Mart Ayındaki Alıkoymalar, Panama’nın Denizcilik Sicilini Diplomatik Gerilimin Merkezine Taşıdı
Çinli liman yetkilileri, Mart 2026’da Panama bayrağı taşıyan 91 gemiyi alıkoydu. Bu sayı, o ay Asya Pasifik bölgesindeki tüm gemi alıkoymalarının yaklaşık yüzde 74’ünü oluşturdu. Artış, Panama’nın Panama Kanalı girişlerindeki iki terminalin işletmecilerini değiştirme kararının ardından geldi. Böylece liman sözleşmelerine ilişkin anlaşmazlık, deniz taşımacılığı, egemenlik ve ekonomik baskı üzerine bir karşı karşıya gelişe dönüştü.
İçindekiler
- Mart Ayındaki Alıkoymalar, Panama’nın Denizcilik Sicilini Diplomatik Gerilimin Merkezine Taşıdı
- Denetim Sayıları Neden Dikkat Çekiyor?
- Terminal Devrinin Ardındaki Mahkeme Kararı
- Anlaşmazlık Nasıl Gelişti?
- Washington ve Bölge Hükümetleri Baskıyı Kınıyor
- Çin Denetimlerin Rutin Olduğunu Söylüyor
- Mulino Kararı Savunurken Gerilimi Düşürmeye Çalışıyor
- Tahkim ve 23 Milyar Dolarlık Anlaşma Belirsizlikle Karşı Karşıya
- Deniz Taşımacılığındaki Gecikmeler Panama’nın Ötesinde Neden Önemli?
- Güvenlik Denetimi Ne Zaman Siyasi Anlaşmazlığa Dönüşür?
- Öne Çıkanlar
Çinli yetkililer Mart 2025’te Panama bayrağı taşıyan 32, Mart 2024’te ise 13 gemiyi alıkoymuştu. Mart 2026’daki 91 gemilik toplam, bir yıl önceki sayının neredeyse üç, iki yıl öncekinin ise yedi katıydı. Liman devleti denetimlerine ilişkin Tokyo Mutabakat Zaptı’na atfedilen veriler, Ocak ve Şubat aylarında ayda yaklaşık 20 ila 23 alıkoymanın ardından Mart 2026’daki sayıyı 91 değil 93 olarak gösteriyor. Nisan’ın ilk dört gününde alıkonulan 20 geminin 11’i Panama bayrağı taşıyordu.
ABD ve bölge hükümetleri, Çin’i Panama’yı, Hong Kong merkezli CK Hutchison Holdings şirketinin bir iştirakini Balboa ve Cristobal terminallerinden çıkarması nedeniyle cezalandırmak için deniz denetimlerinden yararlanmakla suçladı. Çin bu suçlamayı reddediyor ve yetkililerinin uluslararası denizcilik sözleşmeleri ile iç hukuk uyarınca rutin denetimler yaptığını söylüyor.
4 Mayıs itibarıyla gerilim iki terminalin ötesine yayılmıştı. Süreç; uluslararası tahkimi, 23 milyar dolarlık planlı bir işlemi, deniz taşımacılığı faaliyetlerini, Çin’in Panama’daki yatırımlarını ve ABD ticaretinde aksama yaşanabileceğine dair uyarıları kapsıyordu. Panama Devlet Başkanı Jose Raul Mulino, anlaşmazlığı başlatan mahkeme kararını savunurken Pekin’le ilişkileri korumaya çalışıyordu.
Denetim Sayıları Neden Dikkat Çekiyor?
Genellikle Tokyo MOU olarak anılan Tokyo Mutabakat Zaptı, Asya Pasifik genelindeki liman devleti denetimleri için bölgesel sistemdir. Liman devleti denetimi, liman yetkililerinin ziyaret eden yabancı gemileri güvenlik, çevre ve çalışma standartlarına uygunluk açısından incelemesine imkân tanır. Sorunlar giderilirken gemi alıkonabilir.
Çin’de yapılan denetimlerde resmî olarak yangın kontrol sistemleri ve kirliliği önleme tedbirlerindeki sorunlar gibi teknik eksiklikler gerekçe gösterildi. Bunlar, denizcilik yetkililerinin olağan koşullarda incelediği konular. Tartışma, denetimlerin zamanlaması ve yoğunlaşmasıyla, özellikle Panama’nın kanal terminallerindeki işletmeci değişikliğinden sonra artmasıyla ilgili.
Panama bayrağı taşıyan gemiler, bölgesel rejim kapsamındaki alıkoymaların genellikle yüzde 21 ila yüzde 42’sini oluşturuyordu. Bu oran Mart 2026’da yüzde 70’i aştı. Batılı düzenleyici kurumlar, liman imtiyazı anlaşmazlığının yanı sıra bu yoğunlaşmayı da Panama’yı hedef alan gayriresmî talimatların kanıtı olarak değerlendiriyor.
ABD Federal Denizcilik Komisyonu Başkanı Laura DiBella, yoğunlaştırılan denetimlerin gayriresmî talimatlar doğrultusunda yapıldığını ve Hutchison’ın liman varlıklarının devrinden sonra Panama’yı cezalandırmayı amaçlıyor göründüğünü söyledi. Komisyonun bu konudaki kamuoyu önündeki itirazı, anlaşmazlığı uluslararası deniz taşımacılığının düzenlenmesi alanına doğrudan taşıdı.
Panama bayrağı taşıyan gemiler, ABD’nin konteynerli ticaretinin önemli bir bölümünü gerçekleştiriyor. Bu nedenle Çin limanlarındaki gecikmeler, anlaşmazlık doğrudan Orta Amerika’daki sözleşmelerle ilgili olsa da ABD’li ithalatçıları ve ihracatçıları etkileyebilir. Bir geminin bayrağı, hangi ülkenin siciline kayıtlı olarak faaliyet gösterdiğini belirtir. Bu nedenle Panama’nın denizcilik sicili, baskının çok daha geniş bir ticaret ağına ulaşabileceği bir kanal hâline geliyor.
Denizcilik şirketleri ve yük sahipleri için gecikmeler ortalama bir ila dört gün sürerken bazı alıkoymalar daha uzun sürdü. Geciken bir gemi, sonraki planlı varışını kaçırabilir, liman operasyonlarını karmaşıklaştırabilir ve tedarik zincirlerindeki mal akışını aksatabilir. Bu maliyetler sonunda fiyat artışları yoluyla tüketicilere yansıyabilir.
Terminal Devrinin Ardındaki Mahkeme Kararı
Panama Yüksek Mahkemesi, 30 Ocak 2026’da 1997’ye dayanan imtiyaz sözleşmesini destekleyen yasal çerçevenin anayasaya aykırı olduğuna hükmetti. Karar, CK Hutchison’ın iştiraki Panama Ports Company’nin kanalın Pasifik tarafındaki Balboa ve Atlantik tarafındaki Cristobal terminallerini işletmesinin dayanağını ortadan kaldırdı.
CK Hutchison terminalleri yaklaşık 30 yıl boyunca kontrol etmişti. Küresel deniz ticaretinin yaklaşık yüzde beşini taşıyan bir su yolunun yanındaki konumları, terminallere stratejik önem kazandırıyor. Anlaşmazlık, kanalı çevreleyen terminaller ve bunları işletmeye ilişkin ticari haklar üzerinde yoğunlaşıyor.
Washington, Panama’ya su yolu çevresindeki Çin etkisini sınırlaması için baskı yapıyordu. Bu baskı, Başkan Donald Trump’ın Ocak 2025’te göreve dönmesinin ardından arttı. Trump, su yolunun 1999’da Panama egemenliğine devredilmiş olmasına rağmen Pekin’i kanalı fiilen işletmekle suçladı ve ABD’nin kontrolü yeniden alabileceğini öne sürdü.
Yüksek Mahkeme kararından sonraki birkaç gün içinde Panama, 18 ay sürecek sözleşmeler kapsamında geçici işletmecileri görevlendirmek üzere harekete geçti. Danimarkalı denizcilik grubu Maersk’in parçası olan APM Terminals, Balboa’nın işletmesini devraldı. Mediterranean Shipping Company’nin parçası Terminal Investment Limited ise Cristobal’ı devraldı.
Bu atamalar, operasyonları Hong Kong merkezli bir şirketten Batılı işletmecilere devretti. Panama, devri mahkemenin anayasaya ilişkin kararının sonucu olarak sundu. CK Hutchison ise bunu varlıkların hukuka aykırı biçimde el konulması olarak niteleyerek karara itiraz etti.
Anlaşmazlık Nasıl Gelişti?
Karşı karşıya geliş, siyasi baskı ve mahkeme kararından gemi alıkoymalarına ve bölgesel diplomatik tepkiye uzanan çeşitli aşamalarda gelişti. Denetimlerdeki Mart artışı, terminal işletmecilerinin değişmesinden sonra yaşandı.
- 1997: Panama Yüksek Mahkemesinde daha sonra itiraz konusu olan imtiyaz sözleşmesi, Panama Ports Company’nin terminal işletmelerinin yasal çerçevesini oluşturdu.
- 1999: Panama Kanalı, Panama egemenliğine geçti.
- Ocak 2025: Donald Trump göreve döndü; ABD’nin kanal çevresindeki Çin etkisine yönelik baskısı arttı.
- 30 Ocak 2026: Panama Yüksek Mahkemesi, imtiyazı destekleyen yasal çerçeveyi iptal etti.
- Karardan sonraki birkaç gün içinde: Panama, 18 ay sürecek sözleşmeler kapsamında APM Terminals ve Terminal Investment Limited’i geçici işletmeci olarak atamak üzere harekete geçti.
- Mart 2026: Panama bayrağı taşıyan gemilerin alıkonulmasında keskin artış yaşandı. Çin Ulaştırma Bakanlığı da Maersk ve MSC temsilcilerini Pekin’e çağırdı.
- 1-4 Nisan 2026: Alıkonulan 20 geminin 11’i Panama bayrağı taşıyordu.
- 29 Nisan 2026: ABD, Bolivya, Kosta Rika, Guyana, Paraguay ve Trinidad ve Tobago ortak bir açıklama yayımlayarak Çin’in eylemlerini kınadı.
4 Mayıs itibarıyla yasal süreçler ve diplomatik görüşmeler sürüyordu. Tahkim kararı ya da denetim anlaşmazlığının sona ermesi için bir takvim açıklanmamıştı.
Washington ve Bölge Hükümetleri Baskıyı Kınıyor
29 Nisan tarihli açıklama, ABD’yi ve adı geçen beş bölgesel ortağını, Bolivya, Kosta Rika, Guyana, Paraguay ile Trinidad ve Tobago’yu bir araya getirdi. Hükümetler, Panama bayrağı taşıyan gemilerin alıkonulması yoluyla Çin’in hedefli ekonomik baskı uyguladığını söyledi.
Altı hükümet, bu kampanyayı deniz ticaretini siyasallaştırmaya ve yarımküredeki ülkelerin egemenliğini ihlal etmeye yönelik açık bir girişim olarak niteledi. Açıklamada Panama, aşırı dış baskılardan uzak tutulması gereken deniz ticareti sisteminin temel dayanaklarından biri olarak tanımlandı.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, anlaşmazlığı bölgesel egemenlik meselesi olarak çerçeveledi. Şunları söyledi:
Yarımküremizin egemenliği tartışmaya açık değildir.
Ortak açıklama, Washington’ın tutumunu ABD ile Çin arasındaki bir karşı karşıya gelişin ötesine taşıdı. Deniz taşımacılığı anlaşmazlığını, Panama’nın dışarıdan ekonomik baskı görmeden karar alma hakkına ilişkin bölgesel bir tartışmanın parçası hâline getirdi.
Kosta Rika Dışişleri Bakanlığı, denetimlerden duyduğu derin endişeyi ve keyfî ve gerekçesiz olarak tanımladığı uygulamalara yönelik en sert kınamasını dile getiren ayrı bir açıklama yayımladı. Bakanlık, denetimlerin küresel ticareti riske attığını belirterek Panama halkı ve hükümetiyle koşulsuz dayanışma ve desteğini yineledi.
Kosta Rika ayrıca Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklere atıfta bulundu. Bu açıklama, gemilere yönelik mevcut uygulamaları denizcilik faaliyetlerini düzenleyen uluslararası kurallarla ilişkilendirdi.
Çin Denetimlerin Rutin Olduğunu Söylüyor
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, nisan ayının sonlarında düzenlenen basın toplantısında suçlamaları reddetti. Suçlamaları tamamen dayanaksız ve gerçeklerin kasıtlı biçimde çarpıtılması olarak niteleyen Lin, Washington’ı liman anlaşmazlığını siyasi amaçlarla kullanmakla suçladı.
Lin, ABD’nin Panama’ya yönelik müdahalelerinin geçmişine dikkat çekti. ABD’yi kanalı uzun süre işgal etmekle, Panama’ya karşı silahlı işgal başlatmakla ve ülkenin egemenliğini ve onurunu pervasızca çiğnemekle suçladı.
Çin’in Washington Büyükelçiliği, denetimlerin yürürlükteki kurallar uyarınca yapıldığını söyledi. Açıklamada Pekin’in tutumu şöyle ifade edildi:
Çin’in yetkili makamları, yasa ve yönetmeliklere uygun biçimde gemilerde rutin denetimler gerçekleştirmiştir. Suçlamalar tamamen dayanaksızdır ve yalnızca gerçeklerin çarpıtılmasından ibarettir.
Çinli yetkililer, Washington’ın Panama’ya Hutchison’ın imtiyazlarını elinden alması için baskı yaptığını savunuyor. Lin, limanların güvenlik anlaşmazlığına dönüşmesinin sorumluluğunu ABD’ye yükledi:
Liman meselesini siyasallaştıran ve güvenlikleştiren ABD’dir.
Lin, Washington’ın yaklaşımını ayrıca şöyle niteledi:
Liman meselesini siyasallaştıran ve aşırı biçimde güvenlikleştiren taraf ABD’dir.
Tarafların farklı tutumları denetimlerin amacı konusunda ayrışıyor. Pekin, uygulamaların denizcilik kurallarının olağan biçimde yürütülmesi olduğunu savunuyor. Washington ve bölgesel ortakları ise denetimleri Panama’ya ekonomik maliyet yüklemeyi amaçlayan seçici uygulamalar olarak tanımlıyor.
Mulino Kararı Savunurken Gerilimi Düşürmeye Çalışıyor
Devlet Başkanı Jose Raul Mulino, Panama’nın Çin’le olumlu ilişkilerini sürdürdüğünü söylerken ülkesinin terminal işletmelerine yönelik tutumunu savundu. Dünyanın en büyük iki ekonomisi arasında kalan Panama’nın konumunu şöyle anlattı:
Bir bakıma, iki büyük güç olan ABD ile Çin arasındaki sorunun sonucuyla bir gelgitin içinde sürükleniyoruz.
Mulino, terminallerin işletilmesinin sözleşmesel dayanağını yitirmesi nedeniyle Yüksek Mahkeme kararına karşılık verilmesi gerektiğini söyledi. Hükümetinin tutumunu şöyle açıkladı:
Limanlara el koymadık; sözleşmesiz kaldıkları için limanların işletmesini devraldık.
Mulino ayrıca Pekin’de üst düzey bir yetkiliden, anlaşmazlığın iki hükümet arasında çatışmaya dönüşmek yerine uluslararası tahkim yoluyla çözüleceğine dair mesaj aldığını kabul etti. Bu mesajı daha dostane bir yaklaşımın göstergesi olarak yorumladı.
Buna rağmen başkan, nisan ayının başlarında Panama’nın gemilerin alıkonulmasını süresiz kabul etmeyeceği uyarısında bulundu. Şöyle dedi:
Çin’le sorun yaşamak istemiyoruz ancak bunların süresiz devam etmesine izin vermeyeceğiz.
Panama ayrıca kanal üzerinde büyük bir köprü inşa eden Çinli bir konsorsiyuma yaptırım açıkladı. Hükümet, konsorsiyumun altyapı projesinin şartlarını ihlal ettiğini belirterek çalışma ve sözleşme koşullarına ilişkin ihlalleri gerekçe gösterdi. Bu adım, deniz taşımacılığı ve terminal anlaşmazlıklarının yanına bir başka gerilim başlığı ekledi.
Tahkim ve 23 Milyar Dolarlık Anlaşma Belirsizlikle Karşı Karşıya
CK Hutchison, Panama’ya karşı uluslararası tahkim süreci başlattı ve 2 milyar doları aşan tazminat talep ediyor. Şirket, terminal işletmelerinin devralınmasını varlıklara hukuka aykırı biçimde el konulması olarak nitelendiriyor. Tahkim, ticari taleplerin karara bağlanması için anlaşmazlığın uluslararası bir sürece taşınması anlamına geliyor.
Şirket, Maersk’e karşı da tahkim süreci başlattı. Bu süreç, yeni işletmecilerden birini Panama hükümetiyle yaşanan anlaşmazlığın tarafı hâline getirerek terminallerdeki geçiş sürecini karmaşıklaştırıyor.
CK Hutchison’ın küresel liman işletmesindeki çoğunluk hissesini BlackRock ve MSC’nin öncülük ettiği bir konsorsiyuma satma planı da belirsizliğe sürüklendi. 23 milyar dolar değerindeki işlem, şimdi anlaşmazlık konusu olan Panama varlıklarını da kapsayacaktı.
Tahkim süreci ve diplomatik çıkmaz, söz konusu işlem açısından hukuki ve operasyonel sorunlar yaratıyor. Belirsizlik, iki kanal terminalinin değerinin ötesine geçiyor; çünkü bu terminaller çok daha kapsamlı bir satış planının parçasıydı.
Çin devletine ait şirketlere Panama’da yeni yatırım yapmayı durdurmaları yönünde talimat verildiği bildirildi. Pazar payına göre dünyanın dördüncü büyük denizcilik şirketi COSCO, işletmenin Maersk yönetimine devredilmesinin ardından Balboa’daki faaliyetlerini durdurdu.
Çin Ulaştırma Bakanlığı, Mart 2026’da Maersk ve MSC temsilcilerini üst düzey yetkililerle görüşmek üzere Pekin’e çağırdı. Bu çağrı, yeni terminal işletmecileriyle bağlantılı şirketler üzerinde baskı olarak geniş çapta yorumlandı. Yatırım talimatları, COSCO’nun faaliyetleri durdurması ve yapılan görüşmeler, ticari anlaşmazlığın nasıl birkaç farklı iş ilişkisine yayıldığını gösteriyor.
Deniz Taşımacılığındaki Gecikmeler Panama’nın Ötesinde Neden Önemli?
Panama Kanalı, Asya ile ABD’nin doğu kıyısı arasındaki ticarete, Güney Amerika’nın iki kıyısı arasındaki ticarete ve Avrupa’dan Güney Amerika’nın batı kıyısına giden rotalara hizmet veriyor. Küresel deniz ticaretinin yaklaşık yüzde beşindeki rolü, kanal terminallerindeki gelişmeleri Panama’nın çok ötesinde önemli kılıyor.
Sydney Üniversitesine bağlı ABD Çalışmaları Merkezi’nde doçent olan David Smith, karşı karşıya gelişin küresel tedarik zincirlerinin hedefli müdahalelere karşı ne kadar savunmasız olduğunu ortaya koyduğunu söyledi. Olağan deniz taşımacılığının arkasındaki varsayımları ve hükümetlerin uygulayabileceği baskıyı şöyle anlattı:
Dünyanın, konteyner gemilerinin serbestçe dolaşması sayesinde işlediğini doğal kabul ettik. Şimdi devletlerin deniz taşımacılığının ne kadar savunmasız olduğunu bildiğini görüyoruz. Gerekirse deniz yollarını kapatabileceklerini biliyorlar.
Panama anlaşmazlığı, diğer deniz geçiş noktalarıyla karşılaştırılıyor. İran, ABD ve İsrail’in askerî harekâtının ardından Hürmüz Boğazı’nı ticari trafiğin büyük bölümü için fiilen kapattı. Kızıldeniz’de ise Husilerin saldırıları, gemileri Afrika çevresinden dolaşmaya zorladı.
Analistler bu örüntüyü “Hürmüz etkisi” olarak tanımlıyor: Jeopolitik gerilimler, ticari geçiş noktalarını stratejik savaş alanlarına dönüştürüyor. Panama’da ise baskı; terminal işletmeleri, yatırım ilişkileri ve Çin limanlarındaki gemi denetimleri üzerinden uygulanıyor.
İsviçre’deki St. Gallen Üniversitesinden ekonomi profesörü Ferdinand Rauch, Panama Kanalı’ndaki aksamanın geçici tedarik darboğazlarına, borsa dalgalanmalarına ve enflasyon üzerinde yukarı yönlü baskıya yol açabileceği uyarısında bulundu. Rauch, uzun süreli bir aksamanın ekonomilerin ürettiği mal ve hizmetlerin toplam değeri olan küresel gayrisafi yurt içi hasılayı ölçülebilir ölçüde azaltabileceğini söyledi.
Deniz taşımacılığı takvimleri gemileri, yük sahiplerini ve art arda uğranan limanları birbirine bağlıyor. Birkaç gün süren alıkoyma, yalnızca gemideki mevcut yükü etkilemeyebilir; çünkü geminin başka bir yerde de olması beklenir. Bu durum, Çin’deki denetimlerin Panama üzerinden ticaret yapan ya da orada kayıtlı gemilere dayanan işletmeler için neden ticari sonuçlar doğurabileceğini açıklamaya yardımcı oluyor.
Güvenlik Denetimi Ne Zaman Siyasi Anlaşmazlığa Dönüşür?
Liman devleti denetimi, deniz taşımacılığını güvenli kılmak ve gemilerin çevre ile çalışma koşullarına ilişkin gereklilikleri karşılamasını sağlamak için tasarlanmıştır. Düzenli biçimde uygulandığında denetimler mürettebatı, limanları ve denizi korur. Seçici biçimde uygulandığında ise aynı yetkiler, hareketlerin gecikmesi ve ticaretin aksaması yoluyla ekonomik baskı aracına dönüşebilir.
Yerleşik bir denizcilik düzenleme sürecini kullandığı için bu mekanizma anlaşmazlığın merkezinde yer alıyor. Kamuoyuna ilan edilen bir gümrük vergisi ya da yaptırımın aksine denetim, teknik bir eksikliğe verilen olağan bir yanıt olarak sunulabilir. Bu da yetkililere siyasi amaç bulunmadığını savunma imkânı verirken gecikmelerin maliyetini denizcilik şirketlerinin üstlenmesine yol açıyor.
Çin, denetimlerin uluslararası sözleşmelere ve iç hukuka uygun olduğunu söylüyor. Batılı düzenleyici kurumlar ise Hutchison’ın terminal imtiyazlarını kaybetmesinden sonra alıkoymalardaki keskin artışa ve bunların Panama bayrağı taşıyan gemilerde yoğunlaşmasına dikkat çekiyor. Panama, Pekin’le ilişkilerini bu anlaşmazlığın gölgesinde bırakmadan mahkeme kararını savunmaya çalışıyor.
Dolayısıyla mevcut karşı karşıya gelişin birbiriyle bağlantılı üç boyutu var: liman sözleşmelerinin anayasal dayanağı, bu sözleşmelerin kaldırılmasından doğan ticari talepler ve Panama siciline kayıtlı gemilere yurt dışında yapılan muamele. Her biri, deniz ticaretine bağımlı işletmeler ve hükümetler için sonuçlar doğuruyor.
Öne Çıkanlar
- Çinli yetkililer Mart 2026’da Panama bayrağı taşıyan 91 gemiyi alıkoydu; bu sayı bölgesel alıkoymaların yaklaşık yüzde 74’üne karşılık geliyor. Tokyo MOU verilerinde Mart ayı toplamı 93 olarak da verildi.
- Mart ayındaki sayı, Mart 2025’teki 32 ve Mart 2024’teki 13 gemiden yükseldi. Nisan’ın ilk dört gününde alıkonulan 20 geminin 11’i Panama bayrağı taşıyordu.
- Panama Yüksek Mahkemesi, 30 Ocak 2026’da CK Hutchison’ın terminal imtiyazını destekleyen yasal çerçeveyi iptal etti.
- 18 ay süreli geçici sözleşmeler kapsamında Balboa’nın işletmesini APM Terminals, Cristobal’ın işletmesini ise MSC’nin Terminal Investment Limited şirketi devraldı.
- ABD, Bolivya, Kosta Rika, Guyana, Paraguay ve Trinidad ve Tobago, 29 Nisan tarihli açıklamayla Çin’in eylemlerini kınadı.
- Çin, Panama’yı hedef aldığı iddiasını reddediyor ve denetimlerin denizcilik sözleşmeleri ile iç hukuk kapsamında rutin uygulamalar olduğunu söylüyor.
- CK Hutchison, tahkim yoluyla Panama’dan 2 milyar doların üzerinde tazminat talep ediyor ve Maersk’e karşı da tahkim süreci başlattı.
- Anlaşmazlık, liman işletmesinin 23 milyar dolarlık satış planını karmaşıklaştırırken COSCO, Balboa’daki faaliyetlerini durdurdu.
- Panama Kanalı küresel deniz ticaretinin yaklaşık yüzde beşini taşıyor. Bu nedenle uzun süreli aksamalar deniz taşımacılığı takvimleri, fiyatlar ve ekonomik faaliyet açısından kaygı yaratıyor.






