilmemeli.
Elektrik planlamasında büyük artışla karşı karşıya
Altyapı sorununun yalnızca bir bölümü su. BP Batam, mevcut tesisleri, yatırım taahhütlerini ve planlanan projeleri 1,47 gigavatlık bilgi teknolojileri kapasitesi olarak sıraladığı eylül ayındaki enerji açıklamasında bu rakamı paylaştı. Bu, geliştirme aşamasındaki projelerin toplamını ifade ediyor; hâlihazırda tüketilen elektriği değil.
Yatırımlardan sorumlu başkan yardımcısı Fary Djemy Francis, rakamları 25 Eylül 2026’da Elektrik Tarifelerine İlişkin 354.K/TL.04/MEM.L/2026 sayılı Enerji ve Maden Kaynakları Bakanı Kararı hakkında düzenlenen bilgilendirme toplantısında sundu. BP Batam, yatırım öncesinde altyapı hizmetlerinin hazır olması gerektiğini vurgulayarak beş öncelik belirledi: rekabetçi tarifeler, güvenilir enerji, altyapı inşaatı, su güvenliği ve yatırım ile altyapı kapasitesinin koordinasyonu.
Açıklamada, veri merkezlerinin 2029’da Batam’ın en yüksek elektrik yükünün yarısından fazlasını oluşturabileceği öngörülüyor. PLN Batam, en yüksek talebin 2026’daki 841 megavattan 2035’te 2.540 megavata çıkacağını, yani başlangıç değerinin yaklaşık üç katına ulaşacağını tahmin ediyor. Planlanan arz kapasitesi 3.691 megavat.
Haberlerde atıf yapılan diğer resmî tahminlere göre veri merkezlerinin talebi 2030’da 1.100 megavatı aşacak. Bu değer 1,47 gigavatlık geliştirme hattıyla doğrudan karşılaştırılamaz: bilgi teknolojileri kapasitesi bilişim ekipmanlarını ifade ederken tesisin elektrik talebine soğutma ve destek sistemleri de dahil olabilir.
Uluslararası Enerji Ajansı, dünya genelindeki veri merkezlerinin 2024’te 415 teravatsaat elektrik kullandığını, bunun küresel tüketimin yaklaşık yüzde 1,5’ine karşılık geldiğini tahmin ediyor. Ajans, bu miktarın 2030’da 945 teravatsaate ulaşacağını öngörüyor. Bu rakamlar arzı artırma baskısının nedenini açıklıyor; ancak Batam’ın elektrik şebekesinin ya da rezervuarlarının neyi karşılayabileceğini belirlemiyor.
Singapur’daki kısıtlamalar yatırımları başka yöne çevirdi
Batam; daha düşük işletme maliyetleri, Singapur’a yakınlığı ve önemli denizaltı kablo güzergâhlarına erişimiyle yatırımcıları çekiyor. Singapur, arazi ve enerji kısıtları nedeniyle 2019’da yeni veri merkezi inşaatlarını durdurdu; 2022’de ise daha sıkı verimlilik koşullarıyla geliştirme çalışmalarını yeniden başlattı. Yeni projeler için ilk tahsis 60 megavattı.
Batam’da açıklanan projeler çok daha büyük. DayOne, nisanda bir Endonezya devlet elektrik şirketiyle yaklaşık 450 megavatlık bir proje için anlaşma imzaladı. Haziranda DayOne, Nvidia ve Firmus Technologies 360 megavatlık bir yapay zekâ tesisi duyurdu. Bunların birbirinden ayrı ve örtüşmeyen projeler olduğuna dair kanıt olmadan açıklanan kapasiteler toplanmamalı.
Diğer projeler arasında Gaw Capital ve Sinar Primera’nın desteklediği, Nongsa’da 13.000 metrekarelik bir tesis bulunuyor. BP Batam, Mayıs 2026’da 30 hektarlık alanda planlanan 5 milyar dolarlık bir yapay zekâ yatırımını da destekledi.
Proje sayıları da farklılık gösteriyor: Bir haberde Batam’da onaylanan 10 tesis olduğu, bunların altısının Nongsa’da bulunduğu belirtilirken, bir başka haberde geliştirme sürecindeki tesis sayısı yaklaşık 18 olarak veriliyor. Nongsa’da planlanan tesis sayısı da farklı kaynaklarda dokuz, en az 10 ya da dört tesis daha beklenen dokuz tesis olarak aktarılıyor. Onaylanan, faaliyetteki ve önerilen projeler farklı kategoriler; bunları tek bir toplamda birleştiren bir sayı bulunmuyor.
Yakınlardaki Johor da önemli yatırımlar çekerken inşaat ve kaynak baskısına ilişkin şikâyetlerle karşı karşıya. Johor’daki onay sürecinde, koordinasyon komitesinin önerisinden önce su, elektrik ve soğutma ihtiyaçları teknik değerlendirmeden geçiriliyor. Malezya’nın önerdiği sürdürülebilirlik kılavuzu, suya erişimde ciddi baskıyı gösteren Su Stresi Endeksi’nin en az 0,8 olduğu bölgelerde yeni tesislere izin verilmemesini öngörüyor.
Soğutma tercihleri ve düzenlemeler yükü belirliyor
Sunucular ısı üretir; soğutma tasarımı ise bir tesisin ne kadar suya ihtiyaç duyacağını belirler. Buharlaştırmalı sistemler ısıyı uzaklaştırırken su kaybeder. Suyu tekrar tekrar dolaşıma sokan sistemler tüketimi azaltabilir; yine de enerji ihtiyacı, iklim ve işletme koşulları önemini korur. Finlandiya’daki Google Hamina tesisinde kullanılan doğrudan deniz suyu soğutması, deniz suyunu önce tuzdan arındırmaktan farklıdır.
Su çekimi, bir kaynaktan alınan suyu; tüketim ise buharlaşma dahil, kaynağa geri verilmeyen kısmı ifade eder. Açıklanan verilerin bu ikisini birbirinden ayırması gerekir. ABD’deki veri merkezlerinin 2023’te doğrudan 66 milyar litre su tükettiği tahmini de dahil olmak üzere diğer ülkelerden alınan rakamlar bağlam sağlar; Batam’daki kullanıma ilişkin kanıt oluşturmaz.
Endonezya’nın 2019 tarihli 17 sayılı Su Kaynakları Kanunu, temel toplum ihtiyaçlarına öncelik veriyor. 28/2025 sayılı Hükümet Yönetmeliği ile 15/2025 sayılı İletişim ve Dijital İşler Bakanlığı Yönetmeliği kapsamındaki ticari faaliyet izinleri; 30/2024 sayılı Hükümet Yönetmeliği’ndeki ayrı su yönetimi kuralları ve 22/2021 sayılı Hükümet Yönetmeliği’ndeki çevresel onay kurallarıyla birlikte uygulanıyor.
Endonezya Veri Merkezi Derneği Başkanı Hendra Suryakusuma; uygun bölgeleri, ek enerji arzını, hane ihtiyaçlarını, ölçülebilir verimliliği, şeffaflığı ve ekonomik faydaları kapsayan ulusal bir plan çağrısında bulundu. Walhi kampanyacısı Wahyu Eka Setyawan ise yatırımların durdurulmasını ve özel koruma önlemlerini savundu. Verimlilik önerileri arasında su kaynaklarının ve geri dönüşüm uygulamalarının açıklanması ile güç kullanım etkinliğinin 1,3’ün altında tutulması bulunuyor. Bu oran, tesisin toplam elektrik tüketimini bilişim ekipmanlarının kullandığı elektrikle karşılaştırıyor.
Batı Cava’daki Purwakarta’da Vali Dedi Mulyadi, çevre ve yapı izinlerinin eksik olması nedeniyle BDx’in planlanan 640 megavatlık projesini geçici olarak durdurdu. Haberlerde su talebine ilişkin farklı öngörüler yer alıyor: başlangıçta günde yaklaşık 6 milyon litre ya da saniyede 384 litre, başka bir ifadeyle günde yaklaşık 33,2 milyon litre. Rakamlar farklı aşamaları anlatıyor olabilir; ancak bu ayrım doğrulanmış değil.
Kesin bir yeniden başlama tarihi olmadan iyileştirme çalışmaları sürüyor
BP Batam, Duriangkang içme suyu sistemini Nongsa dağıtım şebekesine bağlıyor ve Nongsa Botanik Bahçesi rezervuarını Nongsa rezervuarına bağlayan çalışmalar yürütüyor. Bu çalışmalar sürerken tankerler de çözümün bir parçası olmaya devam ediyor. Daha önceki öneriler arasında sıkıntının sürmesi halinde bulut tohumlama da vardı.
Belediye Başkanı ve BP Batam Başkanı Amsakar Achmad daha kapsamlı bir program açıkladı: 30 ila 50 yıllık olduğu belirtilen boruların yenilenmesi, Lingga Regency’den deniz altı boru hattı döşenmesi dahil ek ham su kaynaklarının değerlendirilmesi ve SCADA izleme sisteminin kurulması. SCADA, işletmecilerin şebeke koşullarını uzaktan takip etmesine ve aksaklıkları daha hızlı tespit etmesine olanak tanıyor. Önceki onarım maliyeti tahminleri 1,4 trilyon Rp’ye, yaklaşık 85 milyon dolara ulaşmıştı.
Süreç, hem acil müdahaleleri hem de henüz tamamlanmamış taahhütleri ortaya koyuyor:
- Aralık 2024: Teluk Mata Ikan sakinleri kesintili su hizmetini protesto etti; haberlerde tedarikin birkaç gün içinde iyileştiği bildirildi.
- Ağustos ve Eylül 2026: Yeni protestoların ardından geliştiricilere deniz suyu arıtma tesisi kurmaları talimatı verildi.
- 5 Ekim: Sambau sakinleri Nongsa Digital Park’a giden yolu kapattı.
- 9 Ekim: Nongsa rezervuarında düzenlenen yağmur duasına yaklaşık 500 kişi katıldı.
- 10 ve 11 Ekim: Batam’ın bazı bölgelerine yağmur geri döndü; ancak rezervuarlardaki su arzının toparlandığı doğrulanmadı.
- 13 Ekim: Bakan Meutya Hafid, bakanlıklar ve kurumlar arasındaki koordinasyonun sürdüğünü söyledi.
Bu haberlerde hanelere su tedarikinin tamamen ne zaman yeniden sağlanacağına, hükümetin nihai bulgularına ya da ulusal veri merkezi politikasının tamamlanmasına ilişkin kesin bir tarih açıklanmadı. Yağmur ve geçici teslimatlar temel sorunu çözmüyor: Sanayi talebi artarken hanelere güvenilir su sağlanabilecek mi?
Öne Çıkanlar
- Sakinler, uzun süren su kesintilerinin ardından 5 Ekim’de Nongsa Digital Park’ta protesto düzenledi.
- BP Batam krizi kuraklığa bağlıyor ve hanelere ayrılan rezervuar suyunun veri merkezlerine yönlendirildiğini reddediyor.
- Faaliyetteki tesislerin gerçek su tüketimi belirsizliğini koruyor.
- Nongsa’da planlanan dokuz merkez, 2032’ye kadar günde 29 milyon litre suya ihtiyaç duyabilir.
- Deniz suyu arıtma önerilerinde kapasite ve teslim takvimleri farklılık gösteriyor.
- BP Batam’ın 1,47 gigavatlık geliştirme hattında faaliyetteki kapasite, taahhütler ve planlanan projeler birlikte yer alıyor.
- Boru bağlantıları, tanker teslimatları ve şebekenin genel planlaması sürüyor; ancak suyun yeniden sağlanması için kesin bir tarih yok.






