Kurucu ortağın tutuklanması, yapay zekâ sunucularındaki milyarlarca doları mercek altına aldı
Federal ajanlar, Adalet Bakanlığının Wally Liaw’ın tahminen 2,5 milyar dolarlık yapay zekâ sunucusunun Çin’e yönlendirilmesine yardım ettiğini öne süren iddianameyi açıklamasının ardından, Supermicro’nun 71 yaşındaki kurucu ortağı Liaw’ı 19 Mart 2026’da Kaliforniya’daki evinde tutukladı. Savcılar, iddia edilen operasyonu ABD tarihindeki en büyük ihracat kontrolü ihlali olarak nitelendirdi.
İçindekiler
- Kurucu ortağın tutuklanması, yapay zekâ sunucularındaki milyarlarca doları mercek altına aldı
- Sunucuların Güneydoğu Asya üzerinden nasıl taşındığı iddiası
- Denetimlerde sahte sunucular ve saç kurutma makinesi
- Aracı şirket ve tarihsel karşılaştırma
- Supermicro’nun İran’a daha önce yaptığı ihracat
- Çin üniversitelerinin satın aldığı kısıtlamalara tabi çipler
- Çin’in gri pazarında fiyatlar keskin biçimde yükseldi
- Şirket incelemesi, davalar ve kaybedilen işler
- Yeni yasa tasarısı ve sanıkların karşı karşıya olduğu suçlamalar
- Davanın gelişimi
- Öne Çıkan Noktalar
Supermicro hisseleri tek bir işlem gününde yüzde 33 gerileyerek birkaç saat içinde şirketin piyasa değerinden 6 milyar dolardan fazlasını sildi. 4 Mayıs’a gelindiğinde dava, bağımsız bir şirket soruşturmasına, menkul kıymet davalarına ve önemli müşteri siparişlerinin kaybedildiğine ilişkin haberlere de yol açmıştı.
İş geliştirmeden sorumlu kıdemli başkan yardımcısı ve yönetim kurulu üyesi olarak görev yapan Liaw, Supermicro’nun San Jose’deki bir girişimden küresel bir sunucu üreticisine dönüşmesine katkıda bulundu. Savcılar, onu Tayvan satış müdürü Ruei-Tsang Chang ve yüklenici Ting-Wei Sun ile birlikte, 2024 ile 2026’nın başı arasında adı açıklanmayan bir Güneydoğu Asya aracısı üzerinden kısıtlamalara tabi Nvidia işlemcilerini taşımakla suçluyor.
Supermicro’nun kendisi sanık olarak gösterilmedi. Şirket, çalışanlarının soruşturmaya dahil olduğunu kabul etti; Liaw ve Chang’i idari izne çıkardı ve Sun ile ilişkisini sonlandırdı. Liaw ve Sun suçlamaları kabul etmezken Chang firari durumda.
Temel mesele, ABD’nin ihracat kısıtlamalarına tabi ekipmanların başka bir ülke üzerinden Çinli alıcılara nasıl ulaştığı iddiası. Bu kısıtlamalar, gelişmiş bilgi işlem teknolojisinin otonom silahlar ve gözetleme sistemleri dahil Çin’in askerî kapasitesini desteklemesini önlemeyi amaçlıyor. İddianamede, gerçek sunucuların nereye götürüldüğünü gizlemek için paravan şirketler, sahte evraklar ve fiziksel kopyalar kullanıldığı anlatılıyor.
Washington ile Pekin arasındaki gelişmiş yarı iletken rekabeti, davanın önemini daha da artırıyor. ABD’li yetkililer bu çipleri, gelecek on yıllarda askerî üstünlüğün belirlenmesine katkı sağlayabilecek stratejik varlıklar olarak defalarca tanımladı. İddia edilen yönlendirme, şirketlerin uyum süreçlerini ve devletin denetim uygulamalarını da mercek altına alıyor.
Sunucuların Güneydoğu Asya üzerinden nasıl taşındığı iddiası
Savcılar aracıyı, Çin dışında kurulmuş ve kâğıt üzerinde Çin vatandaşı olmayan kişilere ait görünen Company-1 adlı bir şirket olarak tanımlıyor. Şirket, B200 ve H200 çipleri dahil gelişmiş Nvidia grafik işlem birimleri (GPU) içeren Supermicro sunucuları sipariş etti. GPU’lar, yapay zekâ sistemlerini eğitmek ve çalıştırmak için gereken bilgi işlem gücünü sağlıyor.
Supermicro sunucuları ABD’de monte ederek Company-1’in tesislerine gönderdi. Savcılara göre oradaki yöneticiler, ekipmanın Güneydoğu Asya’da kalacağını belirten belgeleri hazırlamak için Liaw’ın ortaklarıyla koordinasyon kurdu. Çalışanların donanımı işaretsiz kutulara yeniden koyduğu ve bunun yerine Çin’e gönderdiği öne sürülüyor.
Bu süreç, aktarmalı sevkiyat olarak biliniyor: Mallar, nihai varış noktasına ulaşmadan önce aracı bir ülkeden geçiyor. İhlal iddiası, yalnızca bir aracının kullanılmasından değil, gizlenen nihai varış noktasından ve kısıtlamalara tabi teknolojinin taşınmasından kaynaklanıyor.
Sanıkların yalnızca Nisan 2025’in sonlarından Mayıs ortasına kadar Çin’e 510 milyon dolarlık sunucu gönderdiği öne sürülüyor. Bu tutar, daha geniş kapsamlı olduğu tahmin edilen 2,5 milyar dolarlık planın yaklaşık beşte birine karşılık geliyor ve savcıların iddiasına göre birkaç hafta içinde ne kadar ekipmanın taşındığını gösteriyor.
Soruşturmacılar, Liaw’ın Mayıs 2025’te yürürlüğe girmesi beklenen kısıtlamalar öncesinde teslimatların hızlandırılmasını istediği mesajları ele geçirdi. Supermicro’nun kurucu ortağı Ocak 2025’te şöyle yazdı:
Bunları 13 Mayıs’tan önce hızlandırmamız gerekiyor!
Liaw daha sonra belirli miktarda B200 ekipmanından söz ederek ortaklarını hızlı hareket etmeye çağırdı:
512 adet B200’ün tamamını şubata kadar gönderebiliriz. 13 Mayıs’tan önce hızlı davranalım!
Ağustos 2025’te başka kaçakçılık tutuklamalarına ilişkin haberler ortaya çıktığında Liaw’ın ağlayan yüz emojilerinden oluşan bir dizi mesaj gönderdiği ve sevkiyatları koordine etmeyi sürdürdüğü öne sürülüyor. Savcılar bu yazışmaları, kısıtlamalara rağmen satış ve gelir hedefleri doğrultusunda yürütülen bir operasyonun parçası olarak sunuyor.
Denetimlerde sahte sunucular ve saç kurutma makinesi
Çalışmayan binlerce sunucu kopyasının yönlendirmeyi gizlemeye yardımcı olduğu öne sürülüyor. Savcılara göre bu kopyalar gerçek ekipmana benziyor ve sunucuların evraklarda belirtilen yerde kaldığı izlenimini vermek için denetimler sırasında sergileniyordu.
Güvenlik kamerası görüntülerinde sanıkların depolarda sahte sunucular hazırladığı görülüyor. İddialara göre gerçek sunucu kutularındaki seri numarası etiketlerini saç kurutma makinesiyle çıkardılar, etiketleri sahte birimlere aktardılar ve kopyaları denetçiler için orijinal üretici kutularına yerleştirdiler.
Supermicro’nun iç uyum ekibi 2024’ün sonlarında denetim başlattı. Chang’in, işbirliğine açık bir denetçinin ekipmanı incelemesini ayarladığı; Company-1 yöneticilerinin ise uyum görevlisini saha dışında ağırladığı öne sürülüyor. Ağustos 2025’teki bir denetim sırasında, doğrulama için sahte sunucular gösterilirken görevlinin eğlenceyle meşgul edildiği iddia ediliyor.
İhracat kontrollerinden sorumlu Ticaret Bakanlığı kurumu olan Sanayi ve Güvenlik Bürosu, Aralık 2025’te denetim gerçekleştirdi. Sun’ın kendisini “Michael” olarak tanıttığı, Company-1’i temsil eden hukuk firmasında çalıştığını söylediği ve federal görevlilerin sorularını yanıtladığı öne sürülüyor.
New York Güney Bölgesi ABD savcısı Jay Clayton, iddia edilen gizleme yöntemlerini ve bunların ulusal güvenlik açısından sonuçlarını şöyle anlattı:
Bunu, satışları artırmak ve ABD yasalarını ihlal ederek gelir elde etmek amacıyla, karmaşık bir yalan, yanıltma ve gizleme ağı aracılığıyla yaptılar. Bugün engellenenler gibi yönlendirme planları, haksız kazanç olarak milyarlarca dolar getiriyor ve ABD’nin ulusal güvenliğine doğrudan tehdit oluşturuyor.
Denetimlere ilişkin iddialar, evrakların ve bir depo ziyaretinin denetimde neden boşluklar bırakabileceğini açıklıyor. Ekipmanın onaylı alıcıda kaldığını doğrulamaya çalışan denetçiler; doğru kayıtlara, tanımlanabilir donanıma ve bundan sorumlu kişilere erişime bağlı. Savcılar, sanıkların üçünü de manipüle ettiğini söylüyor.
Aracı şirket ve tarihsel karşılaştırma
Adalet Bakanlığı yetkilileri Company-1’in kimliğini doğrulamadı. Ticaret Bakanlığı ise ayrı olarak, Singapurlu bilişim şirketi Megaspeed’i aynı türden aktarmalı sevkiyat ihlalleri nedeniyle soruşturuyor.
Megaspeed, Çin dışında kurulmuş ve Singapur vatandaşlarına ait. Şirket, devletle bağlantılı yatırımcıların desteklediği Çinli oyun şirketi 7Road International’ın bir kolu olarak tanımlandı. Senatör Tom Cotton, Megaspeed’i kamuoyu önünde Çin hükümetinin yan kuruluşu olarak nitelendirdi.
Şirket, kısa sürede Güneydoğu Asya’daki en büyük Nvidia çip alıcısı oldu. Büyümesi, Çin dışında kısıtlamalara tabi teknoloji satın alan işletmeleri kimin kontrol ettiği ve bu işletmelerin kimin çıkarlarına hizmet ettiği sorularına dikkat çekti.
Tarihsel bir karşılaştırma, 1996’daki Chinagate tartışması etrafında Amerikan siyasetine yabancı kaynaklardan para aktarılmasına ilişkin soruşturmalardan geliyor. Senato Hükümet İşleri Komitesi, Çin istihbarat kuruluşlarının yabancı parayı Amerikan siyasetine aktarmak için Güneydoğu Asya’daki ticari çıkarları nasıl aracı olarak kullandığını inceledi.
Endonezyalı Riady ailesinin yönettiği Lippo Group, soruşturmanın odak noktalarından biriydi. Grubun Çin devlet bankaları ve ABD istihbaratının Çin askerî operasyonları için paravan olarak tanımladığı China Resources ile derin mali ilişkileri vardı.
Komitenin 1998 tarihli raporu, Çin istihbarat ve askerî kuruluşlarının işletmeleri ve kişileri giderek daha fazla aracı olarak kullandığı sonucuna vardı. Çin toprakları dışında şirket kurmak, nüfuzun vekiller aracılığıyla kullanılmasına imkân verirken hukuki ayrılık ve makul inkâr olanağı sağlıyordu.
Karşılaştırmanın odağında, bir işlemin arkasındaki çıkarları gizlemek için başka bir yargı alanında kurulu şirketlerin kullanılması var. Günümüzdeki dava, kısıtlamalara tabi donanımın Çin’e doğru taşınmasıyla; önceki soruşturma ise Amerikan siyasetine para aktarılmasıyla ilgiliydi. Her iki durumda da aracının bulunduğu yer, incelenen faaliyeti anlamak açısından merkezi önem taşıyordu.
Supermicro’nun İran’a daha önce yaptığı ihracat
Supermicro, Eylül 2001 ile Mart 2003 arasında İran’a yasa dışı bilgisayar ekipmanı ihraç ettiği gerekçesiyle 2006’da federal mahkemede suçunu kabul etti. Adalet Bakanlığına 150 bin dolar ceza ödedi.
Eş zamanlı yürütülen hukuki uzlaşmalar kapsamında, İran İşlemleri Yönetmeliği’nin ihlali nedeniyle Sanayi ve Güvenlik Bürosuna 125 bin 400 dolar, Hazine Bakanlığının Yabancı Varlıkların Kontrolü Ofisine ise 179 bin 327 dolar ödeme yapılması gerekti.
2006 tarihli suçlama belgelerinde sunucuların, anakartların ve kasaların ABD’den Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Dubai’de bulunan bir dağıtıcı üzerinden İranlı kullanıcılara gönderildiği anlatılıyordu. Supermicro, ekipmanın nihai varış noktası yaptırım uygulanan bir ülke olmasına rağmen lisans gerekmediğini söyleyerek ihracatçı beyanlarını yanlış düzenledi.
Mahkeme kayıtlarına göre şirketin stratejik satışlardan sorumlu kıdemli direktörü İran ambargosunu biliyordu ya da bilmesi için neden vardı. Supermicro suçlamalar konusunda uzlaşmaya gitti, şirket içinde bir ihracat kontrol programı başlattı ve aralarında şirkette kalmayı sürdüren yöneticilerin de bulunduğu bir liderlik kadrosuyla faaliyetlerine devam etti.
2006-2018 yılları arasında mali işlerden sorumlu üst düzey yönetici olan Howard Hideshima, İran dosyasındaki uzlaşmaları onayladı. Daha sonra şirketten ayrıldı. Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu, 2020’de muhasebe usulsüzlükleriyle ilgili suçlamalarda bulundu.
Liaw, Supermicro’nun Nasdaq’tan çıkarılmasına yol açan 2018 muhasebe skandalının ardından şirketten ayrıldı. 2021’de danışman olarak geri döndü, 2022’de yeniden tam zamanlı yönetici olarak görev aldı ve Aralık 2023’te yönetim kuruluna katıldı; böylece yeniden şirket gözetiminde söz sahibi oldu.
İran davasındaki ceza mütalaasında, diğer şirketleri benzer suçlardan caydırmak için verilen cezaların yeterli olduğu belirtilmişti. Yirmi yıl sonra yeni iddialar yine aracı bir ülkeyi ve gizlenen nihai varış noktasını içeriyor. Bu karşılaştırma, kısıtlamalara tabi satışların yüksek gelir getirebildiği durumlarda cezaların ve uyum programlarının ticari kararları değiştirip değiştirmediği sorusuna yeniden dikkat çekiyor.
Çin üniversitelerinin satın aldığı kısıtlamalara tabi çipler
Satın alma kayıtları, bir önceki yıl içinde kısıtlamalara tabi yapay zekâ çipleri içeren Supermicro sunucuları satın alan dört Çin üniversitesini ortaya koydu. Bu kurumlardan ikisinin Halk Kurtuluş Ordusu’yla doğrudan bağlantısı var.
Çin’in Millî Savunma Alanındaki Yedi Oğul üniversitesinden Beihang Üniversitesi, 16 Mart 2026 tarihli bir satın alma ilanına göre dört Nvidia A100 çipi içeren Supermicro sistemine dayalı bir makine öğrenimi iş istasyonu aldı. A100’lerin Çin’e satışı 2022’den beri kısıtlı.
Yedi Oğul grubunun bir başka üyesi olan Harbin Teknoloji Enstitüsü, Temmuz 2025 tarihli ilana göre sekiz A100 çipi içeren bir Supermicro sistemi satın aldı. Kurumun uydu, robotik ve füze programlarına katılımı belgelenmiş durumda.
Yedi Oğul üniversiteleri, Çin’in havacılık ve uzay, füze teknolojisi ve savunma araştırmalarında merkezi rol oynuyor. Hem Beihang hem de Harbin Teknoloji Enstitüsü, ABD’li tedarikçilerin bu alıcılara erişimini kısıtlamayı amaçlayan ABD ihracat kara listelerinde yer alıyor.
İhale belgeleri, askerî bağlantıları bulunan en az iki üniversitenin 2025’te benzer satın alma girişimlerinde bulunduğunu da gösteriyor. Bu işlemlerin tamamlanıp tamamlanmadığı belirsiz. Üniversitelerin satın alımları, savunma araştırmalarıyla bağlantılı kurumlar arasında kısıtlamalara tabi donanıma yönelik talebin kanıtı olarak yönlendirme iddialarına eşlik ediyor.
Georgetown Üniversitesi Güvenlik ve Gelişen Teknolojiler Merkezi’nde kıdemli veri araştırma analisti olan Jacob Feldgoise, gelişmiş yapay zekâ bilişiminin askerî açıdan kullanılabileceği birkaç alan belirledi: silah tasarımı ve testleri, askerî planlama ve lojistik, otonom silahlar ve gözetleme.
Çin’de savunma araştırmaları, askerî kuruluşlarla sivil üniversiteler arasındaki işbirliklerini giderek daha fazla içeriyor. ABD tasarımı çiplere erişim; otonom muharebe dronları ve donanma filolarının kestirimci bakımı gibi uygulamalar üzerindeki çalışmaları destekleyebilir. Bu uygulamalar, Çin’in yerli yarı iletken üretiminin henüz karşılayamadığı bilgi işlem kapasitesinden yararlanıyor.
Çin Komünist Partisi Özel Komitesi Başkanı John Moolenaar, çip kaçakçılığını yaygın bir güvenlik tehdidi olarak nitelendirdi. Yakın tarihli bir oturumda, Çinli şirketlerin yapay zekâ hedeflerini ilerletmek için satın alabildiklerini satın almaya, alamadıklarını ise çalmaya istekli olduğunu söyledi.
Moolenaar ayrıca, doğrudan çip kaçakçılığının yanı sıra Malezya’da milyarlarca dolarlık süper bilgi işlem tesisleri kuran ve bunlara uzaktan erişen şirketlere dikkat çekti. Dolayısıyla kaygı, Çin’e yapılan fiziksel sevkiyatların ötesine uzanıyor: Başka yerlerdeki bilgi işlem ekipmanları da Çin’den faaliyet gösteren kullanıcılara hizmet edebilir.
Çin’in gri pazarında fiyatlar keskin biçimde yükseldi
Liaw’ın tutuklanmasının ardından Nvidia B300 sunucularının Çin’in gri pazarındaki fiyatı neredeyse iki katına çıktı. Her sunucuda sekiz B300 GPU bulunuyor. Bu sunucular, eğitilmiş bir modelin yanıt ya da başka bir çıktı üretmek için kullanıldığı süreç olan yapay zekâ çıkarımı için en güçlü sistemler arasında yer alıyor.
Sektör kaynakları, Çin’deki fiyatı sunucu başına yaklaşık 7 milyon yuan, yani yaklaşık 1 milyon dolar olarak belirtiyor. ABD’de fiyat yaklaşık 550 bin dolar. Alıcılar, olağan doğrudan satış kanallarıyla elde edemedikleri kıt ekipman için yüksek fark ödüyordu.
İddianame öncesinde Çinli teknoloji şirketleri, kısıtlamalara tabi donanıma erişmek için büyük ölçüde Güneydoğu Asya üzerinden geçen güzergâhlara dayanıyordu. Dava bu güzergâhların ayrıntılarını ortaya çıkardı; yaptırım riskleri arttıkça aracılar ve lojistik sağlayıcılar faaliyetlerini kıstı.
Pekin, Huawei ürünleri dahil yerli alternatifler lehine Amerikan çiplerinin satın alınmasını caydırdı. Buna rağmen Nvidia ekipmanına talep güçlü kalıyor. Çinli yapay zekâ şirketleri böylece resmî tercihleri, bilgi işlem ihtiyaçlarını ve kısıtlamalara tabi sistemleri edinmenin risklerini dengelemek zorunda.
Morgan Stanley’nin araştırmasına göre Çin yapay zekâ modellerinin küresel belirteç kullanımındaki payı Mart 2026’da yüzde 32’ye çıktı; bir önceki yıl bu oran yüzde 5’ti. Bu rakamlar, payın altı kattan fazla arttığını gösteriyor. Belirteçler, yapay zekâ sistemlerinin işlediği metin birimleri olduğundan kullanımın artması bilgi işlem kapasitesine olan talebi de artırıyor.
MiniMax, Zhipu ve Alibaba’nın Qwen’i, Aralık 2025 ile Mart 2026 arasında belirteç kullanımının altı ila yedi kat arttığını bildirdi. Bu hızlı büyüme, yapay zekâ modellerini geniş ölçekte çalıştırabilen donanıma yönelik talebi yükseltti.
Bazı şirketler, kısıtlamalara tabi donanıma doğrudan sahip olmanın riskleri nedeniyle ekipman kiralamaya yöneldi. Bir yıl süreli sözleşmelerde kiralama bedeli aylık 190 bin yuana kadar çıkabiliyor. Arz daralırken bu, sürekli bir maliyet yaratıyor.
Trump yönetiminin, Nvidia’nın lisanslı Çin satışlarından elde ettiği gelirin yüzde 15’ini ABD hükümetiyle paylaşmasını şart koşması da işleri daha karmaşık hale getiriyor. H200 sevkiyatları, ilke olarak onaylanmış olmasına rağmen onay gecikmeleriyle karşılaştı; bu da alıcıları yasal tedarikin durumu konusunda belirsizlikte bıraktı.
Nvidia, yönlendirilmiş sistemleri desteklemediğini söylüyor ve sistemler karmaşıklaştıkça yasa dışı yönlendirmenin başarısızlığa davetiye çıkardığı uyarısında bulunuyor. En gelişmiş ürünlerine getirilen kısıtlamalara rağmen şirketin Çin yapay zekâ çipi sektöründeki payının yüzde 55 olduğu tahmin ediliyor.
Şirket incelemesi, davalar ve kaybedilen işler
Supermicro, yönetim kurulu üyeleri Scott Angel ve Tally Liu’nun öncülük ettiği bağımsız bir soruşturma başlattı. Şirket, Küresel Ticaret Uyumu Programı’nı incelemek üzere Munger, Tolles and Olson hukuk bürosu ile AlixPartners danışmanlık şirketini görevlendirdi.
Birden fazla toplu menkul kıymet davası, 30 Nisan 2024 ile 19 Mart 2026 arasındaki dönemi kapsıyor. Yatırımcılar, davada önerilen grubu temsil etmek üzere atanacak başdavacılar arasında yer almak için 26 Mayıs 2026’ya kadar başvurabilir.
Haberlere göre Oracle, nisan sonlarında 1,1 milyar ila 1,4 milyar dolar değerindeki 300 ila 400 adet Nvidia GB300 NVL72 sunucu rafı siparişini iptal etti. İptalin Adalet Bakanlığı davasına ilişkin belirsizlikten kaynaklandığı belirtiliyor.
Tedarik zinciri kaynakları, xAI’ın işlerini Dell ve Hewlett Packard Enterprise’a kaydırdığını ve Supermicro’nun elinde fazla B200 GPU stoku kaldığını da gösteriyor. Bildirilen bu değişiklikler, bir şirket ceza davasında sanık olarak gösterilmese bile bireyler hakkındaki bir davanın şirketin ticari ilişkilerini nasıl etkileyebileceğini ortaya koyuyor.
Hisse fiyatındaki düşüş, müşteri değişiklikleri ve davalar aynı anda çeşitli baskılar yaratıyor. Supermicro, yatırımcı ve müşterilerin şirketin maruz kaldığı risklere ilişkin kaygılarıyla uğraşırken iddia edilen plan sırasında kontrollerinin nasıl işlediğini de incelemek zorunda.
Yeni yasa tasarısı ve sanıkların karşı karşıya olduğu suçlamalar
ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi, Donanım Teknolojisi Kontrollerinde Çok Taraflı Uyum Yasası’nı (MATCH Act) Nisan 2026’da ilerletti. Tasarı, Hollanda ve Japonya dahil müttefiklerin yarı iletken üretim ekipmanlarına yönelik kısıtlamalarını ABD kurallarıyla uyumlu hale getirmesini gerektirecek.
Önerilen önlemler, ASML’nin Çin’e kalan satışlarını durduracak ve orada kurulu makinelerin servis hizmetini yasaklayacak. Böylece Supermicro davasının odağındaki sunucuların ötesine geçen politika yanıtı, Çin’in yerli çip üretme kapasitesini daha da kısıtlayacak.
Yasa tasarısı yarı iletken üretiminde kullanılan makinelerle ilgili; dava ise kısıtlamalara tabi işlemciler içeren, tamamlanmış sunucuları konu alıyor. Birlikte ele alındıklarında bu önlemler, aynı teknoloji tedarik zincirinin farklı aşamalarını hedefliyor: çip üretme kapasitesini ve hâlihazırda üretilmiş gelişmiş çiplere erişimi.
Liaw ve Sun, İhracat Kontrol Reformu Yasası’nı ihlal etmek için komplo kurmak dahil suçlamalarla karşı karşıya. Bu suçlama 20 yıla kadar hapis cezası öngörüyor. Sanıklar ayrıca kaçakçılık ve ABD’yi dolandırmak için komplo kurmakla da suçlanıyor. Suçlamaları kabul etmemeleriyle iddialar, itiraz konusu ceza suçlamaları olarak mahkemelerin önüne taşındı.
4 Mayıs 2026 itibarıyla dava, şirket incelemesi, yatırımcı davaları ve yasa girişimi giderek genişleyen bir yanıtın parçasıydı. Uygulamadaki zorluk; ihracat kurallarını siparişlerden sevk evraklarına, aracı şirketlerden depo denetimlerine ve nihai alıcılara kadar her aşamada etkili kılmak.
Davanın gelişimi
Olaylar, şirketin önceki mahkûmiyetini, iddia edilen yönlendirme dönemini ve mart ayındaki tutuklamalara verilen ticari yanıtı kapsıyor. Bazı tarihler, uyum denetimlerinin ve iş sonuçlarının ne zaman gündeme girdiğini gösteriyor.
- Eylül 2001-Mart 2003: Supermicro, Birleşik Arap Emirlikleri üzerinden İran’a bilgisayar ekipmanı ihraç etti; bu eylem 2006’daki suç kabulüne ve uzlaşmalara yol açtı.
- Aralık 2023: Daha önce danışman ve yönetici olarak şirkete dönen Liaw, Supermicro yönetim kuruluna yeniden katıldı.
- 2024-2026’nın başı: Savcılara göre kısıtlamalara tabi yapay zekâ sunucuları, iddia edilen Güneydoğu Asya yönlendirme ağı üzerinden taşındı.
- 2024’ün sonları: Supermicro’nun iç uyum ekibi denetim başlattı.
- Nisan 2025’in sonlarından Mayıs ortasına kadar: Sanıkların Çin’e 510 milyon dolarlık sunucu gönderdiği öne sürülüyor.
- Ağustos ve Aralık 2025: Denetimlerde sahte sunucular kullanıldığı iddia ediliyor. Sun’ın aralık ayındaki federal denetim sırasında Michael adını kullandığı öne sürülüyor.
- 19 Mart 2026: Liaw tutuklandı ve iddianame açıklandı.
- Nisan 2026: MATCH Act komitede ilerledi ve Oracle’ın siparişini nisan sonlarında iptal ettiği bildirildi.
- 26 Mayıs 2026: Yatırımcıların menkul kıymet davasında başdavacı olmak için başvurabileceği son gün.
2006’daki dava ile güncel iddiaların ortak noktası yöntem: Ekipman, nihai varış noktası gizlenerek başka bir ülkeden geçirildi. Günümüzdeki dava ise çok daha büyük meblağları, gelişmiş yapay zekâ işlemcilerini ve hem şirket hem de devlet denetimlerinde aldatma iddialarını içeriyor.
Öne Çıkan Noktalar
- Savcılar, Liaw, Chang ve Sun’ın 2024 ile 2026’nın başı arasında tahminen 2,5 milyar dolarlık, kısıtlamalara tabi yapay zekâ sunucusunun Çin’e yönlendirilmesine yardım ettiğini öne sürüyor.
- Liaw ve Sun suçlamaları kabul etmedi. Chang firari durumda; Supermicro ise sanık olarak gösterilmedi.
- İddia edilen planda Güneydoğu Asyalı bir aracı, sahte evraklar ve seri numarası etiketleri aktarılmış sahte sunucular kullanıldı.
- Çin üniversitelerinin satın alma kayıtlarında, Beihang Üniversitesi ve Harbin Teknoloji Enstitüsü’nde kısıtlamalara tabi A100 çipleri içeren Supermicro sistemleri yer alıyor.
- Supermicro, 2006’da Dubai’deki bir dağıtıcı üzerinden İran’a yasa dışı ihracat yaptığını kabul etmişti.
- İddianamenin ardından Supermicro hisseleri yüzde 33 gerilerken Nvidia B300 sunucularının Çin’deki gri pazar fiyatı neredeyse iki katına çıktı.
- Şirket bağımsız bir inceleme başlattı, menkul kıymet davalarıyla karşı karşıya ve önemli müşterilerden iş kaybettiği bildiriliyor.
- MATCH Act nisanda ilerledi; yatırımcıların başdavacı olmak için başvurabileceği son tarih 26 Mayıs.






