Kararın üzerinden altı yıl geçti, hastalar hâlâ sağlık hizmetlerine nasıl ulaşacaklarını bilmiyor
Güney Kore kürtajı suç olmaktan çıkardı ancak bu değişikliğin ardından kapsamlı bir sağlık sistemi kuramadı. 7 Eylül 2025 itibarıyla mifepriston hâlâ onaylanmadı, milletvekilleri yeni yasa tasarılarını değerlendiriyor ve hastalar, hizmet vermeye istekli kliniklerde yüksek ücretli cerrahi müdahale ile internetten satın alınan onaysız ilaçlar arasında seçim yapmak zorunda kalıyor.
İçindekiler
- Kararın üzerinden altı yıl geçti, hastalar hâlâ sağlık hizmetlerine nasıl ulaşacaklarını bilmiyor
- Mifepriston tartışmanın neden merkezinde?
- İlaç düzenleyicileri yasal düzenlemeyi bekliyor
- Önerilen sağlık yasası neleri değiştirecek?
- Maliyetler ve hizmet yetersizliği hastaların seçeneklerini daraltıyor
- Bilgi eksikliği internete de uzanıyor
- Hak savunucuları ve karşıtları farklı öncelikleri savunuyor
- Gebeliğin ileri dönemlerinde yaşanan vakalar çözüme kavuşmamış yasal kuralları gözler önüne seriyor
- Yardım talepleri, ihtiyacın sürdüğünü gösteriyor
- İşleyen bir sistem neleri gerektirir?
- Öne Çıkanlar
Anayasa Mahkemesi 2019’da kürtaj için öngörülen cezaların anayasaya aykırı olduğuna hükmetti ve milletvekillerinden 2020 sonuna kadar eski düzenlemenin yerine yenisini koymalarını istedi. Parlamento bu süreyi kaçırdı. Kürtaj Ocak 2021’de suç olmaktan çıkarıldı; ancak ülkede hastaların sağlık hizmetlerine nasıl, ne zaman ve nerede ulaşabileceğini düzenleyen açık kurallar bulunmuyor.
Anne ve Çocuk Sağlığı Yasası hâlâ yalnızca tecavüz veya ensest sonucu oluşan gebelikler gibi sınırlı istisnaları öngörüyor. Hastaneler bu koşulların dışında kalan hastaları çoğu zaman geri çeviriyor. Resmî protokoller, eğitim ve sigorta kapsamı olmayınca sağlık hizmeti sunucuları kürtaj hizmeti oluşturmaya yönelik uygulamada pek destek görmüyor.
Maddi imkânları kısıtlı hastalar en büyük güçlüklerle karşılaşıyor. Reşit olmayanlar, düşük gelirli aileler ve büyük kentlerin dışında yaşayanlar uzun mesafeler katetmek, giderek artan masrafları karşılamak ve güvenilir olmayan bilgileri ayıklamak zorunda kalabiliyor. Bazıları, kaçak yollarla getirilen veya sahte ilaçların komplikasyonlara yol açabildiği kayıt dışı piyasalara yöneliyor.
Kürtajın suç olmaktan çıkarılması, gebeliği sonlandırma nedeniyle kovuşturulma tehdidini ortadan kaldırdı. Bir sağlık hizmeti çerçevesi ise farklı bir işlev görür: klinik standartları belirler, sağlık hizmeti sunucularının sorumluluklarını açıklar ve hizmete erişim ile ödeme süreçlerini daha öngörülebilir hâle getirir. Güney Kore ilk değişikliği yaptı, ancak ikincisini tamamlamadı.
Başlıca yasal dönüm noktaları, bu açığın nasıl oluştuğunu gösteriyor:
- 2019: Anayasa Mahkemesi kürtaj için öngörülen cezaların anayasaya aykırı olduğuna hükmetti.
- Aralık 2020: Parlamento yeni bir düzenlemeyi kabul etmeden, eski düzenlemenin yerine yenisini koymak için belirlenen süre doldu.
- Ocak 2021: Kürtaj suç olmaktan çıkarıldı.
- 2025 yazı: Milletvekilleri ilaçla kürtajın tanınması ve sigorta kapsamına alınması için tasarılar sundu.
Mifepriston tartışmanın neden merkezinde?
Mifepriston, erken gebeliği sonlandırmak için misoprostolle birlikte kullanılıyor. Bu kombinasyon onlarca yıldır 90’dan fazla ülkede kullanılıyor ve Dünya Sağlık Örgütünün temel ilaçlar listesinde yer alıyor. Güney Kore’de mifepristonun onaylanmamış olması, hastaları cerrahi müdahaleye veya düzenlemeye tabi kanalların dışından temin edilen ilaçlara bağımlı bırakıyor.
Mifepriston, gebeliğin devamını sağlayan hormon olan progesteronu baskılıyor. Ardından misoprostol rahmin kasılmasına ve içeriğini boşaltmasına yol açıyor. Bu uygulamanın onaylı olduğu yerlerde hekimler ve halk sağlığı kurumları, kimlerin ilacı kullanabileceği, dozaj, uyarı işaretleri ve takip süreci hakkında bilgi veriyor.
Birçok ülke bu ilaç kombinasyonuna erken gebelikte, genellikle 10 veya 12 haftaya kadar izin veriyor; belirli durumlarda ise klinik değerlendirmeye göre hareket ediliyor. Sağlık hizmetleri ayrıca danışmanlık, ağrıyı yönetme bilgisi ve acil tıbbi yardıma ne zaman başvurulacağına ilişkin talimatlar sunuyor. Düzenlemeye tabi erişim, süreci tıbbi yönlendirme ve destek sisteminin parçası hâline getiriyor.
Hekimlerin ve hak örgütlerinin atıfta bulunduğu uluslararası sağlık verilerine göre ilaçla kürtajın ciddi yan etki riski genellikle yüzde 0,5’in altında. Bu veriler, onaylı ilaçlara erişimin cerrahi müdahale talebini azalttığını ve güvenli olmayan yöntemlere başvurmayı sınırladığını da gösteriyor.
Dünya Sağlık Örgütü, dünya genelinde her yıl yaklaşık 73 milyon kürtaj yapıldığını, bunların yaklaşık 25 milyonunun güvenli olmadığını tahmin ediyor. Hekimler, gözetim altında ilaç kullanımını zararları azaltmanın uygulanabilir bir yolu olarak görüyor. Onaysız ilaçların internet üzerinden dolaşımda olduğu Güney Kore’de düzenlemeler, kalite kontrolündeki aksaklıklardan kaynaklanan önlenebilir riskleri ele alırken cerrahi hizmet sunucularına ulaşmakta zorlanan hastalara başka bir seçenek sunabilir.
İlaç düzenleyicileri yasal düzenlemeyi bekliyor
Gıda ve İlaç Güvenliği Bakanlığı, LinePharma tarafından üretilen ve yurt dışında yaygın olarak kullanılan mifepriston-misoprostol kombinasyonu Mifegymiso’yu onaylamadı. Hyundai Pharm üreticiyle münhasır tedarik anlaşması imzaladı ve 2021 ile 2023’te ürün başvuruları yaptı; ardından Aralık 2024’te üçüncü başvurusunu sundu.
Bakanlık yetkilileri, milletvekilleri ilaçla kürtajı yasal bir sağlık hizmeti olarak tanımlamadığı için incelemenin nihai karara ulaşamadığını söylüyor. İlacın gebeliğin hangi aşamasında kullanılabileceğine, klinik kullanım gerekçelerine ve risk yönetimi koşullarına ilişkin kuralları belirleyecek bir yasa istiyorlar.
Bakanlığa göre ürün piyasaya girdikten sonra etkililik, dozaj, etiketleme ve izlemeye ilişkin kararları tamamlamak için bu kurallar gerekiyor. Onay sonrası izleme, düzenleyicilerin ilacın rutin sağlık hizmetlerinde kullanıldığında nasıl sonuç verdiğini takip etmesini sağlıyor.
Yetkililer, Mifegymiso için koşullu onay vermeyi veya ilacın kısıtlı kullanımına izin verecek bir yol izlemeyi tercih etmiş değil. Önce yasal bir çerçeve ve toplumsal uzlaşı gerektiğini söylüyorlar. Hyundai Pharm da milletvekilleri harekete geçmeden onay sürecini ilerletmenin güçlüğünü kabul ediyor.
Hastalar ve hekimler bir politika çıkmazının ortasında kalmış durumda: İlaç kuralları beklerken, bu kuralların oluşturulması da kısmen ilacın sağlık sisteminde yer almaması nedeniyle aksıyor. Ürün incelemede ve karar için belirlenmiş net bir takvim yok.
Önerilen sağlık yasası neleri değiştirecek?
Milletvekilleri 2025 yazında ilaçla kürtajı yasal bir tıbbi işlem olarak tanımaya yönelik düzenlemeler sunarak tartışmanın yönünü değiştirdi. Anne ve Çocuk Sağlığı Yasası’nda değişiklik öngören bir teklif, kürtajı gebeliğin cerrahi veya ilaçla sonlandırılması olarak tanımlayacak ve yasanın dar kapsamlı istisnalarının ötesine geçecek.
Teklif, ulusal sağlık sigortası kapsamına alınmasını da öngörüyor. Bu, hizmet vermeye istekli bir sağlık kuruluşu bulabilen ancak tedavi masraflarını karşılayamayan hastaların önündeki başlıca engellerden birini giderecek. Teklif sahipleri, eş rızası gibi güncelliğini yitirmiş koşulların kaldırılmasını ve kullanılan terimlerin uluslararası tıp uygulamalarıyla uyumlu hâle getirilmesini savundu.
Devlet Başkanı Lee Jae Myung yönetimi, kürtaj ilaçlarını önümüzdeki beş yılın ulusal politika gündemine aldı. Böylece konu, şu anda tartışılan yasa teklifleriyle birlikte hükümetin açıkladığı öncelikler arasında yer buldu.
Yenilenmiş bir sağlık yasası, 2019’daki karardan bu yana yanıtsız kalan sorulara açıklık getirir: Sağlık hizmeti sunucuları hangi hizmetleri verebilir, hangi klinik uygunluk kuralları uygulanır, tedavinin masrafı nasıl karşılanır ve hizmeti kim denetler? Hekimlerin mesleki yaptırım veya hukuki sorumluluk korkusu olmadan hizmet verebilmesi için bu yanıtlar gerekiyor. Hastalar ise güvenilir bilgiye ve karşılayabilecekleri tedaviye ulaşabilmek için bu açıklığa ihtiyaç duyuyor.
Temel değişiklik uygulamada olacak. Her hastayı, belirsiz kurallarla baş etmeye istekli bir klinik bulmaya mecbur bırakmak yerine, tanımlanmış bir tıbbi çerçeve sağlık hizmeti sunucularına ve hastalara ortak standartlar sağlayacak.
Maliyetler ve hizmet yetersizliği hastaların seçeneklerini daraltıyor
Anketler, kürtaj olan hastaların yaklaşık yüzde 40’ının cerrahi işlem için bir milyon wondan fazla ödediğini gösteriyor. Hak savunucuları ve hekimler, insanları tedaviyi ertelemeye zorlayabilen ve giderek artan maliyetlerden söz ediyor. Gecikme, mevcut seçenekleri azaltabilir ve tedaviyi tıbbi açıdan daha karmaşık hâle getirebilir.
Ulusal Tıp Merkezi’nde görevli bir kadın doğum uzmanı, ana akım sağlık sistemlerinin dışında kalan birçok kişi için kürtaj hizmetlerinin lüks hâline geldiğini belirtti. Maddi yükün yanı sıra başka engeller de var: hizmet sunucusu bulmak, yolculuk ayarlamak ve tedavi hakkında güvenilir bilgi edinmek.
Ergenler, göçmenler, engelliler ve büyük hastanelerden uzakta yaşayanlar özellikle güç koşullarla karşılaşıyor. Düşük gelirli ailelerin yüksek bir sağlık faturasını veya başka bir kente gitmenin masrafını karşılama imkânı daha sınırlı.
Stajyer hekimlerin toplu istifaları, 2025’te kadın doğum ve jinekoloji hizmetlerinin kapasitesini düşürerek kürtaj hastalarını kabul etmeyi sürdüren klinikler üzerindeki baskıyı artırdı. Eğitimli sağlık çalışanlarının azalması ve mesleki güvencelere ilişkin belirsizlik, hastanelerin hizmetlerini genişletmekte isteksiz davranmasına yol açıyor.
Birçok sağlık sistemi, temel sağlık kliniklerinde erişimi artırmak ve cerrahi hizmetlerin yükünü hafifletmek için ilaçla kürtajdan yararlanıyor. Mifepriston onaylanmadığı sürece Güney Kore, onaylı bir sistem üzerinden bu seçeneği sunamıyor. Personel açığı ile yasal belirsizliğin birleşmesi, hastaların zamanında bakım alabilecekleri yerlerin azalması anlamına gelebiliyor.
Bilgi eksikliği internete de uzanıyor
Hizmetlerin kısıtlı olduğu ülkelerde ilaçla kürtaja destek veren kâr amacı gütmeyen Women on Web’in internet sitesi, İlaç İşleri Yasası kapsamında 2019’da Güney Kore’de erişime kapatıldı. Güney Kore mahkemesi Mayıs 2024’te erişim engelinin kaldırılması talebine yönelik itirazı reddetti.
Sivil toplum kuruluşları, hükümetin yasal sağlık hizmetlerine güvenli erişim yolu oluşturmadan yardım arayanların kullandığı çevrimiçi bilgilere erişimi kısıtladığını savunuyor. Sağlık yetkilileri ise ilaç politikasını değiştirmeden önce yasal ve düzenleyici bir çerçeve oluşturmak zorunda olduklarını söylüyor. Bu tutum, mevcut düzenlemelerin yıllardır sürmesine yol açtı.
İnternet sitesine getirilen kısıtlama, güvenilir kamuya açık yönlendirme eksikliğini daha da derinleştiriyor. Kliniklere erişim belirsizliği ve yüksek maliyetlerle zaten karşı karşıya olan hastalar, hangi çevrimiçi bilgilere ve ürünlere güvenebileceklerine de karar vermek zorunda. Hak savunucuları, dijital politikanın ve sağlık politikasının aynı hedef doğrultusunda işlemesini istiyor: güvenilir bilgi ve sağlık hizmetlerine daha güvenli erişim.
Hak savunucuları ve karşıtları farklı öncelikleri savunuyor
Human Rights Watch ve Güney Kore’deki örgütler, hükümete kürtaja erişimi yasayla güvence altına alma, ilaçla kürtajı onaylama ve güvenilir bilgilere erişimin önündeki engelleri kaldırma çağrısı yaptı. Taleplerinin odağında, cezaların kaldırılmasını işleyen bir sağlık hizmetine dönüştürmek var.
Güney Kore Ulusal İnsan Hakları Komisyonu, 2024’te mifepristonun ülkeye getirilmesini ve temel ilaç olarak belirlenmesini tavsiye ederek ulusal politikanın Dünya Sağlık Örgütü standartlarıyla uyumlu hâle getirilmesini istedi.
Women on Web’den hekimlerin de aralarında bulunduğu uluslararası sağlık uzmanları, kürtajı cinsel sağlık ve üreme sağlığının temel bir parçası olarak tanımlıyor. Bu hizmete erişimin hastanın gelirine, yaşadığı yere veya medeni durumuna bağlı olmaması gerektiğini savunuyorlar.
Dini kuruluşlar ve bazı meslek grupları daha geniş erişime karşı çıkıyor veya daha sıkı sınırlamalar istiyor. Katolik liderler yakın zamanda milletvekillerine resmî itirazlarını sunarak cenin yaşamı ile kadının kendi kararını verme hakkı arasında denge kurulması çağrısında bulundu.
Katolik liderler, gebeliğin ileri dönemlerinde işlemlere izin vereceğini düşündükleri her türlü çerçeveye şiddetle karşı çıkıyor ve kürtaj hizmetlerinin ulusal sağlık sigortası kapsamına alınmasını eleştiriyor. Bu tutumlar kamuya açık oturumları şekillendirdi ve yasa komisyonlarının teklifleri değiştirip değiştirmemesinde veya süreci yavaşlatmasında etkili olabilir. Dolayısıyla milletvekilleri hem hastaların bakımına ilişkin pratik ihtiyaçları hem de bu bakımın sınırları konusundaki farklı görüşleri değerlendiriyor.
Gebeliğin ileri dönemlerinde yaşanan vakalar çözüme kavuşmamış yasal kuralları gözler önüne seriyor
Bir vlog yazarının 2024’te 36 haftalık gebeliğini sonlandırdığını iddia etmesi, polis soruşturmasına ve geniş çaplı tartışmalara yol açtı. Olay, gebelik haftasına göre belirlenen sınırların tanımlanmamış olmasına dikkat çekti.
Uzmanlar, eski kürtaj suçlarına ilişkin hükümlerin yürürlükten kalkmış olmasına rağmen, canlı doğum olduğuna dair kanıt bulunması hâlinde cinayet suçlamalarının gündeme gelebileceğine dikkat çekti. Bu tür durumlarda hukuki mesele, işlem sırasında ne olduğuna ve bebeğin canlı doğup doğmadığına ilişkin kanıtlara dayanacak.
2025’te bir doktor, gebeliğin dokuzuncu ayında yapılan bir işlemle bağlantılı olarak tutuklandı. Bu olay, açık klinik kuralların ve yasal sınırların bulunmamasına yeniden dikkat çekti.
Bu tür çarpıcı vakalar nadir görülse de bakım arayan hastaların rutin ihtiyaçlarından daha fazla kamuoyu ilgisi çekebiliyor. Hekimler, mesleki uygulamalarının yasal sınırları konusunda belirsizlik yaşıyor. Hastalar da istenmeyen bir incelemeye maruz kalmaktan veya sağlık hizmeti sunucusunun son anda tedaviyi reddetmesinden korkabiliyor. Açık bir yasa, tartışmaya belirli tıbbi ve hukuki kurallar kazandırır.
Yardım talepleri, ihtiyacın sürdüğünü gösteriyor
Güney Kore’den 2013 ile 2019 arasında Women on Web’e gönderilen danışma taleplerini geriye dönük inceleyen bir araştırma 12 binden fazla başvuru kaydetti. Başvuranların medyan yaşı 25, gebelik haftalarının medyanı ise beş haftanın biraz üzerindeydi. Medyan, yaşlar veya gebelik haftaları sıralandığında ortada kalan değerdir.
Yardım arayanlar başlıca nedenler olarak maddi sıkıntıyı, eğitimlerine devam etme isteğini ve ebeveyn olmaya hazır hissetmemeyi belirtti. Araştırmacılar, kısıtlayıcı kuralların kürtajı durdurmadığı, hizmeti özel ve çoğu zaman daha güvensiz kanallara yönlendirdiği sonucuna vardı. Milletvekillerinin ulaşmak istediklerini söylediği hedeflerden biri de bu tür kanallara bağımlılığı azaltmak.
Güney Kore’nin deneyimi, cezaları kaldırıp bir sağlık hizmeti çerçevesi kurmamanın erişimde eşitsizlik, sağlık hizmeti sunucularında kafa karışıklığı ve düzenlenmemiş piyasalara alan bıraktığı daha geniş bir örüntüye uyuyor. Latin Amerika’da bazı ülkeler belirli süreler ve hizmet gerekçeleri içeren açık yasal modeller benimserken bazıları ağır kısıtlamaları sürdürüyor.
Kürtajın yasal olduğu yerlerde bile hizmet sunucularının isteksizliği, belge zorunlulukları ve yetersiz klinik ağı hastaların hizmet almasını engelleyebiliyor. Tutarlı yönlendirmeler, sağlık hizmeti sunucularına yönelik yasal güvenceler ve güvenilir sigorta kapsamı gecikmelerin azaltılmasına yardımcı oluyor. Bu nedenle Güney Kore’deki tartışma hem yasal izni hem de tedaviyi erişilebilir kılan gündelik düzenlemeleri ilgilendiriyor.
İşleyen bir sistem neleri gerektirir?
İlaçla kürtajı sağlık hizmetlerine entegre eden ülkeler, milletvekillerine çeşitli modeller sunuyor. Bu ülkeler rutin kullanım için gebelik haftası sınırları belirliyor, dozajı ve takip sürecini standartlaştırıyor, komplikasyonlarda başvurulacak sağlık kuruluşlarını tanımlıyor. Bu düzenlemeler rutin bakımın nerede sona erdiğini, hangi durumda başka bir sağlık hizmeti sunucusunun veya hastanenin devreye girmesi gerektiğini açıklıyor.
Bu sistemler ayrıca vicdani ret uygulamasını da açıklığa kavuşturuyor: Bireysel hekimlerin inançları nedeniyle işleme katılmayı reddetmesine izin verilirken sağlık kuruluşlarının hizmete erişimi sürdürmesi sağlanıyor. Temel ve uzmanlık sağlık hizmetlerinde verilen eğitim, hastaların evlerine daha yakın yerlerde tedavi bulmasına yardımcı oluyor.
Hasta mahremiyeti ve isteğe bağlı danışmanlık da bu tür çerçevelerin parçaları. Danışmanlık, bakımın gecikmesine yol açan bir engel hâline gelmeden isteyen kişiye destek sağlayabilir. Amaç, bilgi, tedavi ve tıbbi desteği öngörülebilir bir süreçte bir araya getirmek.
Güney Kore için uzmanların belirlediği öncelikler, kürtajın cerrahi veya ilaçla sunulan bir sağlık hizmeti olarak tanımlanmasıyla başlıyor. Mifepriston ve misoprostolün onaylanmasına açık klinik yönlendirmelerin eşlik etmesi gerekiyor. Ulusal sağlık sigortası kapsamı ise maliyetin uygulamada bir engel hâline gelmesini önlemeye yardımcı olur.
Hastanelerin hukuki sorumluluk korkusu yaşamadan hizmet sunabilmesi için sağlık çalışanlarının mesleki güvencelere de ihtiyacı var. Güvenilir çevrimiçi kaynakların engellenmesinden doğan güçlükler de dâhil olmak üzere, doğru ve kamuya açık bilgi kanalları yönlendirme eksikliğini giderebilir. Dijital politikayı sağlık hedefleriyle uyumlu hâle getirmek, insanların riskli satıcılara yönelmek yerine güvenilir tavsiye almasına yardımcı olur.
Bu adımlar, kürtajla ilgili her ahlaki konuda uzlaşmayı gerektirmiyor. Hükümetin güvenli ve öngörülebilir sağlık hizmetleri için şeffaf kurallar oluşturmasını gerektiriyor. Anayasa Mahkemesi kararının üzerinden altı yıl geçmesine rağmen tamamlanmamış temel görev bu.
Öne Çıkanlar
- Kürtaj Ocak 2021’de suç olmaktan çıkarıldı, ancak Güney Kore’de hâlâ kapsamlı bir sağlık hizmeti çerçevesi yok.
- Mifepriston hâlâ onaylanmadı. Düzenleyiciler, nihai karara varmak için yasal düzenleme gerektiğini söylüyor.
- Hyundai Pharm, Mifegymiso için 2021, 2023 ve Aralık 2024’te başvuru yaptı.
- Önerilen yasalar, cerrahi ve ilaçla kürtajı tanıyacak ve ulusal sağlık sigortası kapsamı sağlayacak.
- Anketlerde hastaların yaklaşık yüzde 40’ı cerrahi işlem için bir milyon wondan fazla ödeme yaptı.
- Sağlık çalışanı yetersizliği ve mesleki güvencelere ilişkin belirsizlik, özellikle maddi imkânları kısıtlı kişiler için erişimi zorlaştırıyor.
- Women on Web’in internet sitesi 2019’da engellendi; mahkeme, engelin kaldırılmasına yönelik itirazı Mayıs 2024’te reddetti.
- Hak örgütleri onay ve daha açık erişim kuralları isterken Katolik liderler ve diğer karşıtlar kısıtlamalar talep ediyor.
- 36 haftalık ve dokuz aylık gebeliklerle ilgili vakalar, tanımlanmamış yasal sınırlar konusundaki tartışmayı yoğunlaştırdı.
- Uluslararası verilere göre ilaçla kürtajın ciddi yan etki riski genellikle yüzde 0,5’in altında.
- İşleyen bir sistem; klinik standartları, onaylı ilaçları, sigorta kapsamını, sağlık hizmeti sunucularına yönelik güvenceleri ve güvenilir bilgiyi bir araya getirir.






