Piyasalardaki sert düşüş çip hisselerinin çok ötesine yayıldı
Güney Kore'nin Kospi endeksi, yabancı yatırımcıların yoğun satışları ve yapay zekâ yatırımlarına ilişkin endişelerin teknoloji hisselerini sarsmasıyla 6 Kasım 2026'da sona eren haftada 671,05 puan, yani %11,71 kaybederek 5.059,69 puandan kapandı. 8 Kasım'da yayımlanan Korea Exchange verileri, hasarın çok daha geniş alana yayıldığını gösterdi: Ülkede borsaya kote 2.659 şirketin 844'ü yılın en düşük gün içi fiyatını gördü.
İçindekiler
- Piyasalardaki sert düşüş çip hisselerinin çok ötesine yayıldı
- Haftanın başındaki yükseliş nasıl işlem durdurma kararına dönüştü?
- ABD'deki politika endişeleri Kore fabrikalarını neden etkiledi?
- Yabancı satışları piyasanın iki devinde yoğunlaştı
- Otomotiv, aracı kurum ve küçük şirket hisseleri de geriledi
- ETF kayıpları portföylere ve emeklilik birikimlerine yansıdı
- Yatırımcılar daha büyük riskler ile nakit benzeri araçlar arasında bölündü
- Yetkililer zorunlu satışları azaltmak için harekete geçti
- Aracı kurumlara göre hisseler ucuzladı, ancak satış baskısı sürüyor
- Öne Çıkanlar
Beş işlem seansı boyunca borsaya kote şirketlerin neredeyse üçte biri bu seviyeye indi. Yalnızca 6 Kasım'da 720 hisse gün içinde yılın en düşük seviyesini görürken 669'u yılı en düşük fiyatından kapattı. Küçük ve büyüme odaklı çok sayıda teknoloji şirketini barındıran Kosdaq, hafta genelinde %11,06 gerileyerek 644,27 puana indi.
Samsung Electronics %16,13, SK Hynix ise %20,17 değer kaybetti. Bu düşüş, büyük hisse endekslerini ve yatırım fonlarını aşağı çekerek tek tek çip hisseleri yerine hisse sepetleri bulunduran yatırımcılara da zarar verdi. Güney Kore'de borsada işlem gören borsa yatırım fonlarının toplam piyasa değeri, yaklaşık yedi ay sonra ilk kez 400 trilyon wonun altına indi.
Satış baskısının başlıca nedenleri Wall Street'teki zayıflık, yabancı sermaye çıkışları ve ABD'de sıkılaşan düzenlemelerin yapay zekâ hizmetlerine güç sağlayan bilgisayarların bulunduğu veri merkezlerinin inşasını geciktirebileceği endişesiydi. Finans otoriteleri, işlemleri durdurarak ve hisse alımında kullanılan kredilere ilişkin kuralları geçici olarak gevşeterek karşılık verdi.
Haftanın başındaki yükseliş nasıl işlem durdurma kararına dönüştü?
Hafta yükselişle başladı. Cuma sabahına gelindiğinde Kospi kısa süreliğine 5.000 puanın altına düştü. Endeks, işlem sırasında en son şubatta bu seviyenin altına inmişti. 6 Kasım kapanışı, 31 Mart'tan bu yana görülen en düşük düzey oldu.
- 2 Kasım: Kospi %2,24 yükselerek 5.859,08 puana çıktı.
- 3 Kasım: Endeks %3,59 düşerek 5.648,79 puana geriledi.
- 4 Kasım: Kısa süreli toparlanmayla %0,62 yükselerek 5.683,80 puana çıktı.
- 5 Kasım: Satışların hız kazanmasıyla %5,28 düşerek 5.383,80 puana indi.
- 6 Kasım: Endeks, gün içinde 4.911,28 puanı gördükten sonra %6,02, yani 324,11 puan düşerek 5.059,69 puandan kapandı.
Pazartesi kapanışından cuma kapanışına düşüş yaklaşık %13,6 oldu. Bu oran haftalık gerilemeden daha yüksek; çünkü pazartesi günkü yükseliş piyasayı başlangıçta önceki haftanın 5.730,74 puanlık kapanış seviyesinin üzerine taşımıştı.
6 Kasım'da saat 09.03 civarında ana borsada 1. seviye devre kesici devreye girerek işlemleri 20 dakika durdurdu. Kospi ve Kosdaq'da satış yönlü yan tedbirler de uygulandı. Devre kesici, sert düşüş sırasında genel piyasadaki işlemleri duraklatırken yan tedbir, vadeli işlem fiyatlarındaki keskin hareketlerle bağlantılı bazı otomatik emirleri geçici olarak kısıtlıyor.
ABD'deki politika endişeleri Kore fabrikalarını neden etkiledi?
ABD ara seçimlerinde Demokrat Parti'nin ezici zaferinin ardından, yapay zekâ ve veri merkezi yatırımlarını etkileyebilecek olası kısıtlamalar gündeme geldi. Yatırımcılar, inşaatların yavaşlamasının Koreli şirketlerin tedarik ettiği bellek çipleri, enerji ekipmanları ve diğer ürünlere yönelik gelecekteki talebi azaltmasından endişe etti.
Wall Street'teki gelişmeler de baskıyı artırdı. Nasdaq 5 Kasım'da %5,52, S&P 500 ise %3,44 düştü. Nasdaq'ın piyasa değerinden yaklaşık 2,5 trilyon dolar silinmesi, ertesi sabah Güney Kore'de işlemler başlamadan önce yatırımcı güvenini daha da zayıflattı.
Bellek çipleri yapay zekâ hizmetlerini çalıştıran bilgisayarların temel bileşenleri olduğundan, Samsung Electronics ve SK Hynix'in hisseleri yapay zekâ harcamalarına ilişkin beklentilere özellikle duyarlı. Hisse fiyatları yatırımcıların gelecekteki kârlara dair beklentilerini yansıttığı için, birkaç yıl sonrasındaki yatırımlara yönelik endişeler fiyatları hemen etkileyebiliyor.
Yuanta Securities analisti Lee Jae-won, endişelerin 2028 sonrasında büyümenin yavaşlamasına odaklandığını söyledi. Tedarik sözleşmelerinin ve kârların mevcut durumunu şöyle değerlendirdi:
Düzenlemelerin veri merkezi inşaatlarında gecikmeye yol açma riski arttı ancak mevcut tedarik sözleşmelerinin veya bellek çiplerinden elde edilen kârların zarar gördüğüne dair bir kanıt yok,
Lee, satışları aşırı bulduğunu belirterek düşük petrol fiyatları ve uzun vadeli faiz oranlarının yapay zekâ yatırımlarının sürmesine yardımcı olabileceğini söyledi. İnşaat takvimlerinin ne ölçüde değişeceğini, politikanın ayrıntıları ve şirketlerin fiilî harcama kararları belirleyecek.
Yabancı satışları piyasanın iki devinde yoğunlaştı
Yabancı yatırımcılar hafta boyunca Güney Kore hisselerinde net 10,56 trilyon wonluk satış yaptı. Bu tutarın yaklaşık 10,4 trilyon wonu ana Kospi piyasasında gerçekleşti. Beş seansın tamamında net satıcı oldular.
Kospi'deki yabancı çıkışlarının yaklaşık %73'ü Samsung Electronics ve SK Hynix hisselerinden kaynaklandı. Yabancı yatırımcılar Samsung hisselerinde yaklaşık 2,1943 trilyon won, SK Hynix hisselerinde ise 5,4219 trilyon wonluk satış yaptı. Net satış, satılan hisselerin değerinin bu tutarlar kadar satın alınan hisselerin değerini aştığı anlamına geliyor.
Samsung'daki yabancı sahipliği %45,95'e gerileyerek Temmuz 2009'dan bu yana en düşük seviyeye indi. SK Hynix'teki yabancı sahipliği ise %48,27'ye düştü; bu, Kasım 2021'den bu yana görülen en düşük düzeydi. Bireysel yatırımcılar ters yönde hareket ederek 2-6 Kasım tarihleri arasında iki şirketin hisselerinde net 4,1577 trilyon wonluk alım yaptı.
Samsung haftayı 188.700 wondan kapattı; önceki haftanın kapanış fiyatı 225.000 wondı. SK Hynix ise 1,418 milyon wona kıyasla 1,132 milyon wondan kapandı. Her iki hisse de 6 Kasım'da yedi ayın en düşük gün içi fiyatını gördü.
İki şirketin toplam piyasa değeri yaklaşık 1.930 trilyon wona gerileyerek yaklaşık yedi ay sonra ilk kez 2.000 trilyon wonun altına indi. 25 Haziran'daki zirvede şirketler Kospi'nin piyasa değerinin %57,11'ini oluşturuyordu. Bu oran yaklaşık %46'ya gerilese de ana piyasanın neredeyse yarısı hâlâ iki şirkette yoğunlaşıyor.
Otomotiv, aracı kurum ve küçük şirket hisseleri de geriledi
Korea Exchange verilerine göre hafta boyunca Kospi'de 272, Kosdaq'da 572 şirket yılın en düşük gün içi seviyelerini gördü. Küçük şirketler özellikle geniş çaplı baskıyla karşılaştı: Etkilenen 844 hissenin üçte ikisinden fazlası Kosdaq'da işlem görüyordu.
Hyundai Motor, 3 Kasım'da yılı en düşük seviyesi olan 277.500 wondan kapattı. Hanwha Aerospace, 6 Kasım'da 660.000 wondan işlem gördü. Doosan Enerbility, HD Hyundai Heavy Industries, POSCO Holdings ve Hanwha Ocean da yılın en düşük seviyelerine gerileyerek satış dalgasının otomotiv, gemi inşası, enerji ve sanayi şirketlerine yayıldığını gösterdi.
Aracı kurumlar da darbe aldı. Mirae Asset Securities, Korea Investment Holdings, Samsung Securities ve Kiwoom Securities hisseleri yılı en düşük seviyelerinden kapattı. İşlem hacmindeki düşüş ve yatırımcı güveninin zayıflaması, bu şirketlerin kârlarına ilişkin endişeleri artırdı.
Kosdaq'da Alteogen, EcoPro, EcoPro BM ve Rainbow Robotics hisseleri yılın en düşük fiyatlarından kapandı. Yarı iletken ekipmanı şirketleri Leeno Industrial ve Wonik IPS de biyoteknoloji şirketleri LigaChem Biosciences ve ABL Bio ile birlikte yılın en düşük seviyelerini gördü.
Celltrion, hafta genelinde %10,13 yükselerek nadir görülen olumlu sonuçlardan birini elde etti. Hisse, sağlık sektörünün geri kalanındaki kayıpların tersine hareket ederek yatırımcıların teknoloji hisselerine alternatif arayışının ne kadar dengesiz hâle geldiğini gösterdi.
ETF kayıpları portföylere ve emeklilik birikimlerine yansıdı
Korea Exchange verilerine göre Güney Kore'de borsada işlem gören 1.184 ETF'nin piyasa değeri, 6 Kasım'da 393,5682 trilyon won oldu. Bu, 22 Haziran'daki 532,9746 trilyon wona kıyasla yaklaşık %26 düşüş anlamına geliyor. Borsaya atfedilen bir başka yayımlanmış veri setinde ise bu tutarlar sırasıyla 393,2377 trilyon won ve 534,5539 trilyon won olarak verildi. Her iki veri seti de dörtte birden fazla daralmaya işaret ediyor.
Borsa yatırım fonu, yani ETF, bir yatırım sepetini bünyesinde tutar ve hisse gibi borsada işlem görür. Kospi 200'ü takip eden bir fon, büyük Kore şirketlerine yatırım sağlar. Bu nedenle Samsung ve SK Hynix'teki ağır kayıplar, çok sayıda yatırımcının fon varlıklarının değerini de düşürüyor.
KODEX 200'ün piyasa değeri haziranda yaklaşık 32 trilyon wondan 6 Kasım'da 19,5 trilyon wona geriledi; düşüş yaklaşık %39 oldu. Öte yandan TIGER US S&P500'ün değeri 20 trilyon wonu aşarak fon sıralamasında KODEX 200'ün önüne geçti. Net varlık bakımından en büyük beş ürünün üçü ABD endekslerini takip ediyordu.
Bireysel yatırımcılar yıl başından 6 Kasım'a kadar ETF'lerde net 82,3726 trilyon wonluk alım yaptı. Bu alımların yaklaşık 50,0441 trilyon wonluk kısmı, ETF varlıklarının ilk kez 400 trilyon wonu aştığı 15 Nisan'dan sonra gerçekleşti. Alımlar sürse de yatırım değerlerindeki düşüş bu alımları gölgede bıraktı.
Emeklilik birikimleri de bu durumdan etkileniyor. Önceki yıl sonunda Güney Kore'nin yaklaşık 500 trilyon wonluk emeklilik fonu varlığının yaklaşık 50 trilyon wonu ETF'lere yatırılmıştı; bu, toplamın yaklaşık %10'una karşılık geliyordu. 2026'da ilave yatırımlar yapıldığı tahmin ediliyordu.
ETF piyasa değeri, fon paylarının piyasa değerini ölçerken net varlıklar, borçlar düşüldükten sonra fonun elindeki yatırımların değerini gösteriyor. Nihai net varlık toplamlarının 9 Kasım'da açıklanması planlanıyordu.
Yatırımcılar daha büyük riskler ile nakit benzeri araçlar arasında bölündü
İşlem hacimleri, yatırımcıların birbirinden keskin biçimde ayrışan tepkiler verdiğini gösterdi. Ekim'den 6 Kasım'a kadar en çok işlem gören 10 yerli ETF'nin yedisi ters veya kaldıraçlı ürünlerden oluştu. Bu ürünler, en çok işlem gören gruptaki toplam işlem hacminin %95'inden fazlasını oluşturdu.
Ters fonlar, takip ettikleri piyasa gerilediğinde yükselmeyi hedefler. Kaldıraçlı fonlar, piyasanın günlük hareketini belirli bir katla yansıtmayı amaçlayarak hem olası kazançları hem de kayıpları artırır. Günlük hedefler nedeniyle birkaç günlük getiriler, yükseliş ve düşüşlerin sıralamasına bağlıdır.
Güney Koreli yatırımcılar 2-6 Kasım tarihleri arasında ABD hisselerinde net 2,19753 milyar dolarlık alım da yaptı. Bu tutar, ağustos ayı boyunca alınan 1,96234 milyar doları aştı. Haftalık net alımların %70'inden fazlası, yani 1,62525 milyar dolar, yarı iletken endeksinin günlük hareketini üç katıyla takip etmeyi hedefleyen SOXL fonuna gitti. Alphabet ve kaldıraçlı Nasdaq fonu TQQQ da öne çıkan diğer alımlar arasındaydı.
Diğer yatırımcılar ise daha az oynak varlıklara yöneldi. KODEX Money Market Active, ay boyunca 2 trilyon wonun üzerinde para çekti. Fon, çok kısa vadeli tahvillere ve şirketlerin kısa vadeli borçlanma aracı olan finansman bonolarına yatırım yapıyor. Böylece yatırımcılar, hisse endekslerindeki hareketlere doğrudan maruz kalmadan paralarını yatırımlarda tutabiliyor.
Korea Financial Investment Association verilerine göre yatırımcı mevduatları 5 Kasım'da 88,5338 trilyon won düzeyindeydi. Bu tutar yaklaşık bir aydır 100 trilyon wonun altında kalmıştı. Hisse alımını finanse etmek için kullanılan krediler ise toplam 28,7715 trilyon wondu.
Yetkililer zorunlu satışları azaltmak için harekete geçti
Hükümet ve finans otoriteleri, 6 Kasım'da aracı kurumların teminatlı kredilerdeki %140 teminat oranını koruma yükümlülüğünü 9 Kasım'dan başlayarak üç ay süreyle kaldırma kararı aldı.
Teminatlı krediler, yatırımcıların varlıklarını güvence göstererek hisse almak için borç para kullanmasına imkân tanıyor. %140 oranı uyarınca 100 wonluk bir kredi için 140 won değerinde teminat gerekiyor. Hisse fiyatlarındaki keskin düşüş, hesabın bu eşiğin altına inmesine ve ek teminat talep edilmesine ya da hisselerin zorunlu olarak satılmasına yol açabiliyor.
Geçici muafiyet bu baskıyı hafifletmeyi amaçlıyor. Zorunlu satışlar fiyatları daha da aşağı çekerek diğer borçluların teminatlarının da yetersiz kalmasına ve yeni bir satış dalgasının başlamasına neden olabilir.
Borçlular yatırım kayıpları ve geri ödeme yükümlülükleriyle karşı karşıya olmaya devam ediyor. Önlem, piyasanın aniden gerilemesi sırasında satış yapma baskısını azaltmayı hedefliyor. Fiyatların yönü ise şirket kârlarına, politika gelişmelerine ve yatırımcı talebine bağlı olmaya devam ediyor.
Aracı kurumlara göre hisseler ucuzladı, ancak satış baskısı sürüyor
Kospi'nin 6 Kasım'daki kapanışı, 22 Haziran'da ulaşılan 9.114,55 puanlık kapanış zirvesinin yaklaşık %44,5 altındaydı. Bu uzun süreli gerileme, günlük kayıplar hızlanırken bazı aracı kurumların paniğe kapılarak satış yapılmaması yönündeki açıklamalarını anlamaya yardımcı oluyor.
Meritz Securities analisti Kim Sun-woo, Samsung ve SK Hynix hisselerinin tarihsel olarak düşük değerlemelere ulaştığını söyledi. Hanwha Investment & Securities'den Park Joon-young, geçmiş fiyat hareketlerinin hisselerin dip seviyelere yaklaştığına işaret ettiğini belirtti. Eugene Investment & Securities'den Heo Jae-hwan ise gerilemeyi geçmişteki büyük düşüşlerle karşılaştırarak yatırımcılara satış dalgasına katılmamalarını tavsiye etti.
Daishin Securities araştırma merkezi başkanı Yang Ji-hwan, düşüşün sona erip ermediğine ilişkin daha temkinli bir değerlendirme yaptı:
Endeks aşırı satım bölgesine girdi ancak hedge fonlarının zarar durdurma satışları ve pozisyon kapatmaları gibi arz-talep risklerinin ortadan kalktığını söylemek mümkün olmadığından dip seviyenin görüldüğünü söylemek zor,
Yang, düşüş sırasında satış yapmak yerine beklemeyi tercih ettiğini belirtti ve nakdi olan yatırımcıların alımlarını kademeli yapmasını önerdi. Mirae Asset Securities icra direktörü Seo Sang-young de doların gücü, faiz oranları ve ABD ekonomik göstergelerine işaret ederek yabancı satış baskısının ve oynaklığın süreceği uyarısında bulundu.
Piyasalar 9 Kasım'da yeniden açıldığında yatırımcılar, geçici teminat muafiyetinin yürürlüğe girdiği ilk işlem seansıyla karşılaşacak. Satışların hafifleyip hafiflemeyeceğini belirlemede yabancı fon akışları, Wall Street işlemleri ve ABD politikasına ilişkin ayrıntılar belirleyici olacak. ETF varlıklarına ilişkin planlanan açıklama da fon portföylerindeki hasarın daha kapsamlı biçimde görülmesini sağlayacak.
Öne Çıkanlar
- Kospi, 2-6 Kasım tarihleri arasında %11,71 düşerek 5.059,69 puandan kapandı; Kosdaq ise %11,06 geriledi.
- Borsaya kote yaklaşık 844 şirket, yani toplamın %31,7'si, yılın en düşük gün içi seviyelerini gördü.
- Yabancı yatırımcılar Kospi hisselerinde yaklaşık 10,4 trilyon wonluk satış yaptı; bu satışların yaklaşık %73'ü Samsung Electronics ve SK Hynix'te yoğunlaştı.
- Güney Kore'de borsada işlem gören ETF'lerin toplam değeri 400 trilyon wonun altına indi ve haziran zirvesinin yaklaşık %26 altında kaldı.
- %140 teminatlı kredi teminatı şartına geçici muafiyetin 9 Kasım'da başlayarak üç ay sürmesi planlandı.
- Aracı kurumlar daha ucuz değerlemelere işaret ederken zorunlu satışların ve yabancı sermaye çıkışlarının oynaklığı uzatabileceği uyarısında bulundu.






