Malezya, Yabancı İşgücüne Aşırı Bağımlı Yeni İmalat Lisansı Başvurularını Reddedecek

8 dakikalık okuma
Malaysia to Reject New Manufacturing Licences Built on Heavy Reliance on Foreign Labour

Yeni fabrika başvurularında istihdam koşulları sıkılaşıyor

Yatırım, Ticaret ve Sanayi Bakanı Datuk Seri Johari Abdul Ghani, 2 Kasım 2026'da Dewan Rakyat'ta yaptığı açıklamada, düşük vasıflı yabancı işçilere büyük ölçüde dayanan yeni imalat lisansı başvurularının Malezya tarafından reddedileceğini söyledi. Hükümet, ülkeye gelen yatırımların Malezyalılar için daha iyi ücretli işler yaratmasını; makine, otomasyon ve dijital teknolojiye daha fazla kaynak ayırmasını istiyor.

İçindekiler
  1. Yeni fabrika başvurularında istihdam koşulları sıkılaşıyor
  2. Lisans başvurularında neler değişecek?
  3. Daha yüksek sermaye yatırımı ve değişen vergi değerlendirmesi
  4. İşe alım tartışmasının arkasındaki ücret farkı
  5. İmalatçılar otomasyonun sınırlarına dikkat çekiyor
  6. Mevcut sanayiler taşınmaya zorlanmayacak, geliştirilecek
  7. Küçük işletmelere ve yerel katılıma destek
  8. 2030'a kadar ilerlemenin ölçülmesi
  9. Öne Çıkanlar

Johari bu doğrultudaki çeşitli önlemleri açıkladı: Çok Kademeli Harç Mekanizması'nın uygulanmasına bağlı olarak, şirketlerin tam zamanlı çalışanlarının en az yüzde 80'inin Malezyalı olması ve imalat lisansı değerlendirmelerinde çalışan başına en az 140.000 RM sermaye yatırımı şartı. Vergi teşvikleri de yatırımların sağladığı sonuçlara göre değerlendirilecek.

Bakan, geçerli belgeleri olmayanlar hariç Malezya'da hâlihazırda yaklaşık 2,6 milyon yabancı işçi bulunduğunu, teknik ve mesleki eğitim programlarından mezun olanların sayısının ise 400.000'i aştığını söyledi. Malezya'da 10 ila 20 yıldır faaliyet gösterdikleri hâlde yabancı işçi aramayı sürdüren imalatçıları eleştirdi.

Mevcut fabrikalar için hükümet farklı bir yaklaşım açıkladı: finansman ve teknoloji desteğiyle kademeli modernizasyon. Johari, düşük teknoloji düzeyine sahip imalat faaliyetlerinin topluca yurt dışına taşınması politikasını reddetti. Önlemler, yeni yatırımcıları farklı bir istihdam modeli önermeye zorlarken köklü işletmelere üretim biçimlerini değiştirmeleri için destek sağlıyor.

Lisans başvurularında neler değişecek?

Yatırım, Ticaret ve Sanayi Bakanlığı (MITI) ile Malezya Yatırım Geliştirme Kurumu (MIDA), onay almak isteyen şirketlere istihdam koşullarını açıklayacak. Johari, yabancı işçilere bağımlı mevcut faaliyetleri yeniden üretecek başvuruların reddedileceğini söyledi.

Kirli, tehlikeli ve zor işler olarak tanımlanan, yaygın adıyla 3D işler için yabancı işçi alımına izin verilmeye devam edilecek. Bakan, diğer pozisyonlarda işverenlerin Malezyalıların o işi yapmasını sağlayacak düzeyde ücret sunması gerektiğini belirtti.

Reklam

İmalat lisansı koşulu, Çok Kademeli Harç Mekanizması'na bağlı olarak şirketin tam zamanlı çalışanlarının en az yüzde 80'inin Malezya vatandaşı olmasını öngörüyor. Basitçe ifade etmek gerekirse, 80:20 oranındaki bir işgücünde her 100 çalışanın en az 80'i Malezyalı, en fazla 20'si yabancı işçi olacak.

Johari bu yönelimi 2030 Yeni Sanayi Ana Planı (NIMP 2030) ve RMK13 olarak bilinen 13. Malezya Planı'yla ilişkilendirdi. Hükümet, lisans kısıtlamaları ve harç değişiklikleri için ayrıntılı bir uygulama takvimi vermedi; bireysel başvuruların, istisnaların ve geçiş süreçlerinin nasıl ele alınacağını da açıklamadı.

Daha yüksek sermaye yatırımı ve değişen vergi değerlendirmesi

İmalat lisansı değerlendirmelerinde çalışan başına asgari 140.000 RM sermaye yatırımı (CIPE) şartı da bulunuyor. Bu ölçüt, şirketin sermaye yatırımını çalışan sayısına bölerek yetkililerin her bir işi ne kadar yatırımın desteklediğini değerlendirmesine olanak tanıyor.

Bu eşik uyarınca 100 çalışanı olan bir işletmenin 14 milyon RM sermaye yatırımı yapması gerekecek. Hesaplama, hükümetin tercih ettiği yönelimi açıklamaya yardımcı oluyor: işgücünün arkasında daha fazla yatırım bulunan ve ağırlıklı olarak düşük vasıflı beden gücüne dayanan işlerin daha az olduğu fabrikalar.

Yeni Teşvik Çerçevesi (NIF) de politikanın bir başka unsurunu oluşturuyor. Johari, vergi teşviklerinin Ulusal Yatırım Hedefleri ile NIMP 2030 doğrultusunda hazırlanan bir puanlama sistemiyle, elde edilen sonuçları esas alan bir yaklaşıma tamamen geçeceğini söyledi. Dolayısıyla vergi avantajı arayan işletmeler, hükümetin sanayi önceliklerine bağlı bir değerlendirmeyle karşılaşacak.

Düşük vasıflı yabancı işçilere dayanmayı sürdüren şirketlerin maliyetleri de Johari'nin açıkladığı aşamalı politika kapsamında artacak. Harç mekanizması, işgücüyle ilgili tercihleri işverenlerin karşı karşıya olduğu maliyet hesabının bir parçası hâline getirmeyi amaçlıyor. Lisans koşulları, sermaye gereklilikleri, harçlar ve vergi teşvikleri birlikte ele alındığında, şirketlerin yatırım kararlarının farklı aşamalarında baskı oluşturuyor.

İşe alım tartışmasının arkasındaki ücret farkı

Johari, imalat sektöründeki mevcut medyan ücretin 2.775 RM olduğunu, NIMP 2030 hedefinin ise 4.510 RM olduğunu söyledi. Medyan, çalışanlar en düşük ücretten en yükseğe sıralandığında ortada kalan ücrettir ve tipik bir çalışanın ne kadar kazandığını göstermeye yarar.

Reklam

Aradaki fark ayda 1.735 RM. 2.775 RM'den 4.510 RM'ye ulaşmak için yaklaşık yüzde 62,5 artış gerekiyor. Bu fark, hükümetin hedefini somut biçimde ortaya koyuyor: sanayide dönüşümün fabrika ekipmanlarının yanı sıra ücretleri de değiştirmesi bekleniyor.

Johari, yüz milyonlarca ringgit kâr eden şirketlerin yerel işçilere ayda 2.000 RM ödemeye yanaşmamasını eleştirdi. Bazı şirketlerin çalışanlara 1.700 RM başlangıç ücreti vermeyi sürdürdüğünü, TVET mezunlarına da düşük vasıflı yabancı işçilere ödenenlere benzer ücretler teklif ettiğini söyledi.

Bu iki başlangıç ücreti arasındaki fark ayda 300 RM, kesintiler öncesinde yılda ise 3.600 RM. Barınma ve günlük yaşam giderlerini karşılayan biri için bu tutar, fabrika işini kabul etmenin mali açıdan mantıklı olup olmadığını etkileyebilir. Johari, işverenlerin Malezyalıları işe almakta yaşadığı güçlüğü ele alırken barınma dâhil yaşam maliyetlerini özellikle gündeme getirdi.

Johari, Malezyalıların Singapur'a gidip gelmesinin veya esnek işlerde çalışmayı seçmesinin, kazanç yeterli olduğunda insanların çalışmaya istekli olduğunu gösterdiğini savundu. Yanıtında, mevcut işçi sayısının yanı sıra ücretleri ve teknik becerilerin değerini de işe alım tartışmasının merkezine koydu.

İmalatçılar otomasyonun sınırlarına dikkat çekiyor

Bakri milletvekili Tan Hong Pin, sözlü soru-cevap sırasında pratik bir kaygıyı gündeme getirdi: Sektörlerin ihtiyaçları farklı ve bazı imalatçılar, ticari açıdan uygulanabilir ölçüde otomasyona geçtiklerini ancak yine de beden gücüyle çalışacak işçilere ihtiyaç duyduklarını düşünüyor. Yabancı işçi alımının bu farklılıkları yansıtacak şekilde daha esnek hâle getirilip getirilemeyeceğini sordu.

Ticari uygulanabilirlik, bir işletmenin beklediği tasarruf veya ek üretim sayesinde bir makinenin ya da üretim sisteminin maliyetini karşılayıp karşılayamayacağı anlamına geliyor. Tan'ın sorusu, yönetimin yaptığı bu hesaplamanın hâlâ beden gücüyle çalışacak insanlara ihtiyaç olduğunu gösterdiğini belirttiği fabrikalara odaklandı.

Tan ayrıca, daha ucuz işgücü arayan işletmelere Endonezya veya Vietnam'a taşınmalarının söylenmesinin imalatçıları Malezya'dan ayrılmaya teşvik edebileceği uyarısında bulundu. Teknoloji düzeyi daha düşük sanayilerin taşınması için uygulanacak ölçütleri ve takvimi, ayrıca ülkenin üretim ağlarının nasıl korunacağını sordu.

Johari'nin yanıtı, hükümetin mevcut işletmeleri geliştirmeye odaklandığını ortaya koydu. Görüşmede şirketlerin önünde birbiriyle bağlantılı iki talep belirdi: Yabancı işçilere hâlâ neden ihtiyaç duyduklarını daha güçlü biçimde gerekçelendirmeleri ve yatırım, teknoloji ile daha iyi ücretlerin faaliyetlerini nasıl değiştirebileceğini göstermeleri.

Reklam

Mevcut sanayiler taşınmaya zorlanmayacak, geliştirilecek

Johari, düşük teknoloji düzeyindeki imalat faaliyetlerinin tümüyle başka ülkelere taşınmasını hükümetin uygun bir yaklaşım olarak görmediğini söyledi. Plan, yerel tedarik zincirlerini güçlendirirken teknoloji, otomasyon ve dijital sistemleri aşamalı olarak devreye almak.

MITI, dönüştürmek istediği imalat faaliyetlerinin üç özelliğini belirledi:

  • Elle yürütülen süreçlere ve fiziksel işgücüne aşırı bağımlılık.
  • Düşük verimlilik ve düşük katma değer.
  • Sınırlı becerilere sahip çok sayıda çalışana dayanan faaliyet modelleri.

Verimlilik, bir işletmenin kullandığı kaynaklarla ne kadar üretim yaptığını ifade eder. Katma değer ise üretim faaliyetiyle yaratılan ek değeri anlatır. Hükümet, fabrikaların başlıca düşük ücretli daha fazla işçi alarak büyümesi yerine, daha iyi süreçler ve beceriler sayesinde daha değerli ürünler üretmesini hedefliyor.

Bir imalatçının üretimi başka bir şirketin temel girdisi olabileceğinden yerel tedarik zincirleri önem taşıyor. Tan, hükümetin bu bağlantıları zayıflatmaktan nasıl kaçınacağını sordu. Johari, dönüşümün yalnızca bir fabrikanın teknoloji düzeyine bağlı olarak taşınma yerine daha güçlü yerel üretim ağları, daha ileri teknoloji ve daha sürdürülebilir üretim esas alınarak planlanacağını söyledi.

Küçük işletmelere ve yerel katılıma destek

MITI, akıllı teknoloji ve otomasyonu teşvik etmek için hibe, fon ve vergi teşvikleri sağlamayı planlıyor. Johari, finansman ve teknoloji desteğinin mikro, küçük ve orta ölçekli işletmeler dâhil yerel şirketlerin Endüstri 4.0 teknolojisini benimsemesine yardımcı olacağını söyledi.

Endüstri 4.0, üretimde birbirine bağlı makinelerin, dijital bilgilerin ve otomatik sistemlerin kullanılmasını ifade ediyor. Bir imalatçı için bu, ekipman yatırımının yanı sıra fabrika işlerini izleme ve düzenleme biçiminin değişmesi anlamına gelebilir.

NIMP 2030'un 4. Misyonu, ekonomik güvenliği ve kapsayıcılığı sanayi programına dâhil ediyor. Johari, hükümet tahsisleri, hibeler ve teknoloji geliştirme yoluyla modernizasyonun küçük işletmelere ve Bumiputera çıkarlarına da fayda sağlaması gerektiğini söyledi.

Destek, önerilen değişikliğin gündeme getirdiği somut bir kaygıya yanıt veriyor: Küçük imalatçılar, işletmelerini sürdürürken yeni ekipman ve sistemleri finanse etmek zorunda. Hükümet, yabancı işgücüne bağımlılığın azaltılması talebini, mevcut şirketlerin hizmet verdikleri yerel iş ağlarını zayıflatmadan modernleşmesine yardımcı olmayı amaçlayan destekle birlikte sunuyor.

Reklam

2030'a kadar ilerlemenin ölçülmesi

Johari, NIMP 2030'un ilerlemesine ilişkin Kubang Pasu milletvekili Datuk Dr Ku Abd Rahman Ku Ismail'in sorusunu yanıtlarken, MITI'nin imalat verilerinin toplanmasını geliştirmek üzere Malezya İstatistik Dairesi ile çalıştığını söyledi.

Çalışma; elektrik ve elektronik imalatı, kimya, ileri malzemeler, havacılık ve sağlık sektörlerini kapsıyor. Johari, daha ayrıntılı verilerin sanayinin yapısındaki değişimleri ölçmeye ve yeni yatırımların yerel ekonomik faaliyetleri tamamlamasını sağlayacak stratejilere yön vermeye yardımcı olacağını söyledi.

Parlamento'da ele alınan rakamlar, izlenebilecek çeşitli ölçütleri ortaya koyuyor: Malezyalı çalışanların oranı, çalışan başına sermaye yatırımı ve imalat sektöründeki medyan ücret. Her biri önerilen değişimin farklı bir bölümünü takip ediyor. Örneğin bir fabrika makinelere yatırım yapabilir; ancak istihdam dağılımı ve ücretler değerlendirilmesi gereken ayrı konular olmaya devam eder.

Politika görüşmesinde belirtilen tarihli hedefler şöyle:

  • 2 Kasım 2026: Johari, Dewan Rakyat'taki soru-cevap sırasında lisans kısıtlamalarını, işgücü koşullarını ve modernizasyon yaklaşımını açıkladı.
  • 2030: NIMP 2030, daha ileri teknolojiye, yüksek katma değere ve 4.510 RM medyan ücrete sahip, daha gelişmiş bir imalat sektörü hedefliyor.

İşçiler açısından vaat edilen değişim, teknik eğitimden daha iyi yararlanan ve kabul etmeye değecek ücret sunan imalat işlerine erişim. İmalatçılara verilen kısa vadeli mesaj ise yatırım tekliflerinin üretimin nasıl düzenlendiği, kimlerin işe alındığı ve bu işlerde ne kadar ücret ödendiği bakımından daha yakından inceleneceği.

Öne Çıkanlar

  • Malezya, düşük vasıflı yabancı işgücüne büyük ölçüde dayanan yeni imalat lisansı başvurularını reddedecek.
  • İmalat lisansı koşulları, Çok Kademeli Harç Mekanizması'na bağlı olarak tam zamanlı çalışanların en az yüzde 80'inin Malezyalı olmasını gerektiriyor.
  • Lisans değerlendirmelerinde çalışan başına en az 140.000 RM sermaye yatırımı şartı bulunuyor.
  • Johari, imalat sektöründeki medyan ücreti 2.775 RM, NIMP 2030 hedefini ise 4.510 RM olarak açıkladı.
  • Kirli, tehlikeli ve zor işler için yabancı işçi alımına izin verilmeye devam edilecek.
  • Hükümet, tüm imalatı yurt dışına taşıma yoluna gitmek yerine mevcut sanayileri teknoloji ve finansman desteğiyle modernleştirmeyi planlıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir