Güvenlik, Ticaret ve Bölgesel İşbirliği İçin Dört Günlük Görüşmeler
Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung, kritik mineraller, çevrim içi dolandırıcılık ve enerji arzı konularında işbirliği arayışıyla ve bölge liderlerinden Kuzey Kore ile diyaloğun yeniden başlatılmasına destek istemek üzere 16-19 Kasım 2026 tarihlerinde Manila ve Shenzhen'i ziyaret edecek.
İçindekiler
- Güvenlik, Ticaret ve Bölgesel İşbirliği İçin Dört Günlük Görüşmeler
- Manila'da ASEAN İşbirliğinin Gözden Geçirilmesiyle Başlayacak
- Beş Mekong Ortağının Gündeminde Mineraller ve Suçla Mücadele Var
- ASEAN Artı Üç ve Lee'nin İlk Doğu Asya Zirvesi
- 16-19 Kasım Programı
- Shenzhen'de Odak İş Dünyasına ve Refaha Kayacak
- Seul, Kuzey Kore ile Diyaloğun Yeniden Başlatılması İçin Destek Arıyor
- Mavi Saray, Trump-Kim Görüşmesi Olasılığını Düşük Görüyor
- ASEAN Takvimi 2029'a Kadar Uzuyor
- Öne Çıkanlar
Ulusal Güvenlik Danışmanı Wi Sung-lac, programı 12 Kasım'da Mavi Saray'da düzenlenen basın toplantısında açıkladı. Ziyaret, Filipinler'in başkentinde Güneydoğu Asyalı liderlerle yapılacak görüşmelerle başlayacak ve Çin'deki Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesiyle sona erecek.
Lee, 16 Kasım'da beş Mekong ülkesi olan Kamboçya, Laos, Myanmar, Tayland ve Vietnam'ın liderleriyle görüşecek. Aynı gün Güney Kore-ASEAN zirvesine de katılacak; 17 Kasım'da ise ASEAN Artı Üç ve Doğu Asya Zirvesi düzenlenecek.
Shenzhen programı, 18 Kasım'da APEC CEO Zirvesi ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile eşi Peng Liyuan'ın ev sahipliğinde verilecek karşılama yemeğiyle başlayacak. Lee, ülkesine dönmeden önce 19 Kasım'da APEC liderler genel oturumuna katılacak.
Wi, devlet başkanının ortak güven inşa etmek ve bölgenin ortak sorunlarını ele almak için iki hükümetin katıldığı ikili görüşmelerden ve birden fazla tarafın yer aldığı çok taraflı toplantılardan yararlanacağını söyledi. Güney Kore'nin gündeminde, ekonomik işbirliğinin yanı sıra Kore Yarımadası'nda barış içinde bir arada yaşama için yürütülen diplomatik girişim de yer alıyor.
Program, Lee'ye bu girişimi farklı gruplara anlatma olanağı sunuyor: Güneydoğu Asyalı ortaklar, ASEAN Artı Üç aracılığıyla Çin ve Japonya, daha geniş katılımlı Doğu Asya Zirvesi ve APEC'e katılan ekonomiler. Seul, güvenlik görüşmelerinin yanı sıra işletmeleri ve haneleri etkileyen pratik konularda da ilerleme sağlamak istiyor. Bu konular arasında güvenilir enerji ve gıda arzı ile sınır aşan suçlara karşı alınacak önlemler bulunuyor.
Manila'da ASEAN İşbirliğinin Gözden Geçirilmesiyle Başlayacak
Lee'nin 16 Kasım'da Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) ile yapacağı görüşmede, geçen yıl açıklanan Güney Kore-ASEAN Kapsamlı Stratejik Ortaklık Vizyonu'nun uygulanma süreci değerlendirilecek. Liderler, kaydedilen ilerlemeyi ve ekonomik ve diplomatik işbirliğini genişletme yollarını ele alacak.
Kapsamlı stratejik ortaklık, tek bir projeden ziyade çeşitli politika alanlarında işbirliği çerçevesi sunuyor. Bu ziyaret kapsamında amaç, söz konusu çerçevede verilen taahhütlerin nasıl hayata geçirildiğini değerlendirmek.
Wi, ASEAN'ı Güney Kore için önemli bir ekonomik ve diplomatik ortak olarak nitelendirdi. Lee'nin, ortaklığın üzerinde uzlaşılan hedefleri doğrultusundaki ilerlemeyi aktarırken blokla ilişkileri yakınlaştırmayı hedeflemesi bekleniyor.
Wi, Lee'nin Güney Koreli şirketlerin bölgedeki büyümesini sürdürmesine yardımcı olmak için yapay zekâ ile kültür ve yaratıcı endüstriler gibi geleceğe dönük alanlarda daha güçlü işbirliği önereceğini söyledi.
Aynı dönemde Manila'da başka önemli diplomatik görüşmeler de yapılacak. Filipinler Devlet Başkanı Ferdinand Marcos Jr. ile ABD Başkanı Donald Trump'ın, ASEAN toplantısına paralel olarak 17 Kasım'da görüşmesi planlanıyor. Filipinli yetkililer, Marcos'un görüşmesi beklenen ülke liderleri arasında Güney Kore'nin de bulunduğunu belirtti.
Beş Mekong Ortağının Gündeminde Mineraller ve Suçla Mücadele Var
16 Kasım'da düzenlenecek Güney Kore-Mekong zirvesinde Lee, Kamboçya, Laos, Myanmar, Tayland ve Vietnam liderleriyle bir araya gelecek. Wi, Lee'nin bu ülkelerle stratejik ortaklığı güçlendirme kararlılığını dile getireceğini söyledi.
Gündemde kritik mineraller ve sınır aşan suçlara karşı ortak önlemler de yer alıyor. Kritik mineraller, arzı kesintiye uğrayabilecek elektronik, batarya ve enerji ekipmanı gibi sektörler için gerekli malzemelerdir.
Bu malzemelere yönelik işbirliği, diplomasiyi üreticilerin ihtiyaçlarıyla buluşturuyor. Üretim planlayan şirketler için güvenilir erişim önem taşırken, gelecekteki düzenlemelerin ayrıntıları hükümetlerin ve işletmelerin sürece nasıl katılacağını belirleyecek.
Sınır aşan suçlar ulusal sınırları geçtiği için hükümetler arası işbirliğini gerekli kılıyor. Lee'nin Manila'daki daha geniş kapsamlı programında çevrim içi dolandırıcılık konusunun özellikle yer alması, suçla mücadele görüşmelerine genel bir işbirliği taahhüdünün ötesinde somut bir odak kazandırıyor.
ASEAN Artı Üç ve Lee'nin İlk Doğu Asya Zirvesi
Lee, 17 Kasım sabahı ASEAN Artı Üç toplantısına katılacak. Bu format, ASEAN'ı Güney Kore, Çin ve Japonya ile bir araya getirerek Seul'ün Kuzeydoğu Asyalı komşularıyla işbirliğini daha geniş bir Güneydoğu Asya çerçevesine taşıyor.
Ortaklık gelecek yıl 30. yılını dolduracak. Basın toplantısında verilen bilgiye göre Lee, bu dönüm noktası öncesinde işbirliğinin gelecekteki yönünü ortaya koymayı planlıyor.
Görüşmelerde gıda ve enerji krizlerine yönelik önlemler de ele alınacak.
Aynı gün öğleden sonra Doğu Asya Zirvesi düzenlenecek. Bu, Lee'nin göreve gelmesinden bu yana katılacağı ilk zirve olacak. Lee, çevrim içi dolandırıcılık da dahil olmak üzere bölgesel meselelerde hükümetinin tutumunu açıklarken Kore Yarımadası'nda barış içinde bir arada yaşama vizyonunu da paylaşmayı planlıyor.
Bu iki toplantı, Seul'e birbiriyle bağlantılı öncelikleri farklı platformlarda ele alma olanağı veriyor. ASEAN Artı Üç, ASEAN ile üç Kuzeydoğu Asyalı ortak arasındaki işbirliğine odaklanırken Doğu Asya Zirvesi, daha geniş bir liderler grubuna bölgesel güvenlik ve siyasi meseleleri görüşme fırsatı sunuyor.
16-19 Kasım Programı
Açıklanan program, Lee'nin dört gününü Manila ve Shenzhen arasında eşit olarak bölüyor. İlk iki gün ASEAN ve ortaklarına, son iki gün ise APEC'in iş dünyası ve liderler toplantılarına ayrılıyor.
- 16 Kasım: Manila'ya hareket ve Güney Kore-ASEAN ile Güney Kore-Mekong zirvelerine katılım.
- 17 Kasım: Sabah ASEAN Artı Üç'e, öğleden sonra Doğu Asya Zirvesi'ne katılım.
- 18 Kasım: Shenzhen'e hareket, APEC CEO Zirvesi'ne katılım ve Xi Jinping ile Peng Liyuan'ın ev sahipliğindeki karşılama yemeğine iştirak.
- 19 Kasım: APEC liderler genel oturumuna katılım ve Güney Kore'ye dönüş.
Wi, bölgesel toplantılara ikili görüşmelerin de eşlik edeceğini söyledi. Açıklanan programda enerji tedarik zincirleri, sınır aşan suçlar ve gıda güvenliği, Lee'nin ziyaret boyunca öncelik vereceği konular arasında yer alıyor.
Üst düzey bir devlet başkanlığı yetkilisi, Trump dahil önemli liderlerle yapılacak ikili görüşmelerin hâlâ değerlendirildiğini ve kesinleşmediğini söyledi. Gerekli görüşmelere yer açmak için programın düzenlendiğini belirtti.
Shenzhen'de Odak İş Dünyasına ve Refaha Kayacak
Lee, APEC programına 18 Kasım'da CEO Zirvesi'yle başlayacak; böylece iş dünyası toplantısı, liderler genel oturumundan önce gerçekleşecek. O akşam düzenlenecek karşılama yemeğinde Lee, Çin'in ev sahipliğinde diğer katılımcılarla bir araya gelecek.
19 Kasım'daki görüşmelerde, açıklanan temalar arasında açıklık, yenilikçilik ve işbirliğinin bulunduğu müreffeh bir Asya-Pasifik topluluğu oluşturma konusu ele alınacak. Lee, Güney Kore'nin politikalarını ve deneyimini paylaşmayı; Seul'ün APEC'in gelişimine ve bölgesel refaha nasıl katkı sunacağını ortaya koymayı planlıyor.
Güney Kore geçen yıl APEC'e ev sahipliği yaptı. Wi, Lee'nin Shenzhen'deki görüşmelerde bu deneyimden yararlanacağını, Seul'ün önceki dönem başkanlığıyla mevcut programa sunacağı katkı arasında bağ kuracağını söyledi.
Wi, Lee'nin geçen yılki Gyeongju zirvesinde öne çıkardığı yapay zekâ işbirliği ve demografik değişime yönelik önlemleri APEC'in temel öncelikleri arasına almayı hedefleyeceğini söyledi. Lee ayrıca Orta Doğu kaynaklı enerji tedarik zinciri şoklarına karşı önlem alınması ve çok taraflı ticaret düzeninin yeniden tesis edilmesi için işbirliği çağrısında bulunacak.
APEC, katılımcıların farklı diplomatik koşullarda birlikte çalışabilmesi için "ülkeler" yerine "ekonomiler" teriminin kullanıldığı 21 üyeli bir platform. Çin Taipei adıyla katılan Tayvan, Acer'ın kurucusu Stan Shih'i Shenzhen zirvesi özel temsilcisi olarak görevlendirdi.
Enerji tedarik zincirleri ve gıda güvenliği, ekonomik gündeme somut bir boyut kazandırıyor. Enerji tedarik zincirleri, yakıt ve elektriğin erişilebilir olmasını sağlayan üretim, taşıma ve dağıtım sistemlerini kapsıyor. Gıda güvenliği ise insanların yeterli, güvenli ve besleyici gıdaya erişebilmesini ifade ediyor. Wi, Güney Kore'nin katkı sunmak istediği ortak bölgesel sorunlar arasında her iki konuyu da saydı.
Seul, Kuzey Kore ile Diyaloğun Yeniden Başlatılması İçin Destek Arıyor
Lee, ASEAN ve APEC katılımcılarından iki Kore arasındaki ve Kuzey Kore ile ABD arasındaki diyaloğun yeniden başlatılması için Seul'ün çabalarına destek vermelerini isteyecek. Lee'nin belirttiği hedef, yarımadada barış içinde bir arada yaşama, ortak büyüme ve kalıcı barış.
Güney Kore Ulusal Güvenlik Danışmanı Wi Sung-lac, Lee'nin iletmeyi planladığı mesajı şöyle açıkladı:
Kore Yarımadası'nda barış içinde bir arada yaşama ve ortak büyümeye yönelik politikalarımıza ASEAN ve APEC üyesi ülkelerin verdiği sarsılmaz desteği yeniden teyit etmeyi ve yarımadada barış ve istikrar için olumlu bir mesaj vermeyi amaçlıyoruz.
Diplomatik girişim, destek ifadeleri alınmasının ötesine geçiyor. Wi, Seul'ün diyaloğun yeniden başlatılması için sürekli destek ve yapıcı katkılar arayacağını, böylece bölge hükümetlerini Güney Kore'nin iletişimi yeniden kurmaya yönelik daha geniş kapsamlı çabasına dahil edeceğini söyledi.
Wi, "Ülkelerden, hükümetimizin Koreler arası diyaloğu ve Kuzey Kore-ABD diyaloğunu yeniden başlatma ve Kore Yarımadası'nda kalıcı barışı tesis etme çabalarına sürekli destek vermelerini ve yapıcı katkıda bulunmalarını isteyeceğiz" dedi.
Lee, Doğu Asya Zirvesi'ndeki katılımı ve APEC'te yapacağı açıklamalarla bu mesajı kesişen lider gruplarına iletecek. Bu sayede aynı ziyaret sırasında ekonomik işbirliği ve yarımada güvenliğini ele alabilecek, ortaklarından her iki konuda da destek isteyebilecek.
Mavi Saray, Trump-Kim Görüşmesi Olasılığını Düşük Görüyor
Üst düzey bir devlet başkanlığı yetkilisi, Kuzey Kore lideri Kim Jong Un'un Shenzhen'deki toplantıya katılmasının beklenmediğini ve zirve döneminde Kuzey Kore ile ABD arasında temas kurulması olasılığını düşük gördüklerini söyledi.
Yetkili, öngörülemeyen etkenler bulunduğu için temas olasılığının tamamen göz ardı edilemeyeceği uyarısında bulundu. Olasılığın düşük göründüğünü vurgularken, "Şu an net bir yanıt vermek zor ve hiçbir ihtimal yok demek konusunda temkinliyim" dedi.
Trump'ın bölgesel toplantılara katılması bekleniyor ve kendisi Kim'le görüşmeye ilgi duyduğunu dile getirdi. Yetkili, toplantılardan önce veya sonra temas kurulup kurulmayacağını tahmin etmenin zor olduğunu söyledi; devlet başkanlığı makamının olası temas için hazırlık yaptığını ve Washington'la iletişim kurduğunu da belirtti.
Kuzey Kore-ABD görüşmesi gerçekleşmesi hâlinde yetkili, görüşmenin ASEAN ve APEC zirvelerinin düzenleneceği dönemden ziyade bu toplantıların öncesindeki ya da sonrasındaki bir tarihte yapılmasının daha olası olduğunu söyledi. Ancak ziyaret öncesi ve sonrasındaki dönem de hesaba katıldığında olasılığın yüksek olduğu anlamına gelmediğini ekledi. Yetkili, "Hazırlık yapıyor ve ABD ile iletişim kuruyoruz" dedi.
Kuzey Kore-ABD görüşmesi ya da ABD-Çin-Rusya liderlerinin ayrı bir toplantısı doğrulanmış değil. Yetkili, Seul'ün ikinci toplantının yapılma ihtimalini ve Kore Yarımadası meselelerinin ele alınıp alınmayacağını izlediğini, ilgili hükümetlerle iletişimi sürdürdüğünü söyledi.
Yetkili, ABD-Çin-Rusya görüşmelerine ilişkin olarak, "Bu olasılığı göz ardı edemeyiz" dedi ve Kore Yarımadası meselelerinin görüşülmesi ihtimalinin de dışlanamayacağını ekledi.
Devlet başkanlığı makamı ayrıca, Kuzey Kore'nin nükleer silaha sahip bir devlet olarak tanınmasının Güney Kore'nin değerlendirdiği seçenekler arasında olmadığını bildirdi. Bu tutum, Washington ile Pyongyang arasında olası diplomasiye yönelik hazırlıklarla birlikte açıklandı.
Kuzey Kore-ABD zirvesinin ardından ABD'nin Kuzey Kore'yi tanıma olasılığı sorulduğunda yetkili, "Kuzey Kore'nin nükleer silahlı devlet statüsünün tanınması değerlendirdiğimiz bir konu değil" dedi.
Dolayısıyla Seul'ün acil görevi, diyaloğa destek ararken bu süreci şekillendirebilecek hükümetlerle teması sürdürmek. Lee'nin açıklanan programı, Kuzey Kore ile önceden planlanmış bir görüşmeden ziyade bu istişarelere odaklanıyor.
ASEAN Takvimi 2029'a Kadar Uzuyor
Wi, 2029'da özel bir Güney Kore-ASEAN zirvesi düzenlenmesinin planlandığını söyledi. Böylece Manila'daki ortaklık değerlendirmesi ve gelecek yılki ASEAN Artı Üç yıl dönümünün ötesinde, ilişkilere yönelik yeni bir dönüm noktası takvime ekleniyor.
Kasım ziyareti, bu uzun vadeli diplomatik planları mineraller, suç, enerji ve gıda konularındaki acil görüşmelerle bir araya getiriyor. Güney Kore ve ortakları için pratik görev, ortak öncelikleri hükümetlerin, işletmelerin ve toplumların yararlanabileceği bir işbirliğine dönüştürmek.
Öne Çıkanlar
- Lee Jae Myung, 16-19 Kasım 2026 tarihlerinde Manila ve Shenzhen'i ziyaret edecek.
- Manila programında Güney Kore-ASEAN, Güney Kore-Mekong, ASEAN Artı Üç ve Doğu Asya Zirvesi toplantıları yer alıyor.
- Kritik mineraller, çevrim içi dolandırıcılık, sınır aşan suçlar, enerji arzı ve gıda güvenliği planlanan görüşme konuları arasında.
- Lee, 18 Kasım'da APEC CEO Zirvesi'ne, 19 Kasım'da ise liderler genel oturumuna katılacak.
- Seul, Koreler arası diyaloğun ve Kuzey Kore-ABD diyaloğunun yeniden başlatılması için bölgesel destek arayacak.
- Devlet başkanlığı makamı, Kuzey Kore'nin APEC'e katılmasını ve zirve sırasında Kuzey Kore-ABD teması kurulmasını düşük olasılıklı görüyor; ancak temas ihtimalini tamamen dışlamıyor ve Washington'la iletişim kurarken hazırlık yapıyor.
- 2029'da özel bir Güney Kore-ASEAN zirvesi düzenlenmesi planlanıyor.






