Avrupa Yaşlanan İş Gücüyle Karşı Karşıyayken Orta Asya'nın Nüfusunun 114 Milyonu Aşması Bekleniyor

12 dakikalık okuma
Avrupa Yaşlanan İş Gücüyle Karşı Karşıyayken Orta Asya'nın Nüfusunun 114 Milyonu Aşması Bekleniyor

Daha Fazla Genç Çalışan, İstihdam Yaratma Baskısını Artırıyor

Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu'na (UNFPA) göre Orta Asya'nın nüfusunun 2050'ye kadar 114 milyonu aşması, 15-64 yaş grubundaki nüfusun ise yaklaşık 50 milyondan 71 milyona çıkması bekleniyor. Bu rakamlar, Avrupa ve Doğu Asya'nın düşük doğum oranları ve yaşlanan nüfuslarla karşı karşıya olduğu bir dönemde, önümüzdeki çeyrek yüzyılda çalışma çağındaki nüfusa 20 milyondan fazla kişinin katılacağına işaret ediyor.

İçindekiler
  1. Daha Fazla Genç Çalışan, İstihdam Yaratma Baskısını Artırıyor
  2. Demografik Fırsat Penceresi Ne Anlama Geliyor?
  3. Büyümenin Odağında Özbekistan Var
  4. Kazakistan Hem Büyüyor Hem Yaşlanıyor
  5. Aileler Kardeşliği, Bağımsızlığı ve Masrafları Dengelemeye Çalışıyor
  6. Avrupa'da Küçük Aileler Farklı Baskılarla Karşı Karşıya
  7. Daha Büyük Bir İş Gücü Daha İyi İstihdam Gerektiriyor
  8. Su, Arazi ve Şehirler Üzerindeki Talep Artacak
  9. Öngörüler Gelecek On Yıllar Hakkında Ne Söylüyor?
  10. Öne Çıkan Noktalar

Orta Asya nüfusunun yaklaşık üçte biri 15 yaşın altında. Bu, hükümetler için okullara, sağlık hizmetlerine ve ilerleyen yıllarda istihdama yönelik kalıcı bir talep anlamına geliyor. Aileler açısından ise kültürel gelenekleri, kişisel hedefleri ve çocuk yetiştirmenin pratik gerekliliklerini gözetirken gıda, eğitim ve barınma masraflarını nasıl karşılayacaklarına karar vermeleri gerekiyor.

Avrupa'da denge farklı. Düşük doğurganlık ve uzayan yaşam süresi, yaşlı nüfusun payını artırarak emeklilik sistemleri, kamu hizmetleri ve bunların finansmanına katkı sağlayan çalışanlar üzerindeki baskıyı artırıyor. Orta Asya'nın genç nüfusu ekonomik büyüme için fırsat sunuyor; ancak bu fırsatın getirileri, büyüyen iş gücünün verimli ve yeterli ücret sağlayan işler bulup bulamayacağına bağlı.

14 Ocak 2026 itibarıyla temel politika tercihi, bu farklı gelecek senaryolarına nasıl hazırlanılacağı. Orta Asya ülkelerinin genç kuşaklara yönelik hizmetleri ve istihdamı artırması gerekiyor. Avrupa ülkelerinin çoğu ise iş gücü açıklarını giderirken ve daha küçük bir iş gücünün verimliliğini artırırken yaşlı nüfusu desteklemek zorunda.

Demografik Fırsat Penceresi Ne Anlama Geliyor?

UNFPA, Orta Asya'nın demografik fırsat penceresine girdiğini belirtiyor: Gençlerden oluşan büyük bir kuşağın yetişkinliğe geçerek potansiyel çalışan sayısını artırdığı geçici bir dönem. Bu çalışanlar sağlıklı, eğitimli ve istihdam edilmiş olursa ekonomilerin daha hızlı büyümesine katkıda bulunabilir.

Sağlanabilecek bu kazanıma demografik fırsat penceresinden yararlanma deniyor. Basitçe ifade etmek gerekirse, geçimini başkalarının desteğiyle sağlayanlara kıyasla daha fazla kişi gelir elde ettiğinde ülke bundan yarar sağlayabilir. 15-64 yaş grubundaki nüfusun 50 milyondan 71 milyona çıkması, yaklaşık yüzde 42'lik bir artış demek. Bu artış için yeterli sayıda nitelikli iş yaratmak büyük bir görev.

Reklam

UNFPA'nın Özbekistan temsilcisi Nigina Abbaszade, sonucun bugün yapılacak hazırlıklara bağlı olacağını söyledi:

Bu büyümenin ekonomik ve toplumsal kazanımlara dönüşüp dönüşmeyeceği, ülkelerin bugün ne kadar iyi hazırlandığına bağlı,

Abbaszade, özellikle kadınlara ve gençlere odaklanarak eğitim, sağlık ve istihdamı öncelikler arasında saydı:

Büyüyen nüfusun topluma verimli biçimde katkıda bulunmasını sağlamak için özellikle kadınlara ve gençlere yönelik eğitim, sağlık hizmetleri ve insana yakışır istihdama yatırım yapılması şart.

Kadınların eğitime ve iş hayatına erişimi, hem ekonomik hem de demografik sonuçlar açısından merkezi önemde. Daha fazla fırsat, kadınların kendilerini ve ailelerini geçindirmelerine yardımcı olurken kariyerleri ve çocuk sahibi olma konusunda karar verme imkânlarını da artırabilir.

Nüfus artışını daha yüksek yaşam standartlarına dönüştürmek için hükümetlerin, genellikle beşerî sermaye olarak adlandırılan insanların becerilerine ve sağlığına yatırım yapması gerekiyor. Yeterli eğitim, iş imkânı ve sosyal koruma olmazsa büyüyen nüfus işsizlik, göçmenliğe daha fazla bağımlılık, çevresel baskı ve toplumsal parçalanmayla karşı karşıya kalabilir.

Büyümenin Odağında Özbekistan Var

Orta Asya'nın nüfus bakımından en büyük ülkesi Özbekistan'ın 2024'te 37,4 milyon sakini vardı; bu sayı bölge nüfusunun yaklaşık yarısına karşılık geliyor. Ülke nüfusunun 2050'ye kadar 52 milyona ulaşması, 2024'e göre 14,6 milyon artması bekleniyor.

Özbekistan nüfusunun yaklaşık yüzde 60'ı 30 yaşın altında. Nüfus yılda yaklaşık yüzde 2 büyüyor; bu oran küresel ortalamanın neredeyse iki katı. Bu genç nüfus yapısı ekonomik büyüme, yenilikçilik ve iş gücü piyasasının genişlemesi için ivme yaratırken sınıflara, mesleki eğitime ve istihdama duyulan ihtiyacı da artırıyor.

Özbekistan Ulusal İstatistik Komitesi, yıllık nüfus artışını yaklaşık 740 bin kişi olarak hesaplıyor. Çalışma çağındaki yurttaşların sayısı ise her yıl yaklaşık 350 bin artıyor. Bu rakamlar farklı değişimleri anlatıyor: Nüfus artışı her yaştan kişiyi kapsarken ikinci rakam, istihdama girme veya istihdamda kalma olasılığı en yüksek grubu ifade ediyor.

Reklam

Özbekistan'ın güneyindeki Surhanderya, ülkedeki en yüksek doğum oranlarına sahip. Bölgenin konumu, 2026'nın ilk 24 saatinde burada 243 bebeğin dünyaya gelmesiyle de öne çıktı; bu, bölgeler arasındaki en yüksek sayıydı.

Özbekistan'da yılın ilk 24 saatinde 894'ü kız, 921'i erkek olmak üzere 1.815 bebek doğdu. Bu günlük sayının arkasında doğum hizmetleri ve erken çocukluk hizmetlerinden okul kontenjanlarına ve çalışma fırsatlarına uzanan daha uzun vadeli ihtiyaçlar bulunuyor.

Özbekistan'da öngörülen nüfus artışı, eğitim ve beceri geliştirmeye düzenli yatırım yapılmasını özellikle acil hâle getiriyor. İşletmeler ve kamu kurumları bu becerileri verimli biçimde kullanabildiğinde daha kalabalık bir iş gücü, daha büyük bir ekonomiyi destekleyebilir.

Kazakistan Hem Büyüyor Hem Yaşlanıyor

Kazakistan'ın nüfusu 2025'te 20,3 milyondu; 1992'den bu yana yüzde 23 arttı. Nüfusun 2050'ye kadar yaklaşık 26 milyona ulaşması bekleniyor. 0-14 yaş arası çocuklar, nüfusun yaklaşık yüzde 29-30'unu oluşturuyor ve gelecekteki nüfus artışını destekliyor.

Doğurganlık, kadın başına yaklaşık üç çocukla görece yüksek düzeyde kalıyor. Buna karşın Kazakistan, demografik dönüşüm sürecinde Orta Asyalı komşularından daha ileri bir aşamada. Demografik dönüşüm, bir toplumdaki çocukların, çalışanların ve yaşlıların sayısını değiştiren doğum oranları, hayatta kalma oranları ve nüfusun yaş yapısındaki kademeli değişimdir.

65 yaş ve üzerindekiler şu anda Kazakistan nüfusunun yaklaşık yüzde 8'ini oluşturuyor. Bu oranın 2050'ye kadar neredeyse ikiye katlanarak yüzde 15'e yaklaşması bekleniyor. Dolayısıyla Kazakistan'ın iki ihtiyaca aynı anda yanıt vermesi gerekiyor: Kalabalık bir genç nüfusu yetişkinliğe hazırlamak ve yaşlılara yönelik desteği artırmak.

Kazakistan'ın ülke genelindeki rakamları, bölgeler arasındaki farklılıkları da gizliyor. Nüfus artışı güneyde ve batıda yoğunlaşırken kuzey bölgelerinde nüfus azalıyor ve ekonomik faaliyetler yavaşlıyor. Okul, sağlık hizmeti, istihdam ve altyapı planlamasında yerel koşulların dikkate alınması gerekiyor.

Nüfusu artan bir güney yerleşiminde yeni sınıflara ve konutlara ihtiyaç duyulabilir. Nüfus kaybeden kuzeydeki bir yerleşim ise hizmetleri ve ekonomik faaliyetleri sürdürme konusunda farklı bir görevle karşı karşıya. Kazakistan örneği, tek bir ülke nüfusu toplamının her yerleşimin ihtiyaçlarını neden yansıtamayacağını gösteriyor.

Aileler Kardeşliği, Bağımsızlığı ve Masrafları Dengelemeye Çalışıyor

Özbekistanlı 59 yaşındaki ev hanımı Sayyora Mamaraimova kalabalık bir ailede büyüdü ve çocuklarının da aynı dayanışmayı yaşamasını istedi. Hatırladığı desteği şöyle anlattı:

Ailemizde sekiz kişiydik. Birbirimize her zaman destek olurduk,

Reklam

Mamaraimova, bu deneyimin çocuk sahibi olma isteğini nasıl etkilediğini şöyle açıkladı:

Bu yüzden çocuklarımın kardeşleri olsun, kendilerini asla yalnız hissetmesinler istedim.

Mamaraimova, kendi sağlığını ve ailesinin maddi imkânlarını da göz önünde bulundurarak beş kız çocuğu sahibi oldu. Aile büyüklüğü ne olursa olsun sorumlulukların devam ettiğini söyledi:

Kaç çocuğunuz olursa olsun eğitimlerini, beslenmelerini ve geleceklerini düşünmeniz gerekir,

Yine Özbekistanlı olan Feruza Saidhadjaeva, dört çocuğunu büyütürken çalışma hayatını kesintisiz sürdürdü. Deneyimi, anneliği uzun bir meslek hayatıyla bir araya getirirken planlamaya ve kadınların bağımsızlığına verdiği önemi de gösterdi:

Maddi sorumluluk önemli. Hiç kimseye bağımlı olmak istemedim,

Saidhadjaeva, kalabalık bir ailenin maddi hazırlığın yanı sıra ortak çaba gerektirdiğini söyledi:

Kalabalık ailelerin pek çok olumlu yanı var ama disiplin, planlama ve eşit sorumluluk gerektiriyorlar.

Kazakistanlı anne Azhara Kabitova'nın ikiz ve üçüz çocukları da dâhil olmak üzere altı çocuğu var. Kalabalık ailelere yönelik kültürel teşviki şöyle anlattı:

Kültürel olarak çok çocuk sahibi olmak teşvik ediliyor,

Kabitova, ebeveynlerin her gün karşı karşıya kaldığı maddi kararların da altını çizdi:

Ancak ailelerin mali durumlarını ve uzun vadeli planlarını yine de dikkatle düşünmeleri gerekiyor.

Bu ebeveynler, aile büyüklüğünün kültürel değerler, kişisel istekler ve pratik sınırlar arasında bir denge meselesi olduğunu anlatıyor. Kardeş desteği ve akrabaların teşviki önemli; ancak gelir, sağlık, eğitim masrafları ve hane içindeki sorumluluklar da öyle.

Avrupa'da Küçük Aileler Farklı Baskılarla Karşı Karşıya

Eurostat verilerine göre Avrupa Birliği'nde toplam doğurganlık hızı, kadın başına yaklaşık 1,38 doğumla nüfusun kendini yenileme eşiği olan yaklaşık 2,1'in altında. Doğurganlık hızı, mevcut doğum eğilimlerinin sürmesi hâlinde bir kadının yaşamı boyunca kaç çocuk sahibi olacağını tahmin ediyor. Nüfusun kendini yenileme eşiği, göç olmaksızın bir kuşağın kendini yenilemesi için gereken yaklaşık doğum oranıdır.

Avrupa'da yaşam beklentisi yükselmeye devam ediyor. Uzayan yaşam süresi ve düşük doğurganlık, çalışanlarla geçimlerini onların desteğiyle sağlayanlar arasındaki dengeyi değiştiriyor. Bağımlılık oranının yükselmesi, çalışma çağındaki nüfusa kıyasla daha fazla kişinin başkalarının desteğine ihtiyaç duyması anlamına geliyor; bu da sosyal yardım sistemleri, emeklilik ve kamu maliyesi üzerinde baskı yaratıyor.

Reklam

Avrupa ülkelerinin çoğu, kayda değer göç veya politika değişiklikleri olmadan iş gücünün küçülmesiyle karşı karşıya. Ailelerin çocuk sahibi olma kararları kariyer planları, konut masrafları ve ücretli çalışmayı ebeveynlikle bir arada yürütme imkânıyla yakından ilişkili.

Finlandiya'da yaşayan Özbekistan vatandaşı İlham Khalimzoda, bireyselliğin daha ön planda olduğu bir ortamda çocuk yetiştirmenin getirdiği zorlukları şöyle anlattı:

Her çocuk daha fazla zaman, enerji ve para gerektiriyor; ebeveynler neredeyse her şeyi kendi başlarına yapıyor,

Khalimzoda, bu deneyimi Özbekistan'da akrabalardan alınabilen destekle karşılaştırdı:

Özbekistan'daki gibi geniş aile desteği yok.

Danimarkalı üç çocuk babası Jonas Astrup, Kuzey Avrupa'da bir ya da iki çocuğun yaygın olduğunu, daha kalabalık ailelerin ise çoğunlukla istisna sayıldığını söyledi. Bu gözlem, kendi ailesinin alışılmış örüntünün dışında kaldığını gösteriyor.

Orta Asya'daki aile kararları kültürel normlardan ve kuşaklar arası destekten daha fazla etkilenmeye devam etse de ekonomik değişimler bu tercihleri yavaş yavaş dönüştürüyor. Avrupa ve Orta Asya'daki ebeveynler çocuklarının geleceği için plan yapma ihtiyacını paylaşıyor; ancak çevrelerindeki destek ve karşılaştıkları masraflar farklılık gösteriyor.

Daha Büyük Bir İş Gücü Daha İyi İstihdam Gerektiriyor

Dünya Bankası'nın Avrupa ve Orta Asya Ekonomik Güncellemesi, bölgedeki gelişmekte olan ekonomilerde büyümenin, ağırlıklı olarak Rusya Federasyonu'ndaki genişlemenin yavaşlaması nedeniyle 2024'teki yüzde 3,7'den 2025'te yüzde 2,4'e gerileyeceğini öngördü. Bu rakamlar yalnızca Orta Asya'yı değil, Avrupa ve Orta Asya'daki daha geniş bir gelişmekte olan ekonomi grubunu kapsıyor.

Raporda önemli bir istihdam sorunu da tespit edildi: Önceki 15 yılda yaratılan işlerin çoğu, görece sınırlı beceri gerektiren ve kazanç potansiyeli düşük pozisyonlardaydı. Daha fazla çalışanın, daha iyi eğitimlerini kullanmalarına ve daha yüksek gelir elde etmelerine imkân veren fırsatlara ihtiyacı olacak.

Yaşlanma, düşük doğurganlık ve verimlilik artışındaki yavaşlama, bölgenin genelindeki iş gücü piyasaları üzerindeki baskıyı artırıyor. Verimlilik, bir çalışanın elindeki zaman, ekipman ve becerilerle ne kadar üretim yapabildiğini ifade ediyor. Daha yüksek verimlilik, gelirlerin artmasını destekleyebilir ve iş gücü küçülürken ekonomilerin bu durumla başa çıkmasına yardımcı olabilir.

Reklam

Dünya Bankası, altyapıya daha fazla yatırım yapılması, iş ortamının iyileştirilmesi ve özel sermayenin artırılması çağrısında bulundu. Özel sermaye, işletmelerin ve diğer özel yatırımcıların yatırdığı paradır. Bu yatırımlar, kamu harcamalarının yanı sıra üretken faaliyetlerin ve istihdamın finansmanına katkıda bulunabilir.

Orta Asya ve Türkiye'nin büyüyen genç nüfusları için acilen daha fazla işe ihtiyacı var. Batı Balkanlar ve Orta Avrupa ise iş gücü küçülürken iş kalitesini ve verimliliği artırmaya öncelik vermek zorunda. Bölgenin farklı koşulları, ülkelerin beşerî yetenekler ve doğal kaynaklar gibi varlıklardan yararlanarak kendi ihtiyaçlarına uygun reformların sorumluluğunu üstlenmesini gerektiriyor.

Dolayısıyla Orta Asya'nın demografik fırsatı, yaratılan işlerin hem sayısına hem de niteliğine bağlı. Milyonlarca ek çalışanın daha dayanıklı bir ekonomiye katkı sağlayabilmesi için altyapı, beceriler ve yatırımı destekleyen bir iş ortamı birlikte geliştirilmelidir.

Su, Arazi ve Şehirler Üzerindeki Talep Artacak

Orta Asya'nın büyüyen nüfusu, yüzyılın ortasına kadar su kaynakları, arazi ve kentsel altyapı üzerindeki baskıyı artıracak. Demografik büyümenin çevresel talepleri artırdığı Aral Gölü bölgesi ve Fergana Vadisi, hassas bölgeler arasında yer alıyor.

Nature dergisinde yayımlanan araştırmalar, hava kirliliği ve karbon salımları nedeniyle dünya genelindeki kentsel alanlarda çevresel baskıların arttığını gösteriyor. Hızlı büyüyen bölgelerde, yüksek gelirli ülkelerde hava kalitesini iyileştirme çabalarına rağmen kirletici madde miktarı arttı.

İklim değişikliği, Orta Asya için bir başka kaygı kaynağı. Öngörüler, aşırı hava olaylarına maruziyetin artacağına ve hassas durumdaki nüfusların zararın orantısız derecede büyük bölümünü üstlenebileceğine işaret ediyor. Daha fazla sayıda insan ve büyüyen şehirler, hükümetlerin sağlaması gereken altyapı ve hizmetlerin kapsamını genişletiyor.

Orta Asya hükümetlerinin iklim baskılarına dayanıklı altyapı kurması ve çevresel zararı sınırlarken büyümeye yer açan bir kentsel planlama yürütmesi gerekecek. Su, arazi, ulaşım ve konut ihtiyaçları da eğitim ve istihdamla aynı kalkınma sınavının parçası.

Yeterli iş, eğitim ve sosyal koruma olmaması, göçe bağımlılığı artırabilir ve toplulukları zorlayabilir. Bu nedenle çevre planlaması ekonomik planlamayla birlikte yürütülmeli: Daha kalabalık bir nüfusun hem geçimini sağlayacak fırsatlara hem de güvenli biçimde yaşayabileceği yerlere ihtiyacı var.

Öngörüler Gelecek On Yıllar Hakkında Ne Söylüyor?

The Lancet'te yayımlanan kapsamlı bir araştırma, dünya nüfusunun 2064'te 9,73 milyarla zirveye ulaştıktan sonra 2100'de 8,79 milyara düşeceğini öngördü. Araştırmanın bulguları, kadınların eğitime ve doğum kontrol yöntemlerine erişimindeki süregelen artışın doğurganlıktaki düşüşü hızlandırarak nüfus artışını yavaşlatacağına işaret etti.

Reklam

Orta Asya'da beklenen büyüme ve Avrupa'daki nüfus düşüşü, küresel görünüm içinde farklı bölgesel eğilimlerin nasıl bir arada bulunabileceğini gösteriyor. Bunlar sabit nüfus toplamları değil, gelecekteki demografik koşullara ve kararlara bağlı öngörüler.

UNICEF'in 2050'deki çocuk nüfusuna yönelik öngörüleri, en kalabalık çocuk nüfuslarının Sahra Altı Afrika ve Güney Asya'da olacağını gösteriyor. UNICEF'in daha geniş Avrupa ve Orta Asya bölge grubunda ise Orta Asya'nın kendisinde nüfus artmayı sürdürürken yaşlanan nüfus ve çocukların payında düşüş bekleniyor.

UNICEF'in bulguları, farklı hizmet ihtiyaçlarıyla karşı karşıya olan hükümetlere işaret ediyor: Bazı hükümetlerin kalabalık çocuk nüfuslarına yönelik hizmetleri genişletmesi gerekirken diğerlerinin çocukların ihtiyaçlarıyla yaşlı nüfusun artan ihtiyaçları arasında denge kurması gerekiyor. Bugün alınan ya da alınmayan kararlar, çocukların 2050'de ve sonrasında nasıl bir dünyayı miras alacağını şekillendirecek.

Başlıca tarihler ve öngörüler, değişimin boyutunu ortaya koyuyor:

  • 2024: Özbekistan'ın nüfusu 37,4 milyondu; Avrupa ve Orta Asya'daki gelişmekte olan ekonomilerde büyüme yüzde 3,7 oldu.
  • 2025: Kazakistan'ın nüfusu 20,3 milyondu; Dünya Bankası bölgesel ekonomik büyümeyi yüzde 2,4 olarak öngördü.
  • 1 Ocak 2026: Özbekistan'da yılın ilk 24 saatinde 1.815 doğum kaydedildi.
  • 2050: Orta Asya nüfusunun 114 milyonu, 15-64 yaş grubunun ise yaklaşık 71 milyonu aşması bekleniyor. Özbekistan nüfusunun 52 milyona, Kazakistan nüfusunun yaklaşık 26 milyona ulaşacağı öngörülüyor.
  • 2064: The Lancet araştırması, dünya nüfusunun 9,73 milyarla zirveye ulaşacağını öngördü.
  • 2100: Aynı araştırma dünya nüfusunun 8,79 milyar olacağını öngördü.

Genç iş gücü büyürken Avrupa ülkeleri iş gücü açığıyla karşılaştıkça Orta Asya, Avrupa'yla yeni ekonomik ortaklıklar geliştirebilir. Bu fırsat kalıcı yatırımlara, uygun işlere ve iş birliğine bağlı. Nüfus artışının yaşam standartlarını iyileştirip iyileştirmeyeceğini, insanların refahını ve gelecekteki fırsatlarını koruyan politikalar belirleyecek.

Öne Çıkan Noktalar

  • UNFPA, Orta Asya nüfusunun 2050'ye kadar 114 milyonu aşacağını, 15-64 yaş grubunun ise yaklaşık 50 milyondan 71 milyona çıkacağını öngörüyor.
  • Orta Asyalıların yaklaşık üçte biri 15 yaşın altında; bu durum eğitim, sağlık hizmetleri ve gelecekteki istihdama yönelik kalıcı bir talep yaratıyor.
  • Özbekistan'ın 2024'te 37,4 milyon sakini vardı; nüfusunun 2050'ye kadar 52 milyona ulaşması bekleniyor. Nüfusunun yaklaşık yüzde 60'ı 30 yaşın altında.
  • Kazakistan nüfusunun 2050'ye kadar yaklaşık 26 milyona çıkması bekleniyor. Bu tarihte nüfusun yaklaşık yüzde 15'inin 65 yaş ve üzerinde olacağı, mevcut oranın ise yüzde 8 olduğu tahmin ediliyor.
  • AB'de kadın başına yaklaşık 1,38 doğum olan doğurganlık hızı, nüfusun kendini yenileme eşiği olan yaklaşık 2,1'in altında.
  • Dünya Bankası, yeni yaratılan işlerin çoğundaki sınırlı kazanç potansiyeline dikkat çekti ve her ülkenin demografik ihtiyaçlarına uygun yatırımlar yapılması çağrısında bulundu.
  • Su kaynakları, arazi, kentsel altyapı ve iklim baskıları; beceri ve istihdama yönelik yatırımlarla birlikte planlanmayı gerektiriyor.
  • Orta Asya'nın büyüyen iş gücünden ne ölçüde yararlanacağını eğitim, sağlık hizmetleri, kadınlara sunulan fırsatlar ve insana yakışır işler belirleyecek.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir