Büyüme tahmini hane gelirlerini gündeme taşıyor
Malezya, ekonominin 2026’da üst üste üçüncü yıl yüzde 5’i aşan büyüme kaydetmesini bekliyor. Üretim ilk dokuz ayda yüzde 5,5 artarken hükümet, Bütçe 2027 kapsamında daha yüksek harcamalar, ücret düzenlemeleri ve hedefli yardımlar hazırlıyor.
İçindekiler
- Büyüme tahmini hane gelirlerini gündeme taşıyor
- Üçüncü çeyrekte yavaşlama, genel eğilimde güçlenme
- Hizmetler ve fabrikalar büyümeyi destekliyor
- Madencilik gerilerken tarım toparlanıyor
- Ekonomik üretimden daha iyi ücretlere
- Nakit ve temel yardımlar milyonlara ulaşıyor
- Harcamalar artarken açık hedefi düşüyor
- Proje takvimleri kalkınma ödeneklerini şekillendiriyor
- Tahminin arkasındaki tarihler
- Öne Çıkanlar
İkinci Maliye Bakanı Datuk Seri Amir Hamzah Azizan, hükümetin daha önce yüzde 4,8 ile yüzde 5,3 arasında büyüme öngörmesinin ardından yüzde 5 eşiğinin aşılacağı konusunda giderek daha emin olduklarını söyledi. Üçüncü çeyreğe ilişkin ön tahmin yüzde 5,3 olurken ayrıntılı verilerin Malezya İstatistik Dairesi (DOSM) tarafından 18 Kasım 2026’da yayımlanması planlandı.
Ekonomi, 2025’in aynı dönemindeki yüzde 4,8’lik büyümeye kıyasla bu yılın ilk dokuz ayında daha hızlı genişledi. 0,7 yüzde puanlık iyileşme, hükümete yılın son çeyreği için daha güçlü bir başlangıç noktası sunuyor. Bununla birlikte yıllık sonuç, kalan üç aydaki ekonomik faaliyetlere bağlı.
Amir Hamzah, 2024’te yüzde 5,1 ve 2025’te yüzde 5,2 yıllık büyüme kaydedildiğini belirtti. DOSM’nin temmuz ayı istatistik tablosunda 2024 büyümesi, bakanın verdiği yüzde 5,1 yerine yüzde 5,2 olarak yer alıyor. Her iki oran da o yılki büyümenin, bakanın tahmininin temelini oluşturan eşiğin üzerinde olduğunu gösteriyor.
Haneler açısından acil mesele, daha yüksek ulusal üretimin ücretlere, istihdama ve günlük masraflara yönelik desteğe nasıl yansıyacağı. Amir Hamzah, büyüme görünümünü Madani Ekonomi çerçevesi kapsamında daha iyi istihdam fırsatları yaratma ve büyümenin faydalarını daha geniş kesimlere yayma çabalarıyla ilişkilendirdi.
Bakan, 29 Ekim’de Dewan Rakyat’ta hükümetin güncellenmiş beklentisini şöyle açıkladı:
Hükümet artık bu yıl büyümenin yüzde 5’i aşacağından emin.
Üçüncü çeyrekte yavaşlama, genel eğilimde güçlenme
DOSM’nin ön tahminine göre üçüncü çeyrek büyümesi yüzde 5,3 oldu; önceki çeyrekte bu oran yüzde 6,0’dı. Bu oranlar, bir önceki yılın aynı çeyreğine kıyasla değişimi ölçüyor. Malezya’da mal ve hizmet üretimi bir yıl öncesine göre artmayı sürdürdü, ancak büyümenin hızı yavaşladı.
İkinci çeyrek verisi, daha fazla bilgi geldikçe tahminlerin nasıl değişebildiğini de gösteriyor. DOSM’nin 17 Temmuz’da yayımladığı temmuz ayı GSYH bülteninde büyüme ilk olarak yüzde 5,8 olarak tahmin edilmişti. Üçüncü çeyrekte yapılan sonraki açıklamada ise önceki çeyrek için karşılaştırma oranı yüzde 6,0 olarak kullanıldı.
DOSM, temmuz bülteninde ön tahminlerin hazırlık sırasında mevcut olan bilgilere dayandığını, daha sonra yayımlanan öncü bültenin ise daha ayrıntılı bir değerlendirme sunduğunu belirtiyor. Kurumun karşılaştırma tablosu, 2026’nın ilk çeyrek büyümesinin yüzde 5,3’lük ön tahminden yüzde 5,4’lük öncü veriye yükseldiğini gösteriyor.
Temmuz bülteninde 2026’nın ilk yarısındaki büyüme yüzde 5,6 olarak tahmin edilmişti. Bir yıl önce aynı dönemde oran yüzde 4,5’ti; bu, 1,1 yüzde puanlık artış anlamına geliyor. İlk dokuz ay için açıklanan sonraki yüzde 5,5’lik oran da üçüncü çeyrekte hız bir miktar düşse bile ekonomik faaliyetin 2025’e göre daha güçlü seyrettiği görünümüyle örtüşüyor.
Hizmetler ve fabrikalar büyümeyi destekliyor
Hizmetler, üçüncü çeyrek büyümesinin başlıca itici gücü olmayı sürdürerek yüzde 5,4 genişledi. Toptan ve perakende ticaret, bilgi ve iletişim ile finans ve sigorta faaliyetleri artışa katkıda bulundu. Bu faaliyetler, ulusal büyüme verilerini işletmelerin ve hanelerin kullandığı mağazalar, iletişim hizmetleri ve finansal işlemlerle ilişkilendiriyor.
İhracata yönelik mal üreten sektörlerin desteğiyle imalat sanayisi yüzde 7,5 büyüdü. DOSM, elektrikli, elektronik ve optik ürünlerin yanı sıra petrol, kimya, kauçuk ve plastik ürünlerini de büyümeyi destekleyen alanlar olarak sıraladı.
Bu sektörlerin büyüklüğü, neden bu kadar önemli olduklarını açıklamaya yardımcı oluyor. DOSM’nin temmuz tablosuna göre hizmetlerin 2025’te GSYH içindeki payı yüzde 59,5, imalat sanayisinin payı ise yüzde 23,0’dı. Tablodaki oranlara göre iki sektör birlikte ekonominin yüzde 82,5’ini oluşturuyordu.
Temmuz ayındaki değerlendirmede imalat sanayisinde zaten güçlenme görülmüştü. İkinci çeyrek büyümesi, ilk çeyrekteki yüzde 5,9’dan yüzde 7,5’e yükselmişti. Üçüncü çeyrekte yayımlanan sonraki açıklamada ikinci çeyrek imalat büyümesi yüzde 7,3 olarak güncellenirken üçüncü çeyrekte oran yüzde 7,5 oldu.
Hizmetler daha ılımlı bir seyir izledi. Üçüncü çeyrekteki yüzde 5,4’lük artış, ikinci çeyreğin güncellenmiş yüzde 5,9’luk oranının altında kaldı; temmuzdaki ön tahminde önceki dönem için oran yüzde 5,4’tü. Veriler birlikte değerlendirildiğinde, en büyük iki sektörde genişlemenin sürdüğü, fabrikaların hız kazanırken hizmetlerin yavaşladığı görülüyor.
Madencilik gerilerken tarım toparlanıyor
Ham petrol ve kondensat faaliyetlerindeki düşüş nedeniyle madencilik ve taş ocakçılığı sektörü üçüncü çeyrekte yüzde 4,9 daraldı. Kondensat, petrol ve gaz üretimi sırasında elde edilen hafif bir sıvı hidrokarbondur.
Bu düşüş, sonraki karşılaştırmada ikinci çeyrek madencilik büyümesinin yüzde 9,2 olarak açıklanmasının ardından geldi. DOSM’nin temmuz ayındaki ön tahmini, doğal gazın etkisiyle önceki çeyrekte yüzde 10,2 artış öngörmüştü. Böylece madencilik, yıl içinde keskin bir toparlanmanın ardından daralmaya geçti.
Tarım ise ters yönde ilerledi. Palmiye yağı ve hayvancılık sektörlerinin desteğiyle üretim, ikinci çeyrekte yüzde 3,7 daraldıktan sonra üçüncü çeyrekte yüzde 1,3 arttı. Temmuz bülteninde ikinci çeyrekte tarımın alt sektörlerinin çoğunda düşüş kaydedilmişti.
İnşaat büyümeyi sürdürerek üçüncü çeyrekte yüzde 6,0 genişledi. İkinci çeyrek için güncellenmiş oran yüzde 6,5’ti. Temmuz ayındaki önceki tahmin ikinci çeyrek inşaat büyümesini yüzde 6,6 olarak vermişti. Konut dışı amaçlarla kullanılan binalar, özellikle veri merkezleri ve uzmanlık gerektiren inşaat faaliyetleri sektörü destekledi.
Bu değişimler, tek tek sektörler çok farklı koşullarla karşılaşırken ulusal büyüme oranının neden görece istikrarlı kalabildiğini açıklıyor. Üçüncü çeyrekte hizmetler, imalat, inşaat ve tarım genişlerken madencilik toplam büyüme hızını aşağı çekti.
Ekonomik üretimden daha iyi ücretlere
Amir Hamzah, Madani çerçevesini Malezya ekonomisinin faaliyet üretme ve daha iyi işler yaratma kapasitesini, yani “ekonomik tavanı” yükseltme çabası olarak tanımladı. Büyümenin hükümete “ekonomik tabanı” güçlendirmek, başka bir deyişle düşük gelir grubundaki kişilere sunulan desteği ve gelir olanaklarını artırmak için daha fazla alan açması gerektiğini de söyledi.
Bütçe 2027, gelir tedbirlerini bu yaklaşımın merkezine koyuyor. Bakan, daha yüksek bir asgari ücretin yanı sıra devlet bağlantılı yatırım şirketlerine ve devlet bağlantılı şirketlere daha adil ücretler sunmaları için teşvik veya çağrıda bulunulmasına işaret etti.
Devlet bağlantılı yatırım şirketleri devletle ilişkili yatırımları yönetirken devlet bağlantılı şirketler, hükümetin ortaklık payının bulunduğu işletmelerdir. Bu şirketlerin ücret kararları, kamu politikalarının çalışanları doğrudan etkileyebileceği bir kanal sunuyor.
Amir Hamzah, büyümenin çalışanlara nasıl yansıması gerektiğini anlatırken bu tedbirlerin amacını şöyle açıkladı:
“Asgari ücret politikası ve GLIC’ler ile GLC’lerin ücretleri uygun seviyelere çıkarmasına yönelik çabalar da dâhil olmak üzere hayata geçirdiğimiz birçok girişimin, ekonomik büyümenin faydalarının halka da aktarılmasını sağlamayı amaçladığını görüyoruz,” dedi.
Bakanın açıklamalarında yeni asgari ücret miktarı veya ücret tedbirlerinin uygulamaya konacağı tarih belirtilmedi. Bu ayrıntılar, etkilenecek çalışanların elde edeceği ek gelirin miktarını ve ne zaman başlayacağını belirleyecek.
Nakit ve temel yardımlar milyonlara ulaşıyor
Hükümet ayrıca Sumbangan Tunai Rahmah (STR) veya Rahmah Nakit Yardımı ile Sumbangan Asas Rahmah (SARA) veya Rahmah Temel Katkısı programlarını güçlendiriyor. Amir Hamzah, bazı vatandaşlar ekonomik büyümeden doğrudan yararlanamayacağı için hedefli yardımlara ihtiyaç olduğunu söyledi.
22 Ekim itibarıyla STR ve SARA yardımları kapsamında yaklaşık 12 milyar RM dağıtılmıştı. Bakan, Parlamentoya yaptığı açıklamada üç STR ödeme aşamasında 3,6 milyar RM’nin dağıtıldığını bildirdi.
Yaklaşık dokuz milyon kişi SARA yardımından yararlanarak 6,1 milyar RM tutarında işlem gerçekleştirdi; bildirilen kullanım oranı yüzde 99,7 oldu. SARA Untuk Semua yardımından 20 milyondan fazla kişi yararlandı; işlem tutarı 1,9 milyar RM, kullanım oranı ise yüzde 92 olarak açıklandı.
Bu kullanım oranları, bakanın aktardığı program ölçütlerine göre ilgili yardımların ne kadarının kullanıldığını gösteriyor. Alıcı sayıları farklı programlara ait olduğundan bu sayıları toplamak bazı kişileri birden fazla kez saymak anlamına gelir.
Amir Hamzah, yaşam maliyetleriyle mücadele için Payung Rahmah kapsamındaki çabaların da yoğunlaştırıldığını söyledi. Ücret tedbirleri ile yardımlar farklı ihtiyaçlara yanıt veriyor: daha yüksek ücret çalışanların gelirini desteklerken hedefli yardımlar, büyüyen sektörlerden doğrudan kazanç sağlamayanlar da dâhil olmak üzere, uygun hanelerin masraflarını karşılamasına yardımcı oluyor.
Harcamalar artarken açık hedefi düşüyor
Federal harcamaların 2026’da güncellenmiş 444,1 milyar RM seviyesinden 2027’de 459,8 milyar RM’ye yükselmesi öngörülüyor. Amir Hamzah’ın Parlamentoya verdiği rakamlara göre 15,7 milyar RM’lik artış yaklaşık yüzde 3,5’e karşılık geliyor.
Bakan, 376 milyar RM’yi işletme harcamalarına, 83 milyar RM’yi ise kalkınma harcamalarına ayırdı. İşletme harcamaları hükümetin düzenli faaliyetlerini kapsarken kalkınma harcamaları projeleri ve yatırımları finanse ediyor. Belirtilen kalemlerin toplamı 459 milyar RM ediyor; bu, toplam harcama olarak açıklanan rakamla arasında 0,8 milyar RM fark bırakıyor. Rakamlarla ilgili bir açıklama yapılmadı.
Buna rağmen hükümet, 2027’de mali açığın GSYH’nin yüzde 3,3’üne gerilemesini hedefliyor; 2026 için tahmin yüzde 3,6. Mali açık, hükümet harcamalarının gelirlerini aşması durumunda oluşuyor. GSYH’ye oranla ölçüldüğünde hedef, yıllık açığın 0,3 yüzde puan daralması anlamına geliyor.
Amir Hamzah, açıkların sürmesinin kamu borcunu artırmaya devam edeceğini kabul etti. Parlamentoya şunları söyledi:
Ülke açık verdiği sürece borç artmaya devam edecek.
Bakan, finansmanın üretken ihtiyaçları desteklemesi gerektiğini söyledi. Toplam sukuk ihracının, vadesi gelen yükümlülüklerin yenilenmesini ve yeni finansman sağlanmasını kapsadığını da açıkladı. Sukuk, İslami finansman araçlarıdır; yeniden finansman ise mevcut bir yükümlülüğün yeni bir yükümlülükle değiştirilmesidir.
Proje takvimleri kalkınma ödeneklerini şekillendiriyor
Malezya’nın 13. Planı, beş yıl için 430 milyar RM’lik kalkınma harcaması tavanı belirliyor. Bu tutarın yıllara eşit dağıtılması, 2027 için belirtilen 83 milyar RM’lik kalkınma ödeneğine kıyasla yılda 86 milyar RM’ye karşılık gelirdi.
Amir Hamzah, yıllık bütçelerin tek tek projelerin ilerleme durumuna, hazırlık seviyesine ve ödeme gereksinimlerine göre belirlendiğini söyledi. Bazı projeler inşaat sırasında daha yüksek ödemeler gerektirirken diğerleri, çalışmalar başlamaya hazır olana kadar daha az finansmana ihtiyaç duyuyor.
Bakan, Sabah’a ayrılan 18,7 milyar RM’lik federal ödeneğin ayrıntılarını da paylaştı: 8,9 milyar RM işletme harcamaları, 7 milyar RM kalkınma harcamaları ve eyalet hükümetine 2,8 milyar RM hibe. Bu üç kalemin toplamı açıklanan tutara eşit.
Federal Anayasa kapsamındaki Sabah özel hibesi için görüşmeler sürüyordu. Amir Hamzah, adil ve sürdürülebilir bir hesaplama yöntemine ulaşmak için çalıştıklarını söyledi. Sabah açısından henüz çözüme kavuşmayan formül, federal ödenek kapsamında belirlenmiş harcama ve hibelerin yanında önemini koruyor.
Tahminin arkasındaki tarihler
Malezya’nın büyüme görünümü, art arda yayımlanan istatistik bültenleri ve parlamentoya yapılan güncellemelerle şekillendi. Önemli tarihler, erken tahminlerin bir sonraki planlı değerlendirmeyle nasıl bağlantılı olduğunu gösteriyor:
- 17 Temmuz 2026: DOSM, ikinci çeyrek için yüzde 5,8’lik ön tahminini ve ilk yarı için yüzde 5,6’lık büyümeyi yayımladı.
- 14 Ağustos 2026: Temmuz açıklamasında daha ayrıntılı ikinci çeyrek GSYH bülteninin bu tarihte yayımlanacağı duyuruldu.
- 16 Ekim 2026: DOSM, üçüncü çeyrek için yüzde 5,3’lük ön büyüme tahminini ve ilk dokuz ayda yüzde 5,5’lik büyümeyi açıkladı.
- 22 Ekim 2026: Hükümetin yardım güncellemesinde STR ve SARA kapsamında yaklaşık 12 milyar RM dağıtıldığı bildirildi.
- 29 Ekim 2026: Amir Hamzah, Dewan Rakyat’ta hükümetin yıllık büyümenin yüzde 5’i aşmasını beklediğini söyledi.
- 18 Kasım 2026: DOSM’nin üçüncü çeyrek GSYH’sine ilişkin ayrıntılı öncü verileri yayımlaması planlandı.
Amir Hamzah büyüme görünümünü Putrajaya’daki Finance Run 2026 etkinliğinde de ele aldı. Maliye Bakanlığının Ulusal Spor Günü kapsamında düzenlediği ve o yıl Değerleme ve Emlak Hizmetleri Dairesinin (JPPH) ev sahipliği yaptığı etkinliğe 2.000’den fazla kişi katıldı.
Haze nedeniyle organizatörler koşuyu iki hafta ertelemek zorunda kaldı. Bakan, yıllık etkinliğin sporu teşvik ettiğini ve bakanlık ile kurum çalışanları arasındaki ilişkileri güçlendirdiğini, spor faaliyetlerinin düzenlenmesinde kurumların sırayla görev aldığını söyledi.
Öne Çıkanlar
- Malezya, üst üste iki yıl yüzde 5’i aşan büyümenin ardından 2026’da GSYH büyümesinin yüzde 5’in üzerine çıkmasını bekliyor.
- İlk dokuz aydaki büyüme yüzde 5,5’e ulaştı; 2025’in aynı döneminde oran yüzde 4,8’di.
- Üçüncü çeyrek büyümesi yüzde 5,3 olarak tahmin edildi; önceki çeyrekte oran yüzde 6,0’dı.
- Hizmetler ve imalat büyümeyi desteklerken madencilik yüzde 4,9 daraldı.
- Bütçe 2027; ücretlere, hedefli yardımlara ve 459,8 milyar RM olarak öngörülen federal harcamalara odaklanıyor.
- Hükümet, mali açığın GSYH’ye oranını 2026’daki yüzde 3,6’dan 2027’de yüzde 3,3’e indirmeyi hedefliyor.
- Üçüncü çeyrek GSYH’sine ilişkin ayrıntılı öncü verilerin 18 Kasım 2026’da yayımlanması planlandı.






