Japonya’da Nükleer Silah Tartışması: Üç Yıllık Silah Geliştirme Tahmini Neden Endişe Yaratıyor?

12 dakikalık okuma
Japonya’da Nükleer Silah Tartışması: Üç Yıllık Silah Geliştirme Tahmini Neden Endişe Yaratıyor?

Japonya’nın güvenlik tartışmalarında nükleer seçenek

Çinli nükleer uzmanların tahminlerine göre Japonya üç yıldan kısa sürede nükleer silah geliştirebilir. Bu tahminler, nükleer silahlanmayı resmen reddetmesine karşın yaklaşık 45 ton plütonyuma sahip olan ülkeye dikkat çekiyor. 29 Aralık 2025 itibarıyla, Başbakan Sanae Takaichi’nin ofisindeki üst düzey yetkililerin Japonya’nın nükleer silahlara sahip olması gerektiğini ima eden açıklamaları Çin’in sert tepkisine yol açtı ve Tokyo’nun teknik kapasitesini yeniden gündeme taşıdı.

İçindekiler
  1. Japonya’nın güvenlik tartışmalarında nükleer seçenek
  2. Japonya neden plütonyum biriktirdi?
  3. Üç yıllık tahmin ne anlama geliyor?
  4. Taşıma sistemleri için daha fazla çalışma gerekir
  5. Tokyo’yu sınırlayan taahhütler
  6. Atıl kapasitenin siyasi ağırlığı
  7. Çin’in tepkisi ve bölgesel baskılar
  8. Trump ve ABD’nin korumasına ilişkin kuşkular
  9. Kamuoyu ve Güney Kore’deki nükleer tartışma
  10. Teknik kapasitenin ötesindeki engeller
  11. Öne Çıkanlar

Yetkililer bu görüşlerini kötüleşen güvenlik ortamına dayandırdı. Japonya, nükleer silahlara sahip Çin, Kuzey Kore ve Rusya’nın baskısıyla karşı karşıya. ABD’nin korumasının ne kadar güvenilir olduğuna ilişkin soru işaretleri de bazı Japon siyasetçileri, daha önce ana akım tartışmaların dışında tutulan seçenekleri değerlendirmeye yöneltiyor.

Baş Kabine Sekreteri Minoru Kihara, Japonya’nın nükleer politikasının değişmediğini yeniden vurguladı. Hükümet, Üç Nükleer Silahsızlanma İlkesi’ne ve nükleer silah edinilmesine karşı uluslararası yükümlülüklerine bağlılığını sürdürüyor. Önceliği ABD ile ittifakı güçlendirmek ve karşı saldırı amaçlı füzeler de dahil olmak üzere konvansiyonel askerî kapasitesini geliştirmek.

Buna karşın Japonya’nın konumu sıra dışı: Ülke gelişmiş bir sivil nükleer sanayiye, nükleer patlayıcılarda kullanılabilecek malzemeye ve kayda değer havacılık-uzay uzmanlığına sahip. Nükleer silah cephaneliği bulunmasa da nükleer silah üretmek için gereken bilgi ve altyapının büyük bölümüne sahip olma durumu, “bodrumdaki bomba” ifadesiyle anlatılıyor ve nükleer eşik kapasitesi olarak biliniyor.

Tartışmanın odağında, Japonya’nın bu kapasiteyi gerçek bir askerî programa dönüştürüp dönüştürmeyeceği var. Böyle bir karar mühendisliğin çok ötesine uzanır; iç hukuku, kamuoyunun tepkisini, enerji arzını, Washington’la ilişkileri ve Doğu Asya’da daha geniş bir nükleer silahlanma yarışı riskini ilgilendirir.

Reklam

Japonya neden plütonyum biriktirdi?

Japonya’nın nükleer altyapısı, silah üretmekten çok enerji arzını güvence altına almayı amaçlayan onlarca yıllık yatırımlar sonucunda gelişti. Ülkenin kayda değer yerli fosil yakıt kaynakları sınırlı olduğundan güvenilir enerjiye erişim, uzun süredir ulusal bir mesele. Nükleer enerji, bu ihtiyaca verilen yanıtın önemli bir parçası oldu.

Hükümet, yabancı yakıta bağımlılığı azaltmak amacıyla kapalı nükleer yakıt çevrimini izledi. Bu yaklaşım, kullanılmış yakıtın tamamını atık olarak görmek yerine reaktörden çıkarıldıktan sonra içindeki kullanılabilir malzemelerin geri kazanılmasını içeriyor. Japonya bu çabanın parçası olarak uranyum zenginleştirme ve plütonyum yeniden işleme kapasitesi geliştirdi.

Uranyum zenginleştirme, uranyumun bileşimini nükleer yakıt olarak kullanılabilecek şekilde değiştirir. Yeniden işleme ise kullanılmış reaktör yakıtından plütonyum da dahil olmak üzere çeşitli malzemeleri ayırır. Her iki teknolojinin de sivil kullanım alanları bulunur; ancak bunlar, silahlar için nükleer fisil madde üretiminde gereken teknolojiler arasındadır. Fisil madde, reaktörde ya da nükleer patlayıcıda enerji açığa çıkaran zincirleme tepkimeyi sürdürebilir.

Japonya yaklaşık 45 ton plütonyuma sahip. Bunun büyük bölümü, özellikle silah üretimi için değil güç reaktörlerinde üretildiğini gösteren bileşimi nedeniyle silah sınıfı değil, reaktör sınıfı olarak tanımlanıyor. Nükleer silah tartışmasında görüşlerine başvurulan uzmanlar, reaktör sınıfı plütonyumun da nükleer patlayıcı bir düzende kullanılabileceğini söylüyor.

Kullanılmış yakıttan plütonyumu ayırmak üzere tasarlanan Rokkasho yeniden işleme tesisi, Japonya’nın kapasitesine ilişkin tartışmaların merkezinde yer alıyor. Gelişmiş nükleer mühendislik araştırmalarındaki geçmişiyle birlikte bu tesis, diğer hükümetlerin ülkenin sivil yakıt programını neden yakından izlediğini gösteriyor.

Üç yıllık tahmin ne anlama geliyor?

Çinli nükleer uzmanlar, Japonya’nın üç yıldan kısa sürede nükleer silah geliştirebileceğini tahmin ediyor. Bu süre, hayatını kaybeden Amerikalı devlet adamı Henry Kissinger’ın öngördüğü beş yıllık dönemden daha kısa. Tahminler, kamuoyuna açıklanmış bir silah projesinden ziyade Japonya’nın mevcut sanayi altyapısını ve nükleer malzemeye erişimini temel alıyor.

Monterey Uluslararası Araştırmalar Enstitüsü Doğu Asya Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Programı Direktörü Jeffrey Lewis, Japonya’nın 1980’lerden bu yana nükleer silah üretmek için gereken teknik kapasiteye sahip olduğunu söyledi. Ülkenin nükleer enerji programında görev alan üst düzey bir Japon hükümet yetkilisi de benzer bir değerlendirmede bulundu:

Japonya zaten teknik kapasiteye sahip ve 1980’lerden beri de bu kapasite elinde,

Aynı yetkili, tek bir silah için gerektiği belirtilen beş ila 10 kilogramdan fazla plütonyuma sahip olduğu andan itibaren Japonya’nın “eşiği çoktan aştığını” ve nükleer caydırıcılık elde ettiğini söyledi. Bu görüş, herhangi bir cephanelik oluşturulmadan önce de silah üretme kapasitesini stratejik etki kaynağı olarak değerlendiriyor.

Diğer tahminler, hızlandırılmış bir program için altı aydan, çalışmalara taşıma için yeterince küçük bir başlık üretmenin de dahil olduğu durumlarda bir ila üç yıla kadar uzanıyor. Amerikan Bilim İnsanları Federasyonu, stokları ve sanayi kapasitesi göz önüne alındığında Japonya’nın işlevsel nükleer silahları bir yıl gibi kısa bir sürede üretebileceğini belirtti.

Japonya, bir silah programına ilişkin herhangi bir karar ya da takvim açıklamadı. Tahminler siyasi iradeye, gizliliğe ve hedeflenen sonuca bağlı: Bir patlayıcı düzenek üretmek, kompakt bir başlık ve güvenilir bir taşıma aracı geliştirmekten farklı bir mühendislik görevi.

Reklam

Taşıma sistemleri için daha fazla çalışma gerekir

Japonya’nın uzay programında, balistik füzelere uyarlanabilecek katı yakıtlı roket teknolojisi geliştirildi. Bu nedenle ülkenin havacılık-uzay sanayisi, nükleer potansiyelini değerlendirenlerin sözünü ettiği teknik altyapının bir başka parçasını oluşturuyor.

Japonya, konvansiyonel karşı saldırılar için daha uzun menzilli füzeler de ediniyor. Bunlar arasında ABD’den alınan Tomahawk seyir füzeleri ve geliştirilmiş Type-12 karadan gemiye füzeler bulunuyor. Karşı saldırı kapasitesi, Japonya’nın gelen saldırıları önlemekle yetinmeyip bir hasmın askerî hedeflerine karşılık verebilmesini amaçlıyor.

Bu füzeler konvansiyonel kullanım için tasarlandı. Bununla birlikte edinilmeleri, nükleer bir yükün taşınmasına ilişkin tartışmalar açısından önem taşıyan havacılık-uzay yetkinliğini ortaya koyuyor. Nükleer malzemeyi patlayıcıya dönüştürmek, patlayıcıyı kullanılabilir bir başlığa çevirmek ve taşıma sistemine entegre etmek, birbirinden ayrı çalışma aşamaları gerektirir.

Tahmin edilen sürelerin neden bu kadar farklı olduğunu bu da açıklamaya yardımcı oluyor. Hızlandırılmış bir çalışma için verilen altı aylık tahmin, askerî konuşlandırmaya uygun silahlar üretmesi beklenen bir programdan daha sınırlı bir hedefi ele alıyor. Bir ila üç yıllık tahminler ise başlıkların küçültülmesindeki güçlükleri daha fazla hesaba katıyor.

Tokyo’yu sınırlayan taahhütler

Hiroşima ve Nagasaki, Japonya’nın nükleer silahlara karşı çıkışının temelinde yer alıyor. Atom bombalamaları toplumda bu tür silahlara karşı derin bir tepki yarattı; ülkenin II. Dünya Savaşı sonrasındaki barışçı tutumunu ve seksen yıldır sürdürdüğü siyasi kimliğini şekillendirdi.

1967’de kabul edilen Üç Nükleer Silahsızlanma İlkesi, Japonya’nın nükleer silahlara sahip olmamasını, bunları üretmemesini ve ülke topraklarına sokulmalarına izin vermemesini öngörüyor. Başbakan Eisaku Sato, bu taahhüdü nedeniyle Nobel Barış Ödülü’ne layık görüldü.

Japonya Anayasası’nın 9. maddesi, egemen bir hak olarak savaştan ve uluslararası anlaşmazlıkları çözme aracı olarak güç kullanma ya da güç kullanma tehdidinde bulunmaktan vazgeçildiğini ilan ediyor. Madde nükleer silah bulundurmayı açıkça yasaklamıyor, ancak Japonya’daki nükleer tartışmalarda aktarılan yorum, bu silahları genel olarak barışçı hükmün ruhuyla bağdaşmaz kabul ediyor. 1956 tarihli Atom Enerjisi Temel Yasası da nükleer araştırma ve geliştirme çalışmalarını barışçıl amaçlarla sıkı biçimde sınırlandırıyor.

Japonya, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması olarak bilinen NPT’yi 1976’da onayladı. Antlaşma kapsamında nükleer silahlara sahip olmayan bir devlet olarak Japonya’nın bu silahları geliştirmemesi ya da edinmemesi hukuki yükümlülüğü bulunuyor. Tokyo, nükleer silahların yayılmasını önlemeye yönelik uluslararası çabalara destek veriyor ve nükleer malzemelerini güvence denetimi altında tutmak için Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’yla (UAEA) yakın işbirliği yapıyor.

Önemli tarihler, teknik kapasiteyle siyasi kısıtlamaların nasıl birlikte geliştiğini gösteriyor:

  • 1956: Atom Enerjisi Temel Yasası, nükleer araştırma ve geliştirmeyi barışçıl kullanımlarla sınırlandırıyor.
  • 1967: Japonya, Üç Nükleer Silahsızlanma İlkesi’ni kabul ediyor.
  • 1976: Japonya, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması’nı onaylıyor.
  • 1980’lerden bu yana: Jeffrey Lewis, Japonya’nın nükleer silah üretmek için gereken teknik kapasiteye sahip olduğunu söylüyor.
  • Mart: Bir ankette, nükleer silahsızlanma ilkelerinin gözden geçirilmesini destekleyenlerin oranı yüzde 41 çıkıyor; üç yıl önce bu oran yüzde 20’ydi.
  • 29 Aralık 2025: Japonya, teknik potansiyeline ilişkin tartışmalar yeniden alevlenirken nükleer silahsızlanma politikasını sürdürdüğünü vurguluyor.
Reklam

Atıl kapasitenin siyasi ağırlığı

Japonya’nın teknik hazırlığıyla kamuoyunun silahlanmaya karşı tutumunun bir arada bulunması, eleştirmenler ve analistler tarafından sıklıkla nükleer seçenek açıklığı olarak tanımlanıyor. Bu yaklaşım, nükleer silah edinme kapasitesini korumanın, gerçek silahlanmanın beraberinde getireceği diplomatik sonuçlardan ve antlaşma ihlallerinden kaçınırken gelecekteki bir güvenlik krizinde bu seçeneği açık tuttuğu görüşüne dayanıyor.

Muhafazakâr siyasetçiler zaman zaman nükleer silahlanmayı, hasımlara güç gösterisinde bulunmanın ya da ABD’nin Japonya’yı savunma taahhüdünü sınamanın bir yolu olarak gündeme getirdi. Ülkenin sivil kapasitesi stratejik bir belirsizlik yaratıyor; zira komşu hükümetler, Tokyo’nun politikasını değiştirmesi halinde neler yapabileceğini hesaba katmak zorunda.

Bu nedenle Çin ve Kuzey Kore, nükleer silahı bulunmayan ancak bunları görece kısa sürede geliştirebilecek bir Japonya’yla karşı karşıya. Bu yaklaşımı benimseyenler, söz konusu belirsizliği bir tür caydırıcılık olarak görüyor: Japonya’nın nükleer cephanelik sahibi olma eşiğini aşmasına gerek kalmadan bu belirsizlik bir hasmın kararlarını etkileyebilir.

Japonya’nın resmî tutumu, barışçıl nükleer faaliyetlere ve uluslararası denetim mekanizmalarına bağlılığını koruyor. Siyasi gerilim ise aynı altyapının hem enerji ihtiyacını karşılamasından hem de bazı siyasetçilerin giderek daha açık biçimde tartıştığı askerî seçeneği ülkeye sunmasından kaynaklanıyor.

Çin’in tepkisi ve bölgesel baskılar

Çin Dışişleri Bakanlığı, Japon yetkililerin son açıklamalarını “savaş sonrası uluslararası düzene yönelik açık bir meydan okuma” ve “bölgesel ve uluslararası barış ve istikrara yönelik ciddi bir tehdit” olarak kınadı. Pekin, Japonya’nın plütonyum stoklarına uzun süredir kuşkuyla yaklaşıyor ve nükleer silahlara sahip olmayan bir ülkenin bu kadar büyük miktarda fisil maddeye ihtiyacı olmadığını savunuyor.

Çin’in savunma beyaz kitaplarında Japonya’nın plütonyum stoku sık sık güvenlik tehdidi olarak gösterildi. Japonya’nın nükleer cephanelik edinmesi ihtimali, iki ülke arasındaki düşmanlık geçmişi ve Japonya’nın yeniden askerîleşmesine ilişkin kaygılar ışığında değerlendiriliyor.

Çin, yılda tahminen 100 yeni başlık ekleyerek kendi nükleer cephaneliğini hızla büyütüyor. Kuzey Kore balistik füze denemelerini sürdürüyor ve nükleer kapasitesini geliştiriyor. Yakın çevrede nükleer silahlara sahip bir başka güç olan Rusya’nın konumu da Japonya’nın güvenlik tartışmalarını şekillendiren baskıları artırıyor.

Japonya’da nükleer politikanın yeniden değerlendirilmesini savunanlar, ülkeyi nükleer silahlara sahip hasım güçlerle çevrili olarak tanımlıyor. Pekin ise Japonya’nın bu tür silahları edinmeye yönelik her adımını hem askerî tehdit hem de bölgesel hâkimiyetine meydan okuma olarak görüyor. Bu çelişen güvenlik kaygıları, gayriresmî açıklamaların bile neden sert diplomatik tepkilere yol açabildiğini açıklamaya yardımcı oluyor.

Reklam

Trump ve ABD’nin korumasına ilişkin kuşkular

Japonya uzun süredir ABD’nin nükleer şemsiyesine güveniyor. Bu, Washington’ın nükleer cephaneliğinin müttefiklerini savunma taahhüdünün bir parçası olduğu ve Japonya’nın kendi nükleer silahlarını geliştirmeden Amerikan korumasına dayanabildiği anlamına geliyor. Genişletilmiş caydırıcılık olarak da adlandırılan bu düzenlemenin güvenilirliği, Tokyo’nun kararlarında merkezi önem taşıyor.

Donald Trump’ın ABD başkanlığına geri dönmesi müttefiklerde kaygı yarattı. “Önce Amerika” politikası, çok taraflı ittifaklara kuşkuyla yaklaşması ve uluslararası ilişkilere işlemsel yaklaşımı, güvenlik garantilerinin kalıcılığına ilişkin endişeleri artırdı. ABD’nin NATO’ya bağlılığını kamuoyu önünde sorgulaması ve Japonya gibi yakın müttefiklere dahi gümrük vergileri uygulaması bu kaygıyı besledi.

İktidardaki Liberal Demokrat Parti’nin etkili ulusal güvenlik politikası konseyinin üyesi ve eski savunma bakan yardımcısı Rui Matsukawa, Londra’da düzenlenen bir konferansta bu endişeyi dile getirdi. Avrupa’nın artık yalnızca ABD’ye güvenemeyeceği fikrinin “farkına vardığını” ve aynı kaygının Japonya için de geçerli olduğunu söyledi.

Matsukawa daha sonra Japonya’nın değerlendirmesi gerektiğini düşündüğü seçeneği şöyle ifade etti:

ABD’nin varlığını gerçekten garanti kabul edemezsiniz,

Trump çok öngörülemez; belki gücü de buradan geliyor. Ancak bence her zaman bir B planını düşünmeliyiz. B planı bağımsız hareket etmek, ardından da nükleer silahlara yönelmek olabilir.

Diğer milletvekilleri ve eski askerî yetkililer de “düşünülemez olanı düşünmeye” başladı. Kaygıları, ağır bir bölgesel kriz sırasında Amerikan korumasının güvenilirliğini koruyup korumayacağı ve Japonya’nın daha bağımsız bir caydırıcılık biçimine hazırlanması gerekip gerekmediği.

Kamuoyu ve Güney Kore’deki nükleer tartışma

Mart ayında yapılan bir ankette, Japonya’nın nükleer silahsızlanma ilkelerinin gözden geçirilmesini destekleyenlerin oranı yüzde 41 çıktı. Üç yıl önce bu oran yüzde 20’ydi. Bu, 21 puanlık artışa ve önceki oranın iki katından biraz fazlasına karşılık geliyor. Anket ilkelerin gözden geçirilmesine ilişkindi; siyasi tartışmalarda silah edinilmesi gibi daha geniş bir konu da yer alıyor.

Atom bombası kurbanlarının bazı torunları da dahil olmak üzere genç Japonlar arasında, nükleer caydırıcılığı ulusal bekā için gerekli bir kötülük olarak görmeye daha yatkın olanlar var. Bu değişim, Hiroşima ve Nagasaki’nin kök saldığı nükleer silahlara karşı derin muhalefetle yan yana sürüyor.

Güney Kore, Kuzey Kore’den kaynaklanan varoluşsal bir tehditle karşı karşıya ve ülkede büyük bir Amerikan askerî birliği bulunuyor. Anketler, bağımsız nükleer cephaneliğe desteğin ülkede yüzde 75’e kadar çıktığını gösteriyor. Dolayısıyla Amerikan garantilerine ilişkin soru işaretleri, Washington’ın Kuzeydoğu Asya’daki iki büyük müttefikini de etkiliyor.

Japonya’nın nükleer silah edinme kararı, stratejik dengeyi korumak isteyen Güney Kore’yi de benzer bir adım atmaya teşvik edebilir. Böyle bir kararlar zinciri, II. Dünya Savaşı sonrasında kurulan küresel nükleer silahların yayılmasını önleme sistemini zayıflatabilir ve yeni bir silahlanma yarışı başlatarak yanlış hesaplama ve çatışma riskini artırabilir.

ABD, bir çatışmanın tırmanma süreci üzerindeki denetimini kaybetmekten ve nükleer savaş olasılığının artmasından endişe ettiği için tarihsel olarak müttefiklerinin nükleer silah edinmesine karşı çıktı. Trump daha önce Japonya ve Güney Kore’nin nükleer silahlara ihtiyaç duyabileceğini öne sürmüştü; ancak yönetimi resmî olarak nükleer silahların yayılmasına karşı çıkmayı sürdürüyor. Çin ise iki ülkeden herhangi birinin nükleer silahlanmasının sert bir karşılıkla karşılanacağı uyarısında bulundu.

Reklam

Teknik kapasitenin ötesindeki engeller

Japonya hükümetinde gizli bir nükleer programı engelleyebilecek çok sayıda yetkili ve kurum bulunuyor. Bakanlıklar arasındaki bu “veto oyuncuları” silahlanma girişimine karşı çıkabilir ya da bunu ifşa edebilir. Fukuşima sonrasında düzenleyici kurumların sayısının artması, tespit edilmeden yürütülecek gizli ve hızlandırılmış bir programı daha da zorlaştırdı.

Japonya’da nükleer denemeye uygun bir yer de bulunmuyor. Ülkenin yoğun nüfuslu takımadalarında yer altı denemesini gizlemek güç olur; böyle bir adım ülke içinde ve dışında sert tepkiye yol açabilir. Dolayısıyla teknik kapasite, bir silah programının nasıl yürütülebileceğine ilişkin pratik sınırlamalarla birlikte var oluyor.

Silah üretimine yönelmek, Japonya’yı Birleşmiş Milletler yaptırımlarıyla ve nükleer işbirliği anlaşmalarının sona ermesi ihtimaliyle de karşı karşıya bırakabilir. Bunun yol açacağı zarar, ithal yakıta ve teknolojiye bağımlı olan sivil enerji sektörünün bazı bölümlerini felce uğratabilir. Böylece ulusal güvenlikle gerekçelendirilen bir program, Japonya’nın nükleer kapasitesini en başta mümkün kılan enerji düzenlemelerini tehdit edebilir.

Takaichi hükümeti, nükleer silahlara sahip güçlerin yakınında yaşayan halkın güvenlik kaygıları ile Japonya’nın barışçı taahhütlerini ve uluslararası ortaklarının güvenini dengelemek zorunda. Kihara’nın politikanın değişmediğini vurgulaması, hükümetin mevcut çizgisinin ABD ile daha güçlü işbirliğine ve konvansiyonel caydırıcılığa dayandığını gösteriyor.

Buna rağmen tartışma, uluslararası güvenlik düzenlemelerinin daha da kötüleşmesi halinde nükleer eşik kapasitesinin kullanılabilecek bir seçenek olarak ele alınmasına doğru kaydı. Japonya’nın sanayi kapasitesi bu tartışmaya somut bir temel sağlarken yasaları, antlaşma yükümlülükleri, iç kurumları ve muhtemel ekonomik maliyetleri, cephanelik edinmeye yönelik herhangi bir adımı üç yıllık tahminin ima ettiğinden çok daha büyük bir karara dönüştürüyor.

Öne Çıkanlar

  • Çinli nükleer uzmanlar, Japonya’nın üç yıldan kısa sürede nükleer silah geliştirebileceğini tahmin ediyor. Diğer tahminler, hızlandırılmış bir program için altı aydan kullanılabilir başlıklar için birkaç yıla uzanıyor.
  • Japonya yaklaşık 45 ton plütonyuma ve gelişmiş sivil nükleer ve havacılık-uzay kapasitesine sahip.
  • Baş Kabine Sekreteri Minoru Kihara, Başbakan Sanae Takaichi döneminde Japonya’nın nükleer politikasının değişmediğini söylüyor.
  • Üç Nükleer Silahsızlanma İlkesi, barışçıl kullanım kısıtlamaları ve Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması, olası bir silah programını sınırlandırıyor.
  • Mart ayında yapılan ankette, nükleer silahsızlanma ilkelerinin gözden geçirilmesine destek yüzde 41’e çıktı; üç yıl önce bu oran yüzde 20’ydi.
  • ABD’nin korumasına ilişkin kuşkular ile Çin, Kuzey Kore ve Rusya’nın yarattığı baskılar tartışmaları yeniden alevlendiriyor.
  • Japonya’nın nükleer silahlanması Güney Kore’yi de benzer bir adım atmaya teşvik edebilir ve Tokyo’yu diplomatik, ekonomik ve enerji maliyetleriyle karşı karşıya bırakabilir.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir