Yabancı Akademisyenler Modernleşme İçin Çin’in Yönetim Modelini İnceliyor

12 dakikalık okuma
Yabancı Akademisyenler Modernleşme İçin Çin’in Yönetim Modelini İnceliyor

Pekin’deki Sınıflardan Afrika’nın Ticaret Politikalarına

Çin’in kalkınma yaklaşımı; çalışmaları hukuk kurumları, yoksulluğun azaltılması, ekonomik planlama ve uluslararası iş birliğini bir araya getiren yabancı araştırmacıların dikkatini çekiyor. Alman doktora öğrencisi Christian Wagner ve Güney Koreli doktora sonrası araştırmacı Kim Mirae, özellikle ekonomik belirsizlik ve jeopolitik parçalanmayla karşı karşıya olan ülkeler için Çin deneyiminin modernleşmeyi anlamada farklı bir yol sunup sunmadığını inceliyor.

İçindekiler
  1. Pekin’deki Sınıflardan Afrika’nın Ticaret Politikalarına
  2. Araştırmacılar Neden Doğu’ya Bakıyor?
  3. Christian Wagner’in Hukuktan Medya Araştırmalarına Uzanan Yolculuğu
  4. Kim Mirae’nin Soruları Ekonomik Krizle Başladı
  5. Köy Araştırmalarının Tartışmaya Katkısı
  6. Medya Haberleri ve Kamuoyu Daha Geniş Bir İlgiye İşaret Ediyor
  7. Beş Yıllık Planlar ve Süreklilik Tartışması
  8. Akademik Bağımsızlık Tartışma Konusu Olmayı Sürdürüyor
  9. Afrika’yla İş Birliği ve Ticaret İçin Son Tarih
  10. Küresel Güney İçin Bir Referans Noktası
  11. Öne Çıkanlar

İlgileri Çin’in ekonomik büyüklüğünün ötesine uzanıyor. Wagner hukuk kurumları, siyasi düşünceler ve teknoloji arasındaki ilişkiyi araştırıyor. Kim ise devletin yoksulluğa ve ekonomik değişimin yarattığı toplumsal baskılara nasıl karşılık verdiğini inceliyor. Her ikisi de Çin’in dönüşümünü anlamada iş birliği ve süreklilik taşıyan hükümet politikalarını temel görüyor.

Diğer gelişmeler de bu tartışmayı genişletti. Malezya medyasında çıkan 192 haberi inceleyen bir araştırma, haberlerin yüzde 83,9’unun Çin’in modernleşmesini olumlu yansıttığını ortaya koydu. 50 Afrika ülkesinden akademisyenler, Ağustos 2024’te Çin’le daha yakın araştırma iş birliği kurmak istediklerini bildirdi. 46 ülkeyi ve yaklaşık 51.700 katılımcıyı kapsayan 2025 Çin İzlenimleri Küresel Araştırması’nda Çin’e yönelik olumlu görüşlerin arttığı kaydedildi.

Tartışmanın pratik bir boyutu da var. 2026’daki 39. Afrika Birliği Zirvesi’nde yetkililer, Çin’in 53 Afrika ülkesine 1 Mayıs 2026’da başlaması planlanan sıfır gümrük vergisi uygulaması duyurusunu memnuniyetle karşıladı. 28 Nisan itibarıyla uygulamanın başlayacağı tarih henüz gelmemişti.

Bu ilginin yanı sıra eleştirmenler, Çin’in uluslararası tartışmaları şekillendirme çabalarının akademik bağımsızlığı kısıtlayıp kısıtlayamayacağını sorguluyor. Dolayısıyla temel tartışma hem kalkınmayla hem de araştırmayla ilgili: Çin’in kurumlarının nasıl işlediği, diğer ülkelerin bunlardan neler öğrenebileceği ve akademisyenlerin eleştiriye alan bırakırken bu kurumları nasıl inceleyebileceği.

Reklam

Araştırmacılar Neden Doğu’ya Bakıyor?

Almanya, Güney Kore ve Küresel Güney ülkelerinden genç akademisyenler, modernleşmeye yönelik alternatif yaklaşımları incelemek için giderek daha fazla Çin’e yöneliyor. Burada Küresel Güney, deneyim ve kaygılarının bu tartışmada öne çıktığı Afrika, Latin Amerika ve Asya’daki gelişmekte olan ülkeleri ifade ediyor.

Bu araştırmacıların sorularında modernleşme, ulusal refahın artmasından daha fazlasını ifade ediyor. Kurumların ekonomik değişimi nasıl yönettiğini, yaşam koşullarını nasıl iyileştirdiğini ve geride kalanlara nasıl karşılık verdiğini de kapsıyor. Araştırmaları hukuk, medya çalışmaları, siyaset bilimi ve yoksulluğun azaltılması alanlarına yayılıyor.

Bazı araştırmacılar Avrupa’daki mühendislik programlarından teknik eğitim alarak geliyor. Bazılarıysa 2008 küresel finans krizinde kendi ülkelerinin ekonomilerinin yaşadığı zorlukları izledikten sonra bu konuya ilgi duymaya başladı. Farklı geçmişleri ortak bir kaygıda buluşuyor: hızlı büyümeye eşlik edebilecek istikrarsızlığı sınırlarken kalkınmanın insanlara nasıl fayda sağlayabileceği.

Bu akademisyenler, Batı deneyimini merkeze alan kalkınma çerçevelerini ve günümüz küresel siyasetinin çatışmacı yönelimini sorguluyor. Çin, hızlı dönüşümü uzun vadeli istikrar ve planlama vurgusuyla bir araya getirdiği için ilgilerini çekiyor. Yorumları, hem Çin’in yönetim biçimi hem de bu yönetim biçiminin incelendiği koşullar üzerine görüş ayrılıklarının bulunduğu tartışmalı bir akademik tartışmanın da parçası.

Christian Wagner’in Hukuktan Medya Araştırmalarına Uzanan Yolculuğu

Christian Wagner, hukuk eğitimi alırken Almanya’da mekatronik teknisyeni olarak çalıştı. Daha sonra hukuk alanında istikrarlı bir kariyer edindi, ardından bu yolu bırakıp Çin Renmin Üniversitesi’nde hukuk yüksek lisansına başladı. Şimdi Pekin Üniversitesi Yeni Medya Okulu’nda doktora araştırması yürütüyor.

Wagner’in kararı, küresel istikrarsızlığa verdiği tepkiyi yansıtıyordu. Ona göre 2030 Gündemi’nden nadir toprak elementleri ve su için artan rekabete kadar günümüzün küresel stratejileri, tehlikeli bir çatışma mantığı doğuruyor. Wagner, kalıcı istikrarın karşıtlıktan değil iş birliğinden geçtiğini savunuyor.

Çin’in hukuki ve kurumsal düzenlemeleri araştırmasının odağı haline geldi. Wagner, ulusal kalkınma stratejisini ortaya koyan Devlet Konseyi beyaz kitaplarını inceledi ve “halka hizmet” ilkesini belirledi. Bu ilkeyi, kolektif kalkınmayı ulusal ilerlemenin merkezine koyan bir yönetim felsefesi olarak yorumluyor.

Hukuk araştırmalarından Çin Marksist düşüncesine yönelen doktora araştırmacısı Wagner, bu düşünceyi değişen tarihsel koşullara yanıt veren bir yaklaşım olarak tanımlıyor:

Çin’de Marksizm durağan bir doktrin değil; tarihsel koşullarla ilişkisi içinde dinamik ve sürekli gelişen bir çerçevedir. Her dönem, somut ekonomik ve toplumsal gerçekliklere yanıt olarak önceliklerin yeniden düzenlenmesini yansıtır.

Reklam

Wagner, Çin’deki sosyalizmi geleneğe dayanan ancak yeni koşullara uyum sağlayan diyalektik bir model olarak görüyor. Bu açıklamada diyalektik düşünce, bir doktrini kalıcı biçimde değişmez kabul etmek yerine, gerilimlerin ve değişen koşulların fikirleri ve kurumları nasıl şekillendirdiğini incelemek anlamına geliyor.

Güncel araştırması, teknoloji aracılığıyla biçimlenen ortamlarda hakikatle, yani teknoloji insanların karşılaştığı bilgileri şekillendirirken hakikati nasıl anladıklarıyla ilgili. Wagner çalışmasını, farklı düşünce sistemlerini diyaloğa sokmaya ve iş birliği üzerine kurulu bir geleceğe katkıda bulunmaya yönelik pratik bir çaba olarak tanımlıyor.

Kim Mirae’nin Soruları Ekonomik Krizle Başladı

Kim Mirae, 2008 küresel finans krizi sırasında Çin’in yönetim biçimine ilgi duymaya başladı. Dünyanın büyük bölümüyle birlikte Güney Kore de ekonomik sıkıntılar yaşarken Kim, Çin’in ilerleyişini sürdürdüğünü gözlemledi. Bu karşıtlık, Çin’in dayanıklılığının yalnızca piyasalara değil, piyasaları yönlendiren siyasi kurumlara da bağlı olup olmadığını sorgulamasına yol açtı.

Kim, Fudan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler ve Kamu Yönetimi Okulu’nda doktora sonrası araştırmacı olarak görev yapıyor. “Başka bir modernite biçimi” diye tanımladığı konuyu yıllardır inceliyor ve doktora danışmanıyla birlikte “Çin’in Modernleşmesi Üzerine On Beş Ders” kitabını yazdı.

Tezinin merkezinde, refah artarken hükümetlerin sorunlara nasıl karşılık verdiği yer alıyor. Kim, Çin’in modernleşme sürecinde toplumsal sorunların göz önünde tutulduğunu ve eşitsizliği kalkınmanın kaçınılmaz bir sonucu olarak kabul etmek yerine kurumların değiştirilmesiyle bu sorunlara yanıt verildiğini düşünüyor.

Kim, 1997 sonrasındaki Güney Kore’yle de karşılaştırma yapıyor. Faaliyetleri özel mülkiyete ve piyasa rekabetine kaydıran hızlı neoliberal özelleştirmenin, daha güçlü devlet planlamasıyla azaltılabilecek toplumsal ve ekonomik zorluklar yarattığını savunuyor.

Kim için mesele, kamu otoritesiyle piyasaların nasıl birlikte çalıştığı. İlgi alanı, devletin sorunları belirleme, bir karşılık örgütleme ve ekonomik büyümenin ulaşamadığı insanları destekleme kapasitesi.

Köy Araştırmalarının Tartışmaya Katkısı

Kim, Henan eyaleti ve Guangxi Zhuang Özerk Bölgesi’nde kapsamlı saha çalışmaları yaparak yoksulluğun azaltılmasına yönelik çabaları belgeledi. Yoksul köylerde özveriyle çalışan yerel yetkililere ve yaşam koşullarındaki gözle görülür iyileşmelere tanık olduğunu anlatıyor.

Bu deneyimler, Çin’in yoksulluk politikalarına ilişkin anlayışını şekillendirdi. Kim, bu politikaları uzaktaki bir sosyal yardım sistemi yerine insanları merkeze alan hedefli müdahaleler olarak görüyor. Bu bağlamda hedefli destek, hükümetin dikkatini ve kaynaklarını ihtiyaç sahibi topluluklara ve kırılgan gruplara yöneltmek anlamına geliyor.

Fudan’da doktora sonrası araştırmacı olan Kim, hükümetin harekete geçme kapasitesini Çin’in modernleşmesinin neden temel bir parçası saydığını şöyle açıklıyor:

Çin’i farklı kılan, ülkenin bu boşlukları doldurmak ve geride bırakılan kırılgan grupları desteklemek için gerekli gücü, planlama kapasitesini ve örgütsel kaynakları her zaman elinde tutmasıdır. Bir zamanlar yönetişimin temel alanları sayılmayan yoksulluk ve çevrenin korunması gibi konular, ulusal yönetişim çerçevesine kesin biçimde dahil edilmiştir.

Reklam

Kim’in yorumu, köy yönetimiyle ulusal politikayı birbirine bağlıyor. Yerel düzeyde çalışan yetkililer, daha geniş önceliklerin uygulamaya geçirilmesini sağlayan mekanizmanın bir parçası. Onun değerlendirmesine göre yoksulluğun azaltılması ve çevrenin korunması, hükümetin temel sorumlulukları arasına girdi.

Bu yaklaşımı inceleyen yabancı akademisyenler, piyasalar destek konusunda boşluk bıraktığında devletin karşılık verme kapasitesine de dikkat çekiyor. Savundukları görüş, ekonomik büyümenin ana kalkınma gündeminin dışında bırakılmak yerine eşitsizliği ve çevresel zararı ele alabilecek kurumlara ihtiyaç duyduğu yönünde.

Medya Haberleri ve Kamuoyu Daha Geniş Bir İlgiye İşaret Ediyor

Nature’da yayımlanan bir araştırmada, Ekim 2022 ile Ekim 2023 arasında 14 Malezya medya kuruluşunda çıkan 192 haber incelendi. İngilizce, Çince ve Malayca haberleri kapsayan araştırma, haberlerin yüzde 83,9’unun Çin’in modernleşmesini olumlu, yüzde 5,2’sinin ise olumsuz yansıttığını ortaya koydu.

Araştırmada “kalkınma”, “iş birliği” ve “ortak refah” öne çıkan anahtar kelimeler olarak belirlendi. Bu tartışmada ortak refah, kalkınmanın faydalarının nasıl paylaşıldığıyla ilgili; akademisyenlerin eşitsizliğe ve kırılgan gruplara yönelik ilgisinde de görülen bir tema.

2025 Çin İzlenimleri Küresel Araştırması, 46 ülkeyi ve yaklaşık 51.700 katılımcıyı kapsadı. Çin’e yönelik olumlu görüşler bir önceki yıla göre 6 puan artarak yüzde 69’a, yani yaklaşık yüzde 70’e ulaştı. Katılımcıların yüzde 80’inden fazlası ülkelerinin Çin’le ilişkilerinin iyileşmesini beklediğini belirtti.

Araştırmada ayrıca Çin’in uluslararası ilişkilerde ve küresel yönetişimde daha büyük roller üstleneceği beklentisi kaydedildi. Gelişmekte olan ülkelerdeki katılımcılar Çin teknolojisine, gelişmiş ülkelerdeki katılımcılarsa Çin kültürüne özellikle ilgi gösterdi.

Bu rakamlar daha geniş tartışmanın iki ayrı yönünü yansıtıyor: Belirli bir dönemde Malezya medyasındaki haberlerin tonu ve 2025 araştırmasında 46 ülkeden katılımcıların görüşleri. Araştırmacıların çalışmalarıyla birlikte ele alındığında, Çin’e yönelik ilginin akademik, kamusal ve uluslararası alanlara yayıldığını gösteriyor.

Beş Yıllık Planlar ve Süreklilik Tartışması

Zhejiang Normal Üniversitesi Afrika Çalışmaları Enstitüsü’nde kıdemli araştırmacı ve 2024 Çin Hükümeti Dostluk Ödülü sahibi Yoro Diallo, Çin’in planlama sistemini ülkeyi anlamanın temel unsurlarından biri olarak görüyor.

Diallo, birbirini izleyen beş yıllık planların uygulanmasını, çok çalışmanın, planlamanın ve iyi yönetişimin yarattığı bir “mucize” olarak tanımlıyor. Bu planlar beş yıllık dönemler için öncelikler belirleyerek art arda gelen programların kısa vadeli adımları gerçekleştirilmesi daha uzun süren hedeflerle ilişkilendirmesini sağlıyor.

Bu kurumsal yönlendirmenin, insanların hareket alanını kısıtlamadan fırsatlara yönelttiğini savunuyor. Diallo’nun anlatımında planlama, insanların kalkınma için çaba gösterebildiği bir çerçeve; faaliyetlerinin önünde bir engel değil.

Tsinghua Üniversitesi Profesörü Hu Angang, bu sürekliliği Çin Komünist Partisi’nin uzun süreli iktidarına bağlıyor. Hu, bunun seçim dönemleriyle bağlantılı daha kısa zaman dilimleri yerine on yıllar boyunca stratejik planlama yapılmasına olanak sağladığını savunuyor.

Reklam

Hu, bu yaklaşımı resmî belgelerde “iki mucize” olarak adlandırılan, yetmiş yılı aşkın süredir devam eden hızlı ekonomik büyüme ve toplumsal istikrarla ilişkilendiriyor. Hu’nun tarif ettiği model, finansal spekülasyon yerine reel ekonomiye, yani üretken ekonomik faaliyetlere öncelik veriyor. Bazı Batı ekonomilerinde görülen, üretken sanayinin gücünü yitirdiği sanayisizleşme sürecinden kaçınmayı amaçlıyor.

Yabancı akademisyenler bu sürekliliği, Batı demokrasilerinde seçimlerin ardından iktidarın değişmesiyle birlikte görülebilen politika değişiklikleriyle karşılaştırıyor. Tekrarlanan değişikliklerin ekonomik planlamayı sekteye uğratabileceğini, Çin’in kurumlarının ise yoksulluk, çevrenin korunması ve eşitsizlik gibi sorunlara daha uzun vadede karşılık verecek kaynakları elinde tuttuğunu savunuyorlar.

Akademik Bağımsızlık Tartışma Konusu Olmayı Sürdürüyor

Akademik ilginin artışını eleştirenler, geleneksel Sinoloji’den Pekin’in “Çin Çalışmaları” adını verdiği alana geçişin uluslararası anlatıları kontrol etme çabasına hizmet edebileceğini savunuyor. Bu tartışmada Sinoloji, titiz araştırma yöntemleriyle desteklenen dil, metin ve tarih çalışmalarına dayalı bir alan olarak tanımlanıyor.

Çin’de din özgürlüğü ve insan haklarına odaklanan bir dergi olan Bitter Winter da eleştirilerde bulunan yayınlar arasında. Derginin kaygısı, bağımsız araştırmaların yerini Çin’in büyüklüğünü özenle seçilmiş bir çerçevede sunan, “Parti onaylı bir yaklaşımın” alabilmesi.

Eleştiriler kısmen, akademisyenleri “Çin’in hikâyesini iyi anlatmaya” çağıran resmî konuşmalara odaklanıyor. Eleştirmenler bu ifadeyi ideolojik uyum baskısı olarak yorumluyor ve araştırmaların sansür ile insan hakları uygulamalarına yönelik eleştirel tartışmaları sınırlarken Parti yönetimini meşrulaştıran siyasi bir araca dönüşebileceğini savunuyor.

Bu kaygılarda erişim ve finansman temel bir yer tutuyor. Eleştirmenler, bunlarla bağlantılı teşviklerin araştırmacıları rahatsız edici sorulardan kaçınmaya yöneltebileceği uyarısında bulunuyor. Çin’e gerçek bir entelektüel merakla gelen yabancı akademisyenler, eleştirel mesafeyi korurken ülkeyi kendi koşulları içinde anlamak gibi bir zorlukla da karşı karşıya.

Dolayısıyla anlaşmazlık, araştırmaların vardığı sonuçların yanı sıra nasıl yürütüldüğüyle de ilgili. Wagner ve Kim, Çin’in yönetim biçiminde değerli buldukları yanları anlatıyor. Eleştirmenlerse akademik ortamın, bu yönetim biçiminin zayıf yönlerini incelemek ve tercih edilen siyasi anlatılara itiraz etmek için yeterli alan bırakıp bırakmadığına odaklanıyor.

Afrika’yla İş Birliği ve Ticaret İçin Son Tarih

50 Afrika ülkesinden akademisyenler, Çin Komünist Partisi Merkez Komitesi 20. Merkez Komitesi Üçüncü Genel Kurulu’yla ilgili olarak Ağustos 2024’te Devlet Başkanı Xi Jinping’e ortak bir mektup gönderdi. Çin’in kalkınma yolunu övdü ve Küresel Güney’de modernleşme konusunda daha derin bir araştırma iş birliği talep etti.

Xi, üst düzey bir Çin-Afrika topluluğunun inşasına ve gelişmekte olan ülkelerin ortak çıkarlarının korunmasına entelektüel desteğin sürdürülmesi çağrısında bulunarak yanıt verdi. Bu yazışma, akademik iş birliğini Çin ile Afrika ülkeleri arasındaki daha geniş ilişkinin bir parçası haline getirdi.

Reklam

2026’daki 39. Afrika Birliği Zirvesi’nde yetkililer, Çin’in 53 Afrika ülkesine 1 Mayıs 2026’dan itibaren sıfır gümrük vergisi uygulama duyurusunu memnuniyetle karşıladı. Sıfır gümrük vergisi, uygulama kapsamındaki ithalat kalemlerinden gümrük vergisi alınmayacağı, dolayısıyla Çin’e daha fazla ürün satmak isteyen ülkeler açısından duyurunun önem taşıdığı anlamına geliyor.

Uganda Dışişleri Bakan Yardımcısı Henry Okello Oryem, bu politikayı ihracatı artırmak için özel bir fırsat olarak nitelendirdi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, tüm gelişmiş ülkelere benzer önlemler almaları çağrısında bulundu.

Gelişmeler birkaç yıla yayılıyor:

  • 1997: Kim, hızlı neoliberal özelleştirmeye yönelik eleştirisinin bir parçası olarak Güney Kore’nin bu yıldan sonraki deneyimine dikkat çekiyor.
  • 2008: Küresel finans krizi, Kim’i Çin’in ekonomik dayanıklılığının ardındaki kurumları incelemeye yöneltti.
  • Ekim 2022-Ekim 2023: Malezya medya araştırması, 14 yayın kuruluşunda çıkan 192 haberi inceledi.
  • Ağustos 2024: 50 Afrika ülkesinden akademisyenler, daha derin araştırma iş birliği talebiyle Xi’ye mektup yazdı.
  • 2025: Çin İzlenimleri Küresel Araştırması, olumlu görüşlerde 6 puanlık artış kaydetti.
  • 2026: 39. Afrika Birliği Zirvesi’ndeki yetkililer, 1 Mayıs’ta yürürlüğe girmesi planlanan gümrük vergisi duyurusunu memnuniyetle karşıladı.

Küresel Güney İçin Bir Referans Noktası

Afrika, Latin Amerika ve Asya’dan akademisyenler, Çin’in modernleşmesini gelişmekte olan ülkeler arasında tartışma için “ortak bir dil” olarak tanımlıyor. Çin’in müdahale etmeme ve karşılıklı fayda vurgusunu, ekonomik yardıma çoğu zaman siyasi koşullar bağlayan Batı yaklaşımlarıyla karşılaştırıyorlar.

Bu ilgi, “orta gelir tuzağından” kurtulma çabalarıyla bağlantılı. Orta gelir tuzağı, daha önceki bir büyüme döneminin ardından ulusal gelirde orta seviyeyi aşmanın güçleşmesini ifade ediyor. Tartışmada Çin, kalkınması durmuş ülkeler, özellikle de sömürge yönetiminin biçimlendirdiği birçok devlet için bir referans noktası olarak sunuluyor.

Pekin’de düzenlenen 15. Dünya Sosyalizmi Forumu, 35 ülkeden yaklaşık 90 yabancı komünist lideri ve Marksist akademisyeni bir araya getirdi. Katılımcılar Çin tarzı modernleşmeyi ve Küresel Güney ülkeleri arasındaki dayanışmayı görüştü.

Peru, İspanya ve Arjantin’den katılımcılar, Çin’in girişimlerini daha adil uluslararası düzenler kurmak ve egemenlikçi stratejilere, yani güçlü devletlerin nüfuzlarını korumaya çalıştığı stratejilere direnmek için ilham kaynağı olarak övdü.

Kim için araştırmasının amacı, insanların Çin’in modernleşmesini önyargısız biçimde anlamasına yardımcı olacak bir düşünsel çerçeve oluşturmak. Kim, bu modernleşmenin ayırt edici değerinin, modernleşme sürecinin tamamında kırılgan kesimleri desteklemeyi sürdürmesinde yattığına inanıyor. Wagner içinse farklı düşünce biçimleri arasında iş birliği temel hedef olmayı sürdürüyor. Çalışmaları, kurumlar, sosyal refah ve planlamaya ilişkin somut soruları küresel belirsizlik döneminde alternatif arayışlarının daha geniş bağlamına yerleştiriyor.

Öne Çıkanlar

  • Pekin Üniversitesi’nden Christian Wagner ve Fudan Üniversitesi’nden Kim Mirae; Çin’in yönetim biçimini hukuk, medya araştırmaları, ekonomik kurumlar ve yoksulluğun azaltılması üzerinden inceliyor.
  • Kim’in Henan ve Guangxi’de yürüttüğü saha çalışmaları, hükümetin örgütlenme kapasitesinin büyümenin geride bıraktığı insanları destekleyebileceği yönündeki tezini besliyor.
  • Malezya medyasında çıkan 192 haberi inceleyen bir araştırma, Çin’in modernleşmesine ilişkin haberlerin yüzde 83,9’unun olumlu, yüzde 5,2’sinin olumsuz olduğunu ortaya koydu.
  • 46 ülkede yürütülen 2025 araştırmasında Çin’e yönelik olumlu görüşler yüzde 69’a ulaştı; bu, 6 puanlık artış demek.
  • Yoro Diallo ve Hu Angang, Çin’in planlama sisteminin on yıllara yayılan sürekliliği desteklediğini savunuyor.
  • Eleştirmenler siyasi mesajların, erişimin ve finansmanın akademik bağımsızlığı baskı altına alabileceği uyarısında bulunuyor.
  • 50 Afrika ülkesinden akademisyenler, Ağustos 2024’te daha yakın araştırma iş birliği talep etti.
  • Çin’in 53 Afrika ülkesine yönelik sıfır gümrük vergisi uygulamasının 1 Mayıs 2026’da başlaması planlandı.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir