Baraj güvenliği kuralları geçmiş yağışların ötesine geçiyor
Güney Kore, baraj güvenliği standartlarını 2024’e kadar kaydedilen aşırı yağışlar ve 2100’e uzanan iklim projeksiyonları doğrultusunda yeniden düzenleyecek. Böylece yalnızca 2003’e kadarki yağış kayıtlarını esas alan mevcut temel değişecek. Bu değişiklik, farklı bölgeleri aynı anda etkileyen sel ve kuraklıklara hazırlık amacı taşıyan ulusal planın merkezinde yer alıyor.
İçindekiler
- Baraj güvenliği kuralları geçmiş yağışların ötesine geçiyor
- Mühendislik standartlarında neler değişiyor?
- Araştırmalar iklim modelleri seçiminin neden önemli olduğunu gösteriyor
- Taşkın suları için yer üstünde ve altında daha fazla alan
- Kurak bölgeler ve çip fabrikaları için yeni su güzergâhları
- Uyarılar daha fazla nehre ve yol geçidine ulaşacak
- Baraj tahliye kararlarını daha fazla ölçüm destekleyecek
- Onarımlar risk altındaki nehirleri, boruları ve barajları hedefliyor
- Uygulamayı şekillendirecek takvim
- Öne Çıkanlar
İklim, Çevre ve Enerji Bakanlığı, İklim Krizi Çağında Su Yönetim Sisteminin İyileştirilmesi planını 17 Kasım’da Bakanlar Kuruluna sundu. Dokuz görevden oluşan plan üç alanı kapsıyor: su altyapısını genişletmek, tahmin ve izleme çalışmalarını iyileştirmek, risk altındaki bölgeleri ve eskiyen tesisleri onarmak.
Planın aciliyeti, keskin biçimde farklılık gösteren ölçümlerde görülüyor. Ülke genelinde yaz yağışları toplam 558 milimetre oldu; bu, normal miktarın yalnızca yüzde 76,1’ine karşılık geliyor. Buna karşın Güney Gyeongsang eyaletindeki Geoje’de bir saatte 124,5 milimetre yağış kaydedildi. Bu miktar, saatte 104 milimetre olan önceki rekoru yaklaşık yüzde 20 aştı.
Rezervuarlar sorunun diğer yüzünü gösterdi. Bakanlık verilerine göre 15 Kasım’da Seomjingang Barajı yüzde 18,5, Unmun Barajı ise yüzde 28,4 doluydu. Bu seviyeler, yılın bu dönemi için olağan düzeylerin sırasıyla yüzde 41,3’ü ve yüzde 49,8’i oldu.
Haneler, işletmeler ve yerel yönetimler açısından plan iki pratik ihtiyaca yanıt veriyor: tehlikeli su baskınlarını sokaklardan ve binalardan uzak tutarken yağışın az olduğu dönemlerde kullanılabilir suyu korumak. Projeler, Seul’ün altındaki derin tünellerden nehirlerle rezervuarlar arasındaki acil bağlantılara kadar uzanıyor; önemli hedefler 2031’e kadar devam ediyor.
Bakanlığın ilk bakan yardımcısı Kim Han-seung, hükümetin planlama esasını neden değiştirmek istediğini anlattı.
"Geçmiş yağış düzenlerini esas alan bir su yönetim sisteminin sınırları açıkça görülüyor," dedi Kim.
Mühendislik standartlarında neler değişiyor?
Baraj tasarımcılarının yakın geçmişteki aşırı hava olaylarını daha geriye dönük incelemesi ve öngörülen yağışları daha uzun vadeli değerlendirmesi gerekecek. 2024’e kadar olan gözlemlerin eklenmesi, temel alınan kayıtlara 21 yıl daha katacak. 2100’e kadar uzanan projeksiyonlar ise onlarca yıl hizmette kalması amaçlanan yapıların tasarım kararlarına yağışta beklenen değişimleri dahil edecek.
Hükümet, diğer taşkın koruma yapılarının standartlarını şimdiden değiştirdi. Aralık 2025’te, daha önce ulusal nehirler için 100 ila 200 yıl, yerel nehirler için 50 ila 100 yıl olarak belirlenen taşkın koruma seti tasarım standartlarının üst sınırı kaldırıldı.
Haziran 2026’da kanalizasyon boruları ve pompa istasyonlarına ilişkin tasarım standartları, 10 ila 30 yıllık tekerrür aralığından 30 ila 50 yıla çıkarıldı. Güncellenen kurallar iklim değişikliği payı da öngörüyor.
Tekerrür aralığı, olasılığı ifade etmenin bir yoludur. 50 yıllık tekerrür aralığına sahip bir yağış olayının, hesaplamada kullanılan koşullar altında herhangi bir yılda gerçekleşme olasılığı yüzde 2’dir. Bu tür olaylar kısa aralıklarla da yaşanabilir. Drenaj sistemlerinde daha uzun bir tekerrür aralığına geçmek, daha nadir görülen ve genellikle daha şiddetli bir fırtınaya göre planlama yapmak anlamına gelir.
Bakanlık, güncellenmiş baraj standardında kullanılacak iklim senaryolarını, hesaplama yöntemlerini veya uygulama tarihini henüz açıklamadı. 2100’e kadarki projeksiyonların mühendislik gerekliliklerine nasıl yansıyacağını bu tercihler belirleyecek.
Araştırmalar iklim modelleri seçiminin neden önemli olduğunu gösteriyor
10 Ağustos 2024’te Water Resources Management dergisinde yayımlanan Güney Kore yağış araştırması, gelecekteki yağış tahminlerinin ardındaki teknik çalışmaya ilişkin yararlı bir açıklama sunuyor. Aşırı yağış araştırması, CMIP6 olarak bilinen Altıncı Birleşik Model Karşılaştırma Projesi’ndeki küresel iklim modellerini kullanarak Güney Kore genelindeki 60 istasyonu inceledi.
Araştırmacılar, farklı toplumsal, ekonomik ve emisyon koşullarını içeren olası gelecekleri tanımlayan ortak sosyoekonomik yolları (SSP) kullandı. Aşırı yağışları on standart yağış göstergesiyle ölçerek tek bir ulusal ortalama yerine şiddetli yağışın çeşitli özelliklerini inceleyebildiler.
Araştırmada modellerin basitçe ortalamasını alma yöntemi, farklı modellere farklı ağırlıklar veren bir yöntemle karşılaştırıldı. Optimize edilmiş bileşimler, çoğu bölgede genel olarak daha iyi sonuç verdi. Test edilen değerlendirme yöntemleri arasında Kling-Gupta etkinliği genel olarak en güçlü sonuçları ortaya koydu.
Günlük ifadeyle, çeşitli hava ve iklim modellerini birleştirmek, her birine ne kadar güvenileceği konusunda değerlendirme yapmayı gerektiriyor. Güney Kore tarihsel yağışa dayalı tasarımlardan gelecekteki koşulları da kapsayan tasarımlara geçerken bu çalışma, model seçimine ve testlere dikkat edilmesi için somut bir gerekçe sunuyor.
“Gözleme Dayalı Ürünlerde ve Yüksek Çözünürlüklü Model Simülasyonunda Güney Kore Üzerindeki Aşırı Yağışların Eleştirel Değerlendirmesi ve Gelecek Projeksiyonu” başlıklı ayrı bir çalışma, 29 Temmuz 2024’te Asia-Pacific Journal of Atmospheric Sciences dergisinin 60. cildinde, 709–725. sayfalar arasında yayımlandı. Çalışmanın yazarları Christian L. E. Franzke, Lichao Yang, Jun-Hyeok Son, June-Yi Lee, Kyung-Ja Ha ve Sun-Seon Lee. DOI numarası 10.1007/s13143-024-00377-1.
Bu çalışmada Güney Kore’deki istasyon gözlemleri, APHRODITE ve ERA5-Land ızgaralı verileri ile yüksek çözünürlüklü Topluluk Yer Sistemi Modeli (CESM) simülasyonları karşılaştırıldı. Gözleme dayalı iki ızgaralı ürün, istasyon verilerindeki 99. yüzdelik yağış miktarını düşük tahmin ederken CESM aşırı yağışları daha iyi yansıttı. İstasyon kayıtları, bazı bölgelerde istatistiksel olarak anlamlı yerel artışlar görülmesine karşın, çok yüksek miktardaki aşırı yağışlarda tarihsel olarak genel bir düşüşe işaret etti. Daha sıcak bir iklimi simüle eden modellerde ortalama yağış ve aşırı yağışlar arttı. Bu durum, tarihsel gözlemlerle geleceğe yönelik projeksiyonları birbirinden ayırmanın önemini ortaya koyuyor.
Taşkın suları için yer üstünde ve altında daha fazla alan
Bakanlık, 2026 boyunca 1,04 milyar tonluk taşkın kontrol kapasitesi oluşturduğunu ve başka amaçlarla inşa edilen tesislerde ek depolama alanları belirlemeyi planladığını söylüyor. Kullanılması planlanan tesisler arasında tarımsal sulama rezervuarları, elektrik üretiminde kullanılan barajlar ve haliç bariyerleri bulunuyor.
Yağış tahminleri ve nehir koşulları elverdiğinde işletmeciler şiddetli yağış öncesinde su tahliye ederek gelecek suya yer açacak. Kurak dönemlerde ise suyu arz için depolayacaklar. Güney Kore’de belirlenen taşkın mevsimi 21 Haziran-20 Eylül arasını kapsıyor.
Seul’deki en büyük projeler arasında Gangnam İstasyonu ve Gwanghwamun yakınlarında inşa edilecek derin yağmur suyu tünellerinin yanı sıra Dorimcheon’a hizmet verecek bir yer altı taşkın kanalı bulunuyor. Hükümet, projeleri 2029’daki taşkın mevsiminden önce tamamlamayı planlıyor. Tüneller, yüzey drenajının yetersiz kaldığı durumlarda büyük miktardaki yağmur suyunu yer altından taşımak üzere tasarlandı.
Seul’ün merkezinin dışında Mokgamcheon ve Wonjucheon üzerindeki su tutma havzalarının 2029’a kadar tamamlanması planlanıyor. Bu alanlar, şiddetli yağış sırasında suyun geçici olarak tutulmasına ve aynı anda nehre ulaşan miktarın yavaşlatılmasına yarıyor. Taşkın kontrolü amacıyla tasarlanan küçük bir baraj olan Bonghwa Barajı’nın 2028’de tamamlanması öngörülüyor.
Bu yöntemlerin bir arada kullanılması, taşkın sularının yönetimini değiştiriyor. Setler suyu nehir yatağının içinde tutarken havzalar, rezervuarlar ve tüneller suyun bir bölümüne gidecek başka yerler sağlıyor. Ek kapasitenin fırtına öncesinde kullanılabilmesi için tahminler ve işletme kararları merkezi önem taşıyor.
Kurak bölgeler ve çip fabrikaları için yeni su güzergâhları
Seomjingang Nehri’nden Dongbok Barajı’na su taşıyacak acil kanalın 2029’a kadar tamamlanması planlanıyor. Namgang ve Hapcheon barajlarını birbirine bağlayacak önerilen tünel için kavramsal planlama 2027’de başlayacak. Su kaynaklarını birbirine bağlamak, bir rezervuara veya su toplama havzasına yeterli yağış düşmediğinde işletmecilere daha fazla seçenek sunuyor.
Arıtılmış atık su da su arzı planının bir parçası. Hükümet, 2030’a kadar Güney Gyeonggi eyaletinde günde 330 bin ton, Honam bölgesindeki yarı iletken sanayi komplekslerinde ise günde 200 bin ton arıtılmış suyu kullanıma sunmayı hedefliyor. Bu hedefler toplamda günde 530 bin tona ulaşıyor.
Arıtılmış su, belirli bir amaç için yeniden kullanılabilecek biçimde işlenmiş atık sudur. Sanayiye bu suyun sağlanması, nehir ve rezervuarların yanı sıra yeni bir kaynak oluşturuyor. Bu, büyük ve güvenilir su kaynaklarına ihtiyaç duyan yarı iletken kompleksleri açısından önemli bir husus.
Kuraklığa karşı hassas adalar ve dağlık bölgelerdeki yerleşimler için hükümet, yer altı suyu tutma barajlarının sayısını 2030’a kadar dörtten sekize çıkarmayı planlıyor. Bu yapılar, yer altı sularını daha sonra kullanılmak üzere depoluyor.
Haziran 2026’da su döngüsünü geliştirme bölgeleri ilan edilen Gunsan, Jecheon, Jeungpyeong ve Cheonan için 2027’ye kadar kapsamlı yerel planlar hazırlanacak. Farklı projeler, pratik bir zorluğu yansıtıyor: büyük bir sanayi bölgesi ile dışarıdan yalıtılmış bir yerleşimin su güvenliğini sağlamak için farklı yöntemlere ihtiyaç var.
Uyarılar daha fazla nehre ve yol geçidine ulaşacak
Nehir taşkın tahmin noktalarının sayısı 2030’a kadar 223’ten 270’e çıkarılacak; bu, 47 yeni nokta veya yaklaşık yüzde 21’lik bir artış anlamına geliyor. 2026’da Seul’ün altı ilçesinde denenen kentsel su baskını tahminleri, 2030’un ilk yarısında altı büyükşehre, 2031’den itibaren ise büyük kentsel nehir havzalarına yayılacak.
Daha yakın vadeli bir değişiklik, şiddetli yağış sırasında köprü ve alt geçitlere girişin kısıtlanmasına yönelik tavsiyelerle ilgili. 2026’da 22 taşkın tahmin noktasını kapsayan pilot uygulamanın ardından tavsiye sistemi 2027’de mevcut 223 noktanın tamamına yayılacak.
Bu genişleme, tahminleri insanların harekete geçebileceği bir kararla ilişkilendiriyor: su yükselirken trafiğin bir geçide veya alçak bir yola girmesinin engellenip engellenmeyeceği. Tahmin kapsamı ile erişim kısıtlamaları ayrı görevler olduğundan plan, uyarı sistemini sahadaki müdahalelerle daha yakından ilişkilendirmeyi amaçlıyor.
Bakanlığa göre nehir taşkınlarından kaynaklanan can kayıpları 2025’te sekizden 2026’da sıfıra inerken, ilgili maddi hasar 232,4 milyar wondan 17,4 milyar wona düştü. Bakanlık, önceden yapılan depolama hazırlıklarının ve taşkın tahmininde yapay zekânın etkin kullanımının kayıpları azaltmaya yardımcı olduğunu belirtti.
Hükümet, bu iyileşmelere karşın sistemi genişletiyor; çünkü yağış eksikliği ve yerel ölçekteki şiddetli sağanaklar farklı bölgelerde aynı anda baskı yaratıyor. Ülke genelindeki yağış miktarı düşükken tek bir şehirde tehlikeli bir sel yaşanabilir.
Baraj tahliye kararlarını daha fazla ölçüm destekleyecek
Yerel nehirlerdeki su seviyesi izleme istasyonlarının sayısının 2026’daki 1.023’ten 2030’a kadar 1.191’e çıkarılması planlanıyor. Akarsu debisini ölçen tesislerin sayısı da aynı dönemde 218’den 579’a yükselerek iki kattan fazla artacak.
Su seviyesi ve akarsu debisi farklı sorulara yanıt veriyor. Seviye ölçer suyun ne kadar yükseldiğini, debi ise belirli bir noktadan zaman içinde ne kadar su geçtiğini gösteriyor. Bu iki ölçüm birlikte, işletmecilerin nehrin davranışını ve aşağı yönde ilerleyen su miktarını değerlendirmesine yardımcı oluyor.
2027’de kullanıma sunulması planlanan bir yapay zekâ modeli, ölçüm kaydı bulunmayan yerlerde arazi ve hava özelliklerinden yararlanarak akarsu debisini tahmin edecek. Amaç, doğrudan gözlemlerin seyrek olduğu bölgelerde kuraklık tahminlerini iyileştirmek.
2028’e kadar devreye alınması planlanan başka bir sistem ise barajların ne zaman ve ne kadar su tahliye etmesi gerektiğine ilişkin kararları destekleyecek. Sistem, hava tahminlerini güncel baraj ve nehir seviyeleriyle birleştirecek. 2028’de fırlatılması planlanan su kaynakları uydusu, ulusal nehirlerde yapay zekâ destekli kamera gözetiminin yanı sıra yeni bir gözlem katmanı sağlayacak.
Bu araçlar, planın temelinde yatan işletme ikilemini ele alıyor: su tahliyesi taşkınlar için yer açarken suyu depolamak kuraklık sırasında arzı koruyor. Daha iyi gözlemler, işletmecilere bu ihtiyaçlar arasında seçim yaparken daha fazla bilgi sunuyor.
Onarımlar risk altındaki nehirleri, boruları ve barajları hedefliyor
Hükümet, taşkın riski taşıyan 3.760 yerel nehir arasından en yüksek risk altında olduğu değerlendirilen 1.073 nehre öncelik verecek ve bu listeyi yerel yönetimlerle paylaşacak. Bu grup, risk altındaki nehirlerin yaklaşık yüzde 29’unu oluşturuyor ve en acil olduğu belirlenen yerlere odaklanılmasını sağlıyor.
Bütünleşik taşkın önleme planlaması, nehir ve kanalizasyon yönetimini de bir araya getirecek. Belirlenen 64 kentsel nehir havzası arasından seçilen ilk iki havza Gwangjucheon ve Suyeonggang. Planların 2027’den itibaren sırasıyla hazırlanması öngörülüyor. Taşkın riski taşıyan nehir kesimleri 2027’ye kadar Nehir Yasası kapsamında resmen tanımlanacak.
Eskiyen altyapı da geniş kapsamlı bir çalışma programının parçası. Onarım veya yenileme gerektiren yaklaşık 4.000 kilometrelik kanalizasyon borusunun 2030’a kadar elden geçirilmesi planlanıyor. Ayrıca, inceleme bekleyen 65 eski setten 40’ında da aynı yıla kadar çalışma yapılacak.
Su temininde kullanılan 14 baraja 2030’a kadar acil tahliye tesisleri kurulması planlanıyor. Diğer güvenlik çalışmaları arasında baraj gövdelerinin ve dolusavakların güçlendirilmesi ile su alma kuleleri ve baraj üstündeki köprülerin depreme dayanıklılığının artırılması yer alıyor.
Su şebekesi çalışmaları, 2017-2026 döneminde 142 yerel yönetimde yürütülen 330 projelik bir programın yanında yer alıyor. Toplam bütçesi 9,9 trilyon won olan bu programda yılda yaklaşık 600 kilometrelik yenileme yapılıyor. Bu tutar mevcut su altyapısı programına ait; yeni açıklanan önlemler ise farklı takvimlere sahip çeşitli projeleri bir araya getiriyor.
Uygulamayı şekillendirecek takvim
İlk operasyonel değişikliklerin 2027’de yapılması, en büyük inşaat ve izleme hedeflerinin ise 2028-2030 döneminde yoğunlaşması planlanıyor. Seul’deki tüneller için son tarih yalnızca o yılın sonu değil, 2029’daki taşkın mevsiminden önce tamamlanmaları.
Başlıca hedefler şöyle:
- 2027: Köprü ve alt geçitlere erişimin kısıtlanmasına yönelik tavsiyeleri mevcut 223 taşkın tahmin noktasının tamamına yaymak, kuraklık tahmin modelini devreye almak ve Namgang-Hapcheon bağlantısı için kavramsal planlamaya başlamak.
- 2028: Bonghwa Barajı’nı tamamlamak, baraj tahliye kararlarına yapay zekâ destekli yardım sağlamak ve planlanan su kaynakları uydusunu fırlatmak.
- 2029: Seul’deki drenaj projelerini taşkın mevsiminden önce; Mokgamcheon ve Wonjucheon su tutma havzaları ile Seomjingang-Dongbok acil kanalını yıl içinde tamamlamak.
- 2030: Nehir taşkın tahmin noktalarının sayısını 270’e çıkarmak, izleme ağlarını genişletmek, arıtılmış su arzı hedeflerine ulaşmaya çalışmak ve büyük çaplı boru ile baraj güvenliği çalışmalarını tamamlamak.
- 2031 ve sonrası: Kentsel su baskını tahminlerini büyük kentsel nehir havzalarına yaymak.
Yerleşim sakinleri ilk olarak daha geniş kapsamlı uyarıları ve trafik kısıtlamalarını görebilir. Yağmur suyuna yeni yer altı güzergâhları ve su kaynakları arasında ek bağlantılar sağlayacak daha büyük fiziksel koruma önlemleri ise sonraki yıllarda yapılacak inşaat çalışmalarına bağlı.
Öne Çıkanlar
- Güney Kore, baraj tasarım standartlarında 2024’e kadar olan yağış gözlemlerini ve 2100’e kadar uzanan projeksiyonları kullanmayı planlıyor.
- Yaz yağışları normal düzeyin yüzde 76,1’i oldu; Geoje’de saatte 124,5 milimetre yağışla rekor kırıldı.
- Seul’deki büyük yağmur suyu tünelleri ve yer altı taşkın kanalının 2029’daki taşkın mevsiminden önce tamamlanması planlanıyor.
- Nehir taşkın tahmin noktalarının sayısı 2030’a kadar 223’ten 270’e çıkarılacak.
- Yeni su bağlantıları ve arıtılmış atık su arzı, tek tek kaynaklara bağımlılığı azaltmayı amaçlıyor.
- Onarımlar kapsamında 2030’a kadar yaklaşık 4.000 kilometrelik kanalizasyon borusunun yenilenmesi ve su temininde kullanılan 14 baraja acil tahliye tesisleri kurulması planlanıyor.






