Singapur’da Maliyetler ve Kapanmalar Artarken Restoran İşletmecileri Johor Bahru’ya Yöneliyor

11 dakikalık okuma
Singapur’da Maliyetler ve Kapanmalar Artarken Restoran İşletmecileri Johor Bahru’ya Yöneliyor

Causeway’in Öte Yanında Daha Düşük Maliyetler

Singapur’da 2024’te 3.000’den fazla yiyecek ve içecek işletmesi kapandı; 2025’in ilk yarısında da yaklaşık 2.000 işletme daha kapandı. Kiralar yükselirken çalışan bulmak zorlaştı ve yabancı işçi alımına getirilen kısıtlamalar sürerken bazı restoran işletmecileri işlerini büyütmeyi sürdürebilmek için Johor Bahru’ya yöneliyor.

İçindekiler
  1. Causeway’in Öte Yanında Daha Düşük Maliyetler
  2. Singapur’da Restoran İşletmeciliği Giderek Zorlaşıyor
  3. Johor Bahru Restoran İşletmecilerine Ne Sunuyor?
  4. Yoğun Sınır Geçişi İş Gününü Şekillendiriyor
  5. Otomatik Kapılar ve QR Kodları Geçişleri Değiştiriyor
  6. Çalışma İzinleri ve Ruhsatlar Önem Taşıyor
  7. İki Ekonomi Çalışanlar İçin Yarışıyor
  8. Daha Düşük Maliyetler Yine de Yerel Bir Strateji Gerektiriyor
  9. Değişimin Ardındaki Tarihler
  10. Demir Yolu Planları Fırsatları Artırıyor
  11. Öne Çıkan Noktalar

Mr Biryani’nin sahibi, Haydarabadlı şef Govinda Rajan, ilk Malezya şubesini yaklaşık üç ay önce Johor Bahru’da açtı. Singapur’daki şubeleri ayakta kalma mücadelesi verirken Rajan, 21 Temmuz 2025 itibarıyla yeni açılımlar planlamaya başlamıştı.

Rajan, Malezya’daki işletmenin işi açısından ne ifade ettiğini şöyle anlattı:

Bu bir can simidi.

Genellikle JB diye anılan Johor Bahru; daha düşük kiralar ve ücretler, Singapur’a yakınlık ve büyüyen orta sınıfa erişim imkânı sunuyor. Bu avantajlar, restoran sahiplerine kâr elde etmek için daha fazla alan açabilir ve Singapur’da şube işletmenin getirdiği baskıyı azaltabilir.

Keith Koh da Malezya’nın başka bir kentinde benzer bir rahatlama yaşadı. Lad & Dad’in Müslüman müşterilere uygun bir versiyonunu Kuala Lumpur’da açtıktan sonra daha az yıprandığını ve işine yönelik tutkusunun yeniden canlandığını söyledi. Koh’un deneyimi, daha yönetilebilir bir işletme merkezi arayışının sınır kentinin ötesine uzandığını gösteriyor.

Ancak Malezya’nın kendine özgü zorlukları da var. Restoran sahiplerinin farklı bir pazarı anlaması, gerekli ruhsatları ve çalışma izinlerini alması, yoğunluk ya da göçmenlik işlemlerindeki sorunlar nedeniyle aksayabilecek yolculukları hesaba katması gerekiyor. Düşük maliyetler cazip olsa da sınırın öte yanında şube işletmek, daha ucuz bir yer bulmaktan çok daha fazlasını gerektiriyor.

Singapur’da Restoran İşletmeciliği Giderek Zorlaşıyor

Çeşitliliği ve yenilikçiliğiyle tanınan Singapur’un yiyecek ve içecek sektörü, aynı anda birçok baskıyla karşı karşıya. Ticari kiralar rekor seviyelere ulaşırken restoranların mekân, malzeme ve personel giderlerini karşıladıktan sonra elinde kalan para azalıyor.

İş gücü sıkıntısı hesapları daha da zorlaştırıyor. Yabancı işçi kotaları ve harçlar işe alımı kısıtlıyor ve istihdam maliyetlerini artırıyor; birçok yerel çalışan da hizmet sektöründeki işleri tercih etmiyor. Kota, bir işletmenin çalıştırabileceği yabancı işçi sayısını sınırlandırıyor; harç ise yabancı işçi çalıştırmanın getirdiği ek bir ücret.

Reklam

Bu nedenle restoranlar, müşterilere hizmet vermek için daha fazla personele ihtiyaç duydukları hâlde çalışan açığıyla faaliyet gösterebiliyor. İşletme sahipleri açısından bu, mali baskılara ek olarak daha ağır bir iş yükü demek. Tükenmişlik ve kapanmalar da aynı zorlu iş ortamının parçası hâline geldi.

Temasek Politeknik’ten Geoffrey Tai, daha fazla işletmecinin Singapur’daki yüksek genel giderlerden kaçmak ve Malezya’nın büyüyen tüketici kitlesine ulaşmak için bölge genelinde büyüdüğünü belirtiyor. Genel giderler, kira ve ücretler de dâhil olmak üzere bir işletmenin açık kalmasını sağlayan sürekli masrafları ifade ediyor.

Penang ve Bali’de de şubeler açan şef ve restoran sahibi Bjorn Shen, yurt dışında yüzde 20 ila 30 kâr marjına ulaşılabildiğini, Singapur’da ise bunun yalnızca yüzde 5 ila 7 olduğunu söylüyor. Shen ayrıca ülkedeki yeni restoranların çoğunun iki yıl içinde kapandığı bir pazara dikkat çekiyor.

Bu rakamlar, mevcut işletmesini Singapur’da sürdürürken bir yandan da neden ülke dışında büyümek isteyebileceğini açıklamaya yardımcı oluyor. Giderlerden sonra elinde çok az para kalan bir restoranın yeni bir kira artışını, personel sorununu ya da satışların zayıfladığı bir dönemi karşılayacak hareket alanı da daralıyor.

Johor Bahru Restoran İşletmecilerine Ne Sunuyor?

Johor Bahru’nun başlıca cazibesi, daha düşük işletme maliyetleri. Kira ve ücretler Singapur’a kıyasla önemli ölçüde düşük olsa da bazı malzemeler Malezya’da daha pahalı olabiliyor. Bu nedenle işletme sahiplerinin her şeyin daha ucuz olacağını varsaymak yerine tüm bütçeyi değerlendirmesi gerekiyor.

Kentin büyüyen orta sınıfı, genişlemek için bir başka neden sunuyor. Restoran işletmecileri Singapur’a yakın kalırken Malezyalı müşterilere ulaşarak sınırın iki yakasındaki talebe erişebiliyor.

JB’de yerel lokantaları, uluslararası zincirleri ve sayıları artan Singapur markalarını bir araya getiren canlı bir yeme içme ortamı zaten mevcut. Yeni gelenler, kendi rakipleri ve müşteri beklentileri bulunan yerleşik bir restoran pazarına giriyor.

City Square ve Komtar JBCC çevresindeki kent merkezinde ve tarihî bölgede restoranlar, barlar ve alışveriş merkezleri yoğunlaşıyor. DoubleTree by Hilton ve Holiday Villa gibi otellerin çevresinde çok sayıda yeme içme seçeneği bulunması, bu bölgeleri turistler ve işletme sahipleri için cazip kılıyor.

Kent içinde ulaşım da pratik açıdan dikkate alınması gereken bir konu. Yaya erişimi kısıtlı ve JB’deki yolculukların çoğu taksi ya da araç çağırma hizmeti gerektiriyor. Bu nedenle bir restoranın konumu hem işletenler hem de oraya nasıl ulaşacağına karar veren müşteriler açısından önem taşıyor.

Reklam

Yoğun Sınır Geçişi İş Gününü Şekillendiriyor

Johor-Singapur Causeway’inden günde yaklaşık 300.000 kişi geçiyor; burası dünyanın en yoğun kara sınır geçişlerinden biri. Resmî tatiller de dâhil olmak üzere yoğun dönemlerde bu sayı tek bir günde yarım milyonu aşabiliyor.

Singapurlu birçok restoran işletmecisi ve çalışanı her gün iki kent arasında gidip geliyor. Günden güne büyük farklılık gösteren yolculuk süreleri; personel planlamasını, yönetici ziyaretlerini ve restoranı zamanında açık tutmaya yönelik olağan işleri zorlaştırabiliyor.

Otobüsler en hesaplı seçenek olsa da göçmenlik kontrolündeki kuyruklar ve trafik yoğunluğu yolculuğu her yönde bir ya da iki saate uzatabiliyor. Yolcuların hem ulaşım süresini hem de sınır geçiş işlemlerinde harcanan zamanı hesaba katması gerekiyor.

Tren, kara yolu yoğunluğunu aşarak daha hızlı bir seçenek sunuyor. Ancak biletlerin hızla tükenmesi, bu seçeneğin kullanılabilirliğini sınırlıyor.

Sınır ötesi çalışan lisanslı taksiler daha yüksek ücret karşılığında daha fazla kolaylık sağlıyor. Ancak onlar da trafik gecikmelerinden etkileniyor. Bu nedenle restoran işletmecileri her zaman hızlı bir yolculuk yerine maliyet, araç bulunabilirliği ve yolculuk süresi arasında seçim yapmak zorunda kalıyor.

Otomatik Kapılar ve QR Kodları Geçişleri Değiştiriyor

Malezya’nın otomatik göçmenlik kapıları, Singapur’un da aralarında bulunduğu 63 ülkenin vatandaşlarına açık. Gerekli koşulları karşılayan yolcular bu kapıları kullanarak göçmenlik kontrolünden daha hızlı geçebiliyor.

Singapurlular muaf olsa da yolcuların çoğunun ülkeye varmadan önce MDAC olarak bilinen Malezya Dijital Varış Kartı’nı doldurması gerekiyor. Otomatik kapıları ilk kez kullanacak kişilerin, sonraki ziyaretlerinde bu kapılardan geçebilmek için önce manuel işlem yapılan bir kontuarda kayıt yaptırması gerekiyor.

Singapur da kara ve deniz kontrol noktalarında pasaportsuz geçiş uygulamasını devreye alıyor. Aralık 2024’ten itibaren yolcular, Tuas ve Woodlands’ta göçmenlik kontrolünden geçmek için MyICA uygulaması üzerinden oluşturulan QR kodlarını kullanabiliyor.

QR kod sistemi on binlerce kişinin katılımıyla test edildi ve hem bireylerin hem de grupların işlemlerini kolaylaştırmayı amaçlıyor. İş için sık sık yolculuk yapanlar açısından işlem sürelerinin kısalması, işe gidip gelmenin bir bölümünü kolaylaştırabilir.

Reklam

Yine de teknoloji, sistemlerin çalışır durumda olmasına bağlı. Temmuz 2025’te JB’deki Bangunan Sultan Iskandar Gümrük, Göçmenlik ve Karantina Kompleksi’nde yaşanan büyük bir otomatik kapı arızası 380.000’den fazla kişinin yolculuğunu aksattı.

Manuel kontuarlar yoğunluğu karşılamakta zorlanırken uzun kuyruklar oluştu. Düzenli sınır geçişlerine bağlı işletmeler açısından bu aksaklık, daha hızlı geçiş için yatırım yapılmış olsa bile teknik bir arızanın iş gününü ne kadar çabuk etkileyebileceğini gösterdi.

Çalışma İzinleri ve Ruhsatlar Önem Taşıyor

Malezya’daki göçmenlik denetimi de restoran işletmecileri için kaygı kaynağı. İşletmelerin yerel ruhsat koşullarını karşılaması ve çalışanlarının kendilerine verilen işi yapma iznine sahip olmasını sağlaması gerekiyor.

Johor yetkilileri Kasım 2024’te yiyecek ve içecek işletmelerine düzenlenen baskınlarda 85 kaçak göçmeni gözaltına aldı. Gözaltına alınanlar arasında garson olarak çalışan Singapurlu bir erkek de vardı.

Suçlamalar arasında ülkede izin verilen süreden fazla kalmak, ziyaret izinlerini amacı dışında kullanmak ve çalışma izni olmadan çalışmak yer aldı. Bir ülkeye giriş izni ile o ülkede çalışma izni farklı koşullara tabi. Bu, sınırın öte yanında bir şubenin işletilmesine yardımcı olmayı planlayan herkes için pratik bir mesele.

Restoran sahiplerinin Malezya’nın iş gücü ve vergi düzenlemelerine de uyması gerekiyor. Esas olarak Singapur’un iş kurallarına aşina olanlar için bu yükümlülükleri anlamak zor olabilir; bu nedenle yerel bilgi ve yerel ortaklarla kurulan ilişkiler değer taşıyor.

Göçmenlik kontrolünde yaşanan kişisel sorunlar da ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Singapurlu bir yazar, bir kontrol noktasında çıkan tartışmanın ardından yedi gün gözaltında tutuldu. Bu olay, yerel prosedürleri anlamanın ve bunlara uymanın önemini gündeme getirdi.

JB’ye seyahat eden veya burada çalışan bazı Singapurlular, göçmenlik görevlileriyle olumsuz deneyimler yaşadıklarını bildirdi. Suç ve güvenlik kaygıları da işletme sahiplerinin değerlendirdiği riskler arasında; ancak bu tür olaylar yaygın değil.

İki Ekonomi Çalışanlar İçin Yarışıyor

Singapurlu restoranların Malezya’ya açılması, sınırın iki yanındaki daha geniş hareketliliğin bir parçası. Singapur, daha yüksek ücretler ve daha iyi iş olanaklarıyla Malezyalı çalışanları kendine çekerken bazı Singapurlu restoran sahipleri de artık Malezya’da maliyetlerini düşürmenin yollarını arıyor.

Malezya uzun süredir yetenekli çalışanlarını yurt dışındaki işlere kaptırıyor; bu durum genellikle beyin göçü olarak tanımlanıyor. Singapur’daki Malezya diasporasının yarısından fazlası yükseköğrenim mezunu; birçoğu vasıflı ya da yarı vasıflı çalışanlardan oluşuyor.

Singapurlu işverenler, becerileri ve yerel çalışanların kaçınabildiği rolleri üstlenmeye istekli olmaları nedeniyle Malezyalı çalışanlara değer veriyor. Ancak harçlar ve idari giderler maliyeti artırdığı için Malezyalıları işe almak her zaman daha ucuz olmuyor.

Reklam

Singapur’un yiyecek ve içecek işletmeleri açısından yabancı işçi politikalarının sıkılığı ve yerel çalışanları işe almanın zorluğu, kronik personel açığına yol açıyor. İşletme sahipleri artan giderleri kontrol altında tutmaya çalışırken kendilerini yetersiz personelle çalışan bir restoranı yönetirken bulabiliyor.

JB, restoran işletmecilerine çalışanların daha kolay bulunabildiği ve istihdam düzenlemelerinin daha az kısıtlayıcı olduğu bir iş gücü piyasası sunuyor. Restoran baskınlarının gösterdiği gibi Malezya, göçmenlik ve iş gücü yasalarını uygulamaya devam ediyor.

Bu ilişkinin iki tarafa da faydası var. JB’de şube açan Singapurlu işletmeler istihdam yaratıyor, beceri aktarımına katkıda bulunuyor ve yerel ekonomiyi destekliyor. Malezya da yurt dışından gelen yatırımların değerini kendi yetenekli çalışanlarını ülkede tutma ve yasalarını uygulama hedefleriyle dengelemek zorunda.

Daha Düşük Maliyetler Yine de Yerel Bir Strateji Gerektiriyor

JB’ye açılan restoran işletmecileri farklı tüketici tercihleri, fiyat hassasiyeti düzeyleri ve rekabetle karşılaşıyor. Singapur’da başarılı olan bir restoranın Malezya pazarında da kendine yer bulması gerekiyor.

Sektör temsilcileri, bazı işletme sahiplerinin büyümenin zorluklarını hafife aldığı uyarısında bulunuyor. Daha düşük kira bütçeyi rahatlatabilir; ancak personel, ruhsat, müşteri talebi ve başka bir ülkedeki şubenin günlük yönetimiyle ilgili soruları ortadan kaldırmıyor.

Yerel pazar araştırması, işletme sahiplerinin menülerini, fiyatlarını ve hizmetlerini nasıl uyarlayacaklarına karar vermelerine yardımcı oluyor. Yerel ortaklarla ilişkiler kurmak da iş ortamını ve mevzuat koşullarını anlamalarını kolaylaştırabiliyor.

Başarılı açılışların yanı sıra başarısız girişimler ve hukuki sorunlar da bu deneyimin bir parçası. Bazı Singapurlular uyum sağlamakta zorlanırken bazıları gerekli izinler olmadan çalışmanın sonuçlarıyla karşılaştı.

Göçmenlik kontrollerini aşma girişimleri daha da ciddi sonuçlara yol açtı. Bir erkek, denetimden kaçmaya çalıştığı sırada JB’deki bir köprüden düşerek hayatını kaybetti. İki Bangladeşli erkek ise JB’den Singapur’a yasa dışı yollardan yüzerek geçmeye çalıştıktan sonra hapis ve sopa cezasına çarptırıldı.

Bir restoran işletmecisi için uygulanabilir bir büyüme planı, finansal fırsatın yanı sıra hukuki, lojistik ve kültürel gereklilikleri de kapsamalı. Rajan’ın büyüme planları ve Koh’un yeniden canlanan hevesi bu fırsatın cazibesini gösterirken denetim vakaları ve ulaşım aksaklıkları sınır ötesinde faaliyet göstermenin beraberinde getirdiği yükümlülükleri ortaya koyuyor.

Değişimin Ardındaki Tarihler

Restoran kapanmaları, denetim işlemleri ve sınır geçişlerindeki değişiklikler farklı tarihlerde yaşandı. Birlikte değerlendirildiğinde bu gelişmeler, 21 Temmuz 2025 itibarıyla işletmecilerin karşı karşıya olduğu baskıları ve fırsatları açıklıyor.

  • 2024: Singapur’da 3.000’den fazla yiyecek ve içecek işletmesi kapandı.
  • Kasım 2024: Johor yetkilileri, yiyecek ve içecek işletmelerine düzenlenen baskınlarda aralarında garson olarak çalışan Singapurlu bir erkeğin de bulunduğu 85 kaçak göçmeni gözaltına aldı.
  • Aralık 2024: Singapur, yolcuların Tuas ve Woodlands’ta geçiş işlemleri için MyICA QR kodlarını kullanmasına izin vermeye başladı.
  • 21 Temmuz 2025’ten yaklaşık üç ay önce: Govinda Rajan, Mr Biryani’nin JB’deki ilk Malezya şubesini açtı.
  • 2025’in ilk yarısı: Singapur’da yaklaşık 2.000 yiyecek ve içecek işletmesi daha kapandı.
  • Temmuz 2025: Bangunan Sultan Iskandar kompleksinde yaşanan otomatik kapı arızası 380.000’den fazla kişinin yolculuğunu aksattı.
  • 2026 sonu: Johor Bahru-Singapur Hızlı Ulaşım Sistemi Bağlantısı’nın saatte 20.000 yolcuya kadar taşıması bekleniyor.

Bugün karar alan restoran sahiplerinin mevcut sınır düzenlemeleri çerçevesinde faaliyet göstermesi, planlanan ulaşım iyileştirmelerinin ileride erişimi nasıl değiştirebileceğini de hesaba katması gerekiyor.

Reklam

Demir Yolu Planları Fırsatları Artırıyor

Malezya, sınır geçişlerini iyileştirmek için altyapı ve teknoloji yatırımları yapıyor. Yaklaşan Johor Bahru-Singapur Hızlı Ulaşım Sistemi Bağlantısı, 2026 sonuna kadar saatte 20.000 yolcuya kadar taşıması beklenen bu çabanın önemli bir parçası.

Daha iyi bağlantılar, her iki kenti kullanan kişilerin ziyaretlerini ve işe gidiş gelişlerini kolaylaştırabilir. Otobüsler, sınırlı sayıdaki tren bileti ve taksilerden oluşan mevcut seçenekler, işletmeleri değişken yolculuk sürelerine maruz bırakıyor.

Singapurlu restoran işletmecileri bu zorluklara rağmen JB’ye yönelmeyi sürdürüyor. Daha düşük işletme maliyetleri, büyüyen tüketici pazarı ve eve yakınlık, kenti tek bir restoran açılışının ötesinde cazip kılıyor.

Başarı, Malezyalı müşterilere uyum sağlamaya, yerel kuralları anlamaya ve sürdürülebilir iş ilişkileri kurmaya bağlı. Müşteriler açısından yeni Singapur markalarının gelişi, zaten yerel lokantalar ve uluslararası zincirler sunan bir kentin seçeneklerini artırıyor. İşletme sahipleri açısından fırsat ise başka bir ülkede faaliyet göstermenin sorumluluklarını yönetirken daha sürdürülebilir bir iş kurmak.

Öne Çıkan Noktalar

  • Singapur’da 2024’te 3.000’den fazla, 2025’in ilk yarısında ise yaklaşık 2.000 yiyecek ve içecek işletmesi kapandı.
  • Mr Biryani’nin sahibi Govinda Rajan, yaklaşık üç ay önce JB’de açtığı şubenin ardından Malezya’da daha da büyümeyi planlıyor.
  • Daha düşük kiralar ve ücretler işletmecileri cezbediyor; ancak bazı malzemeler Malezya’da daha pahalı.
  • Sınırdaki yoğunluk, ulaşım araçlarının bulunabilirliği ve teknik arızalar günlük iş yolculuklarını aksatabiliyor.
  • Malezya’da yasal olarak şube işletmek için çalışma izinleri, ruhsatlar, iş gücü ve vergi gerekliliklerine uymak gerekiyor.
  • Planlanan Hızlı Ulaşım Sistemi Bağlantısı’nın 2026 sonuna kadar saatte 20.000 yolcuya kadar taşıması bekleniyor.
  • Restoran işletmecilerinin maliyetleri yönetmenin yanı sıra yerel müşterilere ve rekabete uyum sağlaması gerekiyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir