İmran Han, Pakistan’ın en üst düzey yargıçlarından kendisi ve Büşra Bibi için tıbbi bakım sağlanmasını istedi

8 dakikalık okuma
Imran Khan Urges Pakistan's Top Judges to Secure Medical Care for Him and Bushra Bibi

Üç başyargıca tıbbi yardım çağrısı

Pakistan’da tutuklu bulunan eski başbakan İmran Han, kendisi ve eşi Büşra Bibi’ye acil tıbbi bakım sağlanması için üç mahkemenin başyargıçlarına başvurdu. 18 Ağustos’ta kendisinin adı belirtilen bir hastaneye nakledilmesine yönelik kararın hâlâ uygulanmadığını söyledi. Hükümet, yeterli bakım verilmediği yönündeki iddiasına itiraz ediyor ve Han’ın sekiz kez hastanede muayene edildiğini belirtiyor.

İçindekiler
  1. Üç başyargıca tıbbi yardım çağrısı
  2. Anlaşmazlığın odağındaki hastane kararı
  3. Han’ın sağlık durumuna ilişkin açıklamaları
  4. Hükümetin tedavi ve ziyaretlere ilişkin açıklaması
  5. Büşra Bibi sağlık kayıtlarını ve yeni göz ameliyatı istiyor
  6. Tecrit ve dış dünyayla temas
  7. Tıbbi bakım anlaşmazlığı nasıl gelişti?
  8. PTI, mahkemelerin adım atmasını istiyor
  9. Yeni bir karar neden yine uygulanmayabilir?
  10. Öne çıkanlar

Pazartesi, 16 Kasım 2026’da yayımlanan açık mektup; Yüksek Mahkeme, Federal Anayasa Mahkemesi ve İslamabad Yüksek Mahkemesi başkanlarına hitaben yazıldı. Han, tansiyonunun tehlikeli seviyelere yükseldiğini, doktorların kendisini beyin kanaması ve kalbin aniden etkili biçimde pompalamayı bırakması anlamına gelen kalp durması riski konusunda uyardığını söyledi.

Avukat Salman Safdar, mektubu yalnızca 11 Kasım’da Rawalpindi Merkez Cezaevi’nde, yaygın olarak Adiala Cezaevi adıyla bilinen yerde Han’la yaptığı üç saatlik görüşmede aldığı talimat ve notlara dayanarak hazırladığını söyledi. Safdar, mektubu tıbbi bakım için yapılan insani bir çağrı olarak nitelendirdi.

Han ayrıca Büşra Bibi’nin nisan ayında retina dekolmanı geçirmesinin ardından bir göz ameliyatı daha olması gerektiğini söyledi. Büşra Bibi’nin avukatları da pazartesi günü İslamabad Yüksek Mahkemesi’nden müvekkillerinin eksiksiz sağlık kayıtlarının verilmesini ve uzmanlık hastanesine derhâl nakledilmesini istedi.

Han, başvurusunu tedavi talebi ve mahkeme kararlarının uygulanması çerçevesinde sundu. Eski başbakan mektubunda sağlık durumunu, mahkûmiyet kararlarına karşı mücadelesini sürdürme imkânıyla ilişkilendirdi:

Bugün tek isteğim, eşimle benim tedavi edilmemiz. Masumiyetimi kanıtlamaya ancak hayatta kalırsam devam edebilirim.

Reklam

Anlaşmazlığın odağındaki hastane kararı

Han, Yüksek Mahkeme’nin 18 Ağustos’ta iki gün içinde İslamabad’daki Shifa International Hospital’a nakledilmesine ve bir sağlık kurulu tarafından muayene edilmesine karar verdiğini söyledi. Karara ilişkin anlatımında ayrıca kalp ve göz uzmanlarının muayenesi ile ailesiyle düzenli temas kurulması da yer aldı.

Sağlık kurulu, hastanın durumunu değerlendirmek ve tedavi önermek üzere bir araya gelen birkaç doktordan oluşur. Han açısından talep edilen adımlar hem tedavi göreceği yeri hem de göz ve kalp sorunlarını değerlendirebilecek uzmanlara erişimini kapsıyor.

Mektuba göre yetkililer bunun yerine Han’ı devlet tarafından işletilen Pakistan Tıp Bilimleri Enstitüsü’ne (PIMS) götürdü ve birkaç saat içinde cezaevine geri gönderdi. Han, Yüksek Mahkeme’nin talimatlarının yerine getirilmediğini söyledi.

Parlamento İşleri Bakanı Tarık Fazal Çaudri, uzman doktorların Han’ı düzenli olarak muayene ettiğini ve ihtiyaç duyduğu bakımı aldığını söylüyor. Dolayısıyla temel anlaşmazlık, bu muayenelerin Han’ın tıbbi ihtiyaçlarını ve dayanak gösterdiği mahkeme kararının şartlarını karşılayıp karşılamadığı konusunda.

Han’ın sağlık durumuna ilişkin açıklamaları

Han, sağ gözündeki görme yetisinin yüzde 85’ini kaybettiğini söyledi. Safdar da 2026’nın başlarında Yüksek Mahkeme’ye bu oranı aktarmıştı. Han, görme kaybının boyutunun 10 Şubat’ta avukatının yaptığı ziyaret sırasında gündeme geldiğini belirtti.

Hükümet yetkilileri o sırada görme kaybına ilişkin bu iddiayı reddetti. Han’ın kız kardeşlerinden biri daha sonra, tedavinin ardından görmesinin önemli ölçüde iyileştiğini söyledi. Yetkililer tedavinin sürdüğünü belirtiyor.

Han’ın mektubunda, tek kişilik hücrede tutulduğu sırada tansiyonunun 193’e çıktığı da yazıldı. Ancak mektupta tam bir tansiyon ölçümü yerine tek bir sayı verildi. Tansiyon normalde iki sayıyla kaydedilir: Kalp atarken ve atımlar arasında dinlenirken oluşan basıncı gösterir.

Han, 10 Kasım’ın ilerleyen saatlerinde gözünden enjeksiyon yapılması için PIMS’e götürüldü. Hastane durumunu "klinik olarak stabil" diye tanımlarken Han’ın başvurusu, görme yetisine ilişkin kaygıların ve acil bir sağlık sorunu yaşama riskinin sürdüğünü belirtti.

Reklam

Hükümetin tedavi ve ziyaretlere ilişkin açıklaması

Çaudri, Han’ın muayene için sekiz kez PIMS’e götürüldüğünü ve testlerin sağlık durumu ile tansiyonunun iyi olduğunu gösterdiğini söyledi. Eski başbakanı, iddialarıyla siyasi çıkar sağlamaya çalışmakla suçladı.

Bakan ayrıca Han’a tercih ettiği yemeklerin, kitapların ve televizyonun sağlandığını söyleyerek bu imkânlardan mahrum bırakıldığı yönündeki iddiaları reddetti. Hükümet, Han’ın tıbbi bakım aldığını ve birçok mahkûmun erişemediği imkânlardan yararlandığını savunuyor; aynı zamanda tüm mahkûmların sağlığını ve yasal haklarını korumakla yükümlü olduğunu belirtiyor.

Başbakan Şahbaz Şerif hükümeti, Han’ın tek kişilik hücrede tutulduğu veya ailesiyle görüşmesinin engellendiği yönündeki iddiaları reddetti. Han’ın Ağustos 2023’te başlayan tutukluluğundan bu yana 900’den fazla ziyaretçi kabul ettiğini söylüyor.

Han’ın mektubu ise daha dar bir döneme ve ziyaret türüne odaklanıyor: 2026’da avukatıyla yalnızca dört kez görüşmesine izin verildiğini, Büşra Bibi’nin de avukatıyla bir kez görüştüğünü söyledi. Hükümetin verdiği sayı tüm tutukluluk dönemi boyunca yapılan ziyaretleri kapsarken Han’ın şikâyeti, avukatlarına ve yakınlarına son dönemde erişebilmesiyle ilgili.

Büşra Bibi sağlık kayıtlarını ve yeni göz ameliyatı istiyor

Han’la 2018’de evlenen Büşra Bibi de bir yolsuzluk davasında hapis cezası çekiyor. Bu davayla bağlantılı olarak Ocak 2025’te tutuklandı.

Han, Büşra Bibi’nin Nisan 2026’da retina dekolmanı geçirdiğini ve gizlilik içinde karmaşık bir göz ameliyatı olduğunu söyledi. Retina, gözün arka kısmında ışığı algılayan tabakadır. Normal konumundan ayrıldığında görme ciddi biçimde zarar görebilir ve ameliyat gerekebilir.

Han, ameliyatın ardından Büşra Bibi’nin yeniden tek kişilik hücreye konduğunu ve doktorlarına ve sağlık kayıtlarına erişiminin engellendiğini öne sürdü. Han’a göre kalıcı görme kaybını önlemek için bir ameliyat daha gerekiyor.

Avukatlarının başvurusu, İslamabad Yüksek Mahkemesi’nden iki somut adım talep ediyor: eksiksiz sağlık kayıtlarının verilmesi ve uzmanlık hastanesine nakil. Bu talepler, hukuk ekibinin tedavi geçmişine erişmesini ve cezaevi dışında ek bakım sağlanmasını amaçlıyor. Duruşma ya da yeni ameliyat için herhangi bir tarih açıklanmadı.

Reklam

Tecrit ve dış dünyayla temas

Han, kendisi ve Büşra Bibi’nin davalarından birinde 17 yıl hapis cezasına çarptırıldıkları 20 Aralık 2025’ten bu yana günde 22 saate kadar tek kişilik hücrede tutulduğunu söyledi. Bu azami süre uygulandığında günde yalnızca iki saatini hücre dışında geçirebilir.

Mektubunda aile ziyaretlerine, avukatlarla görüşmeye, oğullarıyla telefonla konuşmaya, kitaplara ve televizyona getirilen kısıtlamalar da yer aldı. Han, bu koşulların anayasal haklarını, cezaevi kurallarını ve cezaevi yönetmeliği kapsamındaki haklarını ihlal ettiğini belirtti.

Eski başbakan, yargıçlara yazdığı mektupta kısıtlamaları şöyle anlattı:

Tamamen tecrit edildim, dış dünyayla bağlantım kesildi ve dış dünyadan haber alamaz hâle getirildim; anayasal haklar ve Cezaevi Kuralları'nın mahkûmlara tanıdığı tüm haklar hiçe sayılarak günde yirmi iki saate kadar işkence niteliğinde tek kişilik hücrede tutuldum: ailem yok, avukatlarım yok, oğullarımla telefon görüşmesi yok, kitap yok, televizyon yok.

Başvurunun yayımlanmasından birkaç gün önce yetkililer, Safdar’ın 11 Kasım’daki görüşmesi de dâhil olmak üzere Han’ın hukuk temsilcilerinin kendisini ziyaret etmesine izin verdi. Çaudri kitap, televizyon ve yemeklere ilişkin iddialara itiraz ederken hükümet Han’ın tecrit edildiği yönündeki anlatımını reddediyor.

Tıbbi bakım anlaşmazlığı nasıl gelişti?

Han, son mektuptan üç yıldan uzun süre önce cezaevine girdi. Tutukluluğu boyunca sağlık şikâyetleri ve mahkemeden müdahale talepleri, başka mahkûmiyet kararlarıyla ve Aralık 2025’te başladığını söylediği kısıtlamalarla birlikte gelişti.

Önemli tarihler, tedavi anlaşmazlığını mevcut başvurularla ilişkilendiriyor:

  • Nisan 2022: Han, parlamentoda yapılan güvensizlik oylamasıyla başbakanlıktan düşürüldü.
  • Ağustos 2023: Yolsuzluk mahkûmiyetinin ardından tutukluluğu başladı.
  • 20 Aralık 2025: Han ve Büşra Bibi başka bir davada 17 yıl hapis cezası aldı. Han, uzun süreli tecrit edildiği iddiasını bu tarihten başlatıyor.
  • 10 Şubat 2026: Han’a göre avukatının ziyareti, sağ gözündeki görme kaybını gündeme getirdi.
  • Nisan 2026: Han’ın açıklamasına göre Büşra Bibi retina dekolmanı geçirdi ve ameliyat oldu.
  • 18 Ağustos: Han’ın anlatımına göre Yüksek Mahkeme hastaneye nakil ve uzman değerlendirmesi kararı verdi.
  • 10 ve 11 Kasım: Han PIMS’te göz enjeksiyonu oldu, ertesi gün cezaevinde Safdar’la görüştü.
  • 16 Kasım: Safdar mektubu yayımladı; Büşra Bibi’nin avukatları da sağlık kayıtlarının verilmesini ve hastaneye naklini istedi.
Reklam

PTI, mahkemelerin adım atmasını istiyor

Han’ın partisi Pakistan Adalet Hareketi (PTI), hakkındaki mahkûmiyet kararlarının siyasi saiklerle verildiğini söylüyor. Hükümet ise Han’ın bir yürütme kararıyla değil, yargı süreci sonunda verilen cezalar nedeniyle tutuklu bulunduğunu belirtiyor.

Han, sağlık gerekçesiyle daha önce hiç af talep etmediğini veya hastalığını bir taktik olarak kullanmadığını söyledi. Ayrıca ilk 70 yılında hakkında hiçbir ceza davası açılmadığını yazarak, bugünkü tutukluluğunu hayatının önceki dönemiyle karşılaştırdı.

PTI’nin üst düzey isimlerinden Seyid Zülfi Buhari, mektubun etkili başka seçeneklerin bulunmadığını gösterdiğini söyledi. Partinin acil talebini adalete erişim ve insani muamele olarak tanımladı:

Hiçbir ayrıcalık istemiyor. Hiçbir pazarlık istemiyor. Adaletin ve Pakistan’ın hukuk sisteminin işlemesini istiyor.

Buhari, PTI’nin mahkemelerin Han’ın davalarını sürekli ertelemeden görmesini ve hükümete hayatını ve görme yetisini koruyacak tedaviyi sağlaması için baskı yapmasını istediğini söyledi.

Anlaşmazlık, Han’ın ailesini etkileyen kısıtlamaların sürdüğü bir dönemde yaşanıyor. Kız kardeşleri Uzma Han ve Noreen Niazi, yaklaşık iki aylık tutukluluğun ardından 12 Kasım’da Lahor’daki bir cezaevinden serbest bırakıldı. PTI’ye göre üçüncü kız kardeşi Aleema Han ise cezaevinde kaldı. Hükümet, tutukluluklarının 27 Eylül’de İslamabad’da yapılması planlanan ancak gerçekleşmeyen yürüyüş öncesinde kamu düzenine yönelik olası bir tehditle ilgili olduğunu söyledi.

Yeni bir karar neden yine uygulanmayabilir?

Lahor merkezli siyasi analist Mehmal Sarfraz, Büşra Bibi için duyulan kaygının Han’ın başvurusunda belirleyici olduğunu söyledi. Sarfraz, Han’ın eşinin kötüleşen sağlığı konusunda endişeli olduğunu ve onun için hukuki rahatlama aradığını belirtti.

Lahor’da yaşayan bir başka siyasi analist Habib Ekrem ise mektubu merhamet değil, hak talebi olarak değerlendirdi. Han’ın mahkemelere başvurmasına ve cezaevi yönetmeliğine atıfta bulunmasına dikkat çekti.

Ekrem, yeni bir yargı müdahalesinin cezaevi koşullarını değiştireceği konusunda kuşkuluydu. İslamabad Yüksek Mahkemesi’nin salı ve perşembe günleri ziyaretlere izin veren kararının ve Yüksek Mahkeme kararının uygulanmadığını söyledi.

Şimdi pratikteki temel mesele kararların uygulanması. Han, hâkimlerden kendisinin zaten karara bağlandığını söylediği hastane naklini, tıbbi değerlendirmeyi ve görüşme düzenlemelerini güvence altına almalarını istiyor. Büşra Bibi’nin avukatları ise ayrı bir başvuruyla sağlık kayıtlarının verilmesini ve uzmanlık hastanesine nakli talep ediyor. Hükümet, sağlanan bakımı savunmayı sürdürüyor. Böylece tedavinin yanı sıra mahkeme talimatlarına uyulmasını da ilgilendiren talepler mahkemelerin önünde.

Reklam

Öne çıkanlar

  • İmran Han, kendisi ve Büşra Bibi’ye tıbbi bakım sağlanması için üç mahkemenin başyargıçlarına başvurdu.
  • Han, Shifa International Hospital’a nakledilmesi ve uzmanlarca değerlendirilmesi yönündeki 18 Ağustos tarihli kararın uygulanmadığını söylüyor.
  • Han ciddi görme kaybı ve tehlikeli derecede yüksek tansiyon olduğunu öne sürüyor. Hükümet, muayenelerde sağlık durumunun ve tansiyonunun iyi çıktığını belirtiyor.
  • Bakan Tarık Fazal Çaudri, Han’ın PIMS’te sekiz kez muayene edildiğini; kitaplara, televizyona ve tercih ettiği yemeklere erişebildiğini söylüyor.
  • Büşra Bibi’nin avukatları, İslamabad Yüksek Mahkemesi’nden sağlık kayıtlarının verilmesini ve uzmanlık hastanesine derhâl nakil talep etti.
  • Han uzun süreli tecrit ve avukatlarına erişimin kısıtlanması iddiasında bulunuyor. Hükümet bu iddiaları reddediyor ve Ağustos 2023’ten bu yana 900’den fazla ziyaret yapıldığını belirtiyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir