Yaklaşık 52 milyon dolarlık para transferlerinin merkezinde ticari evraklar var
Elektronik bileşen sözleşmeleri üzerinden Vietnam dışına 40,2 milyon dolardan fazla, ülkeye ise 11,7 milyon dolardan fazla para aktardığı iddia edilen bir döviz transferi operasyonuyla ilgili olarak Hanoi’de yedi kişi hakkında dava açıldı. Savcılar, Việt Linh ve Phong Lâm adlı iki şirketin, müşterilerin para transferlerini ithalat ve ihracat ödemesi gibi göstermek için kullanıldığını belirtiyor.
İçindekiler
- Yaklaşık 52 milyon dolarlık para transferlerinin merkezinde ticari evraklar var
- Transferleri kimin ayarladığı iddia ediliyor?
- Küçük elektronik bileşenler neden önemliydi?
- Kişisel hesaplar şirket ödemelerine nasıl bağlandı?
- Paranın büyük bölümü Việt Linh üzerinden geçti
- Phong Lâm ve imza yetkilisinin tartışmalı rolü
- Müşteri ödemelerinde ilgisiz açıklamalar kullanıldı
- USDT işlemleri ve diğer soruşturmalar ayrı yürütülüyor
- Yasal uyarı ve izlenecek tarihler
- Öne Çıkanlar
Yurt dışına yapılan transferlerin değeri yaklaşık 923,8 milyar VND, ülkeye giren transferlerin değeri ise yaklaşık 269,4 milyar VND olarak hesaplandı. 923,8 milyar VND, 923,8 milyon dolarlık bir işlem toplamı değildir. Her iki yöndeki transferler için belirtilen dolar tutarları toplamda yaklaşık 51,9 milyon dolara ulaşıyor. Bu rakam, mağdurlara ya da devlete verildiği kesinleşmiş bir zararı değil, transfer edilen parayı ifade ediyor.
Hanoi Halk Savcılığı; Nguyễn Mạnh Linh, Lê Đăng Khoa, Đinh Thị Lịch, Meng Jun, Lê Thanh Phương, Trần Thanh Tùng ve Yang Jing hakkında sınır ötesine yasa dışı döviz taşıma suçlamasıyla dava açtı. Dosya, 15 Ekim’de yapılması planlandığı bildirilen ilk duruşma için aynı düzeydeki mahkemeye gönderildi. Duruşmanın yapılacağını duyuran açıklamada yıl belirtilmedi.
İddialar şirket yöneticilerini, bankada daha önce çalışmış iki kişiyi, muhasebecileri ve ticari müşterileri kapsıyor. Savcıların müşteri ilişkilerini organize ettiğini öne sürdüğü Çin vatandaşı Zheng Yan Fei de soruşturma kapsamında yer alıyor. Zheng’in faaliyetlerinin yanı sıra ayrı kripto para işlemleri ve iki şirketle ilgili incelemeler sürüyor. Suçlamalar iddia niteliğinde; kesinleşmiş suç tespiti değil.
Transferleri kimin ayarladığı iddia ediliyor?
İddianameye ilişkin açıklamaya göre Linh, Zheng ile 2019’da tanıştı. Zheng’in 2021’den itibaren Vietnam ile başta Çin olmak üzere diğer ülkeler arasında para transfer etmek isteyen müşteriler bulduğu, ücretleri görüştüğü ve Linh’e ithalat ve ihracat evraklarını hazırlaması talimatını verdiği öne sürülüyor. Linh, hem Việt Linh’in hem de Phong Lâm’ın direktörü olarak kayıtlıydı.
Khoa ve Lịch, iddia edilen düzenlemelerin yapıldığı dönemde OCB Bank’ın Hanoi şubesinde çalışıyordu. Savcılara göre Zheng, Linh’in uluslararası ödeme belgelerini hazırlamasına yardımcı olmaları için ikisiyle iletişime geçti. Khoa’nın şirket kuruluşu ve vergi beyannameleri konusunda yardımcı olduğu, ayrıca Lịch’i Việt Linh’de muhasebeci olarak çalışması için yönlendirdiği bildiriliyor.
İddiaya konu yardımlar arasında banka hesaplarının açılması, şirketlerin ticari kapasitesine ilişkin belgelerin hazırlanması, akreditiflerin düzenlenmesi ve ödeme evraklarının tamamlanması bulunuyordu. Savcılara göre bu adımlar, asıl amaç müşteri parasını transfer etmek olsa da paranın yurt dışına gönderilmesine ticari bir gerekçe sağladı.
Meng, Phong Lâm’ın baş muhasebecisiydi; Phương ise Việt Linh’de muhasebeci olarak kayıtlıydı. Vinaecom’un direktörü Tùng ile Newmone Vietnam’ın Hanoi şubesinin direktörü Yang, Çin’e yapılan ödemeler için Linh’in kişisel hesabı üzerinden para gönderdikleri öne sürülen müşteriler olarak soruşturuldu. Bildirilen rolleri, şirket evraklarını hazırlamakla suçlanan kişilerin rollerinden farklı.
Küçük elektronik bileşenler neden önemliydi?
Sözleşmeler, çipler ve çip dirençleri de dahil olmak üzere elektronik bileşenlerin geçici ithalatını ve ardından yeniden ihracatını kapsıyordu. Savcılara göre bu küçük parçaların değerini belirlemek zordu. Sözleşmeler yüksek tutarlı olmasına rağmen marka, teknik standart, teknik özellik ve kalite sertifikalarına ilişkin yeterli açıklama içermiyordu.
30 Temmuz 2026 tarihli ve Kamu Güvenliği Bakanlığının internet sitesinde yayımlanan Hanoi polisinin uyarısında, 51 milyon dolardan fazla tutarı kapsadığı öne sürülen bir çip direnci düzenlemesi anlatılıyor. Bu yuvarlanmış tutar, savcılığın yurt dışına ve Vietnam’a yapılan transferler için açıkladığı miktarlar toplandığında bulunan yaklaşık 51,9 milyon dolarla benzer ölçekte. Ancak uyarıda aynı ayrıntılı toplam verilmiyor.
Açıklamada Hong Kong, Çin ve Singapur’da kurulu paravan şirketlerden oluşan bir ağdan söz ediliyor. Sözleşmelerin ticari ayrıntıları sınırlı olmasına karşın değerlerinin olağan dışı derecede yüksek olduğu; üreticiler, üretim yılları, sigorta ve mal muayeneleri hakkında bilgilerin yanı sıra menşe ve kalite belgelerinin de bulunmadığı belirtiliyor.
Polis ayrıca satıcıların parayı hemen alabildiği, alıcıların ise ödemeyi 12 aya kadar erteleyebildiği ödeme koşullarına dikkat çekiyor. Uyarıya göre taraflar, fiziki muayenenin azaltıldığı gümrük kanallarından yararlandı ve ihracat gelirlerini ülkeye geri getirmedi ya da yurt dışında yapılan ödemelerin çok altında tutarları geri getirdi. Bu unsurlar, mallar, sözleşmeler ve para arasındaki uyumu soruşturmanın odağına taşıdı.
Kişisel hesaplar şirket ödemelerine nasıl bağlandı?
Savcılara göre Vietnam’a yapılan transferlerde para, ihracat sözleşmeleri kapsamında Việt Linh’in hesabına girdi. Linh’in bunun bir kısmını çekerek kişisel vadeli hesaplarına yatırdığı, faiz geliri elde ettiği ve bu mevduatları akreditifler için teminat olarak kullandığı öne sürülüyor.
Akreditif, gerekli belgeler sunulduğunda bankanın satıcıya ödeme yapma taahhüdüdür. Bu olayda kişisel mevduatların teminat olarak kullanıldığı iddiası, gelen parayı daha sonra yapılan ödemelerde kullanılan bankacılık düzenlemelerine bağlıyor. Bir banka ödeme aracının varlığı, temelindeki ticaretin gerçek olduğunu tek başına kanıtlamıyor.
Yurt dışına yapılan transferlerde ise müşterilerin parayı Linh’in kişisel hesabına yatırdığı öne sürülüyor. Para daha sonra çekilip şirket hesaplarına yatırılıyor, ardından ithal malların ödemesi olarak yurt dışına gönderiliyordu. Savcılara göre bu işlem sırası, müşteri parasını sıradan ticari gelir ve ticaret harcaması gibi gösterdi.
Polis uyarısında, paranın 500 milyon VND’nin altındaki transferlere bölündüğü, kişisel hesaplar arasında dolaştırıldığı ve “mal ödemesi” ya da “USDT alımı” gibi belirsiz açıklamalarla gönderildiği anlatılıyor. Polise göre bunun amacı Vietnam Merkez Bankasına bildirim yapılmasını önlemekti. Uyarıda UPAS L/C ve T/T ödemelerinden de söz ediliyor: İlkinde satıcı ödemeyi hemen alırken alıcı daha sonra ödeme yapabiliyor; ikincisi doğrudan banka havalesi anlamına geliyor. Her ikisi de yasal ödeme yöntemi, ancak polis bu yöntemlerin kötüye kullanıldığını belirtiyor.
Paranın büyük bölümü Việt Linh üzerinden geçti
Savcılar, yurt dışına yapılan 35,5 milyon dolardan fazla transferi, yaklaşık 813,5 milyar VND değerindeki işlemlerle birlikte Việt Linh’e atfediyor. Ülkeye giren 11 milyon dolardan fazla transferin, yaklaşık 253,2 milyar VND değerindeki kısmını da bu şirkete bağlıyor.
Yuvarlanmış dolar tutarlarıyla Việt Linh, yurt dışına gönderildiği öne sürülen 40,2 milyon doların yaklaşık yüzde 88’ini oluşturuyor. Şirketin belirtilen gelen transfer tutarı ise Vietnam’a giren 11,7 milyon doların yaklaşık yüzde 94’üne karşılık geliyor. Bu karşılaştırmalar, iki şirketin eşit paya sahip olmadığını, her iki yöndeki işlemlerde de başlıca kanalın Việt Linh olduğunu gösteriyor.
Lịch’in Şubat-Ağustos 2021 arasında şirket hesabından toplam 96,9 milyar VND’yi aşan 16 para çekme işlemi yaptığı ve Linh’in kişisel hesabına toplam 36,4 milyar VND’yi aşan yedi para yatırdığı öne sürülüyor. Bu işlemler iddia edilen hesap hareketlerinin bir parçası; sınır ötesine gönderilen tutarlar gibi işlem toplamlarına ayrıca eklenmemeli.
Savcılara göre Linh yaklaşık 300 milyon VND, Khoa ise yaklaşık 40 milyon VND aldı. Lịch’e muhasebe işi için ayda 5 milyon VND ödendi. İddiaya konu bu kişisel kazançlar, hesaplardan geçirilen çok daha büyük tutarlardan ayrı. İşlem hacmi, sanıklardan herhangi birinin transfer edilen paranın tamamını kişisel olarak elinde tuttuğu anlamına gelmiyor.
Phong Lâm ve imza yetkilisinin tartışmalı rolü
Linh’in 2022’nin başlarında benzer düzenlemeler için Phong Lâm’ı kullanmaya başladığı öne sürülüyor. Zheng’in talimatıyla Meng’in Vietnam’daki kişilerden ödeme almak üzere kişisel banka hesapları açtığı, ardından parayı çekerek Phong Lâm’ın hesaplarına yatırdığı iddia ediliyor.
13 Mayıs-13 Haziran 2022 arasında Meng’in hesaplarına 67,3 milyar VND’den fazla para girdi. Meng ayrıca yurt dışına para transferi için 11 sözleşme imzaladı. Savcılar, Phong Lâm’a yurt dışına yapılan 4,73 milyon dolarlık, 110,2 milyar VND’yi aşan transferleri ve ülkeye giren 699 bin 945 dolarlık, 16,2 milyar VND’yi aşan transferleri atfediyor.
Yuvarlama hesaba katıldığında şirket rakamları dosyadaki toplamlarla genel olarak örtüşüyor. Açıklanan 35,5 milyon ve 4,73 milyon dolarlık yurt dışı transferleri toplam 40,23 milyon dolara ulaşıyor. Gelen transferlere ilişkin 11 milyon dolar ve 699 bin 945 dolarlık tutarlar ise yaklaşık 11,7 milyon dolar ediyor. Birkaç tutar açıklanan miktarı “aşıyor” diye belirtildiğinden, bu hesaplamalar kesin denetim toplamları değil, karşılaştırma niteliğinde.
Phương’un Việt Linh adına toplam 30,4 milyon doları, yani yaklaşık 697,1 milyar VND’yi aşan 120 uluslararası transfer talimatını imzaladığı öne sürülüyor. Ancak savcılar, Phương’un belgelerin içeriğini bilmediğini ve herhangi bir kazanç elde etmediğini de belirtiyor. Bu anlatım, Phương’un ne bildiğine ilişkin savcılık açıklamasıyla imza faaliyetinin cezai sorumluluğu nasıl desteklediği konusunda mahkemenin yanıtlaması gereken önemli bir soru doğuruyor. Belirtilen tutar şirket işlemlerinin parçası; dava toplamına eklenecek ayrı bir miktar değil.
Müşteri ödemelerinde ilgisiz açıklamalar kullanıldı
Tùng’un Vinaecom şirketi çevrimiçi ticaret yapıyordu ve Çin’deki AEG Express Limited ile lojistik anlaşması bulunuyordu. Tùng, Çinli ortağının kendisine Linh’in hesabına “peyzaj ağaçları için kapora” açıklamasıyla para göndermesini söylediğini belirtti.
Kayıtlardaki açıklama “CHUYEN TIEN DAT CAY CONG TRINH” şeklindeydi. Tùng, gerçekte ağaç alımı olmadığını söyledi. Soruşturmacılar, Tùng’un Çin’deki taraflara ödeme yapılması amacıyla Linh’in hesabına 63,8 milyar VND’den fazla para gönderdiğini belirledi. Ödeme açıklaması ile belirtilen ticari amaç arasındaki uyumsuzluk, gizleme iddiasının dayandığı somut ayrıntılardan biri.
Yang, Çin’den ithal edilen kesme ve taşlama taşlarının ticaretini yapıyordu. Tedarikçilere ödeme yapmakta zorlanınca “Trận chiến ở Việt Nam” adlı bir WeChat hesabıyla iletişime geçtiği ve Linh’in hesabına ödeme yapmasının istendiği öne sürülüyor. Yang, Mart-Ağustos 2021 arasında çalışanlarından toplam 1,42 milyar VND’yi aşan sekiz transfer yapmalarını istedi.
Müşteri anlatımları, iddia edilen operasyonun şirket çalışanlarının ötesine nasıl uzandığını gösteriyor. Lojistik ve ithal sanayi mallarıyla bağlantılı para, bir kişinin hesabı üzerinden yönlendiriliyor, ardından elektronik bileşen sözleşmeleri kapsamında yurt dışına gönderildiği öne sürülüyordu. Savcıların yine de her sanığın bu süreçteki sorumluluğunu kanıtlaması gerekiyor.
USDT işlemleri ve diğer soruşturmalar ayrı yürütülüyor
Linh’in hesabına, Nguyễn Bá Nam, Vũ Phương Thảo ve başkalarıyla bağlantılı hesaplardan da 140 milyar VND geldi. Nam, bu paranın USDT işlemlerine ilişkin ödemeler olduğunu söyledi. USDT, değeri ABD dolarını takip edecek şekilde tasarlanmış bir kripto para birimi; alım satımı, alıcılar ile satıcılar arasında geleneksel para birimiyle yapılan ödemeleri içerebilir.
Soruşturmacılar, para kaynağını gizlemek için kripto para ticaretinden yararlanılmış olabileceğine dair işaretler belirledi ve bu materyalleri daha ileri inceleme için ayırdı. Bir açıklamada USDT alımları daha geniş transfer düzeninin parçası olarak anlatılsa da bu faaliyetin ayrı soruşturulmasına karar verildiği bildirildi. Dolayısıyla söz konusu faaliyet, olaya karışan herkes hakkında kesinleşmiş bir tespit gibi değerlendirilmemeli.
140 milyar VND, 923,8 milyar VND’lik yurt dışı transfer toplamına otomatik olarak eklenmemeli. Bu tutar Linh’in hesabına gelen parayı ifade ediyor ve söz konusu girişlerin suçlamalara konu uluslararası transferlerle ne ölçüde örtüştüğü kamuya açık açıklamalarda belirlenmiş değil.
Soruşturmacılar ayrıca Hải Phòng’daki Phúc Thịnh ve Hanoi’deki Việt Mỹ şirketleriyle ilgili, sınır ötesine yasa dışı döviz transferi şüphesi içeren materyalleri de ayırdı. Bildirilen gerekçe, soruşturma süresinin sona ermesi ve ek doğrulamaların ayrı bir soruşturmada yürütülecek olmasıydı. Bu şirketlerin hiçbiri, yedi sanığın suçlamalara konu işlemlerinde kullanılan iki ana şirketten biri olarak gösterilmiyor.
Yasal uyarı ve izlenecek tarihler
Polis açıklaması, geçici ithalat ve ardından yeniden ihracat faaliyetlerinin yasal biçimiyle iddia edilen kötüye kullanımını birbirinden ayırıyor. Açıklamada, 27 Ağustos 2025 tarihli 113/VBQH sayılı birleştirilmiş belge kapsamındaki Ticaret Kanunu’nun 29. maddesine atıf yapılıyor. Bu madde, faaliyeti malların ithalat işlemleriyle Vietnam’a getirilmesi ve ardından aynı malların ihraç edilmesi olarak tanımlıyor.
Polis, bu faaliyetlerle bağlantılı ödemelerin döviz kurallarına, kara paranın aklanmasının önlenmesine ilişkin 2022 tarihli yasaya ve gümrük ve dış ticaret düzenlemelerine uygun olması gerektiğini belirtiyor. Uyarıda, sınır ötesine yasa dışı döviz taşıma suçuna ilişkin Ceza Kanunu’nun 189. maddesi ile kara para aklamaya ilişkin 324. maddesine atıf yapılıyor. Her iki suça da değinilmesi, yedi sanığın ikisiyle birden suçlandığı anlamına gelmiyor.
Süreç birkaç yıla yayılıyor; iddia edilen transferler ağırlıklı olarak 2021 ve 2022’de gerçekleşti:
- 2019: Linh’in Zheng Yan Fei ile tanıştığı bildiriliyor.
- 2021: Zheng’in müşteri ayarlamaya ve ticari evrakların hazırlanmasını yönlendirmeye başladığı, transferleri Việt Linh’in yürüttüğü öne sürülüyor.
- Şubat-Ağustos 2021: Lịch’in belirtilen şirket hesabından para çekme ve Linh’in kişisel hesabına para yatırma işlemlerini yaptığı iddia ediliyor.
- Mart-Ağustos 2021: Yang’ın Linh’in hesabına sekiz ödeme ayarladığı öne sürülüyor.
- 2022’nin başları: Linh’in benzer transferler için Phong Lâm’ı kullanmaya başladığı iddia ediliyor.
- 13 Mayıs-13 Haziran 2022: Meng’in hesaplarına 67,3 milyar VND’den fazla para girdi.
- 11 Haziran 2025: Zheng Vietnam’dan ayrıldı.
- 30 Temmuz 2026: Kamu Güvenliği Bakanlığının internet sitesinde Hanoi polisinin uyarısı için belirtilen tarih.
- 15 Ekim: İlk duruşma için bildirilen tarih; yıl belirtilmedi.
Soruşturmacılar Zheng hakkında Çin makamlarından yardım istedi, ancak açıklamada aktarılan aşamada yanıt alınmamıştı. Zheng’le ilgili materyaller, incelemenin sürdürülmesi için ayrı tutuldu. Göç kayıtlarında ülkeyi terk ettiği görülüyor, ancak bu tek başına neden ayrıldığını ortaya koymuyor.
Polis, işletmelere yasal statülerini ya da şirket hesaplarını başkalarının ödemeleri için kullandırmamaları uyarısında bulunuyor. Bankalara da belgelerin gerçekliğini kontrol etmeleri, ithalat ödemelerini 12 ay içinde yapılması gereken sonraki ihracat gelirleriyle karşılaştırmaları ve şüpheli işlemleri bildirmeleri çağrısı yapılıyor. Bu öneriler, ticari evraklarla fiilî para hareketleri arasındaki iddia edilen uyumsuzluğu ele alıyor.
Yargılama, hakkında dava açılan yedi sanık için bildirilen bir sonraki aşama. Duruşmanın sonucu, Zheng hakkında atılacak olası adımlar ve ayrı yürütülen kripto para ve şirket soruşturmalarının bulguları, savcılığın açıklamalarını aktaran haberlerde henüz kesinleşmiş değil.
Öne Çıkanlar
- Yedi kişi, Việt Linh ve Phong Lâm üzerinden yapıldığı öne sürülen yasa dışı döviz transferleri nedeniyle suçlanıyor.
- Savcılar, 40,2 milyon dolardan fazla paranın yurt dışına gönderildiğini, 11,7 milyon dolardan fazlasının Vietnam’a girdiğini öne sürüyor.
- Yurt dışına yapılan 923,8 milyar VND’lik transfer, 923,8 milyon dolar değildir.
- Elektronik bileşen sözleşmeleri, kişisel hesaplar ve uluslararası banka ödeme belgelerinin müşteri transferlerini gizlemek için kullanıldığı iddia ediliyor.
- Belirtilen işlem hacminin büyük bölümü Việt Linh üzerinden geçti.
- Savcılara göre Phương 120 transfer talimatını imzaladı ancak belgelerin içeriğini bilmiyor ve herhangi bir kazanç elde etmedi.
- USDT, Zheng Yan Fei, Phúc Thịnh ve Việt Mỹ hakkındaki incelemeler ayrı yürütülüyor.
- İlk duruşmanın 15 Ekim’de yapılması planlanıyor; yıl belirtilmedi ve herhangi bir karar açıklanmış değil.






