Güney Kore’de 36 Milyon Kişiyi Kapsayan Araştırma, COVID-19 Aşılaması Sonrasında Kanser Eğilimlerinde Değişiklik Olmadığını Gösterdi

10 dakikalık okuma
South Korean Study of 36 Million People Finds No Change in Cancer Trends After COVID-19 Vaccination

Ulusal veriler kanser eğilimlerinin istikrarlı kaldığını gösteriyor

36.024.394 kişiyi kapsayan bir Güney Kore analizinde, COVID-19 aşılamasının yaygınlaşmasından sonraki 50 ay boyunca 13 kanser türünün görülme sıklığı eğilimlerinde anlamlı bir değişiklik saptanmadı. Bulgular, daha küçük çaplı bir araştırmanın aşılamayı bir yıl içinde daha fazla kanser teşhisiyle ilişkilendirmesinin ardından yayılan endişelere yanıt niteliği taşıyor.

İçindekiler
  1. Ulusal veriler kanser eğilimlerinin istikrarlı kaldığını gösteriyor
  2. Daha kapsamlı analiz neleri ölçtü?
  3. 2025 tarihli çalışma tartışmayı nasıl başlattı?
  4. Başlangıç tarihi neden önemli?
  5. Daha fazla tarama, daha fazla teşhis anlamına gelebilir
  6. Aşı karşılaştırmasında ne bulundu?
  7. Araştırmacılar neden daha uzun süreli izlem istiyor?
  8. Doktorlar kanser korkusunun bedelini anlatıyor
  9. Kanıtlar nasıl gelişti?
  10. Öne Çıkanlar

Araştırmada, 1955 ile 2004 yılları arasında doğan kişilerin Ulusal Sağlık Sigortası Kurumu kayıtları COVID-19 aşı kayıtlarıyla ilişkilendirildi. Araştırmacılar, Güney Kore’de ilk doz aşılama oranının yüzde 50’yi geçtiği Ağustos 2021’i başlangıç noktası kabul ederek sonraki 50 ayı, kanser eğilimlerinin on yılı aşkın önceki dönemiyle karşılaştırdı.

Korea University Tıp Fakültesi’nde koruyucu hekimlik profesörü olan Jung Jae-hoon, bulguları 29 Ekim 2026’da Korea Science Media Center’ın düzenlediği bilgilendirme toplantısında sundu. Araştırmacılar 13 kanser türünün hiçbirinde kanser görülme sıklığında anlamlı bir sıçrama ya da artış hızında anlamlı bir değişiklik buldu.

Kanser teşhisleri, Jung’un nüfusun yaşlanmasıyla ilişkilendirdiği, toplu aşılama öncesinde görülen kademeli yükseliş eğilimini sürdürdü. Haberci RNA kullanan aşılarla viral vektör kullanan aşıları karşılaştıran ikinci bir analizde de 12 kanser türü açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı.

Bulgular, endişeyi incelemek için yararlı iki yöntemi bir araya getiriyor: geniş bir nüfustaki kanser örüntülerinin değişip değişmediğini ve aşı teknolojileri arasında sonuçların farklılaşıp farklılaşmadığını değerlendirmek. Jung, birçok kanserin yıllar içinde gelişmesi nedeniyle izlemin sürdürülmesi gerektiğini söyledi.

Daha kapsamlı analiz neleri ölçtü?

Ulusal eğilim analizinde Şubat 2011-Eylül 2025 dönemini kapsayan kayıtlar kullanılarak aylık kanser görülme sıklığı incelendi. Temel soru, insanların aşı olduktan sonra kanser teşhisi alıp almadığı değil, aşılama yaygınlaştıktan sonra eğilimin değişip değişmediğiydi.

Bu yaklaşım, nüfusun yaşlandığı bir ülkede önem taşıyor. Kanser teşhisleri aşılamadan önce zaten artıyorsa araştırmacıların sonraki verileri mevcut eğilimle karşılaştırması gerekiyor. Farklı yıllardaki ham toplamları karşılaştırmak, genellikle kanser riski daha yüksek olan yaşlıların sayısındaki artışın etkisini gözden kaçırır.

Reklam

Bazı kanser türlerinde teşhisler kısa süreliğine arttıktan sonra önceki eğilime yaklaştı. Araştırma ekibi bu geçici yükselişleri, sosyal mesafe kısıtlamalarının gevşetilmesinin ardından doktor ziyaretleri ve taramaların yeniden artmasına bağladı. Muayeneleri ertelenen kişilere bu dönemde birbirine yakın tarihlerde teşhis konmuş olabilir.

Eğilim analizi Biomarker Research’te, aşı teknolojilerini karşılaştıran çalışma ise Journal of Korean Medical Science’ta yayımlandı. Her iki araştırmada da gözlemsel yöntem kullanıldı; başka bir deyişle araştırmacılar, kişileri farklı aşıları yaptırmak ya da aşısız kalmak üzere rastgele gruplara ayırmak yerine sağlık kayıtlarını inceledi.

2025 tarihli çalışma tartışmayı nasıl başlattı?

Biomarker Research’te 26 Eylül 2025’te yayımlanan önceki makalede, 2021-2023 yılları arasındaki Güney Kore sağlık sigortası kayıtları incelendi. İlk veri tabanı yaklaşık 8,4 milyon kişiyi kapsarken, eşleştirme sonrasındaki karşılaştırmada yaklaşık 2,38 milyon aşılı ve 595 bin aşısız kişi yer aldı.

Yazarlar, aşılamayı izleyen yıl içinde mide, kolorektal, akciğer ve meme kanserleri dâhil olmak üzere çeşitli kanserlerin teşhis oranlarının daha yüksek olduğunu bildirdi. Bildirilen göreli artışlar arasında prostat kanseri için yüzde 69, akciğer kanseri için yüzde 53 yer aldı.

Bu yüzdeler gruplar arasındaki karşılaştırmaları ifade ediyordu. Göreli yüzde 69’luk artış, her 100 aşılı kişide 69 ek vaka anlamına değil, karşılaştırma grubundaki oranın 1,69 katına karşılık gelir. Ek teşhis sayısını anlamak için kanserin başlangıçtaki görülme oranını da bilmek gerekir.

Çalışmada yaş, cinsiyet ve bazı sağlık sorunları dâhil ölçülen özellikler bakımından grupları birbirine daha benzer hâle getirmek için eşleştirme yöntemi kullanıldı. Eleştirilerde ise gruplara kimlerin dâhil olduğu, izlemin ne zaman başladığı ve katılımcıların ne sıklıkta sağlık hizmeti almış olabileceği konularında farklılıkların sürdüğü belirtildi.

Dergi, 22 Ekim 2025’te editörün endişe bildirimini yayımladı. Yazarlar da ek materyallerinde, çoğu katı tümörü değerlendirmek için bir yılın görece kısa olduğunu ve gözetim yanlılığının ya da ters nedenselliğin bulguları etkilemiş olabileceğini kabul etti. Ters nedensellik, gelişmekte olan bir hastalığın araştırmacıların daha sonra olası neden olarak incelediği olayları etkilemesi demektir.

Başlangıç tarihi neden önemli?

Méd éa Locquet ve çalışma arkadaşları, önceki araştırmanın yöntemlerini 31 Mart 2026’da yayımlanan Frontiers in Public Health dergisindeki yorum yazısında inceledi. Aşılı ve aşısız katılımcılar için farklı başlangıç tarihlerinin kullanılmasını temel bir sorun olarak değerlendirdiler.

Reklam

Aşılı katılımcıların izlemi aşı tarihine göre başlarken aşısız katılımcılar için 1 Ocak 2022 tarihi esas alındı. Bu farklılık, hangi teşhislerin sayılacağını değiştirebilirdi. 2021’de aşılamadan sonra teşhis edilen bir kanser aşılı grubun sonuçlarına dâhil olabilirken, aşısız bir kişiye Ocak 2022’den önce kanser teşhisi konması o kişinin çalışmadan çıkarılmasına yol açabilirdi.

Gustave Roussy Enstitüsü ve Epidemiyoloji ve Halk Sağlığı Araştırma Merkezi’nde epidemiyolog ve biyoistatistikçi olan Dan Chaltiel, bunu ölümsüz zaman yanlılığı olarak tanımladı. Basitçe ifade etmek gerekirse, araştırmanın kuralları bir teşhisin hangi grupta sayıldığına bağlı olarak farklılaşmasına yol açabilecek bir dönem yaratabilir.

Locquet ve çalışma arkadaşları takvim kaynaklı farklılıklara da dikkat çekti. Pandemi sırasında tarama hizmetlerine erişim, enfeksiyon dalgaları ve sağlık hizmetlerindeki aksaklıklar değişti. İzlemi farklı zamanlarda başlatmak, araştırmacılar aşılama etkisini değerlendirmeden önce bile grupların farklı koşullara maruz kalmasına neden olabilir.

Yorum yazısında, aşılanma durumunun zaman içinde değişmesini hesaba katan ve uygunluk koşullarıyla izlem dönemlerini daha dikkatli biçimde aynı hizaya getiren yöntemler önerildi. Daha adil bir karşılaştırmada benzer kişiler, aynı kurallar altında ve benzer başlangıç noktalarından itibaren izlenirdi.

Daha fazla tarama, daha fazla teşhis anlamına gelebilir

Yorum yazısında Güney Kore’nin tiroid, meme, mide ve kolorektal kanser tarama programları da ele alındı. Sağlık hizmetlerinden daha sık yararlanan kişilerin, henüz belirti vermemiş kanserler de dâhil olmak üzere, mevcut bir kanserin saptanması için daha fazla fırsatı olur.

Aşılı ve aşısız kişilerin randevulara katılma isteği ya da imkânı farklı olabilir. Araştırmacılar, bunun teşhislerde yarattığı farklılığa gözetim yanlılığı diyor. Örneğin, iki grupta gelişen tümör sayısı benzer olsa da daha fazla muayene olan grupta kısa süreli bir çalışmada daha çok teşhis kaydedilebilir.

Önceki çalışma, gruplar arasında sağlık hizmeti arama davranışlarının benzer olduğunu gösteren veriler sunmadı. Locquet ve çalışma arkadaşları ayrıca sigara kullanımı, alkol tüketimi, aile öyküsü, genetik yatkınlık ve tarama sıklığı gibi ölçülmemiş ya da yeterince kontrol edilmemiş etkenlere de dikkat çekti.

Yorum yazısında, standartlaştırılmış ortalama farkı 0,09 olarak ölçülen gelir eşitsizliğinin sürdüğü belirtildi. Gelir, taramaya erişimi ve sağlık hizmetlerinden yararlanma biçimlerini etkileyebilir. Ayrıca her iki gruptaki kişilerin yüzde 77,22’sinde daha önce SARS-CoV-2 enfeksiyonu kaydedildiği bildirildi ve daha önce enfekte olan katılımcıları dışarıda bırakan duyarlılık analizleri yapılması önerildi.

Yeni ulusal analiz, bununla bağlantılı bir gözlem ortaya koyuyor: Kısıtlamaların gevşetilmesinin ardından doktor ziyaretleri ve taramaların yeniden başlamasıyla bazı teşhislerde geçici artışlar görüldü. Araştırmacılar bu örüntüyü, ertelenen teşhislerin sonradan telafi edilmesi olarak yorumladı.

Reklam

Aşı karşılaştırmasında ne bulundu?

Jung’un ikinci analizinde, 12 kanser türü bakımından mRNA aşısı olanlar ile viral vektör aşısı olanlar karşılaştırıldı. Bildirilen risk oranları 0,87 ile 1,08 arasında değişti ve istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmedi.

Risk oranı, bir sonucun zaman içinde iki grupta ne sıklıkta ortaya çıktığını karşılaştırır. 1 değeri, tahmin edilen oranın aynı olduğunu gösterir. Dolayısıyla bildirilen aralık, kanser türüne bağlı olarak tahminlerin yüzde 13 daha düşük ile yüzde 8 daha yüksek olduğu, ancak aşı platformları arasında istatistiksel olarak net bir fark bulunmadığı anlamına geliyor.

Haberci RNA aşıları, hücrelere bağışıklık sistemini eğitecek bir proteini üretmeleri için geçici talimatlar verir. Viral vektör aşıları ise talimatları hücrelere taşımak için değiştirilmiş bir virüsten yararlanır. Bu iki teknolojinin aşılarını olanları karşılaştırmak, araştırmacılara aşılanmayı kabul eden kişilerdeki kanser örüntülerini incelemenin başka bir yolunu sunar.

İki yeni analiz farklı sorulara yanıt veriyor. Biri yaygın aşılama öncesi ve sonrasında nüfustaki değişimleri izlerken diğeri farklı aşı teknolojilerini olanlar arasındaki sonuçları karşılaştırıyor. Bulguların birbiriyle tutarlı olması, incelenen dönemlerde kanser örüntülerinin istikrarlı kaldığı değerlendirmesini güçlendiriyor.

Araştırmacılar neden daha uzun süreli izlem istiyor?

Locquet ve çalışma arkadaşları, araştırma bulgularına duyulan güveni değerlendirmekte kullanılan GRADE çerçevesine göre 2025 tarihli çalışmanın düşük kaliteli kanıt sunduğu sonucuna vardı. Bu değerlendirmede gözlemsel tasarım, yanlılık riski ve katılımcılar arasındaki süregelen farklılıklar etkili oldu.

Yorum yazısında, çoklu karşılaştırmalar için düzeltme yapılmadan kanser bölgeleri ve alt gruplar üzerinde 30 analiz yürütülmesi de ele alındı. Çok sayıda istatistiksel test yapmak, tesadüfen anlamlı görünen bir sonuç bulma olasılığını artırır. İstatistiksel düzeltmeler araştırmacıların bu riski hesaba katmasına yardımcı olur.

Chaltiel, önceki çalışmada kanser görülme sıklığı eğrilerinin ilk altı ay boyunca birbirinden ayrıldığını, ardından paralel hâle geldiğini belirtti. Ayrıca grupların teşhis oranları arasındaki ilişkinin zaman içinde tutarlı kaldığı varsayımına dayanan istatistiksel modelin temellerini sorguladı.

Birçok katı tümör teşhis edilmeden önce uzun bir değişimler sürecinden geçerek gelişir. Locquet ve çalışma arkadaşları, sonraki analizlerde en az ilk 6-12 aydaki teşhislerin dışarıda bırakılmasını ve katılımcıların en az 10 yıl izlenmesini önerdi.

Aynı yazarlar, sağlık kayıtlarının elverdiği ölçüde bir klinik deneyi taklit edecek biçimde tasarlanmış bir analiz de önerdi. Böyle bir analizde karşılaştırma grupları aynı ölçütlere göre oluşturulur, aşılanma durumundaki değişiklikler hesaba katılır, sağlık hizmetlerinden yararlanma eşleştirilir ve sonuçların farklı makul varsayımlar altında geçerliliğini koruyup korumadığı sınanır.

Reklam

Jung da uzun dönemli izlemin sürdürülmesi gerektiğini söyledi. Ulusal eğilim bulguları, Ağustos 2021’deki başlangıç noktasından sonraki 50 ayı kapsarken yorum yazısında önerilen izlem süresi en az on yıla uzanıyor. Böyle bir takip için tamamlanma tarihi verilmedi.

Doktorlar kanser korkusunun bedelini anlatıyor

Gachon University Gil Tıp Merkezi’nde enfeksiyon hastalıkları profesörü olan Eom Joong-sik, kanser iddialarının yaşlı hastalarla ve bağışıklık sistemini zayıflatan mevcut sağlık sorunları bulunan kişilerle aşı konusundaki görüşmeleri zorlaştırdığını söyledi. Bazı kişiler aşı olmayı reddetti ya da bu konuda yoğun kaygı yaşadı.

Eom, önceki iki ila üç yıl içinde yoğun bakıma alınan ya da COVID-19’u ağır geçiren hastaların çoğunun yakın zamanda aşı olmadığını söyledi. Bu anlatım klinik deneyimini yansıtırken ulusal çalışmalar kanser örüntülerini çok daha geniş nüfuslarda inceliyor.

Kore Hastalık Kontrol ve Önleme Ajansı, önceki araştırmayı Ekim 2025’te değerlendirmişti. Aşılama politikasından sorumlu yetkili Lee Hye-rim, kanserin gelişmesi için gereken yıllara ve araştırmanın kısa izlem süresine dikkat çekti. Ajans, yaşlılar ve ağır COVID-19 riski daha yüksek olan diğer kişilerin aşılanmasını vurguladı.

Ajans ayrıca 2024-2025 aşılama döneminde bildirilen istenmeyen olayların, üç yıldır düşüş göstermesinin ardından, her 100 bin aşıda yaklaşık beş olduğunu belirtti. Bu sayılar aşıdan sonra bildirilen sağlık olaylarını kapsıyor; bunların nedenlerini değerlendirmek için daha fazla araştırma gerekiyor.

Eom, aşı mRNA’sının hücrenin çekirdeği dışındaki bölge olan sitoplazmada iş gördüğünü ve birkaç gün içinde enzimler tarafından parçalandığını açıkladı. Hücrenin DNA’sı çekirdekte bulunuyor. Açıklaması, mRNA aşılarının hücrelere ilettiği geçici talimatlara ve artık elde bulunan nüfus verilerine odaklandı.

Kanıtlar nasıl gelişti?

Tartışma bir yılı aşkın süreye yayıldı; bir yıl içinde konan teşhisleri inceleyen çalışmayla başladı, yöntem eleştirileriyle devam etti ve ardından çok daha geniş bir nüfusu ve daha uzun bir dönemi kapsayan analizlere uzandı.

  • 26 Eylül 2025: Biomarker Research, bir yıllık izlem süresinde aşılamayı çeşitli kanser teşhislerinin daha yüksek oranlarıyla ilişkilendiren Güney Kore çalışmasını yayımladı.
  • Ekim 2025: Kore Hastalık Kontrol ve Önleme Ajansı çalışmanın yorumuna itiraz etti ve ağır COVID-19’a karşı korunmanın önemini vurguladı.
  • 22 Ekim 2025: Dergi, editörün endişe bildirimini yayımladı.
  • 31 Mart 2026: Locquet ve çalışma arkadaşları; zamanlama sorunlarını, gözetim yanlılığını, kontrol edilmemiş etkenleri ve çoklu istatistiksel testleri ele alan yorum yazılarını yayımladı.
  • 29 Ekim 2026: Jung, Korea Science Media Center’ın bilgilendirme toplantısında ulusal kanser eğilimlerine ve aşı teknolojileri arasındaki farklara ilişkin analizleri sundu.

Uygulamadaki önemli değişiklik, artık kanserden endişe duyan hastalarla paylaşılabilecek 36 milyon kişiyi kapsayan nüfus verilerinin bulunması. 13 kanser türünün tamamında yaygın aşılama sonrasındaki eğilim önceki örüntüyle uyumlu kaldı. Sağlık kayıtlarına yeni yıllar eklendikçe izlem sürdürülecek ve bu değerlendirme güncellenecek.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • 36.024.394 Güney Koreliyi kapsayan analizde, aşılama yaygınlaştıktan sonra 13 kanser türünün görülme sıklığında ya da eğiliminde anlamlı bir değişiklik bulunmadı.
  • Ulusal analiz, Ağustos 2021’den sonraki 50 ayı on yılı aşkın önceki eğilimlerle karşılaştırdı.
  • İkinci analizde, 12 kanser türü bakımından mRNA ve viral vektör aşılarını olanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı.
  • Eylül 2025’te yayımlanan çalışmaya yönelik eleştirilerde farklı izlem başlangıç tarihleri, tarama farklılıkları, gruplar arasında kalan eşitsizlikler ve çoklu istatistiksel testler öne çıktı.
  • Birçok kanser yıllar içinde geliştiği için araştırmacılar izlemin sürdürülmesini öneriyor.
  • Doktorlar, kanser korkusunun bazı yaşlıları ve mevcut sağlık sorunları bulunan hastaları aşı olmaktan caydırdığını söyledi.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir