Hong Kong, Joshua Wong’a Verilen 10 Yıllık Hapis Cezasına Yönelik 10 Ülkenin Eleştirisini Reddetti

8 dakikalık okuma
Hong Kong Rejects Ten Nations' Criticism of Joshua Wong's 10-Year Sentence

Hapis cezası diplomatik anlaşmazlığa dönüştü

Hong Kong yönetimi, 7 Kasım 2026’da demokrasi aktivisti Joshua Wong’a verilen 10 yıllık hapis cezasına yönelik 10 ülkenin eleştirilerini reddederek ortak açıklamanın yargı bağımsızlığına müdahale ettiğini söyledi. Hükümetler, haksız olarak nitelendirdikleri kovuşturmaların derhâl sona erdirilmesini istemiş ve yetkilileri ulusal güvenlik mevzuatını siyasi ifade ve katılıma karşı kullanmakla suçlamıştı.

İçindekiler
  1. Hapis cezası diplomatik anlaşmazlığa dönüştü
  2. Son davanın konusu
  3. Anlaşmazlık nasıl gelişti?
  4. Hong Kong mahkemenin bağımsızlığını savunuyor
  5. On hükümet neye itiraz etti?
  6. 1984 anlaşması tartışmanın neden parçası?
  7. Ulusal güvenlik ve siyasi faaliyetlerin ele alınışı
  8. Avrupa ve Birleşik Krallık da itirazlarını dile getirdi
  9. Tayvan, Wong’un cezaevinde geçirdiği yıllara dikkat çekti
  10. Öne Çıkanlar

Hong Kong Yüksek Mahkemesi, Wong’u 5 Kasım’da ulusal güvenliği tehlikeye atmak amacıyla yabancı ülkeler veya dış unsurlarla iş birliği yapmaya yönelik komplo kurmaktan mahkûm etti. Wong, diğer adıyla Wong Chi-fung, suçunu kabul etmişti. Hong Kong yasama organı için yapılan resmî olmayan ön seçimle ilgili ayrı bir davada aldığı dört yıl sekiz aylık hapis cezasını hâlihazırda çekiyordu.

ABD, Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, Japonya, İtalya, Avustralya, Kanada, Hollanda ve Yeni Zelanda, ortak açıklamalarını 6 Kasım’da ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcülük Ofisi aracılığıyla yayımladı. Açıklamada, Ulusal Güvenlik Yasası kapsamında Hong Kong İttifakı liderlerinin mahkûm edilmesine de değinilerek anlaşmazlık Wong’un cezasının ötesine taşındı.

Hong Kong yönetimi, mahkemenin bağımsız hareket ettiğini, yasal prosedürleri izlediğini ve kararını olgulara ve yeterli kanıta dayandırdığını söyledi. On hükümet ise kovuşturmaların Hong Kong’un uluslararası yükümlülükleriyle korunan özgürlükleri tehdit ettiğini savundu. Tarafların karşıt tutumları, siyasi kampanyaların ele alınışını, mahkemelerin yetkisini ve Çin’in egemenliğini yeni bir diplomatik gerilimin merkezine yerleştirdi.

Son davanın konusu

Wong hakkındaki mahkûmiyet, Temmuz 2020 ile aynı yılın kasım ayı sonları arasında Pekin’e yönelik yabancı yaptırımlar veya başka kısıtlamalar getirilmesini sağlama girişimleriyle ilgili. Savcılar, Wong’u eski milletvekili Nathan Law’un da aralarında bulunduğu diğer aktivistlerle birlikte çalışarak yurt dışındaki hükümetleri ve kuruluşları Çinli ve Hong Konglu yetkililere karşı harekete geçmeye teşvik etmekle suçladı.

Reklam

Yaptırımlar, bir hükümetin başka bir ülkeye, kuruluşa veya kişiye uyguladığı kısıtlamalardır. Dava, bu tür kısıtlamalar getirilmesi yönündeki çağrıları ulusal güvenlik kovuşturmasının merkezine taşıdı. Hong Kong yönetimi, Wong’un eylemlerini yabancı ülkeler veya dış unsurları içeren bir suç komplosu olarak nitelendirdi.

Wong’un eylül ayında suçunu kabul etmesi, iddiaların tümüyle yargılanması yerine davayı ceza aşamasına taşıdı. Suçun cezası müebbet hapse kadar çıkabiliyordu. O aşamada mahkeme henüz ceza tarihini açıklamamış, vereceği cezaya ilişkin bir işaret de vermemişti.

Verilen 10 yıllık ceza, Wong önceki karara dayalı olarak cezaevinde kalmaya devam ederken hapis süresini uzatıyor. Kasım ayındaki karara ilişkin açıklamalarda yeni cezanın mevcut cezayla nasıl uygulanacağı belirtilmiyor ve güncellenmiş bir tahliye tarihi verilmiyor.

Anlaşmazlık nasıl gelişti?

Son gerilim, bir dizi mahkeme süreci ve diplomatik tepkinin ardından yaşandı. Wong’un eylüldeki suç kabulünü kasım ayındaki ceza, yabancı hükümetlerin eleştirileri ve Hong Kong’un resmî yanıtı izledi.

  • Eylül 2026: Wong, ulusal güvenliği tehlikeye atmak amacıyla yabancı ülkeler veya dış unsurlarla iş birliği yapmaya yönelik komplo kurduğunu kabul etti.
  • 5 Kasım: Hong Kong Yüksek Mahkemesi Wong’u 10 yıl hapis cezasına çarptırdı. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Servisi de aynı gün kararı eleştirdi.
  • 6 Kasım: On hükümet, Wong’un cezası ve Hong Kong İttifakı liderlerinin mahkûmiyetleri hakkında ortak açıklama yayımladı.
  • 7 Kasım: Hong Kong yönetimi ortak açıklamayı reddetti. Tayvan Anakara İşleri Konseyi Bakanı Chiu Chui-cheng de Wong’un hapsedilmesine ilişkin açıklama yaptı.

Bu gelişmeler, son cezanın aynı ulusal güvenlik çerçevesi kapsamındaki ayrı bir mahkûmiyetin ardından gelmesi nedeniyle Wong açısından önem taşıyor. Hong Kong yönetimi açısından ise yabancı ülkelerin tepkileri, diğer hükümetlerin kentin mahkemelerine usulsüz biçimde müdahale edip etmediği konusunda bir anlaşmazlığa dönüştü.

Hong Kong mahkemenin bağımsızlığını savunuyor

Hong Kong yönetiminden bir sözcü, Wong’un suçu kabul ettiğini ve mahkemenin ceza kararına bağımsız ve tarafsız biçimde ulaştığını söyledi. Yönetim, on hükümeti olguları göz ardı etmekle, Ulusal Güvenlik Yasası’nı çarpıtmakla ve Çin’in iç işleri olarak tanımladığı Hong Kong işlerine müdahale etmekle suçladı.

Reklam

Sözcü, hükümetin ulusal güvenliği koruma ve yasaları uygulama yönünde anayasal bir görevi olduğunu söyledi. Yönetimin tutumunu açıklayan sözcü şunları kaydetti:

Hong Kong, hukukun üstünlüğünün temelini oluşturduğu bir toplumdur. Hong Kong Özel İdari Bölgesi Hükümeti, suç işleyenlerin hesap vermesini sağlamak üzere yasalara uyulması ve yasaların titizlikle uygulanması ilkelerini gözeterek, ulusal güvenliği koruma yönündeki anayasal görevini hukuk çerçevesinde tutarlı biçimde yerine getirmektedir.

Hükümet, siyasi görüşü veya geçmişi ne olursa olsun herkesin hukuk önünde eşit olduğunu söyledi. Yönetimin savunmasına göre Wong’un siyasi kimliği, kabul ettiği eylemlerden doğan hukuki sorumluluğunu değiştirmiyordu.

Sözcü, ceza yargılamalarının sivil faaliyetlere saldırı olarak nitelendirilmesini de reddetti. Yabancı hükümetlerin davalara ilişkin yorumlarına yanıt veren sözcü şunları söyledi:

Hukuka uygun biçimde verilen ceza kararlarını 'siyasi ifade' veya 'siyasi katılımı' hedef alan eylemler olarak çarpıtma girişimi, halkın kafasını karıştırmak ve doğruyla yanlışı kasıtlı olarak birbirine karıştırmak amacı taşıyan, bütünüyle siyasi bir manipülasyondur,

On hükümet neye itiraz etti?

İmzacı 10 ülke, siyasi ifade ve katılımda bulunan kişilere karşı ulusal güvenlik mevzuatının kullanılmasına odaklandı. Wong’un yasa kapsamında ek bir suçlamanın ardından aldığı ceza ve Hong Kong İttifakı liderlerinin mahkûm edilmesi konusunda kaygılarını dile getirdi.

Haksız buldukları kovuşturmaların derhâl sona erdirilmesi çağrıları hem Pekin’e hem de Hong Kong’a yöneltilmişti. Yetkililere temel hak ve özgürlükleri koruma ve uluslararası yükümlülüklerini yerine getirme çağrısı yapan hükümetler, özellikle 1984 tarihli Çin-Britanya Ortak Bildirisi’ne atıfta bulundu.

6 Kasım 2026 tarihli ortak açıklamanın tam metni şöyleydi:

Joshua Wong, Ulusal Güvenlik Yasası (NSL) kapsamında yöneltilen ek bir suçlamanın ardından 10 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Bu karar, Hong Kong İttifakı liderlerinin aynı yasa kapsamında mahkûm edilmesinden yalnızca birkaç ay sonra geldi. Bunlar, NSL’nin siyasi ifade ve katılım nedeniyle kişileri hedef almak için nasıl kullanıldığına dair başka örneklerdir. NSL kapsamında suçlanan kişilere yönelik tüm haksız kovuşturmaların derhâl sona erdirilmesini talep ediyor; Çin ve Hong Kong’daki yetkilileri uluslararası yükümlülüklerine uymaya ve 1984 tarihli Çin-Britanya Ortak Bildirisi uyarınca Hong Kong halkına güvence altına alınan hak ve özgürlüklere saygı göstermeye çağırıyoruz.

Dolayısıyla anlaşmazlık, Wong’un hapis cezasının süresini aşıyor. Hong Kong yönetimi yargılamaları, ulusal güvenliği tehdit eden eylemlerin hukuka uygun biçimde cezalandırılması olarak sunuyor. On hükümet ise bu davaları siyasi faaliyet ve ifade üzerindeki kısıtlamaların parçası olarak görüyor.

Japonya’nın açıklamaya katılması, bir Asya hükümetini Avrupa, Kuzey Amerika ve Pasifik’teki ortaklarıyla aynı safta buluşturdu. Açıklamada 10 ülkenin hükümeti bir araya gelirken Avrupa Birliği’nin diplomatik servisi ve Tayvan da kendi açıklamalarıyla eleştirilerini dile getirdi.

Reklam

1984 anlaşması tartışmanın neden parçası?

Çin-Britanya Ortak Bildirisi, Hong Kong’un 1997’de Britanya egemenliğinden Çin egemenliğine devredilmesine ilişkin çerçeveyi oluşturdu. Tek ülke, iki sistem ilkesi kapsamında Hong Kong’un mevcut sosyal ve ekonomik sistemlerinin ve haklarının korunmasını öngördü.

Bu ilke, Hong Kong’un Çin’in parçası olduğu ancak hukuk ve ekonomi gibi alanlarda kendine özgü bir sistemi koruduğu anlamına geliyor. On hükümet, bildiriyi gündeme getirerek son mahkûmiyetleri egemenlik devrinden önce kentin geleceğine ilişkin verilen taahhütlerle ilişkilendirdi.

Hong Kong yönetimi de tek ülke, iki sistem ilkesine bağlılığını yineledi. Temel hak ve özgürlüklerin Çin Anayasası, Hong Kong Temel Yasası ve ulusal güvenlik mevzuatıyla korunduğunu söyledi; bununla birlikte bu hakların yasal sınırlar içinde kullanılması gerektiğini vurguladı.

Temel Yasa, Hong Kong’un anayasal belgesidir. Yönetimin tutumuna göre hakların korunması, ulusal güvenliği güvence altına alma yükümlülüğüyle birlikte işler. Yabancı hükümetler ise güvenlik yasasının uygulanma biçiminin siyasi ifade ve katılımın korunmasıyla çeliştiğini savunuyor.

Ulusal güvenlik ve siyasi faaliyetlerin ele alınışı

Haziran 2020’de yürürlüğe giren Ulusal Güvenlik Yasası, Wong’un son mahkûmiyetinin hukuki dayanağını oluşturuyor. Dava, yasa yürürlüğe girdikten sonraki uluslararası lobi faaliyetleriyle ilgili. Bu nedenle söz konusu faaliyetlerin zamanlaması ve amacı kovuşturmanın merkezinde yer alıyor.

Hong Kong yönetimi, ulusal güvenliği korumanın egemen devletlerin uluslararası hukuk, Birleşmiş Milletler Şartı ve uluslararası uygulamalarca tanınan doğal bir hakkı olduğunu söyledi. ABD ve Birleşik Krallık dâhil çeşitli ülkelerin ulusal güvenlik yasalarına, ayrıca yabancı müdahalesi ve kayıt dışı yabancı ajanlar olarak faaliyet gösteren kişilerle ilgili kovuşturmalara işaret etti.

Yönetim, Hong Kong’un hukuk sistemini eleştirirken kendileri de kapsamlı güvenlik düzenlemelerini yürürlükte tutan Batılı hükümetleri çifte standart uygulamakla suçladı. Siyasi baskıların yasaları uygulama kararlılığını değiştirmeyeceğini söyledi.

Siyasi kampanya yürütenler açısından Wong’un davası, Hong Kong’un güvenlik çerçevesi kapsamında yabancı ülkelerden baskı talep etmenin somut hukuki sonuçlarını gösteriyor. Yurt dışındaki hükümetlere yöneltilen faaliyetler, korunan özgürlüklere ilişkin süregelen diplomatik tartışmanın yanı sıra bir mahkûmiyet ve 10 yıl hapis cezasıyla sonuçlandı.

Reklam

Avrupa ve Birleşik Krallık da itirazlarını dile getirdi

Avrupa Birliği Dış İlişkiler Servisi, 5 Kasım’da siyasi saiklerle verildiğini belirttiği karardan derin üzüntü duyduğunu açıkladı. Davanın, hukukun üstünlüğünün giderek kötüleştiğini yansıttığını ve Hong Kong’un uluslararası itibarına daha fazla zarar verdiğini savundu.

Birleşik Krallık Dışişleri Bakanlığı sözcüsü de Wong’a verilen cezanın, Ulusal Güvenlik Yasası’nın siyasi ifade ve katılım nedeniyle kişilere karşı kullanılmasını gösterdiğini söyledi. Birleşik Krallık, ertesi gün yayımlanan on hükümetin ortak açıklamasına da katıldı.

Hong Kong yönetimi bu yorumu reddetti. Yönetimin yanıtında, ceza veren mahkemenin bağımsızlığı ve Wong’un suçunu kabul etmesi savunmanın merkezine yerleştirilirken Avrupa ve Birleşik Krallık açıklamaları cezalandırılan faaliyetin niteliğine odaklandı.

Tayvan, Wong’un cezaevinde geçirdiği yıllara dikkat çekti

Tayvan Anakara İşleri Konseyi Bakanı Chiu Chui-cheng, 7 Kasım’da Tayvan’ın diğer demokratik ortaklarla birlikte Hong Konglu demokrasi aktivistlerini takip etmeyi ve desteklemeyi sürdüreceğini söyledi. Pekin ve Hong Kong yönetimine kent sakinlerinin özgürlüklerini, demokrasiyi, insan haklarını ve hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etme çağrısında bulundu.

Chiu, Wong’un 2020’den bu yana 2.000 günden fazla süredir tutuklu bulunduğunu ve daha önce toplamda dört yılı aşan hapis cezaları aldığını söyledi. Açıklamaları, son ceza verilmeden önce Wong’un cezaevinde geçirdiği toplam süreye dikkat çekti.

Chiu ayrıca Hong Kong’un ulusal güvenlik yasaları kapsamında getirilen kısıtlamaların kentin uluslararası finans merkezi imajına ve itibarına zarar verdiğini savundu. Hong Kong yönetimi ise yasaları uygulamanın anayasal sorumluluklarını yerine getirmek olduğunu belirterek dış baskıların tutumunu değiştirmeyeceğini söyledi.

Öne Çıkanlar

  • Hong Kong Yüksek Mahkemesi, Joshua Wong’u yabancılarla iş birliği yapmaya yönelik komplo suçunu kabul etmesinin ardından 5 Kasım 2026’da 10 yıl hapis cezasına çarptırdı.
  • Wong, yasama organı için yapılan resmî olmayan ön seçimle ilgili ayrı bir davada aldığı dört yıl sekiz aylık hapis cezasını hâlihazırda çekiyordu.
  • On hükümet, 6 Kasım’da yayımladıkları ortak açıklamada Wong’un cezasını ve Hong Kong İttifakı liderlerinin mahkûmiyetlerini eleştirdi.
  • Hong Kong yönetimi 7 Kasım’da eleştirileri reddederek yargı bağımsızlığını ve ulusal güvenliği koruma görevini savundu.
  • Yabancı hükümetler siyasi özgürlüklere ve 1984 tarihli Çin-Britanya Ortak Bildirisi kapsamındaki taahhütlere atıfta bulundu.
  • Avrupa Birliği’nin diplomatik servisi ve Tayvan da Wong’a yönelik muameleyi eleştirdi.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir