Taşkent'te ısıtma ücretleri yüzde 30 artabilir, bazı sıcak su faturaları ise düşebilir
Özbekistan, 1 Kasım 2026'dan itibaren hanelere yönelik yeni ısıtma ve sıcak su tarifeleri uygulamayı öneriyor. Taşkent'te günlük ısıtma ücreti metrekare başına 241,44 somdan 314 soma yükselecek. Değişiklikler, uygun hanelere kasım ayında tek seferlik 1 milyon som ödeme yapılmasını, enerji desteğinin genişletilmesini ve sıvılaştırılmış petrol gazı tedarikine ilişkin yeni kurallar getirilmesini de öngören daha kapsamlı bir paketin parçası.
İçindekiler
- Taşkent'te ısıtma ücretleri yüzde 30 artabilir, bazı sıcak su faturaları ise düşebilir
- Taşkent sakinleri ne kadar ödeyecek?
- Sayaçsız ücret neden düşebilir?
- Bölge tarifelerinin tamamı
- 2030'a kadar maliyetlerin karşılanması ve 2028'den itibaren yıllık ayarlamalar
- Güncellenen tüketim normları tarifeleri nasıl düşürebilir?
- Kasım ödemesini kimler alabilir?
- Daha yüksek elektrik desteği ve uzatılan telafi ödemeleri
- Sıvılaştırılmış gaz fiyatları ve telafi ödemeleri
- Verimlilik taahhütleri ve karar takvimi
- Öne Çıkanlar
İnşaat, Konut ve Kamu Hizmetleri Bakanlığı, ısıtma tarifesi önerisini kamuoyunun görüşüne açtı. Pakete ilişkin istişareler 13-28 Ekim 2026 tarihleri arasında yapılacak. Önerilen fiyatlar ve destek tedbirleri henüz kesinleşmiş kararlar değil. Planlanan yürürlük tarihi, istişarelerin sona ermesinden yalnızca dört gün sonrasına denk geliyor.
Isıtma ve sıcak su tarifeleri ortalama yaklaşık yüzde 30 artsa da, bu artışın etkisi bölgeye ve faturalandırma yöntemine göre değişecek. Taşkent'te sıcak su sayacı bulunan haneler metreküp başına daha fazla ödeyecek. Sayacı bulunmayan haneler için önerilen aylık ücret ise 1,5 katsayısının uygulandığı mevcut tutardan daha düşük.
Taslak, hane fiyatlarındaki artışı ısıtma sektöründeki değişikliklerle de ilişkilendiriyor: üretim maliyetlerini yüzde 15'e kadar düşürme programı, 2027 sonuna kadar teknik denetim ve 2027 boyunca şebeke kayıplarını yüzde 25 azaltma hedefi. 2028'den itibaren hane tarifelerindeki yıllık ayarlamalar enflasyona bağlanacak ve yüzde 10 ile sınırlandırılacak.
Dolayısıyla bölge sakinleri açısından temel mesele, herkese aynı şekilde uygulanacak bir fiyat artışından daha özgül. Faturalar tedarikçiye, ısıtılan alana, sayaç durumuna ve yardım almaya uygun olup olmamaya bağlı olacak; önerilen verimlilik tedbirleri ise ayrı bir takvimde uygulanacak.
Taşkent sakinleri ne kadar ödeyecek?
Veolia Energy Tashkent müşterileri için önerilen hane tarifelerine katma değer vergisi (KDV) dahil. Taslakta beş temel ücret belirleniyor:
- Isı enerjisi: gigakalori başına 203.636 som; mevcut 156.643 somdan yaklaşık yüzde 30 artış.
- Isıtma: ısıtılan alanın metrekaresi başına günlük 314 som; mevcut 241,44 somdan artış.
- Sayaçlı sıcak su: metreküp başına 11.607 som; mevcut 8.928,67 somdan artış.
- Sayaçsız sıcak su: kişi başına aylık 45.330 som.
- Ortak duş kullanılan yurtlarda sıcak su: kişi başına aylık 33.720 som.
Gigakalori, sağlanan ısı miktarını ölçer. Metrekare başına ücret ise ısıtılan mülkün büyüklüğüne ve ücret alınan gün sayısına bağlı, farklı bir faturalandırma ölçüsüdür. Bunlar birbirinden ayrı tarife kalemleridir ve otomatik olarak toplanmamalıdır.
Örnek olarak, 60 metrekarelik bir dairenin ücret alınan 30 gün boyunca ısıtılması, önerilen tarifeyle 565.200 soma mal olacak. Mevcut tarifeyle aynı tutar 434.592 som. Aynı alan ve faturalandırma dönemi için artış 130.608 som olacak. Bu hesaplamaya sıcak su dahil değil ve ücretlendirilen alanın tamamının 60 metrekare olduğu varsayılıyor.
Sayaçlı sıcak sudan beş metreküp tüketen bir hane, 44.643,35 som yerine 58.035 som ödeyecek; fark 13.391,65 som olacak. Gerçek faturalar tüketime göre değişir.
Sayaçsız ücret neden düşebilir?
Önerilen sayaçsız sıcak su tarifesi, karşılaştırmada kullanılan baz tutarın neden önemli olduğunu gösteriyor. Taslak, kişi başına aylık 45.330 somluk ücreti, mevcut 1,5 katsayısı uygulanmadan hesaplanan tarifeye kıyasla yüzde 30 artış olarak tanımlıyor. Ancak söz konusu katsayının dahil edildiği mevcut ücretin 52.303,39 som olduğu bildiriliyor.
Ödenecek mevcut tutarla karşılaştırıldığında 45.330 som, kişi başına aylık 6.973,39 som, yani yaklaşık yüzde 13,3 düşüş anlamına geliyor. Yurtlardaki ücret de benzer şekilde 38.908,16 somdan 33.720 soma gerileyecek; bu da 5.188,16 som, yaklaşık yüzde 13,3 düşüş demek.
Bu karşılaştırmalar birbiriyle tutarlı: Bir tarife temel tutara göre artarken ek katsayı uygulanan ücrete göre düşebilir. Bu nedenle tüm hanelerin sıcak su faturasının yüzde 30 artacağını söylemek, önerideki önemli bir ayrımı gözden kaçırır.
Bölge tarifelerinin tamamı
Taslak, Karakalpakistan'daki ve Özbekistan'ın tüm bölgelerindeki tedarikçilerin yanı sıra Taşkent şehrini de kapsıyor. Ayrıca ilk kez bir hükümet kararıyla ülke genelinde sıcak su tarifeleri belirlenmesi öngörülüyor. Önerilen fiyatlara KDV dahil ve hizmet bölgelerine göre önemli ölçüde farklılık gösteriyor.
Aşağıdaki listede her kalem aynı sırayla dört tutar içeriyor: gigakalori başına ısı enerjisi; metrekare başına günlük ısıtma; kişi başına aylık sayaçsız sıcak su ve metreküp başına sayaçlı sıcak su. Tüm tutarlar som cinsindendir.
- Karakalpakistan, Kommunal Issiqlik Taminoti: 261.697; 370; 56.422; 14.707.
- Karakalpakistan, Takhiatash ısıtma şebekeleri: 261.697; 368; 58.228; 14.417.
- Andican bölgesi: 163.094; 103; 31.151; 9.753.
- Buhara bölgesel ısıtma ve Bukhoroenergomarkaz: 112.753; 214; 24.084; 6.269.
- Cizzak bölgesi: 116.497; 236; 26.937; 7.107.
- Kaşkaderya bölgesi: 136.301; 211; 25.374; 8.458.
- Navoi şehri: 141.960; 141; 29.386; 7.808.
- Zarafşan: 378.560; 418; 78.364; 20.823.
- Uçkuduk: 416.416; 455; 86.198; 22.903.
- Kanimeh ilçesi: 274.456; 250; 47.481; 15.095.
- Namangan bölgesi ve Davlatabad ilçesi: 156.198; 300; 32.692; 8.591.
- Semerkant şehri: 170.084; 279; 37.590; 9.356.
- Nurabad: 477.539; 585; 102.200; 26.270.
- Surhanderya bölgesi: 330.994; 602; 39.719; 6.997.
- Sırderya bölgesi: 93.470; 259; 7.851; 5.608.
- Taşkent bölgesel ısıtma: 133.654; 268; 28.709; 7.351.
- Angren: 133.718; 244; 28.535; 8.692.
- Çirçik: 144.861; 245; 29.537; 7.967.
- Almalık: 144.040; 202; 29.982; 7.928.
- Fergana bölgesel ısıtma: 187.886; 361; 43.214; 10.523.
- Kirguli Issiqlik Manbai: 218.083; 304; 51.250; 12.212.
- Hive bölgesi: 186.394; 300; 66.095; 12.962.
- Taşkent şehri, Veolia Energy Tashkent: 203.636; 314; 45.330; 11.607.
Listelenen günlük ısıtma ücretleri arasında en yüksek tutar Surhanderya'da 602 som, en düşük tutar ise Andican'da 103 som; fark yaklaşık 5,8 kat. Sayaçlı sıcak su ücreti Sırderya'da metreküp başına 5.608 somdan Nurabad'da 26.270 soma çıkıyor; en yüksek tutar yaklaşık 4,7 kat fazla.
Bölgelerin kendi içinde de belirgin farklılıklar var. Navoi şehrinde önerilen ısıtma ücreti metrekare başına günlük 141 somken, Zarafşan'da 418, Uçkuduk'ta 455 som. Semerkant bölgesinde Nurabad'ın 585 somluk ücreti, Semerkant şehrindeki 279 somun iki katından fazla.
Bu rakamlar, önerilen fiyatlar arasındaki farkları gösteriyor; her tedarikçi için zam oranını değil. Tüm artışları hesaplamak için gereken mevcut bölgesel tarifeler belirtilmiyor. Listelenen Taşkent bölgesi tedarikçileri için önerilen artışların yaklaşık yüzde 30 olduğu ifade ediliyor.
2030'a kadar maliyetlerin karşılanması ve 2028'den itibaren yıllık ayarlamalar
Açıklama notunda, hane ısıtma tarifelerinin 2030'a kadar kademeli olarak hizmet sunma maliyetlerine yaklaştırılmasını öngören 11 Mart 2025 tarihli Cumhurbaşkanlığı kararı kaynak gösteriliyor. Notta ayrıca 1 Haziran 2026'dan itibaren geçerli olacak daha yüksek yakıt ve enerji fiyatları dikkate alınıyor.
Maliyetlerin karşılanması, bir hizmet için alınan ücreti o hizmetin üretim ve sunum maliyetine yaklaştırmak anlamına gelir. Öneri, bu hedefi maliyetleri düşürme çabalarıyla bir arada ele alıyor. Dolayısıyla hedeflenen sonuca ulaşılması hem gelecekte alınacak tarife kararlarına hem de tedarikçilerin planlanan tasarrufları sağlayıp sağlayamamasına bağlı.
2028'den itibaren merkezi ısıtma hane tarifeleri, yıllık enflasyon dikkate alınarak ancak artış yüzde 10'u aşmayacak şekilde her yıl 1 Mayıs'ta ayarlanacak. Ayarlama önerilerini İnşaat Bakanlığı ile Ekonomi ve Maliye Bakanlığı sunacak.
Bazı açıklamalarda uygulamanın başlangıcı 1 Ocak 2028 olarak belirtilirken, yıllık ayarlama tarihi 1 Mayıs olarak veriliyor. Dolayısıyla ilk planlı yıllık artışın ocak ayında ayrı bir artış yerine 1 Mayıs 2028'de yapılacağı ifade ediliyor. Yüzde 10'luk tavan, önerilen Kasım 2026 artışına değil, sonraki yıllık ayarlama mekanizmasına uygulanacak.
Taşkent'te önceki tarife artışı, Belediye Başkanı Şavkat Umurzakov'un 27 Ekim 2025'te Veolia'nın talebi üzerine onay vermesinin ardından 12 Kasım 2025'te yürürlüğe girdi. Haberlerde gigakalori başına 139.860 soma yüzde 15 zam yapıldığı belirtilirken, yeni taslağın karşılaştırma için kullandığı mevcut tutar KDV dahil 156.643 som. Bu iki tutar aynı kabul edilmemeli: 139.860 soma yüzde 12 eklendiğinde 156.643,2 som elde ediliyor; bu da verginin sunuluş biçimindeki farkla uyumlu.
Güncellenen tüketim normları tarifeleri nasıl düşürebilir?
Taslak, Issiqlik Taminoti AŞ'yi, bağlı şirketlerini ve kamu-özel sektör ortaklıklarıyla merkezi ısıtma hizmeti sunan kuruluşları iki ay içinde ısı yükü ve tüketim normlarını gözden geçirmekle yükümlü kılacak. Güncellenen değerler onay için Karakalpakistan Bakanlar Kuruluna, bölge yönetimlerine ve Taşkent yönetimine sunulacak.
Bu normlar, binaların ne kadar ısıya ihtiyaç duyduğuna veya ne kadar ısı tükettiğine ilişkin teknik varsayımlardır. İnceleme sonucunda bir norm düşürülürse, öneri söz konusu bölgedeki hane ısıtma tarifelerinin de aynı anda düşürülmesini gerektiriyor. Bir norm yükseltilirse mevcut tarifeler, bir sonraki inceleme ve onaya kadar değişmeden kalacak.
Bu, kasım ayındaki fiyatların kendiliğinden düşeceği vaadi değil; ücretleri azaltabilecek ayrı bir olasılık. Etkisi, teknik incelemeye ve onaylanacak yeni normlara bağlı olacak.
Kasım ödemesini kimler alabilir?
Ayrı bir Cumhurbaşkanlığı kararı taslağı, 2026/2027 ısıtma sezonunda uygun hanelere tek seferlik 1 milyon som ödeme yapılmasını öneriyor. İlave listeler 1 Kasım'a kadar hazırlanacak, ödemelerin sosyal kartlara veya banka kartlarına aktarılması ise 30 Kasım 2026'ya kadar tamamlanacak.
Yardım alacaklar arasında Sosyal Kayıt'taki aileler ile bu kayıt dışında kalıp gerekli koşulları sağlayan aileler bulunacak. İkinci gruptaki ailelerin uygunluğu, idari bilgiler ve yerel mahallenin yedi üyeli toplum ekibinin değerlendirmeleri kullanılarak belirlenecek. Genel gelir sınırı, temel tüketim ihtiyaçlarını değerlendirmede kullanılan kişi başına asgari tüketici harcamasının iki katı olacak.
Merkezi ısıtma sistemine bağlı apartmanlarda yaşayan aileler için önerilen sınır, Karakalpakistan ve bölgelerde bu ölçütün iki katı, Taşkent'te ise üç katı olacak. Taşkent'teki daha yüksek eşik yalnızca bu kategori için geçerli; tüm yardım programlarında kullanılacak genel bir sınır değil.
Destek, yalnız yaşayan yaşlılar ve engelliler siciline kayıtlı kişilerin yanı sıra yetimlerin veya ebeveyn bakımından yoksun çocukların bulunduğu haneleri de kapsayacak. İlave listelerde aile geçimini sağlayan kişiyi kaybedenlere, I. veya II. grup engelli üyesi bulunan ailelere, engelli çocuğa bakan ailelere ve uzun süreli tedavi görmesi gereken bir üyesi olan hanelere öncelik verilecek.
İlave listede, ilgili ilçe veya şehirdeki Sosyal Kayıt ailelerinin sayısının yüzde 50'sinden fazlası yer alamayacak. Bu nedenle listeye eklenecek kişi sayısını yalnızca gelir sınırı belirlemeyecek. Toplam yararlanıcı sayısı ve toplam bütçe belirtilmiyor.
Daha yüksek elektrik desteği ve uzatılan telafi ödemeleri
Doğal gaz bulunmayan veya gaz tedarikinin güç olduğu bölgelerde kış dönemi temel elektrik desteği 200 kilovatsaatten 350 kilovatsaate çıkarılacak. Bu, 150 kilovatsaatlik ek desteğe, yani yüzde 75'lik artışa karşılık geliyor. Değişiklik elektriği ücretsiz hale getirmeyecek; temel destek kapsamında karşılanan tüketim sınırını genişletecek.
Haberlerde önerilen değişikliğin 1 Kasım 2026'da yürürlüğe gireceği ve Bakanlar Kuruluna bir hafta içinde gerekli düzenlemeleri yapma talimatı verildiği belirtiliyor. Nihai düzenlemelerin uygulanacak takvimi ve kapsanan bölgeleri belirlemesi gerekecek.
Elektrik ve doğal gaz telafi ödemeleri için gelir sınırı, asgari tüketici harcamasının 1,5 katından iki katına çıkarılacak. Bu programlar 1 Nisan 2028'e kadar uzatılacak. Kömür desteği ve Saxovat va Komak fonu aracılığıyla sağlanan yardımlar için önerilen gelir sınırı ise ölçütün bir katından iki katına çıkacak; kömür desteği 1 Ocak 2029'a kadar sürecek.
Destek paketi ayrıca, koşulların zor olduğu belirlenen mahallelerde devlet desteği alan 3.000 ailenin evlerinde enerji verimliliğini artırmaya yönelik çalışmaların sürdürülmesi için öneriler hazırlanmasını öngörüyor. Çalışmalar arasında duvar ve çatı yalıtımı, verimli pencere ve kapılar ile güneş panelleri veya güneş kolektörleri yer alacak.
Sıvılaştırılmış gaz fiyatları ve telafi ödemeleri
Bakanlar Kurulunun ayrı bir taslağı, 1 Kasım 2026'dan itibaren hanelere satılacak sıvılaştırılmış petrol gazının KDV dahil kilogram fiyatını 5.000 som olarak öneriyor. KDV dahil azami teslimat ücreti kilogram başına 1.300 som olacak.
Uygun hanelere, 1 Ocak 2030'a kadar satın alınan kilogram başına 3.000 som telafi ödemesi yapılacak; aylık sınır 20 kilogram olacak. Bu sınıra ulaşıldığında aylık telafi ödemesi 60.000 som, gazın perakende fiyatı ise 100.000 som olacak. Teslimat ücreti hariç kalan gaz maliyeti 40.000 som. Teslimatın azami ücreti uygulanırsa buna 26.000 som eklenecek.
Satın alımlar doğrulandıktan sonra telafi ödemeleri sosyal kartlara aktarılacak. Yardımdan Sosyal Kayıt'taki aileler, kayıt dışında kalıp kişi başına geliri asgari tüketici harcamasının iki katını aşmayan uygun aileler ve yetimlerin veya ebeveyn bakımından yoksun çocukların bulunduğu aileler yararlanabilecek.
Teslimatı, 12 Eylül 2026 tarihli PP 326 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararıyla kurulan ve Hududgaztaminot AŞ'nin katılımıyla faaliyet gösterecek LPG Trade LLC yapacak. Bütçe sübvansiyonları, düzenlemeye tabi fiyatlar üzerinden gerekçelendirilen tedarik maliyetlerini karşılayacak. Ekonomi ve enerji bakanlıkları, düzenlemeye tabi sıvılaştırılmış gaz fiyatlarının serbestleştirilmesine ilişkin önerileri 1 Mayıs 2027'ye kadar hazırlayacak.
Aynı evi paylaşan ayrı ailelere, her birinin kendi mutfağı ve gaz ocağı bulunması ve mahalle ekibiyle gaz tedarik çalışanlarından onay alınması koşuluyla istisnai olarak ayrı tüpler verilebilecek.
Verimlilik taahhütleri ve karar takvimi
Sorumlu bakanlıklar, Ulusal Enerji Verimliliği Ajansı ve ısıtma şirketleri bir ay içinde ısı enerjisi maliyetlerini yüzde 15'e kadar düşürmeyi hedefleyen bir program hazırlayacak. Bu, gerçekleşmiş bir tasarruf değil, önerilen bir hedef.
Issiqlik Taminoti de bir ay içinde yönetim kurulundaki bağımsız üyelerin oranını yüzde 75'e çıkaracak. 2026 sonuna kadar finans başkan yardımcısı ve yönetim kurulu başkanı teknik danışmanı olarak yabancı uzmanlar görevlendirecek, ısıtma işletmelerini modern faturalandırma yazılımlarına geçirecek.
Uzun vadeli takvimde çeşitli tarihler yer alıyor:
- 28 Ekim 2026: Kamuoyu istişareleri sona erecek.
- 1 Kasım 2026: Yeni hane ısıtma, sıcak su ve sıvılaştırılmış gaz fiyatlarının önerilen yürürlük tarihi; ilave yardım listelerinin son teslim tarihi.
- 30 Kasım 2026: 1 milyon somluk ödemelerin tamamlanması için önerilen son tarih.
- 1 Nisan 2027: Yönetim performans hedefleri uygulanacak ve 2026 hesaplarından başlanarak uluslararası finansal raporlama standartlarına geçilecek.
- 1 Mayıs 2027: Uluslararası danışmanlarla 2030'a kadar olan ısıtma geliştirme stratejisi hazırlanacak.
- 2027 sonu: Teknik denetim tamamlanacak ve yıl içinde ısıtma şebekesi kayıplarının yüzde 25 azaltılması hedeflenecek.
- 1 Mayıs 2028: Enflasyona göre yapılacak, yüzde 10 ile sınırlandırılmış ilk yıllık ayarlama önerisi.
Denetimin ardından Bakanlar Kurulunun onayına sunulmak üzere bir modernizasyon ve yeniden yapılandırma programı hazırlanacak. Denetlenen tesislerin sosyal ve üretim altyapısını geliştirme programlarına dahil edilmesi de değerlendirilecek.
Belirleyici adım, taslağın nihai olarak kabul edilmesi. Hane fiyatları taslakta belirtilirken, Bakanlar Kuruluna bağlı Kurumlararası Tarife Komisyonu, tüzel kişilere uygulanacak tarifeleri kabulden sonraki üç gün içinde onaylayacak. Kesin bir kabul tarihi veya nihai ticari tarifeler açıklanmış değil.
Öne Çıkanlar
- Yeni ısıtma ve sıcak su tarifelerinin 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girmesi öneriliyor; bunun için 28 Ekim'de sona erecek istişarelerin ardından taslağın kabul edilmesi gerekiyor.
- Taşkent'te ısıtma ücreti, mevcut oranın yaklaşık yüzde 30 üzerinde, metrekare başına günlük 314 soma çıkacak.
- Taşkent için önerilen sayaçsız sıcak su ücreti, mevcut 1,5 katsayısının dahil olduğu ücrete kıyasla düşecek.
- Uygun haneler 30 Kasım'a kadar 1 milyon som alabilecek; kamu hizmetlerine yönelik daha kapsamlı telafi ödemeleri de sağlanabilecek.
- Belirlenen bölgelerde kış dönemi temel elektrik desteği 200 kilovatsaatten 350 kilovatsaate çıkarılacak.
- Mayıs 2028'den itibaren yıllık ısıtma tarifesi ayarlamaları enflasyonu yansıtacak ve yüzde 10 ile sınırlandırılacak.
- Maliyet tasarrufları, şebeke kayıplarının azaltılması ve teknik denetimler önerilen taahhütler; henüz tamamlanmış sonuçlar değil.






