Kopmuş Bir Kablo ve Birbiriyle Çelişen İki Açıklama
Üç yıl hapis cezası, kaçakçılıkla suçlanan iki Tayvanlı erkek ve kopmuş bir iletişim kablosu, Çin ile Tayvan arasındaki anlaşmazlığın merkezinde yer alıyor. 29 Aralık 2025 itibarıyla, Tayvan’ın ana adası ile Penghu Adaları arasındaki bağlantıda 25 Şubat’ta meydana gelen hasar; sorumluluk, deniz güvenliği ve kritik altyapının korunması konusunda bir çekişmeye dönüşmüştü.
İçindekiler
- Kopmuş Bir Kablo ve Birbiriyle Çelişen İki Açıklama
- Penghu Açıklarında Ne Oldu?
- Mahkeme Neden Hasarın Kasıtlı Olduğuna Hükmetti?
- Çin’in Kaçakçılık Suçlamaları ve Tayvan’ın Yanıtı
- Bir Kablo Kopması Bir Ada İçin Neden Kesintiye Yol Açabilir?
- Kazalar, Şüpheler ve Uzun Süren Onarımlar
- Tayvan Çevresinde ve Avrupa’da Yaşanan Diğer Olaylar
- Kablo Kesme Ekipmanı ve Deniz Tabanı Haritalaması
- Tayvan Şüpheli Gemileri Nasıl İzliyor?
- Onarım Gemileri, Uydular ve İstihbarat Paylaşımı
- Özet
Çin’in doğusundaki Şandong eyaletinde bulunan Weihai Kamu Güvenliği Bürosu, yalnızca Chien ve Chen soyadlarıyla tanımlanan iki Tayvan vatandaşını, Hong Tai 58’i içeren bir kaçakçılık operasyonu yürütmekle suçladı. Togo’ya kayıtlı ve mürettebatının tamamı Çin vatandaşlarından oluşan gemi, şubat ayında kabloya zarar verdi. Çinli yetkililer, geminin Tayvanlı kolluk kuvvetlerinden kaçmaya çalışırken kazara hasara yol açtığını söylüyor.
Tayvan’daki yargı süreci, hasarın kasıtlı olduğuna işaret ediyor. Tayvan mahkemesi haziranda, soyadı Wang olarak belirtilen Çinli gemi kaptanını üç yıl hapis cezasına çarptırdı. Tayvan ayrıca olayı, Çin’in iletişim altyapısına yönelik faaliyetlerinden kaynaklanan daha geniş bir tehdidin parçası olarak görüyor ve bu baskıyı gri bölge savaşı olarak nitelendiriyor.
Gri bölge taktikleri, silahlı çatışma eşiğinin altında kalan zorlayıcı eylemlerdir. İnternet bağlantısının kesintiye uğratılması, açıkça askerî güç kullanmadan ekonomik ve siyasi baskı yaratabilir. Pekin, Çin hükümetinin hasarı yönlendirdiği suçlamasını reddediyor ve kaçakçılık soruşturmasını alternatif bir açıklama olarak sunuyor.
Çin’in Tayvan İşleri Ofisi, iktidardaki Tayvan Demokratik İlerleme Partisi’ni Pekin’in Hong Tai 58’i kabloya kasıtlı olarak sabotaj yapmak için kullandığını yanlış biçimde iddia etmekle suçladı. Ofis, bu suçlamanın Tayvan Boğazı’nın iki yakası arasındaki gerilimi tırmandırmayı amaçladığını söyledi. Tayvan Anakara İşleri Konseyi ise Pekin’in açıklamasını reddederek somut kanıt talep etti.
Penghu Açıklarında Ne Oldu?
Tayvan Sahil Güvenliği, 25 Şubat 2025’in ilk saatlerinde Hong Tai 58’i TPKM-3 denizaltı kablosunun yakınında tespit etti. Kablo, Penghu Adaları’nı Tayvan’ın ana adasına bağlıyor. Gemi bakımsız olarak tanımlanmış ve birden fazla adla faaliyet gösteriyordu.
Sahil Güvenlik personeli gemiyi bölgeden ayrılması için uyardı ancak gemi demir attı. Gemi hareket etmeye başladıktan kısa süre sonra kablo işletmecileri bir kopma tespit etti. Tayvanlı yetkililer Hong Tai 58’i durdurarak soruşturma için limana götürdü.
Soruşturma, sekiz mürettebat üyesi hakkında farklı sonuçlara yol açtı. Yedi kişi sonunda haklarında suçlama yöneltilmeden Çin’e gönderilirken Kaptan Wang Tayvan’da yargılandı. Çin’in olayla ilgili açıklamasında, ülkesine gönderilen mürettebat üyelerinin ifadeleri sonradan önemli bir yer tuttu.
Olaylar birkaç aya yayıldı:
- 25 Şubat 2025: Hong Tai 58, TPKM-3 kablosunun yakınında tespit edildi; uyarılara rağmen demir attı ve kablo hasarı saptanınca durduruldu.
- Haziran 2025: Tayvan mahkemesi, kabloya kasıtlı olarak zarar verdiği gerekçesiyle Kaptan Wang’ı üç yıl hapis cezasına çarptırdı.
- Mahkûmiyetten aylar sonra: Weihai polisi, Tayvanlı Chien ve Chen’in gemiyi içeren bir kaçakçılık operasyonu yürüttüğü iddialarını duyurdu.
- 29 Aralık 2025 itibarıyla: Çin ve Tayvan, hasarla ilgili birbiriyle çelişen açıklamalarını kamuoyuyla paylaşıyordu.
Çin polisinin açıklamayı tam olarak hangi tarihte yaptığı belirtilmedi. Sıralama önemli; çünkü Pekin’in kamuoyuna sunduğu açıklama, Tayvan’daki kovuşturmanın ardından geldi ve Çin’e dönmüş mürettebat üyeleriyle yapılan görüşmelere dayandırıldı.
Mahkeme Neden Hasarın Kasıtlı Olduğuna Hükmetti?
Kaptan Wang başlangıçta suçlamaları reddetti. Duruşma sırasında daha sonra kopmaya kendisinin yol açmış olabileceğini kabul etti. Açıklamasına göre sert deniz koşulları onu demir atmaya zorlamış, kablonun nerede olduğunu ise fark etmemişti.
Hong Tai 58’in kaptanı Wang, hasardaki olası rolünü şu sözlerle anlattı:
kabloyu koparmış olabilirim.
Savcılar, Wang’ın anlatımına itiraz eden kanıtlar sundu. Gemideki elektronik haritalarda kablonun konumu işaretliydi. Ayrıca geminin hareketlerini kasıt göstergesi olarak değerlendirdiler.
Tayvan Sahil Güvenliği, geminin demirini deniz tabanında zikzak çizerek sürüklediğine ilişkin ifade verdi. Demir atmış bir gemi, rüzgâr ve su tekneyi hareket ettirdikçe genellikle demirin etrafında döner. İfadede ise farklı bir hareket tarif edildi: Demir deniz tabanı boyunca sürüklenmişti.
Mahkeme, Wang’ı kabloya kasıtlı olarak zarar vermekten suçlu bularak haziranda üç yıl hapis cezasına çarptırdı. Hasarın hükümetin ve toplumun işleyişini ciddi biçimde aksattığını belirten mahkeme, eylemin ağır biçimde kınanması gerektiğini söyledi.
Tayvan’ın tutumu, bu ceza kararını daha geniş bir güvenlik kaygısıyla bir araya getiriyor. Mahkeme kaptanın davranışını ele alırken Tayvanlı yetkililer, kablo kesintilerini demokratik adaya baskı uygulama yöntemi olarak nitelendirdi.
Çin’in Kaçakçılık Suçlamaları ve Tayvan’ın Yanıtı
Weihai Kamu Güvenliği Bürosu, Çin’e gönderilen yedi mürettebat üyesiyle yapılan görüşmelerin Hong Tai 58’in kaçakçılık yaptığını doğruladığını söyledi. Çinli yetkililer, Chien ve Chen’i uzun süredir Çin’e dondurulmuş ürün kaçakçılığı yapan bir şebekeyi yönetmekle suçladı.
Pekin’in açıklamasına göre gemi, Tayvanlı kolluk kuvvetlerinden kaçmaya çalışırken kabloyu kopardı. Yetkililer, iddia edilen iki elebaşının yakalanmasını sağlayacak bilgi için 250.000 yuan, yani yaklaşık 35.500 dolar ödül koydu. Chien ve Chen’in 2014’ten beri arandığını söylediler.
Tayvan Anakara İşleri Konseyi açıklamaya itiraz ederek Çin Komünist Partisi’nin Tayvan üzerinde yargı yetkisi olmadığını savundu. Pekin’e halkla ilişkiler kampanyaları yürütmek yerine somut kanıt sunma çağrısı yaptı.
Pekin’in iddialarına yanıt veren Tayvan kurumu Anakara İşleri Konseyi, açıklamayı şöyle nitelendirdi:
sınır ötesi baskı ve siyasi manipülasyon.
Anlaşmazlık, hasarlı bir kabloyu birbiriyle yarışan siyasi anlatıların odağına yerleştirdi. Çin, kopmanın yakalanmaktan kaçmaya çalışan kaçakçılardan kaynaklandığını söylüyor. Tayvan ise kasıtlı hasardan hüküm giyen bir kaptana işaret ediyor ve olayı altyapısına yönelik daha geniş bir baskı örüntüsünün parçası olarak görüyor.
Bir Kablo Kopması Bir Ada İçin Neden Kesintiye Yol Açabilir?
Dünya genelindeki uluslararası veri trafiğinin neredeyse yüzde 99’u denizaltı kablolarından geçiyor. Bu fiber optik hatlar, okyanus tabanı boyunca bilgi taşıyarak deniz aşırı ağları birbirine bağlıyor. Finansal işlemler, askerî iletişim ve gündelik internet kullanımı bu bağlantılara dayanıyor.
Coğrafi ve siyasi açıdan yalıtılmış bir ada olan Tayvan’da 23 milyon kişi yaşıyor ve ada 24 denizaltı kablosuna bağımlı: 14 uluslararası, 10 yerel bağlantı. Yerel kablolar, açık deniz adaları da dahil olmak üzere Tayvan içindeki noktaları birbirine bağlarken uluslararası kablolar dış dünyayla bağlantı sağlıyor.
Bu bağlantıların kaybının sonuçları, 2023’ün başlarında Matsu Adaları’nda görüldü. Çin’e kayıtlı gemiler adalara hizmet veren iki kabloyu kopardı ve bölge sakinleri haftalarca çevrimdışı kaldı. Kesinti, az sayıda fiziksel bağlantının hasar görmesinin bir topluluğu nasıl yalıtabileceğini gösterdi.
Matsu’daki kesinti sırasında yedek mikrodalga sistemleri kaybedilen bant genişliğinin yalnızca yaklaşık yüzde 5’ini geri sağlayabildi. Bant genişliği, bir bağlantının taşıyabileceği veri miktarıdır. Bu düzeydeki yedek bağlantı, bölge sakinlerinin normalde sahip olduğu kapasitenin yalnızca küçük bir bölümünü sunuyordu.
Uydu bağlantıları da alternatif bir güzergâh sağlayabilir ancak kapasiteleri modern bir ekonominin ihtiyaç duyduğunun yalnızca küçük bir kısmı kadardır. Yedek bağlantı temel iletişimi sürdürebilirken işletmelerin, hükümetin ve gündelik internet kullanımının daha geniş ihtiyaçlarını karşılayamayabilir.
Kazalar, Şüpheler ve Uzun Süren Onarımlar
Dünya genelinde her yıl 100 ila 200 denizaltı kablosu arızası yaşanıyor. Bunların çoğu balıkçı ağları, gemi çapaları veya doğal afetlerden kaynaklanan kazaların sonucu. Bu sıklık, her olayın koşullarını soruşturmaların odağına yerleştiriyor.
Bir çapanın kabloya kazara mı yoksa kasıtlı bir eylem sırasında mı zarar verdiğini kanıtlamak zor. Bu nedenle soruşturmacılar gemi hareketlerini, haritaları, uyarıları ve mürettebatın davranışlarını inceliyor. Hong Tai 58 olayında bu ayrıntılar, mahkemeye sunulan kanıtların bir parçasıydı.
Bazı olayların belirsizliği, kablo kesintilerini gri bölge taktiği olarak da cazip kılıyor. Hasar verici bir eylem baskı uygulayabilir; etkilenen yetkilileri ise kimin sorumlu olduğunu ve bunun neden yaşandığını belirlemek gibi zor bir görevle baş başa bırakabilir.
Kopmuş bir kablonun onarılması da başka bir zorluk yaratıyor. Dünya genelinde yalnızca yaklaşık 80 gemi denizaltı kablo altyapısının bakımı ve genişletilmesi için kullanılıyor. Uygun gemiler başka bölgelerde çalışıyorsa veya kötü hava koşulları onarımları engelliyorsa hasarlı bir bağlantı haftalarca ya da aylarca devre dışı kalabilir.
Siyasi gerilimler bekleme süresini uzatabilir. Düzenleyici gereklilikler veya doğrudan müdahaleler, onarım gemilerinin bölgeye erişimini geciktirebilir. Sınırlı sayıda bağlantıya dayanan bir ada için kabloyu yeniden hizmete alma süresi, ilk hasar kadar önemli bir güvenlik sorunudur.
Tayvan Çevresinde ve Avrupa’da Yaşanan Diğer Olaylar
Tayvan’da 2023’ten bu yana en az 11 denizaltı kablosu arızası yaşandı. Bazıları eskiyen ekipmana veya kazalara bağlandı ancak Tayvanlı yetkililer ve uluslararası güvenlik uzmanları olayların sıklığı ve zamanlaması konusunda kaygılarını dile getirdi.
Hong Tai 58 olayından önce, Ocak 2025’te Shunxin 39 adlı bir geminin Taipei’nin kuzeyindeki TPE kablosuna zarar verdiği iddia edildi. Ocak ve şubat olayları, Matsu’daki kesintilerin daha önce yarattığı kaygıları artırdı.
Tayvanlı yetkililer, elverişli bayrak taşıyan gemilere de dikkat çekti. Bu ifade, bir geminin sahipliği veya finansal desteğiyle ilişkilendirilen yerden farklı bir ülkede kayıtlı olması anlamına geliyor. Yetkililer, Çinli sahipler veya finansmanla bağlantıları olmasına rağmen Moğolistan, Kamerun ve Sierra Leone gibi ülkelerde kayıtlı gemilere dikkat çekerek bu düzenlemelerin gemilerin denetimden kaçmasına yardımcı olabileceğini söyledi.
Avrupa’da da benzer kaygılar yaşandı. Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Baltık Denizi’nde denizaltı kablolarına verilen zarar keskin biçimde arttı. Kasım 2024’te Çin’e ait Yi Peng 3 gemisinin Finlandiya, Almanya, Litvanya ve İsveç’i birbirine bağlayan kabloları kopardığından şüphelenildi.
Bu olaylar, sorumluluğu belirlemeyi zorlaştırırken altyapıyı hedef alan eşgüdümlü bir stratejiye ilişkin kaygıları artırdı. Bu tür operasyonlar, tam kapsamlı bir askerî karşılığı tetiklemeden kararlılık mesajı verebilir ve bir rakibi aksatabilir. Baltık Denizi’ndeki ve Tayvan çevresindeki olaylar, deniz iletişim ağlarının güvenliğini daha yakından incelenir hâle getirdi.
Kablo Kesme Ekipmanı ve Deniz Tabanı Haritalaması
Çin’deki Lishui Üniversitesi’nden araştırmacılar, denizaltı kablolarını kesmek amacıyla açıkça tasarlanmış, çapaya benzeyen bir aygıt geliştirdi. Bu buluş, iletişim altyapısını kesintiye uğratmak için kullanılabilecek araçlara ilişkin kaygıları artırdı.
Deniz güvenliği uzmanları, aygıtın tipik balıkçılık faaliyetlerinin gerçekleştiği derinliklerin ötesinde kullanılmak üzere tasarlandığını belirtti. Ayrıca özelliklerinin ticari kullanımdan ziyade sabotaj amacı taşıdığına işaret ettiğini söyledi.
Tayvan Sahil Güvenliği, kablo güzergâhlarının yakınında deniz tabanından veri topladığı iddia edilen Çin araştırma gemilerini durdurdu. Deniz tabanını ve altyapının kesin konumunu bilmek, gelecekteki hedef belirleme faaliyetlerine yardımcı olabilir. Bu nedenle Tayvanlı yetkililer söz konusu etkinliği kaygıyla karşılıyor.
Pekin, kablo olaylarını denizde sık yaşanan sıradan olaylar olarak nitelendirdi. Tayvan’ın kaygısı ise tekrarlanan hasarları, kablo kesmek için tasarlandığı bildirilen ekipmanları, deniz tabanı araştırmalarını ve Çin’in saldırgan deniz politikasını birlikte değerlendirmesinden kaynaklanıyor. Bu gelişmeler, kabloların korunmasını rutin bir idari mesele olmaktan çıkarıp ulusal güvenlik planlamasının parçası hâline getirdi.
Tayvan Şüpheli Gemileri Nasıl İzliyor?
Tayvan, özellikle bilinen kablo güzergâhlarının çevresinde Tayvan Boğazı’ndaki devriye faaliyetlerini artırdı. Sahil Güvenlik, otomatik uyarı sistemi desteğiyle kritik altyapı çevresinde günün 24 saati gözetleme yapıyor.
Sistem, hassas kabloların bir kilometre yakınında yavaş hareket eden gemileri tespit ediyor. Onlarca radar operatörü sulardaki hareketleri izleyerek şüpheli gemileri durdurmak üzere devriye botları gönderebiliyor. Amaç, kablo kopmasını sorunun ilk işareti olmaktan çıkarmak için riskli faaliyetleri gerçekleşirken saptamak.
Tayvan, Çin’le bağlantılı 96 gemiyi yakından izlenmek üzere kara listeye aldı ve tehdit oluşturabilecek yaklaşık 400 gemiyi daha takip ediyor. Gözetim çalışmaları, yoğun deniz trafiğinde çok sayıda gemiyi izlerken hangi hareketlerin müdahale gerektirdiğini belirlemenin ne kadar zor olduğunu gösteriyor.
Hasar gören ve TP3 olarak tanımlanan kablonun yakınındaki Sahil Güvenlik filosunun komutanı Jenson Chien, şüpheli gemileri sert sözlerle nitelendirdi:
top yemi, hurda yığınları.
Chien’in değerlendirmesine göre bu tür gemiler, bağlantıları kesintiye uğratmak ve en büyük kargaşayı yaratmak için asgari kaynak kullanıyor. Bakımsız bir gemi bile demirini kablo boyunca sürükleyebilir; bağlantının yeniden kurulması içinse özel ekipman, personel ve zaman gerekiyor.
Onarım Gemileri, Uydular ve İstihbarat Paylaşımı
Tayvan kendine ait özel bir kablo onarım gemisi edinme olasılığını değerlendiriyor. Şu anda, çoğunlukla Japonya ve Singapur merkezli olan ve bölgeye ulaşmaları aylar sürebilen yabancı gemilere bağımlı. Ülke içinde bir onarım kapasitesi oluşturulması, kesintiyi uzatabilen bekleme süresini azaltabilir.
Taipei ayrıca alçak Dünya yörüngesindeki uyduları, yani LEO uydu takımlarını kullanarak internet için alternatif bağlantılara yatırım yapıyor. Bunlar, Dünya’ya görece yakın yörüngelerde faaliyet gösteren uydu gruplarıdır. Tayvan, kablolar hasar gördüğünde bu sistemlerin kritik hizmetler için acil durum yedeği sağlamasını istiyor.
Tayvan, şüpheli gemilerin hareket hâlindeki konumları da dahil olmak üzere istihbarat bilgilerini benzer görüşlere sahip olarak tanımladığı başkentlerle paylaşıyor. Bu işbirliği, kablo olaylarına karışan gemilerin kökenini gizleyebilen şeffaf olmayan mülkiyet yapılarını ortaya çıkarmayı amaçlıyor.
Kaygılar Tayvan’ın ötesine uzanıyor. Güvenlik analistleri, benzer taktiklerin Güney Çin Denizi’nden Arktik’e kadar ihtilaflı bölgelerde kullanılabileceği uyarısında bulunuyor. Sorumluluğu belirlemenin zorluğu, savaşa yol açmadan rakibine baskı uygulamak isteyen hükümetler için altyapı kesintilerini cazip kılabilir.
Birden fazla kabloya yönelik eşgüdümlü bir saldırı, açık çatışma başlamadan önce ekonomik faaliyetleri ve askerî komuta sistemlerini felce uğratabilir. Küresel kablo ağı, modern ekonomilerin dayandığı verileri taşıyor ancak ağın büyük bölümü deniz altında büyük ölçüde korumasız durumda.
Tayvan’ın pratikteki yanıtı gemileri izlemeyi, güzergâhları korumayı, onarıma erişimi iyileştirmeyi ve yedek bağlantılar kurmayı bir araya getiriyor. Şubat ayındaki olay, bir kabloya verilen fiziksel hasarın hem uzun süreli bir güvenlik kaygısına hem de diplomatik bir çatışmaya dönüşebileceğini; Çin ile Tayvan’ın aynı olaya ilişkin keskin biçimde farklı açıklamalar sunduğunu gösteriyor.
Özet
- Hong Tai 58, 25 Şubat 2025’te Tayvan’ın ana adası ile Penghu’yu birbirine bağlayan kabloya zarar verdi.
- Tayvan mahkemesi, Çinli kaptanı Wang’ı kasıtlı hasar nedeniyle haziranda üç yıl hapis cezasına çarptırdı.
- Çin, Tayvan vatandaşları Chien ve Chen’i dondurulmuş ürün kaçakçılığı operasyonu yürütmekle suçladı ve 250.000 yuan, yani yaklaşık 35.500 dolar ödül koydu.
- Tayvan, Pekin’in suçlamalarını reddederek somut kanıt talep etti.
- Tayvan 24 denizaltı kablosuna bağımlı ve 2023’ten bu yana en az 11 kablo arızası kaydetti.
- 2023’te Matsu’da yaşanan kesinti sırasında mikrodalga yedek bağlantı, kaybedilen bant genişliğinin yaklaşık yüzde 5’ini geri sağladı.
- Tayvan gözetimi artırdı, Çin’le bağlantılı 96 gemiyi kara listeye aldı ve yaklaşık 400 gemiyi daha izliyor.
- Taipei özel bir onarım gemisi edinme olasılığını değerlendiriyor, uydu yedek bağlantılarına yatırım yapıyor ve uluslararası ortaklarla gemilere ilişkin istihbarat paylaşıyor.






