Malezya'nın Plastik Paradoksu: Geri Dönüşümcüler Neden Hâlâ Yurt Dışından Atığa İhtiyaç Duyuyor?

13 dakikalık okuma
Malezya'nın Plastik Paradoksu: Geri Dönüşümcüler Neden Hâlâ Yurt Dışından Atığa İhtiyaç Duyuyor?

Reçine Kıtlığı, İthal Atığa Yeni Bir Değer Kazandırıyor

Birleşmiş Milletler Mal Ticareti İstatistikleri Veritabanı'na göre Malezya, 2025'te 162 milyon dolar değerinde yaklaşık 460.000 ton plastik hurdası ithal ederek Hollanda ve ABD'nin ardından dünyanın üçüncü büyük ithalatçısı oldu. Malezya, ülkenin başka ülkelerin çöpleri için bir varış noktasına dönüşmesini önlemek amacıyla denetimleri sıkılaştırırken, bu ithalatın değeri son on yılda üçe katlandı.

İçindekiler
  1. Reçine Kıtlığı, İthal Atığa Yeni Bir Değer Kazandırıyor
  2. Yüksek Petrol Maliyetleri Üreticilerin Tercihlerini Değiştiriyor
  3. Yerel Atık Neden Fabrikaların Talebini Karşılamıyor?
  4. Geri Dönüştürülmüş Plastiğin Sınırları Var
  5. Çin'in Yasağı Atık Ticaretinin Yönünü Değiştirdi
  6. Malezya İthalat Denetimlerini Nasıl Sıkılaştırdı?
  7. Önerilen İthalat Molası Sektörün Tepkisiyle Karşılaştı
  8. Kirliliğin Bedelini Atığın Ulaştığı Topluluklar Ödüyor
  9. Komşu Ülkelerdeki Yasaklar Malezya Üzerindeki Baskıyı Artırıyor
  10. Bugünkü Ticareti Şekillendiren Kararlar
  11. Üreticiler Yerli Tedarikin Oluşturulmasına Katkı Sağlayabilir mi?
  12. Öne Çıkanlar

28 Nisan 2026 itibarıyla Orta Doğu'daki aksaklıklar bu çelişkiye aciliyet kazandırıyor. ABD ve İsrail'in şubat sonlarında İran'a hava saldırıları düzenlemesinden bu yana kesintiye uğrayan petrol akışı, ham petrolden doğrudan üretilen bir malzeme olan işlenmemiş plastik reçinesi arzını daralttı. Malezyalı üreticiler geri dönüştürülmüş alternatiflere yönelirken, geri dönüşümcüler ithal atığa büyük ölçüde bağımlı olmaya devam ediyor.

Nisan ayının başlarında, bulutlu bir gökyüzü altında Selangor eyaletinin Kapar bölgesindeki Sannanda Rika tesisinde çalışanlar, atık plastik ambalajları kırma makinelerine besliyordu. Genel Müdür G. Aushal, işlem sırasında ortaya çıkan malzemeyi şöyle tanımladı:

düşük yoğunluklu polietilen (LDPE) için sıcak 'patlamış mısır'

LDPE, şirketin endüstriyel ambalaj, branda ve tarımsal damla sulama bandı için temel malzemelere dönüştürdüğü bir plastik türüdür. Sannanda Rika, başta Avrupa Birliği ve Japonya'dan temin ettiği atık plastikleri kullanarak ayda 500 tona kadar LDPE malzemesi üretiyor.

Aushal, plastik tedarikinde sıkıntı yaşayan Singapurlu bir müşterinin geri dönüştürülmüş reçine talebini keskin biçimde artırdığını söyledi:

Singapur merkezli bir müşteri plastik tedarik edemeyince, daha önce ayda bir kez istediği miktar yerine haftada üç adede kadar 40 fitlik konteyner geri dönüştürülmüş plastik reçine göndermemi istedi,

Her konteyner 27 ila 28 ton yük taşıyor. Ayda üç konteynerden haftada üç konteynere çıkılması, siparişin ölçeğinin ne kadar değiştiğini ve yeni plastik kıtlığının atıklardan geri kazanılan malzemeye talebi ne kadar hızlı artırabildiğini gösteriyor.

Reklam

Yüksek Petrol Maliyetleri Üreticilerin Tercihlerini Değiştiriyor

Malezya Plastik Geri Dönüşümcüler Birliği Başkan Yardımcısı Will Low, askerî tırmanışın başlamasından bu yana geri dönüştürülmüş malzemelere talebin yüzde 20 ila 30 arttığını tahmin ediyor. İşlenmemiş malzemelerin fiyatları ise yüzde 50 ila 60'tan fazla yükseldi.

Low, fiyat artışlarının üreticilerin zaten değerlendirmekte olduğu kararları hızlandırdığını söyledi:

Bazı üreticilerin ürünlerindeki geri dönüştürülmüş malzeme oranını artırma planlarını öne çekmesinin nedeni bu,

Geri dönüştürülmüş reçine genellikle işlenmemiş alternatiflerden yüzde 10 ila 20 daha ucuz. Petrol piyasalarındaki oynaklık ve tedarik kesintileri sürerken bu fiyat avantajı, ürünlerinin elverdiği ölçüde üreticilere geri dönüştürülmüş malzeme kullanmaları için bir neden daha sunuyor.

Maliye Bakan Yardımcısı Liew Chin Tong, 12 Nisan tarihli blog yazısında ithal işlenmemiş reçinedeki kıtlığın Malezya'nın yerli plastik geri dönüşüm sektörünü büyütmek için ideal bir fırsat yarattığını savundu. Ancak bu fırsat, geri dönüşümcülerin yerel olarak toplanan ya da yurt dışından satın alınan yeterli miktarda kullanılabilir atık bulmasına bağlı.

Yerel Atık Neden Fabrikaların Talebini Karşılamıyor?

Malezya yılda bir milyon tondan fazla plastik atık üretiyor, ancak yurt içindeki üretiminin yalnızca yüzde 10'unu geri dönüştürüyor. Fabrikalar düzenli biçimde ayrıştırılmış ve yeterince temiz malzemeye ihtiyaç duyarken, evlerden gelen plastiklerin büyük bölümü başka çöplerle karışık durumda.

Monash Üniversitesi Malezya Kampüsü'nden Doçent Saman Ilankoon, ithal malzemenin geri dönüşümcülere neden cazip geldiğini şöyle açıkladı:

Homojen ithal plastik kaynakları, yüksek değerli reçine üretmek ve sürdürülebilir kâr marjları elde etmek için daha kaliteli hammadde sunuyor,

Homojen hammadde, aynı tür plastikten oluşan ve öngörülebilir bir ürüne dönüştürülmesi daha kolay olan tedarik anlamına geliyor. Ilankoon'un araştırması, Malezya'da evsel atıkların atıldıkları yerde gerektiği gibi ayrıştırılmadığını gösteriyor. Ilankoon, bunun:

yerel sektör için yeterli miktarda, kaliteli ve kirlenmemiş hammadde sağlamadığını

söyledi.

Aushal'ın şirketi hammadde ihtiyacının yüzde 70 ila 80'ini ithalatla karşılıyor, geri kalanını ise yerel kaynaklardan temin ediyor. İthal tedarik, düzenli olarak endüstriyel üretim sırasında ortaya çıkan atıklardan sağlanıyor. Yerel tedarik ise çoğunlukla tüketici kullanımının ardından atılan plastiklerden oluşuyor; bunlar sıklıkla kirlenmiş oluyor ve kapsamlı işlem gerektiriyor.

Reklam

Malezya Plastik Üreticileri Birliği Başkanı Cheah Chee Choon, önerilen ithalat kısıtlamalarına karşı çıkarken mart ayında aynı ekonomik gerekçeyi dile getirdi. İthal plastik atığın daha pahalı olduğunu, ancak yerel alternatiflerden daha yüksek kalite standartlarını karşıladığını söyledi. Bir geri dönüşümcü için, daha az malzemenin temizlenmesi ya da elenmesi gerekiyorsa daha pahalı bir sevkiyat yine de cazip olabilir.

Geri Dönüştürülmüş Plastiğin Sınırları Var

Üreticiler birliğinin Johor şubesi Başkanı Mike Tan, yüksek hassasiyet gerektiren elektronik bileşenler ve tıbbi cihazlarda üstün ısı direnci ve yalıtım özellikleri nedeniyle işlenmemiş reçine kullanılması gerektiğini söyledi. Bu gereklilikler, üreticilerin malzeme değiştirerek kıtlığa ne ölçüde yanıt verebileceğini sınırlıyor.

Yalnızca Chia adıyla tanıtılan sektörün deneyimli isimlerinden biri, geri dönüşümün plastiğin dayanıklılığını azalttığını söyledi. Chia'ya göre geri dönüştürülmüş reçine ev ürünleri için uygun olsa da dayanıklılığın kritik olduğu otomotiv uygulamalarında kullanılamıyor.

Bu nedenle Malezya'da geri dönüştürülmüş malzemeye yönelik artan talep, işlenmemiş reçineye yönelik devam eden taleple yan yana bulunuyor. Ambalaj üreten bir fabrikanın seçenekleri, tıbbi cihaz ya da dayanıklı otomotiv bileşenleri üreten bir fabrikadan farklı olabilir. Kıtlık, geri dönüştürülmüş plastiğin değerini artırırken her ürünün kendine özgü teknik gerekliliklerini ortadan kaldırmıyor.

Çin'in Yasağı Atık Ticaretinin Yönünü Değiştirdi

Çin, hızlı sanayileşme döneminde üretime hammadde sağlamak amacıyla onlarca yıl boyunca dünyadaki plastik atığın neredeyse yarısını kabul etti. Pekin'in Ulusal Kılıç politikası 2018'de bu ticareti değiştirdi ve 24 katı atık kategorisinin ithalatını yasakladı. Çin'in plastik atık ithalatı bir yıl içinde yüzde 95'ten fazla azaldı.

Zengin ülkelerdeki ihracatçılar sevkiyatlarını, çevre mevzuatının uygulanmasının daha zayıf olduğu Güneydoğu Asya ülkelerine yönlendirdi. Malezya'nın yerleşik limanları ve üretim kapasitesi, ülkenin başlıca varış noktalarından biri hâline gelmesine katkıda bulundu.

Greenpeace Güneydoğu Asya verilerine göre ASEAN ülkelerinin plastik atık ithalatı 2016 ile 2018 arasında yüzde 171 artarak 837.000 tondan 2,266 milyon tona çıktı. Bunun çevresel sonuçları üzerine dönemin Çevre Bakanı Yeo Bee Yin, 2019'da Malezya'nın dünyanın çöplüğü olmayacağını taahhüt etti ve yasa dışı sevkiyatların menşe ülkelerine geri gönderileceğini açıkladı.

Reklam

Avrupa, dünyada ticareti yapılan plastik atığın yaklaşık yüzde 80'ini ihraç ediyor. Eurostat verilerine göre AB'nin Malezya'ya plastik atık ihracatı, 2023'te 2022'ye kıyasla yüzde 35 arttı.

The Last Beach Cleanup'ın kurucusu ve mühendis Jan Dell, AB'nin Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) dışındaki ülkelere plastik atık ihracatını yasaklayacak ve 2026 ortasında yürürlüğe girmesi planlanan kararını şöyle nitelendirdi:

bir itiraf

Dell, bu ihracatın:

zararlı ve etik dışı olduğunu

söyledi. Ayrıca, yürürlük tarihinden önce sevkiyatlarını artırdığı için birliği eleştirdi:

şu anda Asya'ya gönderdikleri plastik çöp miktarını büyük ölçüde artırıyorlar

Tehlikeli atıkların uluslararası dolaşımını düzenleyen Basel Sözleşmesi'nin kapsamı 2021'de plastik atıkları da içerecek şekilde genişletildi. Sözleşmeye taraf olan ve olmayan ülkeler arasındaki ayrım, Malezya'nın ABD atıklarına yönelik kısıtlamalarının yasal dayanağını oluşturuyor.

Malezya İthalat Denetimlerini Nasıl Sıkılaştırdı?

Malezya, en başta ABD olmak üzere Basel Sözleşmesi'ni onaylamamış ülkelerden plastik atık ithalatını, ulusal standart kurumu SIRIM Berhad'ın temmuz 2025'te uygulamaya koyduğu değiştirilmiş gümrük düzenlemeleri kapsamında yasakladı.

Yasak, Los Angeles'tan gelen ve atık yerine yanlış biçimde ham madde olarak etiketlenmiş 100'den fazla konteynere el konulmasının ardından geldi. Çevre Bakanı Nik Nazmi şöyle dedi:

Malezya'nın dünyanın çöp kutusu olmasını istemiyoruz.

Düzenlemeler diğer tedarikçiler için de koşulları sıkılaştırdı. Bu ticarette kullanılan gümrük sınıflandırması HS 3915 kodu kapsamındaki tüm plastik hurda ithalatları için önceden onay alınması ve sevkiyat öncesinde menşe ülkede denetim yapılması gerekiyor.

Polimerlerin saflık oranının en az yüzde 99,5 olması şart. Sevkiyatlarda ahşap, kâğıt veya metal gibi kirleticilerin oranı yüzde 2'yi aşamıyor; gıda, yağ ve elektronik atıklara ise hiç tolerans gösterilmiyor.

Hong Kong merkezli geri dönüşüm şirketi Fukutomi'nin CEO'su Steve Wong, piyasanın gerekliliklere uyum sürecini şöyle tanımladı:

neredeyse tamamen durma noktasına geldi

Wong, sektör temsilcileriyle paylaşılan haziran tarihli bir e-postada, yeni sisteme ilişkin belirsizliğin etkisini şöyle anlattı:

Hurda stokları limanlarda ve depolama alanlarında birikirken, Malezya'nın yeni sisteminin uygulanmasında tanınacak esneklik ya da takvime ilişkin henüz net bir yönlendirme bulunmaması, ithal plastik atık piyasasını fiilen dondurdu,

Reklam

Önerilen İthalat Molası Sektörün Tepkisiyle Karşılaştı

Görevden ayrılan Malezya Yolsuzlukla Mücadele Komisyonu Başkanı Azam Baki, ekonomik ve çevresel etkilerini değerlendirmek amacıyla nisan ayında plastik ve elektronik atık ithalatına altı aylık ara verilmesini önerdi. Daha iyi bir yerel atık yönetiminin ithal plastik ihtiyacını ortadan kaldırabileceğini savundu.

Azam şöyle dedi:

Bana sorarsanız, plastik atık ithal etmeye hiç gerek olmayabilir,

Öneri, temmuz 2025'te yürürlüğe konan kısıtlamalardan daha ileri gidecek. Moratoryum, yetkililere ticareti incelemeleri için zaman tanıyan geçici bir duraklama anlamına geliyor. Böyle bir duraklamanın başlangıç tarihi açıklanmadı.

Sektör temsilcileri, Malezya'nın yurt içindeki toplama ve işleme sistemlerinin yetersiz kaldığını savunuyor. Greenpeace Malezya'dan Hema Sulakshana, hükümetin ithalata izin vermeyi sürdürmesinin ekonomik gerekçelerini kabul etti:

Malezya hükümeti ekonomik nedenlerle ve yerel geri dönüşüm sektörünün talebi doğrultusunda plastik atık ithalatına izin vermeyi sürdürüyor,

Hema ayrıca ithal edilen malzemenin büyük bölümünün kirli olduğunu veya geri dönüştürülemediğini ve sonunda çöp depolama sahalarına ya da yakma tesislerine ulaştığını söyledi. Tartışmanın odağında, fabrikaların kullanılabilir reçineye dönüştürebildiği atıkla, çevredeki topluluklara bertaraf maliyeti yükleyen atık arasındaki fark bulunuyor.

Kirliliğin Bedelini Atığın Ulaştığı Topluluklar Ödüyor

Çevresel adalet savunucuları bu ticareti, ilk kez 1989'daki Basel Sözleşmesi müzakerelerinde ortaya atılan bir terimle, atık sömürgeciliği olarak tanımlıyor. Terim, çevresel maliyetlerin tüketim bakımından zengin ülkelerden atıklarını kabul eden daha yoksul ülkelere aktarılmasını ifade ediyor.

Çevresel Soruşturmalar Ajansı'nın (EIA) hukuk ve politika uzmanı Amy Youngman, bu uygulamayı şöyle tanımladı:

Küresel Kuzey'deki aşırı tüketimin çevresel ve toplumsal maliyetlerinin Küresel Güney'e yüklendiği bir tür atık sömürgeciliği.

EIA, Malezya'nın 2021 ile 2023 arasında yılda ortalama 1,4 milyar kilogram plastik atık ithal ettiğini tahmin ediyor. Birleşmiş Milletler ticaret veritabanı ise daha sonraki bir dönemi kapsayan 2025 yılı için yaklaşık 460.000 tonluk bir miktar kaydediyor.

Geri dönüşüm tesislerinin yakınında yaşayanlar, uygunsuz atık yakımıyla bağlantılı solunum sorunları ve başka hastalıklar bildirdi. Uluslararası Kirleticileri Ortadan Kaldırma Ağı'nın araştırmasında, plastik işleme tesislerinin yakınında serbestçe dolaşan tavukların yumurtalarında tehlikeli derecede yüksek dioksin yoğunlukları bulundu. Bazı yerlerde bu düzeyler Avrupa gıda güvenliği standartlarının 70 katını aştı.

Reklam

Dioksine maruz kalmak kalp ve damar hastalıkları, kanser, diyabet ve endometriozla ilişkilendiriliyor. Bulgular, ticaretin sanayi açısından değerinin yanı sıra toplum sağlığına yüklediği maliyetleri de gözler önüne seriyor.

EIA'nın kıdemli okyanus kampanyacısı Lauren Weir, uygun olmayan sevkiyatların yarattığı riskleri şöyle açıkladı:

Özellikle iyi ayrıştırılmamış ya da kirlenmiş ithal plastik atıkların yanlış işlenmesi, yakılması, dökülmesi veya güvenli olmayan biçimde işlenmesi daha olasıdır; bu da yerel topluluklar için ciddi kirlilik riskleri doğurur.

Weir, ithal atığın yerel sistemleri doldurup piyasadaki fiyatları aşağı çekerek yurt içindeki geri dönüşümü de sekteye uğratabileceğini söyledi. Fabrikaların ithal tedariki tercih etmesi, yerel olarak toplanan plastiğin alıcı bulmasını zorlaştırabiliyor.

Basel Eylem Ağı'nın kurucusu Jim Puckett, Malezya'nın Amerikan plastik atıklarına getirdiği yasağı memnuniyetle karşıladı, ancak tüccarların kurallardaki boşlukları aradığı uyarısında bulundu. Basel Sözleşmesi denetimlerini aşmak için sevkiyatların yanlış etiketlenmesini şöyle anlattı:

Yanlış beyan edilen çok sayıda sevkiyat, atık olarak etiketlenmek yerine 'plastik pelet' ya da başka mal kodlarıyla gönderiliyor,

Komşu Ülkelerdeki Yasaklar Malezya Üzerindeki Baskıyı Artırıyor

Endonezya, 1 Ocak 2025'te plastik hurda ithalatına tamamen yasak getirdi. Tayland da aynı ay benzer yasakları yürürlüğe koydu; Vietnam ise 2026'nın ilerleyen aylarında aynı adımı atacağını açıkladı. Bu değişiklikler, ihracatçı ve işletmecilerin giderek daha fazla Malezya'ya yönelmesi ihtimaline ilişkin kaygıları artırıyor.

Basel Eylem Ağı'nda Malezyalı kampanyacı Wong Pui Yi şu uyarıda bulundu:

Bütün bu işletmeciler Malezya'ya gelip taşınacak.

Ülkenin neden hâlâ cazip olduğunu düşündüğünü şöyle açıkladı:

Çünkü plastik atık getirmenin hâlâ en kolay olduğu ülkelerden biriyiz ve denetim zayıf.

Endonezya'nın deneyimi, yasağı uygulamanın güçlüğünü gösteriyor. Yerel savunucular, atığın hurda plastik yerine endüstriyel ham madde olarak beyan edilmesiyle yanlış sınıflandırma yoluyla ithalatın sürdüğünü söylüyor.

Ecoton'dan Dr. Daru Setyorini, kirletici oranı sınırının yüzde 2 olmasına rağmen:

bazı ithalatlarda kirlenme oranının yüzde 30'a kadar çıktığını gördük

dedi.

Bildirilen bu oran, belirtilen sınırın 15 katı. Bu durum, yerel savunucuların ithalat gereklilikleriyle sevkiyatların içeriği arasında tespit ettiği farkın boyutunu gösteriyor.

Reklam

Nexus3 Vakfı'ndan Yuyun Ismawati, hazırlık için yeterli zaman bırakmayan Endonezya'nın ani uygulamasını Tayland'ın yaklaşımıyla karşılaştırdı. Tayland'ın:

bunun üzerinde yıllarca çalıştığını

söyledi.

Dell, yasakların koordineli bir adım atılmadığında kirliliği bir ülkeden diğerine taşıyabileceği uyarısında bulundu. Şöyle dedi:

Amaç, ülkelerin kapıyı birer birer kapatması,

ve ekledi:

Ülkeler çöplerini ihraç etmeyi bırakmalı.

Bugünkü Ticareti Şekillendiren Kararlar

Malezya'daki mevcut tartışma, uluslararası kurallarda ve ulusal ithalat politikalarında yıllar içinde yaşanan değişikliklerin ardından geldi. Önemli tarihler, atık plastiğin varış noktalarının ne kadar hızlı değiştiğini gösteriyor:

  • 1989: Basel Sözleşmesi müzakereleri sırasında atık sömürgeciliği terimi ortaya çıktı.
  • 2016-2018: ASEAN ülkelerinin plastik atık ithalatı 837.000 tondan 2,266 milyon tona yükseldi.
  • 2018: Çin'in Ulusal Kılıç politikası 24 katı atık kategorisini yasakladı; bir yıl içinde plastik atık ithalatı yüzde 95'ten fazla düştü.
  • 2019: Yeo Bee Yin, yasa dışı atık sevkiyatlarının Malezya'dan menşe ülkelerine geri gönderileceğini taahhüt etti.
  • 2021: Basel Sözleşmesi'nin kapsamı plastik atıkları da içerecek şekilde genişletildi.
  • Ocak 2025: Endonezya ve Tayland plastik hurda ithalatına yasak getirdi.
  • Temmuz 2025: Malezya, Basel Sözleşmesi'ne taraf olmayan ülkelerden ithalatı kısıtladı; daha sıkı onay ve denetim şartları getirdi.
  • Şubat 2026'nın sonları: ABD ve İsrail'in İran'a hava saldırıları başladı; ardından petrol akışı aksadı ve geri dönüştürülmüş reçine talebi arttı.
  • Nisan 2026: Azam altı aylık ithalat moratoryumu önerirken, Liew 12 Nisan tarihli blog yazısında yerli geri dönüşümün genişletilmesi çağrısı yaptı.
  • 2026 ortası: AB'nin OECD dışındaki ülkelere plastik atık ihracatı yasağının yürürlüğe girmesi planlanıyor.
  • 2030: Malezya'nın yol haritası, ambalajlarda yüzde 15 geri dönüştürülmüş içerik hedefliyor.

Vietnam'ın bu yılın ilerleyen aylarında uygulamaya koyacağını açıkladığı yasak, bölgedeki tüccarları bekleyen bir başka değişiklik. Malezya ise sektörünün acil ihtiyaçları ile yabancı atıkları kabul etmenin maliyetlerini tartıyor.

Üreticiler Yerli Tedarikin Oluşturulmasına Katkı Sağlayabilir mi?

Malezya Plastik Sürdürülebilirliği Yol Haritası, ambalajlardaki geri dönüştürülmüş içerik oranını 2023'teki yüzde 10'dan 2030'a kadar yüzde 15'e çıkarmayı hedefliyor. Bu, beş yüzde puanlık bir artış; başka bir deyişle önceki oranın yarısı kadar bir yükseliş demek.

İskân ve Yerel Yönetimler Bakanlığı, üreticilerin plastik, kâğıt, metal, kullanılmış içecek kartonları ve camdaki geri dönüştürülmüş içerik oranını 2030'a kadar bildirmelerini zorunlu kılmayı planlıyor. Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu çerçevesi, ürünlerin tüketiciler tarafından atıldıktan sonraki aşamalar da dâhil olmak üzere tüm yaşam döngülerinden üreticileri sorumlu tutacak.

Reklam

Çerçeve, atık oluşumunu azaltmayı ve yerli toplama ve geri dönüşüm altyapısına yatırımı teşvik etmeyi amaçlıyor. Kullanımın ardından atılmak yerine malzemelerin yeniden üretime kazandırıldığı döngüsel ekonomiye geçişin bir parçasını oluşturuyor.

Low, geri dönüştürülmüş reçineye olan talebin sürdürülebilmesi için Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu'nun uygulanmasının kritik önem taşıdığını söyledi. Bu çerçevenin başarısı, yerel hammaddenin ithal tedarik karşısında rekabet gücünü bugün düşüren yetersiz evsel atık ayrıştırma sorununu çözmeye bağlı.

Liew, Malezya'nın ASEAN dönem başkanlığını üstlenmesi kapsamında bölgesel ve küresel düzeyde atık kaçakçılığıyla mücadele etme sözü verdi ve yasa dışı ihracatı sınırlama çabalarına Avrupa ve Kuzey Amerika ülkelerinin öncülük etmesi çağrısında bulundu. Malezya ayrıca Küresel Plastik Anlaşması müzakerelerine katılıyor. İthalatı düzenleme deneyimi, ülkeye uluslararası standartların şekillendirilmesinde potansiyel bir rol kazandırıyor.

Malezya üzerindeki acil baskılar farklı yönlere işaret ediyor. İran'daki çatışma üreticileri daha fazla geri dönüştürülmüş malzeme kullanmaya yöneltirken, Temmuz 2025'te getirilen kısıtlamalar geri dönüşümcülerin yararlandığı ithalat kanallarını daralttı. Daha temiz ve güvenilir bir yerli tedarik oluşturmak, her iki baskının temelindeki soruna çözüm getirebilir: bol miktarda bulunan yerel atık, çoğu zaman fabrikalara kullanılabilir durumda ulaşmıyor.

Öne Çıkanlar

  • Malezya, 2025'te 162 milyon dolar değerinde yaklaşık 460.000 ton plastik hurdası ithal ederek küresel sıralamada üçüncü oldu.
  • İran'daki çatışma geri dönüştürülmüş malzemelere talebi yüzde 20 ila 30 artırırken, işlenmemiş malzemelerin fiyatları yüzde 50 ila 60'tan fazla yükseldi.
  • Malezya yılda bir milyon tondan fazla plastik atık üretiyor, ancak yurt içindeki üretiminin yalnızca yüzde 10'unu geri dönüştürüyor.
  • Temmuz 2025'te yürürlüğe giren kurallar, Basel Sözleşmesi'ne taraf olmayan ülkelerden ithalatı yasaklıyor; önceden onay, denetim ve sıkı saflık standartları getiriyor.
  • Azam Baki, plastik ve elektronik atık ithalatının altı ay süreyle durdurulmasını önerdi.
  • Çevre örgütleri kirli sevkiyatlara, güvenli olmayan işlemlere ve halk sağlığı maliyetlerine dikkat çekerken, geri dönüşümcüler ithalatın daha temiz ve düzenli malzeme sağladığını savunuyor.
  • Endonezya ve Tayland, Ocak 2025'te plastik hurda ithalatını yasakladı; Vietnam da 2026'nın ilerleyen aylarında aynı adımı atmayı planlıyor.
  • Malezya, üretici sorumluluğu önlemleri ve yerel atık toplamanın iyileştirilmesinin yanı sıra, 2030'a kadar ambalajlarda yüzde 15 geri dönüştürülmüş içerik hedefliyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir