Küçük kesilerden yapılan karmaşık bir kalp ameliyatı
Thammasat Üniversitesi Hastanesi, 9 Ocak 2026'da programı başlatmasından bu yana Da Vinci XI robotik sistemiyle 50 kalp ameliyatı gerçekleştirdi. Hastane, 13 Kasım tarihli bilgilendirmesinde son hastasının, kalbinin tabanına yakın bir kan damarındaki genişlemenin yanı sıra daralmış koroner arterleri nedeniyle tedaviye ihtiyaç duyan 50'li yaşlarında Taylandlı bir erkek olduğunu bildirdi.
İçindekiler
- Küçük kesilerden yapılan karmaşık bir kalp ameliyatı
- 10 hastadan yıllık hedefe
- 50'nci vakada ne oldu?
- Cerrah robotu nasıl kontrol ediyor?
- Göğüs kemiğini kesmemek neden önemli?
- Hangi rahatsızlıklar tedavi edilebiliyor?
- Kimler için açık ameliyat hâlâ gerekli olabilir?
- Hastalara müdahale öncesinde bir yıllık hazırlık
- Daha fazla hastaya ulaşmanın maliyeti
- Öne Çıkan Noktalar
Cerrahlar, göğüs kemiğini kesmek yerine küçük kesilerden girerek genişlemiş damarı tedavi etti ve koroner baypas ameliyatı yaptı. Hastane, hastanın dört gün sonra taburcu olduğunu ve günlük olağan faaliyetlerine dönebildiğini açıkladı. Bu vaka, programın temel vaadini ortaya koyuyor: Kalbe ulaşırken oluşan hasarı azaltarak göğüs içinde karmaşık işlemler gerçekleştirmek.
Hastane, gerçekleştirdiği 50 robotik kalp ameliyatıyla Güneydoğu Asya'da ilk sırada olduğunu belirtiyor. Thammasat Üniversitesi tarafından yayımlanan önceki robotik cerrahi duyurusunda, programın başlangıcı Tayland'da kalp hastalarına robotik cerrahi desteğinin ilk kez kullanılması olarak tanımlanmıştı.
Ameliyat boyunca makine cerrahın kontrolünde kalıyor. Ekip, neyin kesileceğine, dikileceğine veya onarılacağına karar vermek için yapay zekâ kullanılmadığını söylüyor. Sistemin amacı, doktorlara küçük ve esnek aletler ile geleneksel araçlarla ulaşılması zor bölgelere ilişkin ayrıntılı bir görüntü sunmak.
10 hastadan yıllık hedefe
Program, ilk takvim yılı içinde 50 ameliyata ulaşarak şubat ayındaki tanıtımında belirlenen asgari hedefi karşıladı. Kalp ve göğüs cerrahı Dr. Boonlawat Homvises, doçent doktor unvanıyla, 2026 yılı boyunca 50'den fazla ameliyat yapma hedefinden de söz etmişti.
Önemli aşamalar programın gelişimini gösteriyor:
- 9 Ocak 2026: Hastane, Da Vinci XI sistemiyle ilk kalp ameliyatını gerçekleştirdi.
- 17 Şubat 2026: Ekip, tamamlanan ilk 10 vakayı ve yıl içinde en az 50 ameliyat yapma hedefini duyurdu.
- 13 Kasım 2026: Hastanenin bilgilendirmesine göre program, genişlemiş damar ve koroner arter daralması nedeniyle tedavi gördükten dört gün sonra taburcu edilen erkek hasta da dâhil olmak üzere 50 hastaya ulaştı.
Boonlawat'a göre hastane her yıl göğüs kafesinin açılmasını gerektiren yaklaşık 300 ila 350 ameliyat gerçekleştiriyor. Ölçek açısından bakıldığında 50 işlem, bu yıllık iş yükünün yaklaşık yüzde 14 ila 17'sine denk geliyor. Bu karşılaştırma, hastanenin yerleşik cerrahi hizmetinin yanında yeni programın büyüklüğünü gösteriyor.
50'nci vakada ne oldu?
Son hastanın aynı ameliyat sırasında tedavi edilmesi gereken iki sorunu vardı. Anevrizma, damar duvarının zayıflaması nedeniyle bir bölümünün anormal biçimde genişlemesidir. Koroner arterlerin daralması, kalp kasına giden kan akışını kısıtlar.
Koroner baypas ameliyatında, kanın daralmış veya tıkanmış bölümün çevresinden geçmesi için alternatif bir yol oluşturulur. Bu işlemin kalbin yakınındaki genişlemiş bir damarın tedavisiyle birleştirilmesi ameliyatı daha zorlu hâle getirir; çünkü ekibin hem damar sorununu hem de kalp kasının kan ihtiyacını ele alması gerekir.
Thammasat Üniversitesi Tıp Fakültesinde cerrahi eğitimi de veren Boonlawat, ekibin birleşik işlemi hastanın göğüs kemiğini açmadan tamamladığını söyledi. Hastane vakayı özellikle karmaşık olarak nitelendirdi ve bu tür bir birleşik yaklaşımın başarılı biçimde uygulandığı ilk örneğin Ağustos 2026'da uluslararası alanda bildirildiğini belirtti.
Hastanın dört gün hastanede kalması, bilgilendirmede yer alan en net bireysel iyileşme verisi. Hastane, 50 hastanın tamamı için komplikasyonları, iyileşme sürelerini veya daha uzun dönemli takip sonuçlarını ayrıntılı biçimde açıklamadı; Ağustos ayındaki dönüm noktasına ilişkin uluslararası yayının adını da belirtmedi.
Cerrah robotu nasıl kontrol ediyor?
Ameliyathanede iki kontrol konsolu ve dört kollu bir robotik ünite bulunuyor. Cerrah, konsolda ayrıntılı üç boyutlu bir görüntüye bakıyor ve parmaklarıyla kontrolleri hareket ettiriyor. Bu hareketler hastanın göğsündeki aletleri yönlendirirken ayak pedalları kamerayı ve dokuyu kesmek ya da mühürlemek için kullanılan ekipmanı çalıştırıyor.
İki konsol, iki cerrahın birlikte çalışmasını ve eğitim verilmesini sağlıyor. Deneyimli bir cerrah eğitim sırasında başka bir doktora rehberlik edebiliyor. Cerrahi ekibin geri kalanı da ameliyata destek veriyor ve işlemi ekranlardan takip ediyor.
Boonlawat, yaklaşık 8 milimetre genişliğinde ve 360 derece hareket edebilen eklemlere sahip aletlerden söz etti. Bu esneklik, düz aletlerin konumlandırılmasının daha zor olduğu dar alanlarda cerrahların dikiş atmasına ve dokuyla çalışmasına yardımcı oluyor. Thammasat Üniversitesinin duyurusunda da ayrıntılı üç boyutlu görüntüleme ve insan bileğinin hareket sınırlarını aşan hareket kabiliyeti anlatılıyor.
Genişliklerinin 1 santimetreden az olduğu belirtilen küçük giriş kesileri, geleneksel cerrahide kullanılan geniş açıklık olmadan aletlerin göğüs kafesine girmesini sağlıyor. Ameliyatı yine cerrah gerçekleştiriyor; robot, konsolda yapılan hareketleri vücudun içindeki hareketlere dönüştürüyor.
Göğüs kemiğini kesmemek neden önemli?
Geleneksel açık kalp ameliyatlarında ekibin kalbe ulaşabilmesi için çoğu zaman göğüs kemiğinin kesilmesi gerekir. Bu kemiğin iyileşmesi zaman alır ve hastaların yaklaşık üç ay boyunca ağırlık kaldırma ve diğer faaliyetlerini sınırlaması gerekebilir. Ekibin şubat ayındaki açıklamasında, kemiğin iyileşmesi ve normal yaşama dönülmesi için gereken süre üç ila dört ay olarak belirtilmişti.
Robotik cerrahide bunun yerine küçük kesiler kullanılıyor. Thammasat Üniversitesinin duyurusuna göre bu yaklaşım, geleneksel açık kalp ameliyatına kıyasla kesi boyutunu ve kan kaybını azaltabilir, iyileşmeyi hızlandırabilir. Klinik ekip ayrıca göğüs kemiği sağlam kaldığı için ağrının daha az olduğunu belirtiyor.
Hastaneden taburcu olmakla iyileşmeyi tamamlamak farklı aşamalardır. 50'nci hasta dört gün sonra hastaneden ayrıldı ve günlük faaliyetlerine döndüğü bildirildi. Ekip, küçük kesilerle yapılan ameliyatlara ilişkin önceki açıklamasında hastaların üç ila dört gün içinde taburcu olabildiğini, normal yaşama dönüşün ise yaklaşık iki ila dört hafta sürdüğünü belirtmişti.
Uygun hastalar açısından pratik yarar, büyük bir göğüs yarasının iyileşmesi için gereken sürenin kısalmasıdır. Kalp tedavisi yine kapsamlı bir ameliyattır; hastanın durumu ve yapılan işlem, taburculuk sonrasında neler yapabileceğini belirlemeye devam eder.
Hangi rahatsızlıklar tedavi edilebiliyor?
Hastanenin programı çeşitli kalp hastalıklarını kapsıyor. İlk 10 hastaya beş tür işlem uygulandı: mitral kapağın değiştirilmesi veya onarılması, aort kapağının değiştirilmesi, doğuştan gelen bir deliğin kapatılması ve koroner baypas ameliyatında kullanılacak bir damarın hazırlanması.
Kalp kapakları, kanın doğru yönde akmasını sağlayan kapılar gibi çalışır. Kapak sızıntısı kanın bir kısmının geriye akmasına yol açarken, daralmış kapak kanın içinden geçmesini zorlaştırır. Kapağın onarılması veya değiştirilmesi, kan akışının yeniden düzenlenmesini amaçlar. Kalp odacıkları arasındaki duvarda bulunan bir deliğin kapatılması ise kanın odacıklar arasında geçmesine neden olan anormal açıklığı tedavi eder.
Ekip, olası kullanım alanları arasında kalp tümörlerinin alınmasını, seçilmiş hastalarda baypas ameliyatını ve kalbin yakınındaki büyük damarları ilgilendiren ameliyatları da sayıyor. Hastane kasım ayına gelindiğinde, kapak işlemlerinden kalbin tabanındaki büyük damarın değiştirilmesine uzanan bir hizmet sunduğunu bildiriyordu.
Ekip, şubat ayındaki duyuruda ilk 10 hastası arasında ölüm veya yeniden ameliyat olmadığını bildirmişti. Bu grupta 86 yaşında bir hasta da vardı; dolayısıyla programın ilk aşamasında ileri yaştaki hastaların yanı sıra teknik açıdan zorlu vakalar da yer aldı.
Kimler için açık ameliyat hâlâ gerekli olabilir?
Acil tedaviye ihtiyaç duyan veya kalbinin pompalama gücü ciddi ölçüde azalmış hastalarda geleneksel açık ameliyat gerekebilir. Ekip, hizmetin sınırlarını anlatırken bu yüksek riskli vakaların yüzde 10'dan azını oluşturduğunu belirtmişti.
Doktorların, hastanın durumuna ve göğüs içinde yapılması gereken işleme uygun bir yaklaşım seçmesi gerekiyor. Özellikle hastanın aciliyeti veya kalp işlevi açık ameliyatı uygun seçenek hâline getirdiğinde, bu yöntem hastanenin tedavi seçenekleri arasında kalmayı sürdürüyor.
Çocuklar da başka bir pratik sınırlama oluşturuyor. Mevcut robotik ekipman yetişkin vücuduna göre tasarlandığı için çocuklar sistemin kullanılmasına elverişli olmayacak kadar küçük olabilir. Ekip, sistemin uygunluğunun ve güvenli biçimde çalışıp çalışamayacağının sabit bir yaş sınırına değil, vücut ölçülerine bağlı olduğunu söyledi.
Programın ilk hedef grubu, çoğunlukla 60 ila 80 yaşlarındaki hastalardan oluşuyordu. Uygun bulunan ileri yaştaki hastalarda, göğüs kemiğinin kesilmesinden kaynaklanan ağrı ve iyileşme yükünü azaltmak, hastanenin hizmeti yaygınlaştırmak istemesinin başlıca nedenlerinden biri.
Hastalara müdahale öncesinde bir yıllık hazırlık
Cerrahi ekip, hastalara ameliyat yapmaya başlamadan önce simülasyon sistemleriyle uygulama ve sertifikasyon sınavları dâhil yaklaşık bir yıllık hazırlık sürecinden geçti. Hastane, robotik sistemin kullanımı için bu eğitimin zorunlu olduğunu belirtiyor.
Boonlawat, cerrahların küçük kesilerden yapılan ameliyatlarda da aşamalı deneyim kazanması gerektiğini söyledi. Eğitim düzeylerini birden dörde kadar sıraladı; bu süreçte kemik kesilmeden, çok küçük giriş noktalarından yapılan tekniklere geçiliyor. En ileri aşama, robotik kalp cerrahisi için temel oluşturuyor.
Hastane, Tayland'dan ve diğer ülkelerden cerrahlar için bölgesel bir eğitim merkezine dönüşmek istiyor. İki konsol, eğitimin yalnızca bir ekranı izlemekle sınırlı kalmayıp ameliyathane düzeni içinde verilmesini sağlayarak bu hedefi destekliyor.
Ekip, şubat ayındaki duyuruda 50 vaka hedefini diğer cerrahlara eğitim verme hedefiyle ilişkilendirmişti. Önce robotik akciğer cerrahisi kursları başlatmayı, ardından kalp cerrahisine geçmeyi planladığını açıklamıştı. Hedefin tamamlanması, ekibe bu programı geliştirmek için kullanabileceği daha fazla klinik deneyim kazandırıyor.
Daha fazla hastaya ulaşmanın maliyeti
Robotik ekipman pahalı olmaya devam ediyor. Boonlawat, Tayland'da çoğunluğu büyük eğitim hastanelerinde, özellikle Bangkok çevresinde bulunan yaklaşık altı veya yedi Da Vinci XI sistemi olduğunu tahmin etti. Cihazın fiyatının yüz milyonlarca bahtı bulduğunu, ekipman ve bakım giderlerinin de yüksek olduğunu belirtti.
Şubat ayındaki tahmine göre hastaların robotik ekipman için ödemesi gereken ek ücret 100.000 ila 200.000 baht arasındaydı. Hastane bu ek tutarı 100.000 bahtın altına, yaklaşık 50.000 ila 100.000 baht aralığına düşürmek istediğini açıkladı.
Ekibe göre temel kalp ameliyatlarının masrafları, Tayland'ın evrensel sağlık güvencesi programı, sosyal güvenlik ve kamu çalışanları sağlık planı dâhil uygun tedavi hakları kapsamında karşılanabiliyor. Hastanenin azaltmak ve ileride daha geniş kamu ödemesi kapsamına almak istediği gider, robotik ekipmana ilişkin ek ücret.
Ekip, tedavi sonuçlarını kullanarak robotik kalp cerrahisinin halk arasında altın kart veya 30 baht programı olarak bilinen evrensel sağlık güvencesi kapsamında karşılanması için ulusal düzeyde bir öneri sunmayı planlıyor. Hastane, tedaviyi karşılayamayan hastalara destek olmak amacıyla bağış da topladı. Önerilen kapsam genişlemesi için herhangi bir onay tarihi veya takvim açıklanmadı.
Bu hizmete duyulabilecek ihtiyaç 50 ameliyatın çok ötesinde. Tayland Sağlık Veri Merkezi, 2025 yılında toplamda yaklaşık 260.000 kalp ve damar hastası kaydetti. Ekim 2024 ile Eylül 2025 arasındaki sağlık verilerinde ise 33.261'den fazla ölüm kaydedildi. Thammasat'taki kalp polikliniği her yıl on binlerle ifade edilen sayıda hastaya hizmet veriyor. Erişimin genişlemesi, ekipmana olduğu kadar eğitimli ekiplere ve uygun fiyatlı tedaviye de bağlı olacak.
Öne Çıkan Noktalar
- Thammasat Üniversitesi Hastanesi, 9 Ocak 2026'da başlayan program kapsamında 50 robotik kalp ameliyatı gerçekleştirdi.
- 50'nci hastanın kalbinin yakınındaki genişlemiş damarı ve koroner arter daralması tedavi edildi; hasta dört gün sonra taburcu oldu.
- Da Vinci XI sistemine bağlı konsollar aracılığıyla ameliyatın her aşamasını cerrahlar kontrol ediyor.
- Küçük giriş kesileri, göğüs kemiğinin kesilmesini önleyerek uygun hastaların iyileşme sürecindeki yükü azaltabiliyor.
- Acil hastalarda, kalp işlevi ciddi biçimde zayıflamış kişilerde ve vücutları sistem için çok küçük olan çocuklarda başka bir yaklaşım gerekebilir.
- Şubat ayında robotik ekipman için ek ücretin 100.000 ila 200.000 baht olduğu tahmin edilmişti. Hastane, ücreti düşürmeyi ve kamu kapsamını genişletmeyi hedefliyor.






