Güney Kore’de Göçmen İşçilere Yönelik Zorbalık Şikâyetleri Üç Kattan Fazla Arttı; İstismar Vakaları Reform Çağrılarını Güçlendirdi

12 dakikalık okuma
Güney Kore’de Göçmen İşçilere Yönelik Zorbalık Şikâyetleri Üç Kattan Fazla Arttı; İstismar Vakaları Reform Çağrılarını Güçlendirdi

Şikâyetler Dört Yılda 65’ten 225’e Yükseldi

Güney Kore’de yabancı işçilerin iş yerinde zorbalığa uğramasına ilişkin şikâyetlerin sayısı 2020’de 65 iken 2024’te 225’e çıktı. Mayıs 2025’e kadar da 112 şikâyet daha yapıldı. İstihdam ve Çalışma Bakanlığı verileri, bildirilen vakaların dört yılda üç kattan fazla arttığını gösteriyor. Bu artış, iş yerinde istismara maruz kalan göçmenleri daha güçlü biçimde koruma çağrılarını acil hâle getirdi.

İçindekiler
  1. Şikâyetler Dört Yılda 65’ten 225’e Yükseldi
  2. Fabrikadaki Olay İşçide Travmaya Yol Açtı
  3. Şikâyetler ve Müdahale Sürecinin Gelişimi
  4. İstismarcı Bir İşverenden Ayrılmak Neden Zor?
  5. İş Yerinde Taciz Yasasının Kapsamı
  6. Şikâyet Yapıldıktan Sonra Ne Oluyor?
  7. Yeongam’daki Ölüm ve Yardım Aramanın Önündeki Engeller
  8. Hükümetin Değiştirme Sözü Verdiği Düzenlemeler
  9. İş Yerlerinin Ötesine Uzanan Ayrımcılık
  10. Öne Çıkanlar

Şikâyetlerdeki artış, 2020-2024 arasında yılda 160 ek şikâyet anlamına geliyor. 2025’in ilk beş ayında kaydedilen 112 şikâyet, 2024 yılının toplamının neredeyse yarısına şimdiden ulaştı. Bu da yıl sonu sayısının yeni bir zirveye çıkabileceğine işaret ediyor. Savunucular ve uzmanlar, birçok işçinin kötü muameleyi hiç bildirmediği, dolayısıyla istismarın gerçek boyutunun şikâyet verilerinin gösterdiğinden çok daha büyük olduğu uyarısında bulunuyor.

2025’in başlarında Naju’daki bir fabrikada, Sri Lankalı bir işçinin tuğla yığınına bağlanarak forkliftle havaya kaldırıldığını gösteren video, konuyu yeniden ülke içinde ve uluslararası alanda gündeme taşıdı. Yine Güney Jeolla eyaletindeki Yeongam’da bir domuz çiftliğinde çalışan Nepalli bir işçinin hayatını kaybetmesi de kötü muamelenin insani sonuçlarına ilişkin kaygıları artırdı.

24 Ağustos 2025 itibarıyla hükümet, acil soruşturma başlatmış, ülke çapında 100 gün sürecek bir denetim ve yaptırım süreci ilan etmiş ve göçmen işçilerin haklarını gözden geçirme sözü vermişti. Temel tartışma, münferit olaylara verilecek cezaların ötesine uzanıyor: İşçilerin istismarcı bir işverenden ayrılabilmesi, iş yerinde taciz yasasının kapsamı ve yetkililerin şikâyetleri ele alma biçimi, bir kişinin işini ve gelirini korurken güvenliğe kavuşup kavuşamayacağını belirliyor.

Reklam

Fabrikadaki Olay İşçide Travmaya Yol Açtı

Naju’daki tuğla fabrikasında çalışan Sri Lankalı işçi, Kasım 2024’te E-9 vizesiyle Güney Kore’ye geldi. 2025’in başlarında ortaya çıkan videoda, plastik ambalajla bir tuğla yığınına sabitlendiği, ardından çalışma arkadaşlarının alayları eşliğinde forkliftle havaya kaldırıldığı görülüyordu.

Fabrika yöneticisi olayı bir şaka olarak nitelendirdi. Aktivistler ve yetkililer ise bunu insan hakları ihlali olarak kınadı. İşçinin yaşadıkları, kameraya yansıyan anın ardından da devam etti.

Adı açıklanmayan işçi, bir röportajda yaşadığı sıkıntıların sürdüğünü anlattı:

Forklifte bağlanıp iş arkadaşlarımın alaylarına maruz kalmanın yarattığı travma yüzünden hâlâ baş ağrısı çekiyorum. O kadar aşağılandım ki bunu düşünmek bile istemiyorum.

İnsan hakları grupları ve işçi hakları savunucuları basın toplantıları düzenleyerek sorumluların hesap vermesini istedi. Devlet Başkanı Lee Jae Myung olayı kınayarak "kabul edilemez bir şiddet" olarak nitelendirdi ve göçmen işçilerin haklarını korumak için kararlı adımlar atma sözü verdi.

İstihdam ve Çalışma Bakanlığı fabrika hakkında acil soruşturma başlattı. Hükümet ayrıca yabancı işçilere yönelik iş yeri istismarı ve şiddetine karşı ülke çapında 100 gün sürecek bir denetim ve yaptırım süreci ilan etti. Lee, "barbarca insan hakları ihlalleri" olarak tanımladığı eylemlere ağır cezalar verilmesini ve göçmen işçilerin çalışma haklarına yönelik korumaların kapsamlı biçimde gözden geçirilmesini istedi.

Aktivistler, yasaların uygulanmasının hâlâ tutarsız olduğunu söylüyor. Yasal boşluklar ve işçilerin öne çıkmakta isteksiz davranması, çokça paylaşılan bir video belirli bir iş yerini gündeme taşısa bile pek çok istismarın cezasız kalmasına yol açıyor.

Şikâyetler ve Müdahale Sürecinin Gelişimi

Veriler ve olaylar birkaç yıla yayılıyor. Zaman çizelgesi, göçmen işçileri ilgilendiren şikâyetlerdeki artıştan önce de iş yerinde tacizle mücadele amacı taşıyan bir yasanın yürürlükte olduğunu gösteriyor.

  • 2019: Güney Kore, İş Yerinde Zorbalıkla Mücadele Yasası’nı yürürlüğe koydu.
  • 2020: Yetkililer, yabancı işçileri ilgilendiren iş yerinde zorbalıkla ilgili 65 şikâyet kaydetti.
  • Kasım 2024: Daha sonra Naju’daki fabrika videosunda görülecek olan Sri Lankalı işçi, E-9 vizesiyle Güney Kore’ye geldi.
  • 2024: Yabancı işçileri ilgilendiren yıllık şikâyet sayısı 225’e ulaştı.
  • 2025’in başları: Naju’daki video ortaya çıkarak ülke içinde ve uluslararası alanda dikkat çekti. Yılın başlarında, Yeongam’daki bir domuz çiftliğinde uzun süreli istismara maruz kaldığı belirtilen genç bir Nepalli işçi de ölü bulundu.
  • Mayıs 2025’e kadar: 112 şikâyet daha yapıldı ve 2020’den bu yana kaydedilen toplam sayı 820’yi aştı.
  • 24 Ağustos 2025’e kadar: Hükümet acil soruşturma, 100 gün sürecek bir denetim ve yaptırım süreci ile göçmen istihdamı kurallarındaki değişiklikleri ele alma planlarını duyurdu.

Önerilen reformlar henüz ilk görüşme aşamasındaydı. Düzenlemelerin ne zaman yürürlüğe gireceği ya da ülke çapındaki denetim ve yaptırım sürecinin ne zaman başlayıp biteceği açıklanmadı.

Reklam

İstismarcı Bir İşverenden Ayrılmak Neden Zor?

Göçmen işçiler, Güney Kore’nin imalat, tarım ve inşaat sektörlerindeki iş gücü açığını kapatıyor. Çoğu, Güneydoğu Asya, Çin ve diğer ülkelerden gelerek fiziksel açıdan ağır, düşük ücretli ve yerel işçilerin çoğunlukla tercih etmediği işlerde çalışıyor. Ekonomiye katkıları; ayrımcılık, kötü çalışma koşulları ve sınırlı yasal korumayla bir arada bulunabiliyor.

Yaygın olarak EPS adıyla bilinen İstihdam İzin Sistemi, göçmen işçilerin kırılganlığında belirleyici rol oynuyor. Sistem, işçileri tek bir işverene bağlıyor ve istismar, ödenmeyen ücretler ya da güvensiz koşullarla karşılaştıklarında dahi iş değiştirme imkânlarını ciddi biçimde kısıtlıyor. İşverenin izni olmadan işçinin başka bir yere geçmek için başvurabileceği yasal gerekçeler sınırlı.

Bu nedenle kötü muamele gören bir işçi için ayrılmak, istifa edip başka bir iş bulmaktan çok daha karmaşık. İstihdam kuralları atılacak sonraki adımı kısıtlarken misilleme ya da sınır dışı edilme korkusu şikâyette bulunmaktan caydırabiliyor. İstismarla suçlanan işveren, işçinin günlük geçimi üzerinde de önemli bir güce sahip olabiliyor.

Eşitlik için Göçmen İşçiler Dayanışması adlı sivil toplum koalisyonunun temsilcisi Jung Young-seop, istismara uğrayan bir işçi başka bir yere geçmek istediğinde işverenlerin nasıl karşılık verebildiğini şöyle anlattı:

Göçmen işçiler istismara uğradıktan sonra başka bir yere geçmek istediklerinde, bazı işverenler onlara iş vermeyi reddederek misilleme yapıyor. Bu durumda işçiler ücret alamıyor ve çoğu zaman daha da kötü muamele görüyor.

İş verilmeyen bir işçi, başka bir işverene serbestçe geçemediği gibi ücretini de kaybedebiliyor. Savunucular, çalışma koşulları zararlı olsa bile bazı kişilerin neden sessiz kaldığını açıklayan etkenlerden birinin bu bağımlılık olduğunu belirtiyor.

Uluslararası Af Örgütü ve diğer insan hakları kuruluşları uzun süredir EPS’nin kapsamlı biçimde yenilenmesini istiyor. Kuruluşlara göre sistem işverenlere aşırı yetki veriyor ve göçmen işçileri temel haklarından mahrum bırakıyor. Talepleri, istismarda bulunan işverenlere karşı önlem alınmasının yanı sıra istihdam kurallarının da değiştirilmesi.

İş Yerinde Taciz Yasasının Kapsamı

Güney Kore’de 2019’da yürürlüğe giren İş Yerinde Zorbalıkla Mücadele Yasası, iş yerinde tacizi fiziksel ya da psikolojik zarara yol açan veya çalışma ortamını kötüleştiren bir yetki suistimali olarak tanımlıyor. Basitçe ifade etmek gerekirse yasa, bir kişinin iş yerindeki gücünü başkasına zarar vermek ya da çalışma ortamını zararlı hâle getirmek için kullandığı durumları ele alıyor.

İşverenlerin şikâyetleri soruşturması, mağdurları koruması ve düzeltici önlemler alması gerekiyor. İşveren bu yükümlülüklerini yerine getirdiğinde, bir vaka resmî kayıtlara "ihlal yok" olarak geçebiliyor ve ceza uygulanmadan kapatılabiliyor. Dolayısıyla idari sonuç, kısmen işverenin gerekli müdahaleyi yapıp yapmadığına bağlı.

Yasa, beşten az çalışanı olan iş yerlerini ve özel istihdam düzenlemeleri kapsamında çalışan işçileri kapsam dışında bırakıyor. Bu istisnalar göçmenler açısından önemli; çünkü pek çoğu küçük işletmelerde veya standart korumaların dışında kalan işlerde çalışıyor.

İşçi hakları gruplarına göre göçmen işçilerin yaklaşık yüzde 70’i 30’dan az çalışanı olan iş yerlerinde çalışıyor; bunların çoğu beşten az kişinin çalıştığı işletmelerde istihdam ediliyor. Yasal eşik beş çalışandır; 30’dan az çalışana sahip iş yerlerine ilişkin daha geniş kapsamlı veri ise göçmen istihdamının küçük iş yerlerinde yoğunlaştığını gösteriyor.

Bu eşiğin altında kalan işletmelerde çalışanlar, iş yerinde zorbalık yasasının kapsamı dışında kalabiliyor. Küçük bir iş yerinde çalışma ve işveren değiştirme izninin kısıtlı olması bir araya geldiğinde, mağdurun kötü muameleden kurtulma ya da taciz şikâyeti süreci yoluyla sonuç alma imkânları sınırlanabiliyor.

Reklam

Şikâyet Yapıldıktan Sonra Ne Oluyor?

İstihdam ve Çalışma Bakanlığı, 2020’den Mayıs 2025’e kadar göçmen işçileri ilgilendiren 820’den fazla taciz şikâyeti kaydetti. Bunlardan yalnızca birkaç düzinesi düzeltici işlemle sonuçlandı, 10’u biraz aşkın sayıda vakada para cezası verildi ve biraz daha fazlası ceza soruşturmasına sevk edildi.

Yaklaşık 400 şikâyet geri çekildi veya "ihlal yok" kararıyla kapatıldı. Birkaç yüz şikâyet ise genellikle yasanın kapsamına girmeyecek kadar küçük iş yerleri ya da standart korumaların dışında kalan işlerle ilgili olan "diğer" kategorisine alındı.

Düzeltici işlem kararı, işverenden sorunu gidermesini ister. Para cezası mali bir yaptırım getirirken ceza soruşturmasına sevk, konunun ceza adaleti sürecinde değerlendirilmesi için ilgili makamlara iletilmesi anlamına gelir. Bunlar, şikâyetlerin nasıl sonuçlandığını ölçen tek bir göstergenin farklı düzeyleri değil, farklı türde işlemlerdir.

Geri çekilen, kapatılan ve olağan yasal korumanın dışında kalan vakaların çokluğu, savunucuların adalete erişim konusundaki kaygılarını açıklıyor. Bazı şikâyetler kurum içi soruşturmanın ardından ceza uygulanmadan sonuçlanıyor ve mağdurlar karardan memnun kalmıyor.

Milletvekilleri ve savunucular, kaydedilen toplam sayının tacizin boyutunu olduğundan düşük gösterdiği uyarısında da bulunuyor. Bazı vakalar kurum içinde çözüme kavuşturuluyor ve yetkililere hiç ulaşmıyor. Bazılarıysa işçiler misilleme, gelir kaybı ya da sınır dışı edilme korkusu yaşadığı için hiç bildirilmiyor.

Şikâyet sayısı, resmî sürece başvuran kişileri gösteriyor. Ücretlerini ya da istihdam durumlarını riske atamadıkları için sessiz kalan işçiler bu verilere yansımıyor. Bu nedenle denetimlerin ve desteğin artırılması, hem bilinen vakalara müdahaleyi hem de iş yerinde gizli kalmış istismarın tespit edilmesini etkileyebilir.

Yeongam’daki Ölüm ve Yardım Aramanın Önündeki Engeller

Güney Jeolla eyaletindeki Yeongam’da bir domuz çiftliğinde uzun süreli istismara maruz kaldığı belirtilen genç bir Nepalli işçi, 2025’in başlarında kaldığı yatakhanede ölü bulundu. Bildirildiğine göre aynı çiftlikte çalışan en az 28 göçmen işçi de benzer kötü muameleyi gerekçe göstererek çiftlikten kaçtı.

Yeongam’daki vaka ve Sri Lankalı işçinin aşağılanmaya ve süren baş ağrılarına ilişkin anlatımı, iş yeri istismarının psikolojik ve fiziksel bedelini gözler önüne seriyor. Bu olaylar, yardım aramanın zor olabildiği kırsal bölgelerdeki işçilere de dikkat çekiyor. Bu bölgelerde küçük işletmeler, kötü koşullar ve tecrit, yardım aramayı güçleştirebiliyor.

Göçmen işçiler, kötü muameleyi bildirip bildirmemeye karar verirken çeşitli engellerle karşılaşıyor:

  • Dil engelleri ve yasal haklar konusunda sınırlı bilgi.
  • Misilleme, işini kaybetme ya da sınır dışı edilme korkusu.
  • Tecrit ve destek ağlarının eksikliği.
  • Küçük iş yerlerini ve bazı istihdam düzenlemelerini etkileyen yasal istisnalar.

İstismarı bildirmeye çalışan bir kişinin kuralları anlamak, yaşananları anlatmak ve süreç boyunca gelirini korumak için yardıma ihtiyacı olabilir. Desteğe ulaşmak zor olduğunda şikâyet kararı, kişinin hemen karşılaşabileceği somut riskleri de beraberinde getiriyor.

Şikâyette bulunan işçiler bile hayal kırıklığı yaratan sonuçlarla karşılaşabiliyor. Vakalar ceza uygulanmadan sonuçlanabiliyor; bazılarıysa işverenlerin yürüttüğü kurum içi soruşturmaların ardından "ihlal yok" kararıyla kapatılıyor. Savunuculara göre koruma, yetkililerin vakayı nasıl kaydettiğinin yanı sıra şikâyet sırasında ve sonrasında işçinin başına ne geldiğini de kapsamalı.

Reklam

Hükümetin Değiştirme Sözü Verdiği Düzenlemeler

Hükümet, göçmen işçilere iş değiştirme konusunda daha fazla özgürlük ve ülkede daha uzun süre kalma imkânı sağlamayı amaçlayan E-9 çalışma vizesi sistemi reformları sözü verdi. Öneriler arasında ülkede kalış süresinin üç yıllık dönemler hâlinde uzatılması ve işçilerin başka bir işverene geçebileceği koşulların genişletilmesi bulunuyor.

İşveren değiştirme önerileri, ödenmeyen ücret veya fiziksel istismar gibi gerekçelerin ötesine geçecek. Böylece savunucuların temel kaygılarından biri ele alınmış olacak: İşçinin zararlı koşullardan ayrılabilme hakkı daha geniş bir durum yelpazesini kapsamalı.

Hükümet, özellikle kırsal bölgelerde ve küçük işletmelerde iş yeri denetimlerini ve gözetimi artırma sözü de verdi. Göçmen işçiler bu yerlerde hem tecrit hem de yasal korumadaki boşluklarla karşılaşabiliyor.

Çalışma Bakanı Kim Young-hoon, yabancı işçilerin haklarının güvence altına alınması ve adil bir çalışma ortamı sağlanması gerektiğini vurguladı. Savunucular, önerilerin henüz ilk aşamada olduğuna dikkat çekerek değişikliklerin EPS’nin yarattığı temel bağımlılık ilişkisini ele alması gerektiğini belirtiyor.

Reform tartışması birbiriyle bağlantılı iki koruma biçimini kapsıyor. Denetim ve cezalar, işverenlerin davranışlarını ele alıyor. Daha geniş iş değiştirme hakları ise koşullar istismarcı hâle geldiğinde işçilere nerede çalışacakları konusunda daha fazla söz hakkı veriyor. İnsan hakları kuruluşları, güç dengesizliğini azaltmak için her iki tür önlemin de gerekli olduğunu savunuyor.

İş Yerlerinin Ötesine Uzanan Ayrımcılık

ABD Dışişleri Bakanlığının 2022 İnsan Hakları Raporu, istihdam alanı da dâhil olmak üzere Güney Kore’de ırksal ve etnik azınlıklara, göçmen çocuklarına ve engelli kişilere yönelik ayrımcılığa dikkat çekti. Göçmen işçilere yönelik muamele, haklara ve korumaya eşit erişim konusundaki bu daha geniş kaygının bir parçası.

Güney Kore yasaları, sendika kurma ve grev hakkı da dâhil olmak üzere işçi haklarını güvence altına alıyor; ancak özellikle yabancı işçiler için kısıtlamalar sürüyor. Zorla çalıştırma yasak olsa da bazı sektörlerde sömürü devam ediyor ve iş sağlığı ile güvenliği standartları her zaman etkili biçimde uygulanmıyor.

Güney Kore’nin hızlı ekonomik kalkınması kısmen göçmen emeğine dayandı. Savunucular, toplumsal tutumların ve yasal korumaların bu işçilerin katkısına ayak uyduramadığını söylüyor. Topluma, yabancı işçiler için aşağılayıcı ifadeler kullanmayı bırakma ve onları saygı ile onur görme hakkına sahip topluluk üyeleri olarak kabul etme çağrısında bulunuyorlar.

Lee, geçmiş yıllarda yurt dışında çalışan Koreli işçilerin deneyimleriyle paralellik kurdu. Devlet başkanı, kırılgan durumdaki kişilere yönelik muameleyi ülkenin saygınlığıyla ilişkilendirdi ve ilgili bakanlıkların müdahale edeceğini söyledi:

Zor durumda olanlara yaklaşım, toplumun saygınlığını gösterir. İlgili bakanlıklar insan hakları ihlallerine ve işçi sömürüsüne etkin biçimde müdahale edecek.

Uzmanlar ve yetkililer; yasal reformu, kamu eğitimini, destek hizmetlerini ve daha güçlü yaptırımları bir araya getiren önleyici ve koordineli müdahaleler çağrısında bulunuyor. İnsan hakları grupları ayrıca istismar vakalarına müdahale etme ve mağdurlara destek sağlama yetkisine sahip bir kamu kurumu, şikâyetlerin ele alınmasında daha fazla şeffaflık ve hesap verebilirlik istiyor.

Göçmen işçiler için pratik hedefler somut: Geçim kaynaklarını kaybetmeden kötü muameleyi bildirebilmek, soruşturma sırasında destek almak ve istismarcı bir işten ayrılmak için uygulanabilir bir yol bulmak. Denetim ve yaptırım süreci acil istismarı ele alırken önerilen istihdam reformları, bu kararlar üzerinde işçilerin ne kadar söz sahibi olacağıyla ilgili.

Reklam

Öne Çıkanlar

  • Yabancı işçileri ilgilendiren iş yerinde zorbalık şikâyetleri 2020’de 65 iken 2024’te 225’e çıktı; Mayıs 2025’e kadar 112 şikâyet daha kaydedildi.
  • 2020’den Mayıs 2025’e kadar 820’den fazla şikâyet kaydedildi. Savunucular, korku ve yasal engeller nedeniyle birçok vakanın bildirilmediği uyarısında bulunuyor.
  • Naju’daki bir tuğla fabrikasında Sri Lankalı bir işçinin istismara uğraması, acil soruşturma ve ülke çapında 100 gün sürecek bir denetim ve yaptırım sürecini beraberinde getirdi.
  • Genç bir Nepalli işçi, Yeongam’daki bir domuz çiftliğinde uzun süreli istismarın ardından ölü bulundu. Bildirildiğine göre aynı çiftlikten en az 28 göçmen işçi daha kaçtı.
  • İş yerinde zorbalık yasası, beşten az çalışanı olan işletmeleri ve özel istihdam düzenlemeleri kapsamında çalışan işçileri kapsamıyor.
  • İstihdam İzin Sistemi iş değiştirmeyi kısıtlıyor; bu da istismara uğrayan işçileri işverenlerine bağımlı bırakıyor ve misillemeye açık hâle getiriyor.
  • Önerilen reformlar arasında daha geniş iş değiştirme hakları, daha uzun kalış süreleri ve daha fazla denetim var. Ancak 24 Ağustos 2025 itibarıyla öneriler henüz ilk görüşme aşamasındaydı.
  • Savunucular daha güçlü yaptırım, mağdur desteği, şikâyetlerin şeffaf biçimde ele alınması ve göçmen işçilerin onuruyla haklarının tanınmasını istiyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir