Yetenek, Finansman ve Küresel Ortaklıklar Değişirken Çin, ABD’yi Araştırma Liderliğinde Yakalamaya Yaklaşıyor

13 dakikalık okuma
Yetenek, Finansman ve Küresel Ortaklıklar Değişirken Çin, ABD’yi Araştırma Liderliğinde Yakalamaya Yaklaşıyor

Bilime yön vermede Çin’in artan rolü

Yaklaşık altı milyon makalenin incelendiği bir analize göre, Çin’deki bilim insanları 2023’te ortak ABD-Çin araştırma makalelerinin yüzde 45’ine liderlik etti; bu oran 2010’da yüzde 30’du. Araştırma, mevcut eğilimlerin sürmesi hâlinde liderliğin 2027 veya 2028 civarında eşitleneceğini öngörüyor. Ulusal Bilim Vakfı’nın belirlediği 11 kritik teknoloji alanının sekizinde, modellemeye göre Çin 2030’dan önce liderlikte eşitliği yakalayacak.

İçindekiler
  1. Bilime yön vermede Çin’in artan rolü
  2. Araştırma liderliği nasıl ölçülüyor?
  3. Değişen dengedeki tarihler
  4. Bilim insanları yer değiştiriyor; güven önemli
  5. Yapay zekâ, çipler ve kuantum teknolojisi
  6. Biyoteknoloji, sağlık, enerji ve malzemeler
  7. Finansman ve üniversiteler ölçeği sağlıyor
  8. İş birlikleri yeni ağlara kayıyor
  9. Sonucu politika tercihleri belirleyebilir
  10. Öne çıkanlar

Bulgular, yalnızca yayın veya atıf sayılarını hesaplamak yerine bilimsel çalışmalara kimin yön verdiğine odaklanıyor. Araştırmacılar, katkı beyanlarını ve yazarlık bilgilerini makine öğrenimiyle inceleyerek her projeyi yönetmiş olma ihtimali en yüksek kişileri belirledi. Liderlik; hangi soruların sorulacağına, bunların nasıl araştırılacağına, kaynakların nereden sağlanacağına ve ekibin nasıl koordine edileceğine karar verilmesine katkıda bulunmak anlamına geliyor.

30 Ekim 2025 itibarıyla bu gidişat, ABD araştırma sistemindeki belirsizliklerle örtüşüyor. Finansman anlaşmazlıkları, işe alım dondurmaları ve dönemsel işten çıkarmalar güveni zayıflattı ve yabancı kurumlara bilim insanlarını işe alma fırsatı sundu. ABD, temel araştırmalarda ve önde gelen laboratuvarlarda güçlü konumunu korurken Çin; fikir geliştirme, karmaşık projeleri finanse etme ve uluslararası ekipleri örgütleme kapasitesini artırdı.

Çin’in yükselişi, ABD ile ilişkilerinin ötesine de uzanıyor. Araştırma, iki ülke arasındaki bilimsel bağların daha da zayıfladığı bir senaryoyu modelledi ve Çin’in küresel araştırma liderliğindeki payının artacağını ortaya koydu. Çinli bilim insanları, Avrupalı ve diğer uluslararası meslektaşlarıyla yürüttükleri ortak çalışmalara, ABD’li araştırmacılarla yaptıkları çalışmalardan daha sık liderlik ediyor. Çin’i Afrika ve Güney Asya’ya bağlayan eğitim programları bu ağların kurulmasına yardımcı oluyor.

Reklam

Araştırma liderliği nasıl ölçülüyor?

Bilimsel makalelerde genellikle, bazen pek çok kurum ve ülkeden, birden fazla yazar yer alıyor. Yazarların listedeki sıralaması sorumlulukları hakkında ipucu verebilir; ancak uygulamalar disiplinlere göre değişiyor. Sorumlu yazar, makaleyle ilgili iletişimi yürütürken kıdemli yazar genellikle araştırmayı denetliyor. Katkı beyanları ise deneyleri kimin tasarladığını, modelleri kimin oluşturduğunu veya veri toplamayı kimin yönettiğini belirterek daha fazla ayrıntı sunuyor.

Araştırmanın makine öğrenimi yöntemi, her projeye kimin liderlik ettiğini tahmin etmek için bu işaretleri birlikte inceledi. Bu yaklaşım, basit yayın sayılarının gözden kaçırabileceği fikrî yönlendirme ve araştırma gündemlerini belirleme becerisini ölçüyor. Büyük iş birlikleri ve art arda yürütülen küçük ölçekli çalışmalar, soruları kimin seçtiğini veya çalışmayı kimin yönettiğini göstermeden makale sayılarını artırabiliyor.

Çin’in ortak makalelerdeki liderlik payı, 2010 ile 2023 arasında 15 puan artarak yüzde 30’dan yüzde 45’e çıktı. Çin’in artan rolü; çalışmaları finanse etme, fikir geliştirme ve kurumları koordine etme kapasitesinin büyümesini yansıtıyor. 2027 veya 2028’de eşitlik öngörüsü bu eğilimin sürmesine dayanan bir tahmin.

Diğer ölçümler de aynı yönü gösteriyor. Dünyada en çok atıf alan makaleleri izleyen sıralamalar, Çin’in hızla ilerlediğine ve bazı yöntemlere göre bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarının birkaçında etki bakımından ABD’yi geçtiğine işaret ediyor. Çin’in 2021’deki patent sayısı, ABD’ninkinin yaklaşık iki katıydı. Her ölçüm araştırma faaliyetinin farklı bir yönünü ele alırken liderlik analizi, ortak çalışmaları kimin yönlendirdiğine odaklanıyor.

Değişen dengedeki tarihler

Bu değişim, yatırım, eğitim ve araştırmacı hareketliliğindeki dönüşümlerle birlikte on yılı aşkın sürede ortaya çıktı. Yayın liderliği, uluslararası öğrenci programları ve bilim insanlarının ülke değiştirmesi farklı zaman çizgilerini izliyor; ancak birlikte değerlendirildiklerinde Çin’in araştırma kapasitesinin ve bağlantılarının nasıl büyüdüğünü gösteriyorlar.

  • 2010: Çin’deki bilim insanları ortak ABD-Çin makalelerinin yüzde 30’una liderlik etti. Çin kökenli yaklaşık 900 bilim insanı aynı yıl ABD’den başka ülkelere gitti.
  • 2012’den bu yana: Çin, çoğunlukla Afrika ve Güney Asya’dan gelen yabancı öğrencilerin eğitimi için yaklaşık 33,3 milyar yuan ayırdı.
  • 2018: ABD, Çin Girişimi’ni başlattı. O yıl Çin’deki uluslararası öğrencilerin neredeyse yarısı Afrika ve Güney Asya’dan geliyordu.
  • 2021: ABD’nin araştırma ve geliştirme harcamaları yaklaşık 806 milyar dolara, Çin’inkiler ise 668 milyar dolara ulaştı. Çin kökenli bilim insanlarının ABD’den ayrılanlarının sayısı 2.621’e çıktı.
  • 2023: Çin’in ortak ABD-Çin yayınlarındaki liderlik payı yüzde 45’e ulaştı.
  • 2024: Yayın verileri, Çin’in seçkin dergilere katkı alanında öne geçerek farkı açtığını gösterdi.
  • 2025: Çin üniversitelerinin yılda yaklaşık 77 bin, ABD üniversitelerinin ise yaklaşık 40 bin STEM doktorası vermesi bekleniyordu.
  • 2027 veya 2028: Mevcut eğilimlerin sürmesi hâlinde liderlik araştırması ortak ABD-Çin makalelerinde eşitlik öngörüyor.
  • 2030’dan önce: Modelleme, öncelikli 11 teknoloji alanının sekizinde liderliğin eşitleneceğini öngörüyor.

Tahminler araştırma liderliğini ele alırken harcama ve eğitim verileri bu liderliğin arkasındaki kaynaklara ışık tutuyor. Daha büyük lisansüstü öğrenci grupları ve sürekli yatırımlar, iddialı projelerin yürütülmesi için gereken insan gücünü, tesisleri ve zamanı sağlıyor.

Reklam

Bilim insanları yer değiştiriyor; güven önemli

ABD’de kariyerine başlayan Çin kökenli yaklaşık 20 bin bilim insanı, 2010 ile 2021 arasında başka ülkelere taşındı. Yıllık ayrılanların sayısı bu dönemde 900’den 2.621’e yükseldi. 2018’de Çin Girişimi’nin başlatılmasının ardından ayrılışlar yaklaşık yüzde 75 arttı; 2021’de başka bir ülkeye taşınan araştırmacıların yaklaşık üçte ikisi Çin’i seçti.

ABD uzun süre, özellikle Çin’den gelenler başta olmak üzere yurt dışında eğitim almış bilim insanlarından yararlandı. Araştırmacı anketleri bugün uluslararası iş birlikleri ve hibe başvurularıyla ilgili kaygılara işaret ediyor; katılımcıların çoğu akademik araştırmacı olarak kendilerini daha az güvende hissettiklerini söylüyor. Finansman belirsizliğiyle birlikte bu ortam, ABD’nin laboratuvarlarında çalışan kişileri elinde tutma kapasitesini zorluyor.

Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde yayımlanan hakemli bir analizin yazarları, bu gelişmelerin ABD’nin bilimsel liderliğini zayıflatabileceği uyarısında bulundu:

ABD, özellikle Çin’den gelen göçmen bilim insanlarının katkılarından uzun süredir yararlanıyor. Bu gelişmeler, ABD’nin önde gelen bilimsel yetenekleri elde tutma ve ülkeye çekme kapasitesini tehdit ediyor; bu da bilim ve teknolojideki küresel liderliğini zayıflatabilir.

ABD Ulusal Bilimler Akademisi Başkanı Marcia McNutt da Çin’in araştırma yatırımları ve üretimindeki artışın ABD’yi geride bıraktığı yönündeki kaygısını dile getirdi:

Bütün bunlar bana çok endişe verici eğilimler olduğunu düşündürüyor.

ABD’deki laboratuvarlar işe alımları dondurduğunda veya işten çıkarmalara gittiğinde yabancı kurumlar için araştırmacı kazanma fırsatları doğuyor. Üniversite yönetimiyle ilgili anlaşmazlıklar, kuralların değişmesi ve uluslararası ortaklıkların daha sıkı denetlenmesi de Amerikan kampüslerinin yabancı öğrenciler ve öğretim üyeleri açısından çekiciliğini etkiliyor. Bu baskılar, ABD araştırma liderliğini nesiller boyunca destekleyen yetenek avantajını zorluyor.

Yapay zekâ, çipler ve kuantum teknolojisi

Yapay zekâ, yarı iletkenler ve ileri malzemeler, liderlik araştırmasının 2030’dan önce eşitliğe işaret ettiği stratejik alanlar arasında yer alıyor. Hükümetler bu alanlara önem veriyor; çünkü buralardaki araştırmalar sanayide, kamu hizmetlerinde ve ulusal güvenlikte kullanılan teknolojilerin temelini oluşturuyor.

Çinli ekipler makine öğrenimi mimarileri, bilgisayarlı görü ve doğal dil işleme alanlarındaki rollerini genişletti. Bu alanlar, yapay zekâ sistemlerinin nasıl öğrendiğini, görüntüleri nasıl yorumladığını ve dili nasıl işlediğini inceliyor. Çalışmaların büyük bölümü, birden fazla disiplinden geniş ekipler ve önemli ölçüde bilgi işlem kaynağı kullanan deneyler gerektiriyor.

Yarı iletken araştırmalarında farklı bir tablo söz konusu. Çin, ileri üretim ve belirli araçlara erişim konusunda kısıtlamalarla karşı karşıyayken laboratuvarları malzemeler, aygıt fiziği ve çip tasarım teknikleri üzerine kapsamlı araştırmalar yürütüyor. Bu konular, gelecek nesil çiplerin ardındaki bilimi etkiliyor. Bu bilimi üretim ürünlerine dönüştürmek için imalat kapasitesi, ekipman ve tedarik zincirleri gerekiyor.

Reklam

Çin, kuantum teknolojisine yaklaşık 15 milyar dolarlık kamu kaynağı ayırdı. Yaklaşık 12 bin kilometreye uzanan ve Micius gibi uydular aracılığıyla uzaya erişen, dünyanın en büyük kuantum iletişim ağına sahip. Çinli araştırma grupları kuantum konularında her yıl başka ülkelerdeki araştırmacılardan daha fazla makale yayımlıyor.

Kuantum iletişimi ve kuantum hesaplama, alanın farklı dalları: Biri bilginin aktarımıyla, diğeri işlenmesiyle ilgili. Çin, kuantum iletişim altyapısında büyük farkla önde; kamu araştırma enstitülerini devlete ait şirketlerle bir araya getirerek çalışan sistemleri hayata geçiriyor. ABD ise bazı kuantum hesaplama patentlerinde ve özel şirketlerin geliştirme çalışmalarında üstünlüğünü koruyor.

ABD’li bir sektör lideri, ülkenin konumunu koruması için temel bilime sürekli yatırım yapılması gerektiğini savundu:

ABD’nin liderliğini sürdürmesi, temel araştırmalara yatırımların devam etmesini gerektiriyor.

Çin, kuantum iletişim ağını genişletmeyi ve uluslararası ortaklıklar geliştirmeyi hedefliyor. Bu planlar, laboratuvarlardaki ilerlemeleri rekabetin başka bir alanına bağlıyor: Farklı yerlerde geliştirilen sistemlerin birlikte çalışmasını sağlayan teknik standartlar ve ortak kurallar.

Biyoteknoloji, sağlık, enerji ve malzemeler

Çin’in biyoteknoloji sektörü, cömert kamu finansmanını Şanghay gibi kentlerin çevresindeki araştırma kümeleriyle bir araya getiriyor. Sektörün güçlü olduğu alanlar arasında sözleşmeli araştırma, biyolojik üretim ve ilaçların tedavi edici etkilerini sağlayan etkin maddeler yer alıyor.

Çin laboratuvarları genomik, hücre tedavileri ve sentetik biyoloji alanlarında daha etkili çalışmalar yürütüyor. Genomik, genetik bilgiyi inceliyor; hücre tedavilerinde hücreler tedavi amacıyla kullanılıyor; sentetik biyolojide ise belirli amaçlara yönelik biyolojik sistemler tasarlanıyor. Yetkililer genetik verileri stratejik bir kaynak olarak görüyor; yurt dışından erişimi kısıtlarken yapay zekâ destekli analizleri besleyen yurt içi veri kümelerini genişletiyor.

Çinli biyoteknoloji şirketleri, ileri ürünlerin çoğunda yurt dışındaki ortaklara ve pazarlara bağımlılığını sürdürüyor. Yurt içi fiyatlandırma politikaları getirileri sınırlayarak riskli sağlık yenilikleri için kullanılabilecek finansmanı etkileyebiliyor. Bu kısıtlamalara rağmen araştırma altyapısı, jeopolitik rekabetin ortasında yabancı yatırımları ve ortaklıkları çekiyor.

Sağlık İpek Yolu; hastalık gözetimi, genomik ve klinik deneyler gibi projelerle halk sağlığı ve tıbbi araştırmaları diplomasiyle buluşturuyor. Çin’in yükselen bölgelerdeki bilimsel varlığını genişletiyor; uzun vadede kapasite geliştirmeye yönelik çalışmalarda askerî, sivil, akademik ve ticari aktörleri bir araya getiriyor.

Enerji ve malzeme araştırmaları da kamu yatırımıyla pratik ihtiyaçların benzer bir bileşimini ortaya koyuyor. Çinli bilim insanları batarya kimyası, hidrojen ve amonyak üretiminde kullanılan katalizörler ile yapıları daha hafif ve güçlü kılan ileri kompozitler üzerine çok sayıda makale yayımlıyor. Enerji depolama ve yeni enerji üretimindeki büyüme, yıllar süren yatırımları ve yeşil teknolojilere yönelik artan iç talebi yansıtıyor.

Bu bulguların dünya genelinde kullanılan ürünlere dönüşmesini tedarik zincirleri, standartlar ve sermayeye erişim etkileyecek. Çin’deki ve diğer ülkelerdeki politika tercihleri, bir fabrikanın finanse edilmesinden ürünün karşılaması gereken özellikler üzerinde uzlaşılmasına kadar bu aşamaların her birini etkiliyor.

Reklam

Finansman ve üniversiteler ölçeği sağlıyor

ABD, 2021’de araştırma ve geliştirmeye yaklaşık 806 milyar dolar, Çin ise yaklaşık 668 milyar dolar harcadı. Araştırma ve geliştirme, bilgi üretme ve bunu yeni süreçlere veya ürünlere dönüştürme çalışmalarını kapsıyor. Çin’in harcama artış hızı, ABD’ninkinin yaklaşık iki katıydı; bu sayede ülke kapasitesini daha hızlı genişletti.

Çin’deki araştırmacı sayısı, ABD ve Avrupa Birliği’ndeki toplam araştırmacı sayısından fazla. Çin üniversitelerinin 2025’e kadar yılda yaklaşık 77 bin STEM doktorası vermesi bekleniyordu; ABD’de bu sayının yaklaşık 40 bin olması öngörülüyordu. Bu rakamlar, Çin’in yıllık doktoralı mezun sayısının öngörülen düzeyde ABD’ninkinin neredeyse iki katı olacağını gösteriyor ve laboratuvarlarla sanayiye lisansüstü araştırmacılar ve geleceğin uzmanlarını sağlıyor.

Seçilmiş seçkin dergilere katkıları izleyen veri tabanlarının 2024 verileri, Çin’i açık ara ilk sırada gösteriyor. ABD’nin payı, özellikle kimyada ve fizik bilimlerinin bazı alanlarında geriledi. Çin’in üretimi hızla artarken aradaki fark daralsa da ABD sağlık bilimlerinde liderliğini ve biyoloji bilimlerinde ilk sıradaki yerini korudu.

2025 için hazırlanan önemli bir küresel üniversite sıralamasında ilk kez Amerikan üniversitelerinden daha fazla Çin üniversitesi yer aldı. Çin, yayınların etkisine ağırlık veren diğer bazı sıralamalarda da kurum sayısı bakımından öne çıktı. Tsinghua ve Pekin üniversiteleri en üst gruba yükselirken daha geniş bir bölgesel üniversite grubu yapay zekâ, kuantum teknolojisi, biyoteknoloji, yeni enerji teknolojileri ve çevre bilimlerine odaklandı.

Dolayısıyla Çin’in genişlemesi, birkaç seçkin kampüsün ötesine geçiyor. Geniş bir üniversite tabanı, ulusal laboratuvarlara ve şirketlere geçen lisansüstü araştırmacılar ve doktora sonrası araştırmacılar yetiştiriyor. Daha fazla kurumun, araştırmacının ve yatırımın bir araya gelmesi, yayın ve liderlik ölçütlerindeki yükselişi açıklamaya yardımcı oluyor.

ABD araştırma altyapısı güçlü ve yenilikçi olmayı sürdürüyor; ancak Ulusal Sağlık Enstitüleri’nde büyük bir kesinti de dâhil olmak üzere federal bilim kurumlarına yönelik önerilen bütçe kesintileri, finansmanın daralacağı yönünde kaygı yarattı. Özel bağışların risk altındaki miktarın tamamını karşılaması beklenmiyor. Bütçe belirsizliği laboratuvarların projeleri planlamasını ve ekiplerini sürdürmesini zorlaştırıyor.

Reklam

İş birlikleri yeni ağlara kayıyor

Çin’in eğitim harcamaları, ABD dışındaki araştırma bağlarının gelişmesine yardımcı oldu. 2012’den bu yana çoğunlukla Afrika ve Güney Asya’dan gelen yabancı öğrencilerin eğitimi için yaklaşık 33,3 milyar yuan harcandı. 2018’e gelindiğinde bu bölgelerden gelen öğrenciler, Çin’deki uluslararası öğrenci nüfusunun neredeyse yarısını oluşturuyordu.

Kuşak ve Yol Girişimi kapsamındaki burslar, ortak diplomalar ve misafir araştırmacı programları Çin laboratuvarlarıyla bu bölgelerdeki üniversiteleri birbirine bağladı. Ortak eğitim, tarafların birbirini tanımasını sağlıyor; bu aşinalık da tekrarlanan ortaklıklara dönüşebiliyor. Yayın verileri, Çinli araştırmacıların artık Kuşak ve Yol’a katılan birçok ülkeyle yürütülen iş birliklerinin çoğuna liderlik ettiğini gösteriyor.

Araştırmanın bağların kopması senaryosu, bu geniş ağdan yararlanıyor. ABD ile bilimsel bağlar daha da zayıflarsa Çin’in modellenen küresel liderlik payı artıyor; çünkü bilim insanları Avrupa’daki ve diğer ortaklarıyla yürütülen çalışmalara daha sık yön veriyor. Araştırma faaliyetleri, Çinli ekiplerin hâlihazırda daha fazla liderlik rolü üstlendiği ilişkilere kayıyor.

İleri çiplere ve diğer teknolojilere yönelik ihracat kontrolleri ile hassas araştırma alanlarındaki kısıtlamalar, laboratuvarları ortaklıklarını yeniden değerlendirmeye itiyor. Avrupa hükümetleri bazı alanlarda denetimleri sıkılaştırırken diğerlerinde açıklığı korumaya çalışıyor. Çin de belirlenmiş stratejik alanlarda ihracat kontrolleri ve uluslararası bilgi paylaşımı kısıtlamaları getirdi.

Batılı hükümetler, müttefikler arasında güvenilir tedarik zincirlerine ve ortak protokollere odaklanırken Çin kuantum iletişimi gibi sistemler için uluslararası ortaklar arıyor. Ayrışan teknik ekosistemler fikirlerin yayılmasını yavaşlatabilir ve birbiriyle çalışamayan sistemler ortaya çıkarabilir. Benzer politikalara sahip ülkeler arasındaki güçlü bilimsel bağlar bu sorunları azaltabilir.

Uluslararası iş birliklerinin kalıcı biçimde azalması, geniş ekipler ve farklı uzmanlıklar gerektiren alanlardaki çalışmaları muhtemelen yavaşlatır. Liderlik modeli, yeniden şekillenen bir ağda Çin’in payının nasıl değişebileceğini ortaya koyuyor; pratik sonuçlar ise araştırmaların ne ölçüde sürdüğüne ve hangi ortaklıkların devam ettiğine de bağlı olacak.

Sonucu politika tercihleri belirleyebilir

Temel araştırmalar ve pratik kullanıma yönelik çalışmalar için öngörülebilir ABD finansmanı; yapay zekâ, kuantum teknolojisi, temiz enerji ve ileri malzemeler gibi alanları destekler. Temel araştırmalar altta yatan soruları incelerken kullanıma yönelik araştırmalar bu soruları pratik bir ihtiyaçla ilişkilendiriyor. Her ikisi de ekiplerin tek bir finansman döneminin ötesini planlamasını gerektiriyor.

İşgücünün geliştirilmesi, toplum kolejlerinden ve çıraklık programlarından doktora eğitimine kadar uzanıyor. Bilim insanlarını karşılayan ve vize süreçlerindeki engelleri azaltan göç politikaları, işe alım kapasitesini güçlendirebilir. Daha basit hibe süreçleri idari karmaşıklığı azaltabilir, başvuru yapmaktan veya meşru uluslararası iş birliklerine katılmaktan caydıran kaygıları hafifletebilir.

Reklam

Araştırma güvenliği ve açıklık için de uygulanabilir kurallar gerekiyor. Hassas çalışmaları korurken meşru ortaklıkları sürdürmek, güvenlik risklerini ele alıp küresel yeteneklere erişimi koruyabilir. Müttefiklerin iş birliği; ortak test tesisleri, uyumlu standartlar ve kuantum teknolojisi, biyoteknoloji ile temiz enerji alanlarında eşgüdümlü yatırımlar sayesinde ek ölçek sağlayabilir.

Güven artırıcı önlemler, hassas araştırmalar için şeffaf sınırlar ve güvenlik riskinin daha düşük olduğu alanlarda verilere karşılıklı erişim, açık bilimin yararlarını koruyabilir. Ortak tesisler, her ülkenin aynı altyapıyı tek başına finanse etmesine gerek kalmadan ekiplerin fikirleri sınamasına imkân veriyor; uyumlu standartlar da sonuçların laboratuvarlar ve pazarlar arasında kullanılmasını kolaylaştırıyor.

Çin’in etkili araştırmaları küresel ürünlere dönüştürme kapasitesi; güvenilir tedarik zincirlerine, fikrî mülkiyetin korunmasına, yurt dışındaki müşterilere ve yatırımcılara erişime bağlı. Yurt içi fiyatlandırma ve geri ödeme politikaları, sağlık alanındaki yenilikler için kullanılabilecek sermayeyi etkiliyor. Stratejik sektörler için açık kurallar ve riskin düşük olduğu alanlarda açık iş birliği, engelleri azaltıp Çin araştırmalarının yurt dışında benimsenmesini hızlandırabilir.

Liderlik tahminleri mevcut eğilimlerin sürmesine bağlı. Finansman, yetenek, araştırma güvenliği ve uluslararası erişim konularındaki kararlar, bu eğilimlerin sürüp sürmeyeceğini ve bilimsel ilerlemenin sanayiye ve hastalara nasıl ulaşacağını belirleyecek.

Öne çıkanlar

  • Çin, 2023’te ortak ABD-Çin makalelerinin yüzde 45’ine liderlik etti; bu oran 2010’da yüzde 30’du.
  • Yaklaşık altı milyon makalenin incelendiği analiz, mevcut eğilimlerin sürmesi hâlinde liderliğin 2027 veya 2028 civarında eşitleneceğini öngörüyor.
  • Modelleme, Ulusal Bilim Vakfı’nın öncelikli teknoloji alanlarından 11’inin sekizinde 2030’dan önce eşitlik öngörüyor.
  • ABD ile Çin arasındaki araştırma bağları zayıfladığında, Çin’in modellenen küresel liderlik payı diğer ortaklıklardaki liderliğini yansıtacak şekilde artıyor.
  • 2010 ile 2021 arasında Çin kökenli yaklaşık 20 bin bilim insanı ABD’den başka ülkelere gitti.
  • Çin kuantum teknolojisine yaklaşık 15 milyar dolar ayırdı ve yaklaşık 12 bin kilometreye uzanan bir kuantum iletişim ağı işletiyor.
  • ABD’nin araştırma harcamaları 2021’de yaklaşık 806 milyar dolara, Çin’inkiler 668 milyar dolara ulaştı; Çin’in harcama artış hızı yaklaşık iki kat daha yüksekti.
  • Çin’in 2025 için öngörülen yıllık 77 bin STEM doktorası sayısı, ABD’deki yaklaşık 40 binle karşılaştırılıyor.
  • Çin, uluslararası araştırma ağlarını güçlendirmeye yardımcı olmak için 2012’den bu yana yabancı öğrencilerin eğitimi amacıyla yaklaşık 33,3 milyar yuan ayırdı.
  • ABD temel araştırmalarda, önde gelen laboratuvarlarda, sağlık ve biyoloji bilimlerinde ve kuantum hesaplamanın bazı alanlarında güçlü konumunu koruyor.
  • Finansman, göç, araştırma güvenliği, uluslararası ortaklıklar ve pazarlara erişim rekabetin bir sonraki aşamasını şekillendirecek.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir