Filipinler’de diyabet taramasındaki eksiklik, eczane hizmetlerine ve sürekli desteğe odaklanıyor

9 dakikalık okuma
Philippines' diabetes screening gap puts focus on pharmacy care and lasting support

2,5 milyondan fazla yetişkin diyabet hastası olduğunu bilmiyor

Uluslararası Diyabet Federasyonu’na (IDF) göre, 2024’te 20-79 yaşları arasındaki tahminen 2.526.300 Filipinli yetişkine diyabet tanısı konmamıştı. Bu kişiler, ülkede diyabetle yaşayan tahmini 4.726.300 yetişkinin yüzde 53,5’ini oluşturuyordu. Bu fark, erken taramayı ve kesintisiz bakıma erişimi sağlık alanındaki temel sorunların odağına taşıyor.

İçindekiler
  1. 2,5 milyondan fazla yetişkin diyabet hastası olduğunu bilmiyor
  2. Ülke genelindeki veriler ne gösteriyor?
  3. Kimler tarama yaptırmalı?
  4. Eğitimli eczacılar neler yapabilir?
  5. Bakım, kan şekeri ölçümünden fazlasını kapsıyor
  6. Yoğun günlerde de sürdürülebilecek rutinler oluşturun
  7. Stres ve masraflar günlük bakımı etkiliyor
  8. Hizmetlere nasıl erişilir?
  9. Öne Çıkanlar

Federasyonun Filipinler ülke raporu, diyabetli yetişkin sayısının 2050’ye kadar 8.591.700’e ulaşacağını öngörüyor. Bu, 2024’e kıyasla yaklaşık 3,87 milyon kişi daha fazla; yaklaşık yüzde 82’lik bir artış anlamına geliyor.

Watsons Philippines, eczacı eğitimi, kan şekeri ölçümleri ve ücretsiz uzaktan danışmanlık hizmetleriyle diyabet desteğini genişletiyor. Düzenli kan şekeri ölçümünün ücreti 30 Filipin pesosu (PHP). Perakendeci ayrıca sınırlı bir süre için ücretsiz test hizmeti sunacağını duyurdu ancak kampanya tarihlerini ve katılımcı şubeleri belirtmedi. Müşterilerin şubeye gitmeden önce bu ayrıntıları mağazadan teyit etmesi gerekiyor.

Hizmetler birbiriyle bağlantılı iki ihtiyaca yanıt veriyor: insanların kan şekeriyle ilgili olası bir sorunu fark etmesine yardımcı olmak ve tanı almış kişilerin tedavilerini günlük yaşamlarında yönetmelerini desteklemek. Tanı ve tedavi kararlarından doktorlar sorumlu. Eczacılar ise ilaçları açıklayabilir, ölçüm cihazlarının kullanımını gösterebilir ve müşterileri tıbbi değerlendirmeye yönlendirebilir.

Diyabet, vücut yeterli insülin üretmediğinde ya da insülini etkili biçimde kullanamadığında ortaya çıkar. İnsülin, şeker türlerinden biri olan glikozun enerji için kandan hücrelere taşınmasına yardımcı olur. Bu süreç aksadığında kan şekeri yükselir. Yüksek seviyelerin uzun süre devam etmesi gözlere, böbreklere, sinirlere, kalbe ve kan damarlarına zarar verebilir.

Reklam

Ülke genelindeki veriler ne gösteriyor?

IDF’nin 4,73 milyonluk tahmini, tanı konmamış kişileri de içeren diyabetli yetişkinleri kapsıyor. Tanı konmamış 2,53 milyon yetişkin tahmini de bu toplamın içinde yer alıyor. Dolayısıyla tarama ihtiyacı, tahmini diyabetli nüfusun yarısından fazlasını kapsayan bir grupla ilgili.

2024 tarihli akademik bir derleme olan Diyabet bakımının mevcut durumu, 2021 için farklı bir tahmin sunuyor: 4,3 milyon Filipinliye tanı konmuş, 2,8 milyon kişiye ise henüz tanı konmamış; toplam sayı yaklaşık 7,1 milyona ulaşmıştı. Derleme önceki araştırmalara dayanırken IDF’nin ülke sayfasında 20-79 yaş grubu için 2024 tahminleri yer alıyor. Her iki kaynak da tanı ve bakıma ihtiyaç duyan büyük bir nüfusa işaret ediyor.

IDF’nin geçmişe dönük tahminleri ve öngörüsü, sorunun birkaç on yıl içindeki boyutunu ortaya koyuyor:

  • 2000: 20-79 yaşları arasında tahminen 1.242.200 yetişkin diyabet hastasıydı.
  • 2011: Tahmin 4.219.700 yetişkine ulaştı.
  • 2024: Tahmini sayı 4.726.300’dü; bunların 2.526.300’üne diyabet tanısı konmamıştı.
  • 2050: Toplam sayının 8.591.700 yetişkine ulaşacağı öngörülüyor.

Bilim ve Teknoloji Bakanlığı’na bağlı Gıda ve Beslenme Araştırma Enstitüsü de 2023 Ulusal Beslenme Araştırması’nda, 20-59 yaş arasındaki yetişkinlerin yaklaşık 10’da 2’sinin prediyabetle ilişkili yüksek kan şekerine sahip olduğunu belirledi. Prediyabet, kan şekerinin normal aralığın üzerinde ancak diyabet tanısı için kullanılan eşiğin altında olması demek. Bu durum, tıbbi danışmanlık ve tip 2 diyabeti geciktirebilecek ya da önleyebilecek değişiklikler için fırsat yaratıyor.

Kimler tarama yaptırmalı?

Akademik derlemeye göre 2021 tarihli Filipinler Periyodik Sağlık Muayenesi Kılavuzu, 40 yaş ve üzerindeki sağlıklı yetişkinlere veya belirli risk faktörlerine sahip kişilere açlık kan şekeri taraması öneriyor. Açlık testi, bir sağlık uzmanının talimatlarına uyarak belirli bir süre yemek yemeden geçirilen dönemin ardından kandaki glikoz seviyesini ölçer.

Aile öyküsü, fazla kilo, yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol, tarama konusunu bir sağlık uzmanıyla görüşmeyi anlamlı kılan faktörler arasında. Gebelik sırasında ortaya çıkan gestasyonel diyabet geçirmiş kadınların da ilerleyen dönemde tip 2 diyabete yakalanma riski daha yüksek.

Reklam

Sık idrara çıkma, aşırı susama, açıklanamayan kilo kaybı, sürekli yorgunluk, bulanık görme ve yavaş iyileşen yaralar, Sağlık Bakanlığı’nın sıraladığı uyarı işaretleri arasında. Tip 2 diyabet belirgin belirtiler olmadan da gelişebildiği için risk faktörleri bulunan kişilerin kendilerini iyi hissetseler bile tarama yaptırmaları gerekebilir.

Bir mağazada yapılan kan şekeri ölçümü, o anki değeri gösterir. Doktor, tanı için gereken başka laboratuvar testlerinin yanı sıra belirtileri ve tıbbi geçmişi de dikkate alarak sonucu değerlendirebilir. Müşteriler, eczacıya ölçüm öncesi hazırlık gerekip gerekmediğini ve sonuç tıbbi değerlendirme gerektiriyorsa takibin nasıl yapılacağını sorabilir.

Akademik derlemede, yaklaşık üç aylık ortalama glikoz seviyelerini yansıtan bir kan testi olan HbA1c de ele alınıyor. Erişim bölgelere göre değiştiğinden Filipinler kılavuzları bu testi alternatif tarama yöntemi olarak koşullu biçimde öneriyor. Erişimin bu ölçüde farklılık göstermesi, ilk kontrolden uygun tıbbi testlere uzanan süreci özellikle önemli kılıyor.

Eğitimli eczacılar neler yapabilir?

Watsons’ın Diyabet Eğitimcisi Programı; diyabet yönetimi, hasta danışmanlığı ve sağlık eğitimi alanlarında altı aylık eğitim veriyor. Şirket, programa katılan eczacıların reçeteli tedavileri açıklamayı, kan şekeri ölçüm cihazlarını tanıtmayı, uyarı işaretlerini fark etmeyi ve gerektiğinde müşterileri daha ileri tıbbi değerlendirmeye yönlendirmeyi öğrendiğini belirtiyor.

İlaçlarını almaya gelen bir kişi kullanım talimatlarını anlamak için yardıma ihtiyaç duyabilir. Kan şekeri ölçüm cihazı satın alan biri, cihazı evde kullanmadan önce uygulamalı anlatıma ihtiyaç duyabilir. Bunlar, tedavi planının randevular arasında uygulanabilir olmasını etkileyebilecek pratik konular.

Watsons Philippines Sağlık İş Birimi Direktörü Cecille Uy, Diyabet Bakımı etkinliğinde şirketin amacını şöyle anlattı:

Filipinlilerin sağlıklarıyla ilgili daha iyi kararlar alabilmeleri için ihtiyaç duydukları ürünleri, bilgileri ve desteği bulmalarına yardımcı olmak istiyoruz.

Perakendeci reçeteli ilaçlar, kan şekeri ölçüm malzemeleri, vitaminler ve özel kişisel bakım ürünleri sunuyor. Müşteriler için işe yarar bir başlangıç noktası, doktorla birlikte kararlaştırılan tedavi planı ve ardından bu planın gerektirdiği ilaç ve malzemelerle ilgili sorular olabilir.

Eczacılar, günlük alışveriş ve ilaç teminine yakın bir noktada ek bir başvuru olanağı sunuyor. Bu destek, doktor randevularının, laboratuvar testlerinin ve olası komplikasyonlara yönelik profesyonel değerlendirmelerin yerini almıyor; onları tamamlıyor.

Reklam

Bakım, kan şekeri ölçümünden fazlasını kapsıyor

Diabetes Philippines Inc. Başkanı Dr. Fatma Tiu, diyabet yönetiminin erken tanı, ilaçlar, günlük alışkanlıklar ve sağlık ekibinden alınan sürekli desteği bir araya getirdiğini söylüyor. Tiu, kan basıncı ve kolesterolün de bakım sürecinde dikkat edilmesi gereken unsurlar olduğunu belirtiyor.

Tiu, hastalığı anlamanın ve bakımı sürdürmenin yararlarını şöyle anlattı:

Doğru bilgi, düzenli öz bakım ve destekle hastalar komplikasyon risklerini azaltabilir ve daha iyi bir yaşam kalitesine kavuşabilir.

Akademik derleme, bu kapsamlı yaklaşımın neden gerekli olduğunu somut verilerle ortaya koyuyor. Derlemeye göre diyabetik nefropati, yani diyabetle ilişkili böbrek hasarı, Filipinler’de böbrek hastalığı vakalarının yüzde 38’ine katkıda bulunuyor. Diyabetik retinopati, yani retinadaki kan damarlarının hasar görmesi ise 3. Bölge’de önlenebilir körlüğün başlıca nedenlerinden biri.

Derlemeye göre diyabet, 2021’de 48.267 ölümle en sık görülen beşinci ölüm nedeniydi. Filipinler İstatistik Kurumu’nun aktarılan 2024 verilerine göre diyabete bağlı ölüm sayısı 43.944’tü. Her iki veri de komplikasyonları önlemeye yönelik günlük çabaların yanı sıra hastalığın ağır sonuçlarını gösteriyor.

Düzenli randevular, sağlık uzmanlarının tedaviyi, kan basıncını, kolesterolü ve diğer sağlık ihtiyaçlarını gözden geçirmesine olanak tanır. Evde ya da eczanede yapılan ölçümler, sonuçlar devam eden tıbbi bakım sürecine dahil edildiğinde daha yararlı olur.

Yoğun günlerde de sürdürülebilecek rutinler oluşturun

Abbott Philippines Tıbbi İşler Başkanı Dr. Gamaliel Tayao, diyabet rutinlerinin değişen çalışma saatlerine ve aile sorumluluklarına uyum sağlaması gerektiğini savunuyor. Sorunu pratik açıdan şöyle anlattı:

Diyabet yönetimi rutini yalnızca her şeyin yolunda gittiği kusursuz bir günde işe yarıyorsa, pek de rutin sayılmaz.

Tayao’nun önerileri arasında öğünlerde kademeli değişiklikler yapmak, reçeteli ilaçlar için hatırlatıcılar kullanmak, kan şekerini düzenli ölçmek ve kişinin sağlık durumuna uygun biçimde hareket etmek yer alıyor. Örneğin beyaz pirincin bir bölümünü esmer pirinç ya da karışık tahıllarla değiştirmek, şekerli içecekler yerine su tercih etmek ve tıbben uygun olduğunda yemeklerden sonra 15 dakika yürümek bunlar arasında.

The Medical City Ortigas’ta görev yapan endokrinolog Dr. Perie Adorable-Wagan da uzun çalışma saatlerini, işlenmiş gıdalara bağımlılığı ve güvenli sosyal alanlara sınırlı erişimi daha sağlıklı rutinlerin önündeki engeller arasında sayıyor. Değerlendirmesi, beslenme tercihlerini zaman, maliyet ve erişim gibi insanların karşılaştığı koşullar çerçevesinde ele alıyor.

Reklam

Uygulanabilir bir bakım planı bu kısıtları hesaba katabilir. Telefon hatırlatıcıları ilaç saatlerine uymaya yardımcı olabilir; yiyeceklerde kademeli değişiklikler yapmak da birdenbire katı kısıtlamalara geçmekten daha kolay sürdürülebilir. Egzersiz ve öğün planları kişinin tedavisine, sağlık durumuna ve tıbbi önerilere uygun olmalı.

Abbott, Glucerna da dahil olmak üzere diyabet beslenme ürünlerini bazı kişiler için pratik seçenekler olarak tanıtıyor. Bu ürünlerle ilgili kararlar, kişinin beslenme planı içinde; ihtiyaçları ve maliyet dikkate alınarak verilmeli. Reçeteli tedavi ve düzenli tıbbi bakım temel önemini koruyor.

Stres ve masraflar günlük bakımı etkiliyor

Watsons, yaşam boyu süren bir hastalığı yönetmenin hayal kırıklığı, stres ve belirsizlik yaratabileceğini kabul ediyor. İlaç almak, kan şekerini ölçmek, randevulara gitmek ve bütün bunları iş yaşamına uydurmak, kişi tıbbi talimatları anlıyor olsa bile yük oluşturabilir.

Watsons Philippines Genel Müdürü Danilo Chiong, şirketin toplum desteğine neden odaklandığını şöyle anlattı:

Uzun süreli sağlık sorunlarını yönetmenin asıl zorluğu yalnızca tıbbi değil; insani.

Aile üyeleri ve destek grupları rutinlerin sürdürülmesine ve moral verilmesine yardımcı olabilir. Endişelerini dinleyen bir eczacı da kişinin ilaçlarla ilgili bir soruyu ya da doktorun ilgilenmesi gereken bir güçlüğü belirlemesine yardımcı olabilir. Duygusal destek, sürekli bakımın sürdürülmesini kolaylaştırmanın bir parçası.

Maddi durum da başka bir baskı unsuru. Akademik derlemede, sınırlı sigorta kapsamı ve hastaların doğrudan ödediği yüksek masraflar diyabet bakımının önündeki engeller arasında sayılıyor. İlaçlar, test malzemeleri, danışmanlık ve ulaşım giderleri, hane halkının diğer ihtiyaçlarıyla rekabet edebiliyor.

30 PHP’lik kan şekeri ölçümü, tek bir hizmetin maliyetini düşürüyor. Sonuçtan sonra hastaların tıbbi değerlendirmeye ve sürekli tedaviye uygun fiyatlı biçimde erişebilmesi de gerekiyor. Derleme, COVID-19 karantinaları sırasında ilaç ve randevu hizmetlerinde yaşanan aksaklıkların yanı sıra bu kapsamlı çabanın bir parçası olarak Evrensel Sağlık Hizmetleri Yasası’nı ve ulusal ve yerel diyabet programlarını ele alıyor.

Hizmetlere nasıl erişilir?

Watsons, müşterilerin kilo yönetimine odaklananlar da dahil ücretsiz uzaktan danışmanlık hizmetleri için +63 (2) 7919-9999 numaralı telefonu arayabileceğini belirtiyor. Telefonla danışmanlık, yolculuk ya da zamanlama nedeniyle randevu almakta zorlananlara profesyonel öneri almak için başka bir yol sunuyor.

Müşteriler mağazalarda eczacılardan danışmanlık alabilir ve sağlık ürünlerine Watsons Uygulaması üzerinden ulaşabilir. Şirkete göre Tıkla ve Teslim Al siparişleri 30 dakika gibi kısa bir sürede teslim alınmaya hazır olabilir. Eve Hızlı Teslimat da başka bir satın alma seçeneği sunuyor.

Bu kanallar, insanların iş ve aile sorumluluklarına göre malzeme temin etmesine yardımcı olabilir. Tarama yaptırmak isteyenler önce gitmeyi planladıkları şubede hizmetin sunulduğunu teyit etmeli, ardından önerilmesi hâlinde tıbbi takip ayarlamalı. Daha önce tanı almış kişiler reçeteli ilaçlar ya da ölçüm cihazlarıyla ilgili sorularını eczacıya yöneltebilir, tedavi kararlarını doktorlarıyla görüşebilir.

Asıl ihtiyaç süreklilik: ilk kontrolün gerektiğinde değerlendirmeyle izlenmesi, tedaviye güvenilir erişim ve hastanın sürdürebileceği bir rutin. IDF’nin diyabetli nüfus tahmininin yarısından fazlasına henüz tanı konmamışken toplum temelli hizmetlerin bu açığı kapatmaya önemli katkısı olabilir.

Öne Çıkanlar

  • IDF’ye göre 2024’te 20-79 yaşları arasında 4.726.300 Filipinli yetişkin diyabet hastasıydı; bunların 2.526.300’üne henüz tanı konmamıştı.
  • Federasyon, diyabetli yetişkin sayısının 2050’de 8.591.700’e ulaşacağını; bunun 2024’e göre yaklaşık yüzde 82’lik bir artış olduğunu öngörüyor.
  • Watsons, düzenli kan şekeri ölçümünü 30 PHP’ye sunuyor ve sınırlı bir süre için ücretsiz test hizmeti vereceğini duyurdu. Müşteriler kampanya ayrıntılarını bulundukları yerde teyit etmeli.
  • Perakendecinin Diyabet Eğitimcisi Programı, eczacılara tedavi konusunda rehberlik, ölçüm cihazları ve hasta eğitimi alanlarında altı aylık eğitim veriyor.
  • Kilo yönetimi danışmanlıkları da dahil ücretsiz uzaktan danışmanlık hizmetlerine +63 (2) 7919-9999 üzerinden ulaşılabiliyor.
  • Diyabet bakımı; reçeteli tedaviyi, kan şekeri takibini, kan basıncı ve kolesterol yönetimini, günlük yaşamda uygulanabilir alışkanlıkları ve duygusal desteği kapsıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir