Bir milyon dosya, 30 duruşma ve yayımlanmayı bekleyen bir rapor
Hong Kong Baş Yöneticisi John Lee, 80 tanığın dinlendiği ve bir milyondan fazla dosyanın toplandığı soruşturmanın ardından, Wang Fuk Court yangınına ilişkin bağımsız komite raporunu 22 Ekim 2026’da teslim aldı. Bulguları yayımlamadan önce hukuki görüş alacağını belirten Lee, kapsamlı reformları ve hesap verme sürecine ilişkin düzenlemeleri kısa süre içinde açıklama sözü verdi.
İçindekiler
- Bir milyon dosya, 30 duruşma ve yayımlanmayı bekleyen bir rapor
- Ceza yargılamaları yayımı neden etkiliyor?
- Soruşturma bu aşamaya nasıl geldi?
- Yenileme çalışmaları nedeniyle kimler eleştiriliyor?
- Denetçiler ağı test ettiğinde ne oldu?
- Sertifikalar, numune alma ve paylaşılmayan bir politika
- Tekrarlanan ziyaretlerde yangın güvenliği sorunları gözden kaçtı
- Sigara şikâyeti ve 17 denetim
- Hangi reformlar hazırlanıyor?
- Öne Çıkanlar
Soruşturmada Tai Po’daki konut kompleksinde yaşanan facia ve büyük ölçekli bina bakım projelerinin denetimi incelendi. Deliller arasında bölge sakinlerinin, kamu görevlilerinin, uzmanların ve yangın hizmetleri yüklenicilerinin ifadelerinin yanı sıra yazılı sunumlar ve ilgili tarafları temsil eden avukatların görüşleri yer aldı.
Raporun iki cilt hâlinde yüzlerce sayfadan oluştuğu, 10’dan fazla bölüm içerdiği ve Çince ile İngilizce sürümlerinin bulunduğu belirtiliyor. Yayımlanmasından önce ortaya çıkan ayrıntılar, ana yükleniciye, iş danışmanına ve dört kamu kurumuna yönelik eleştirilere işaret ediyor. Kurumlar arasında en ağır eleştirilerin, Konut Bürosu’na bağlı Bağımsız Denetim Birimi’ne yöneltildiği bildiriliyor.
Hükümet raporu yayımlama taahhüdünde bulundu ancak ne yayımlanma ne de reformların açıklanması için kesin bir tarih verdi. Lee, yangınla bağlantılı kişilere cezai suçlamalar yöneltildiğini belirterek, yargılamaları etkileyebilecek materyaller konusunda dikkatli davranılması gerektiğini söyledi.
Bölge sakinleri ve yakınlarını kaybeden aileler açısından raporun sunulması; tehlikeli yenileme malzemeleri, gözden kaçan uyarılar ve yangın güvenliği ekipmanları hakkındaki sorulara yanıt arayışında yeni bir aşamaya işaret ediyor. Şimdi alınması gereken acil kararlar, hükümetin neleri yayımlayacağı, hangi tavsiyeleri uygulayacağı ve sorumluların nasıl hesap vereceğiyle ilgili.
Ceza yargılamaları yayımı neden etkiliyor?
Lee, hükümetin ceza yargılamalarıyla bağlantılı bölümlerin nasıl ele alınacağı konusunda hukuki görüş alacağını söyledi. Buradaki mesele, mahkemelerin sanıklar hakkındaki suçlamalara karar vereceği yargılamaların adilliğini korurken soruşturma bulgularının nasıl yayımlanacağı.
Baş Yönetici John Lee, bu kararı şöyle açıkladı:
"Wang Fuk Court yangınıyla bağlantılı çeşitli kişiler hakkında farklı ceza suçlamaları yöneltildiğinden, yargı sürecini etkilememek için hükümetin rapordaki ceza davalarıyla bağlantılı olabilecek bölümlerin nasıl ele alınacağını belirlemesi ve değerlendirmesi gerekiyor," dedi.
Soruşturmanın kapsamı, herhangi bir kişinin yargılandığı davadan daha geniş bir dizi kararı içeriyor: yenileme çalışmalarının nasıl yürütüldüğü, kamu kurumlarının bu çalışmaları nasıl denetlediği ve benzer bir facianın önlenmesi için hangi değişikliklerin gerektiği. Ceza yargılamalarında ise belirli kişilere yöneltilen suçlamalar ele alınacak.
Soruşturma bu aşamaya nasıl geldi?
Komiteye Yargıç David Lok başkanlık etti; Chan Kin-por ve Rex Auyeung da üyeler arasında yer aldı. Lee, komitenin kurulduğunu 12 Aralık 2025’te duyurdu. Komite çalışmalarına resmen 19 Aralık 2025’te başladı.
Komite, Mart ile Temmuz 2026 arasında altı turda toplam 30 duruşma yaptı. Dinlenen 80 tanık, olgulara ve uzmanlık konularına ilişkin ifade verdi. Komite ayrıca kişi ve kuruluşların yazılı sunumlarını, diğer delilleri ve hukuki görüşleri değerlendirdi. Dosyalarda iki trilyon bayttan fazla veri, başka bir deyişle iki terabaytı aşan içerik bulunuyordu.
Önemli tarihler, başlangıçta Eylül olarak belirlenen raporlama hedefini aşan süreci ortaya koyuyor:
- Temmuz 2024: Çalışma Bakanlığı, Wang Fuk Court’ta iskele üzerinde sigara içen işçiler hakkında şikâyet aldı.
- 28 Ekim 2024: Bağımsız Denetim Birimi, 10 saniye geçmesine rağmen yanmaya devam eden iskele ağını test etti.
- 12 Aralık 2025: Lee bağımsız komitenin kurulduğunu duyurdu.
- 19 Aralık 2025: Komite çalışmalarına resmen başladı.
- Mart-Temmuz 2026: Altı duruşma turunda yangın ve ilgili sorumluluklar incelendi.
- Eylül 2026: Komitenin süre uzatımı istemesinin ardından ilk raporlama hedefi aşıldı.
- 22 Ekim 2026: Komite raporunu Lee’ye sundu.
Rapor, facianın ardından gelen ilk hesap verme çağrılarının devamı niteliğinde. 3 Aralık 2025 itibarıyla en az 128 kişinin öldüğü kaydedilmiş, yaklaşık 150 bölge sakinine ise ulaşılamamıştı. Bunlar, arama ve kimlik tespit çalışmalarının sürdüğü acil durumun o aşamasındaki rakamlardı.
Yenileme çalışmaları nedeniyle kimler eleştiriliyor?
Raporda, ana yüklenici olarak belirtilen 宏業 ile iş danışmanı 鴻毅’ye önemli ölçüde sorumluluk yüklendiği anlaşılıyor. Eleştirilerin yöneltildiği dört kamu kurumu; Konut Bürosu’na bağlı Bağımsız Denetim Birimi, Binalar Dairesi, İtfaiye Hizmetleri Dairesi ve Çalışma Bakanlığı.
Yayımlanmasından önce aktarılan bulgularda, bu kurumlar arasında en büyük sorumluluğun Bağımsız Denetim Birimi’ne yüklendiği belirtiliyor. Çalışma Bakanlığı’na görece daha az sorumluluk verildiği ve siyasi atamayla göreve gelen yetkililerin sorumluluk değerlendirmesinin dışında bırakıldığı da anlaşılıyor.
Duruşmalarda, facianın nasıl açıklanacağı konusunda görüş ayrılığı ortaya çıktı. Komitenin baş temsilcisi ve kıdemli hukuk müşaviri Victor Dawes, dört kurumun düzenleyici sorumluluklarını sıraladı. Temmuz ayındaki kapanış sunumlarında reformların küçük ayarlamalarla değil, yapısal değişikliklerle gerçekleştirilmesi gerektiğini savundu.
Hükümeti temsil eden kıdemli hukuk müşaviri Jenkin Suen ise yükleniciler ve meslek profesyonelleri dâhil özel tarafların hukuka aykırı davranışlarının yangına ve ağır can kaybına doğrudan yol açtığını savundu. İhlallerin tespit edilmeden kalmasına imkân veren denetim eksikliklerini kabul ederken tüm sorumluluğun hükümete yüklenmesi gerektiği görüşünü reddetti.
Bu görüşler, soruşturmanın merkezinde birbiriyle bağlantılı iki konu bulunduğunu gösteriyor: çalışmaları yürütenlerin davranışları ve tehlikeli uygulamaları tespit etmek üzere tasarlanmış kamu denetimlerinin etkinliği.
Denetçiler ağı test ettiğinde ne oldu?
Duruşmalarda incelenen en somut örneklerden biri, Bağımsız Denetim Birimi’nin iskele ağını ele alış biçimi. Birim çalışanları 28 Ekim 2024’te Wang Fuk Court’ta ağı test etti. Ağ 10 saniye geçmesine rağmen yanmaya devam etti ve elle söndürülmesi gerekti.
Yangına dayanıklılık önem taşıyor; çünkü ağ, binanın dış cephesine yakın iskeleyi çevreliyor. Yanmayı sürdüren bir malzeme, sakinlerin pencereleri ve kaçış yollarının yanında yangını besleyebilir. Soruşturmada, test sonucunun neden etkili bir takibe yol açmadığı incelendi.
Yangından önce birim konut kompleksini 10 kez ziyaret etti. Ziyaretlerin sekizi önceden duyurulmuş, ikisi ise habersiz yapılmıştı. Başka bir deyişle ziyaretlerin yüzde 80’inde önceden haber verilmişti. Raporun, yükleniciye denetimden önce ağı değiştirme fırsatı verdiği gerekçesiyle bu uygulamayı eleştirdiği anlaşılıyor.
Kıdemli bina bakım denetçisi Ku Siu-ping, duruşmalarda pencereleri örten köpük levhalara veya arka merdivenlerde açılan ve kaçış merdivenlerinin yapısını etkileyen boşluklara özellikle dikkat etmediğini kabul etti. Bölge sakinlerinin şikâyetleri ve bu şikâyetlere verilen yanıtlar da incelemenin parçası oldu.
Binada yaşayanlar açısından bunlar evlerinin çevresindeki somut koşullardı: pencerelerini neyin örttüğü, kulelerin çevresini neyin sardığı ve yangından kaçış yollarının korunup korunmadığı. Soruşturmada bu fiziksel koşullar, denetçilerin ziyaretler sırasında aldığı kararlarla ilişkilendirildi.
Sertifikalar, numune alma ve paylaşılmayan bir politika
Binalar Dairesi’nin denetiminde başka bir sorun daha ortaya çıktı: sahada kontrol yapmadan evraklara güvenilmesi. Daire Başkan Yardımcısı Cheung Yuk-ching, yangından önce bakım projelerinde kullanılan ağlardan fiziksel numune alınmadığını kabul etti.
Daire, yüklenicilerin sunduğu sertifikalara dayanıyordu ancak bu sertifikaların gerçek olup olmadığını doğrulayacak bir mekanizmaya sahip değildi. Sertifika, bir ürünün veya işin belirli bir standardı karşıladığını belirten belgedir. Belgenin faydası, gerçek olmasına ve fiilen kullanılan malzeme için geçerli olmasına bağlıdır.
Duruşmalarda, Binalar Dairesi’nin 2023’te uygulamaya koyduğu bir politika da incelendi. Politika, denetim planları kapsamındaki küçük ölçekli işlerin yüzde 20’sinin sahada denetlenmesini gerektiriyordu. Bağımsız Denetim Birimi politikadan ancak yangından sonra haberdar oldu.
Raporun iki kurum arasındaki iletişimi eleştirdiği anlaşılıyor. Kapsama giren her beş projeden birinde denetçilerin sahaya gitmesini gerektiren politikanın uygulanabilmesi için, denetimden sorumlu yetkililerin bu şarttan haberdar olması ve çalışmalarında uygulaması gerekiyor.
Tekrarlanan ziyaretlerde yangın güvenliği sorunları gözden kaçtı
Duruşmalarda incelenen delillere göre İtfaiye Hizmetleri Dairesi, 10 aydan uzun süren yenileme çalışmaları sırasında Wang Fuk Court’u 26 kez ziyaret etti. Denetçiler bu ziyaretlerde yangın pompası odalarına girmedi ve yangın alarmlarını test etmedi.
Duruşmalarda, ana elektrik şalterinin uzun süre kapalı bırakıldığı ve su tankının yedi ay boyunca boş kaldığı anlatıldı. Pompalar, su kaynakları ve alarmlar farklı işlevler görür: pompalar suyu taşır, tanklar depolar, alarmlar ise insanları binayı terk etmeleri için uyarır. Her birinin çalıştığını doğrulamak için konut kompleksini ziyaret etmekten fazlası gerekir.
Dawes, dairenin sorumluluklarına yaklaşımını da eleştirdi. İnşaat malzemeleri, çalışmalar sırasındaki yangın riskleri ve yapıya dâhil edilmiş koruyucu özelliklerle ilgili konular Binalar Dairesi’ne bırakılmıştı. İncelenen sorunlar arasında pencereleri örten köpükler ve arka merdivenlerde açılan boşluklar da vardı.
Raporun bu önleme eksikliklerini acil müdahaleden ayrı değerlendirdiği anlaşılıyor. Değerlendirmede, yangın söndürme operasyonunda bir kusur bulunmadığı ve ekiplerin yangını söndürmek için su bombası atması, drone kullanması ya da Çin ana karasından yardım istemesi gerektiği yönündeki iddiaların reddedildiği bildiriliyor.
Sigara şikâyeti ve 17 denetim
Çalışma Bakanlığı, Temmuz 2024’te bir bölge sakininden, koruyucu ağla çevrili iskelede sigara içen işçiler hakkında şikâyet aldı. Bakanlık, kendi başına hemen kapsamlı bir soruşturma yürütmek yerine şikâyeti İtfaiye Hizmetleri Dairesi’ne iletti.
Bakanlık ayrıca, uyguladığı iş güvenliği mevzuatının iskele ağları veya diğer malzemeler için yangına dayanıklılık standartlarını kapsamadığını bölge sakinine yazılı olarak bildirdi. Duruşmalarda, yaptığı 17 denetimin hiçbirinde işçilerin sigara içtiğinin tespit edilmediğini kabul etti.
Raporun Çalışma Bakanlığı’na diğer bakanlıklardan daha az sorumluluk yüklediği anlaşılıyor. Yine de bakanlığın rolü, bölge sakinleri çalışmaların sürdüğü alanda yaşarken bir uyarının kurumlar arasında nasıl aktarıldığına ilişkin daha geniş değerlendirmenin parçası.
Şikâyet, ağ testi ve denetim kayıtları, yetkililerin belirli bilgileri aldığı veya sahayı ziyaret ettiği noktaları ortaya koyuyor. Birlikte değerlendirildiklerinde, soruşturmanın neden yüklenicilerin eylemlerinin yanı sıra uyarıların nasıl ele alındığını ve kurumlar arasındaki koordinasyonu da incelediğini açıklıyorlar.
Hangi reformlar hazırlanıyor?
Lee, hükümetin yanıtının bina bakım çalışmalarının denetimini, bina yönetimini ve yangın hizmetleri tesisatlarının düzenlenmesini kapsayacağını söyledi. Bu başlıklar, yenileme projelerinin düzenlenmesinden yangın çıktığında insanları koruması beklenen ekipmanlara kadar uzanıyor.
Planlanan kapsamı açıklayan Baş Yönetici John Lee şöyle dedi:
"Hükümet, bina bakım çalışmalarının denetimi, bina yönetimi ve yangın hizmetleri tesisatlarının düzenlenmesi gibi alanlarda kapsamlı reformlar yapacak," diye ekledi Lee.
Lee, Eylül 2026 tarihli Politika Adresi’nde öncelikli önlemlerin zaten duyurulduğunu ve daha kapsamlı değişiklikler için hazırlıkların sürdüğünü söyledi. Komitenin tavsiyelerini inceleme ve reformlarla hesap verme planlarını kısa süre içinde açıklama sözü verdi.
Yayımlanma öncesinde aktarılan tavsiyeler arasında meslek profesyonelleri üzerindeki denetimin güçlendirilmesi ve cezai yaptırımlar getirilmesi bulunuyor. Ayrıca yangın hizmetleri tesisat ve ekipmanlarına ilişkin sertifikaların elektronik ortamda sunulması ve polisin yardım taleplerini İtfaiye Hizmetleri Dairesi’ne iletmek için faks kullanımına son verilmesi de öneriler arasında.
Elektronik başvuru, güvenlik kayıtlarının daireye nasıl ulaştığını değiştirecek. Faksla yapılan yönlendirmelerin kaldırılması ise acil yardım taleplerinin kurumlar arasında nasıl iletildiğini değiştirecek. Her iki öneri de daha kapsamlı denetim, mesleki yükümlülükler ve ihlallere uygulanacak yaptırımlara ilişkin kararların yanı sıra, bölge sakinlerinin güvendiği sistemlerdeki pratik adımları ele alıyor.
Wang Fuk Court’tan etkilenen aileler için sıradaki aşama, hükümetin vereceği yanıt: bulguların yayımlanması, tavsiyeler hakkında kararlar ve sorumluların nasıl hesap vereceğine ilişkin açıklama. Raporun sunulması, soruşturmanın delil toplama sürecini sona erdiriyor ve bu kararları yönetimin önüne koyuyor.
Öne Çıkanlar
- John Lee, Wang Fuk Court yangınına ilişkin soruşturma raporunu 22 Ekim 2026’da teslim aldı.
- Komite 30 duruşma yaptı, 80 tanığı dinledi ve bir milyondan fazla dosya topladı.
- İlgili ceza yargılamaları sürdüğü için hükümet, raporu yayımlamadan önce hukuki görüş alacak.
- Yayımlanma öncesinde ortaya çıkan ayrıntılar, ana yükleniciye, iş danışmanına ve dört kamu kurumuna yönelik eleştirilere işaret ediyor.
- Duruşmalarda yanan iskele ağı, sertifikalara güvenilmesi ve yangın güvenliği sorunlarını gözden kaçıran denetimler ele alındı.
- Lee; bina bakım çalışmalarının denetimi, bina yönetimi ve yangın hizmetleri tesisatlarını kapsayan reformlar sözü verdi. Hesap verme düzenlemelerinin kısa süre içinde açıklanacağını belirtti.






