Tayland, ISSB Raporlama Takvimini Açıkladı: İlk Şirket Raporları 2028’de Sunulacak

9 dakikalık okuma
Thailand Sets ISSB Reporting Rollout, With First Company Reports Due in 2028

Borsada İşlem Gören En Büyük Şirketler İçin İlk Raporlama Tarihi Yaklaşıyor

Tayland’ın borsada işlem gören en büyük şirketleri, yeni raporlama yükümlülükleri kapsamında 2027’de sürdürülebilirlik bilgilerini toplamaya başlayacak ve ilk raporlarını 2028’de sunacak. Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC), şirket açıklamalarını uluslararası standartlarla uyumlu hâle getiriyor. İlgili dokuz düzenleme 26 Ekim 2026’da yürürlüğe girdi. Yükümlülükler 2031’e kadar diğer şirketleri, fonları ve tröstleri de kapsayacak şekilde genişleyecek.

İçindekiler
  1. Borsada İşlem Gören En Büyük Şirketler İçin İlk Raporlama Tarihi Yaklaşıyor
  2. IFRS S1 ve IFRS S2 Ne Gerektiriyor?
  3. Raporlama Zaten Yapılıyor, Ancak Çerçeve Değişiyor
  4. Takvim Nasıl Şekillendi?
  5. Hangi Şirketler, Ne Zaman Rapor Verecek?
  6. Geçişi Kolaylaştıran Beş Önlem
  7. Kapsam 3 Emisyonlarının Raporlanması Neden Daha Uzun Sürüyor?
  8. Doğrulama Dışarıdan Bir Kontrol Sağlıyor
  9. Hazırlık İlk Raporlamadan Önce Başlıyor
  10. Öne Çıkanlar

İlk grup, Aralık 2026’daki değerlendirmede SET50 endeksinde yer alan şirketlerden oluşuyor. Aralık 2027’de SET100 endeksi üzerinden kapsama giren şirketler ise bir yıl sonra uygulamaya geçecek. Bu takvim, şirketlere borsadaki kategorilerine göre farklı başlangıç tarihleri tanırken sera gazı emisyonu bilgilerinin uluslararası kabul görmüş güvence standartları kullanılarak doğrulanmasını şart koşuyor.

Yatırımcılar açısından bu değişiklik, iklim ve diğer sürdürülebilirlik konularının şirket mali durumunu nasıl etkileyebileceğine ilişkin bilgilerin daha tutarlı olmasını sağlayacak. Şirketler açısından ise ilk raporun sunulacağı yıldan önce kayıtları, hesaplama yöntemlerini ve iç denetimleri hazırlamak gerekecek.

Nihai takvim, iki büyük endeks grubunun başlangıç tarihini SEC’in ilk teklifine göre daha ileriye alıyor. Düzenleyicinin Kasım 2024’teki istişaresinde SET50 raporlarının 2027’de, SET100 raporlarının ise 2028’de sunulması öngörülmüştü. Açıklanan takvim her iki son tarihi de bir yıl erteledi; Tayland Borsası’nda işlem gören diğer şirketler için 2030, mai şirketleri ile belirli fon ve tröstler içinse 2031 tarihlerini korudu.

IFRS S1 ve IFRS S2 Ne Gerektiriyor?

IFRS Vakfı bünyesinde faaliyet gösteren Uluslararası Sürdürülebilirlik Standartları Kurulu (ISSB), ilk iki standardını 26 Haziran 2023’te yayımladı. IFRS S1, şirketin beklentilerini etkileyebilecek sürdürülebilirlik risklerini ve fırsatlarını kapsıyor. IFRS S2 ise özellikle iklimle bağlantılı risk ve fırsatları ele alıyor.

Bu bilgilerin hedef kitlesi yatırımcılar ve kredi verenler. Yararlı bir açıklama, çevresel faaliyetleri sıralamakla yetinmeyip bir konunun şirketi nasıl etkileyebileceğini anlatıyor. Örneğin iklim bilgileri, şirketin faaliyetlerinin aksaması, enerji maliyetlerinin değişmesi veya tesislerini uyarlamak için gereken harcamalar karşısındaki riskini anlamaya yardımcı olabilir.

Reklam

IFRS S1, önemlilik ölçütü uyguluyor: Şirketler, açıklanmaması, yanlış bildirilmesi ya da gizlenmesi yatırımcıların, kredi verenlerin ve diğer alacaklıların kararlarını makul ölçüde etkileyebilecek bilgileri raporlamalı. Basitçe ifade etmek gerekirse odak noktası, şirkete kaynak sağlayıp sağlamamaya karar veren kişiler için önem taşıyan bilgiler.

Tayland’ın önerdiği yaklaşımda raporlama kapsamı, mali tablolarla da eşleştiriliyordu. Konsolide hesap hazırlayan, yani ana şirket ile bağlı ortaklıklarını birlikte gösteren bir şirketin sürdürülebilirlik açıklamaları da aynı grubu kapsayacaktı. Böylece okuyucular, mali ve sürdürülebilirlik bilgilerinde yer alan şirketler hakkında tutarlı bir tablo edinebilecekti.

Raporlama Zaten Yapılıyor, Ancak Çerçeve Değişiyor

SET ve mai’de işlem gören Taylandlı şirketler, 2022’den bu yana sürdürülebilirlik bilgilerini açıklamakla yükümlü. Yıllık raporlarında insan hakları ve sera gazı emisyonları dâhil çevresel, sosyal ve yönetişim konularına zaten yer veriyorlar.

Şirketler, Küresel Raporlama Girişimi Standartları ve İklimle Bağlantılı Finansal Açıklamalar Görev Gücü’nün tavsiyeleri de dâhil olmak üzere farklı çerçeveleri kullanabiliyordu. ISSB standartlarına geçişle bilgilerin uluslararası ölçekte daha karşılaştırılabilir hâle gelmesi, böylece yatırımcıların şirketleri daha tutarlı bir gereklilikler bütünü üzerinden değerlendirebilmesi amaçlanıyor.

SEC’in Kasım 2024 tarihli istişare belgesi, şirketlerin hazırlık düzeyini ve geçiş desteğini temel alan kademeli bir yaklaşım ortaya koydu. Belgede ayrıca sosyal konular gibi diğer sürdürülebilirlik bilgilerine yönelik mevcut yükümlülüklerin, mevcut “uy ya da açıkla” mekanizması kapsamında süreceği belirtildi. Bu mekanizma, şirketlerden ya gerekli açıklamayı yapmalarını ya da bunu neden yapmadıklarını açıklamalarını istiyor.

Uygulamadaki temel değişiklik, sürdürülebilirlik raporlaması ile mali raporlama arasında daha yapılandırılmış bir bağ kurulması. Çevresel bilgileri zaten yayımlayan şirketlerin verilerinin, raporlama sınırlarının ve açıklamalarının yeni gereklilikleri karşılayıp karşılamadığını kontrol etmesi gerekecek.

Takvim Nasıl Şekillendi?

Yol haritası, istişare aşamasından uygulamaya yaklaşık iki yılda geçti. Tayland resmî belgelerinde Budist takvimini kullanıyor. Buna göre istişarenin yapıldığı 2567 yılı 2024’e, 2569 tarihli duyurular ise 2026’ya karşılık geliyor.

  • 19 Kasım 2024: SEC, ISSB açıklamalarına ilişkin önerilen yol haritasını yayımladı.
  • 19 Aralık 2024: Kamu istişaresi sona erdi.
  • 12 Haziran 2025: IFRS Vakfı, Tayland’daki düzenleme sürecinin hâlâ devam ettiğini, geri bildirimlerin değerlendirildiğini ve yeni bir istişare planlandığını kaydetti.
  • 26 Ekim 2026: İlgili dokuz düzenleme yürürlüğe girdi.
  • 2027: İlk grup olan SET50 kapsamındaki şirketler, yeni gerekliliklere göre raporlama dönemine başladı.
  • 2028-2031: Kapsamdaki gruplar için raporların sunulacağı tarihler kademeli olarak geldi.
Reklam

IFRS Vakfı’nın 12 Haziran 2025’te güncellenen Tayland ülke notu, tamamlanmış kuralları değil, bir öneriyi aktarıyordu. O aşamada yürürlük tarihleri, kapsam ve uygulamaya ilişkin bazı ayrıntılar SEC’in değerlendirmesine bağlıydı.

Ülke notunda Tayland SEC’inin önerilen yol haritasının amacını açıklayan şu ifadesi yer aldı:

Tayland’daki sürdürülebilirlikle ilgili bilgi açıklama yükümlülüklerini ISSB Standartlarıyla uyumlu hâle getirme hedefi doğrultusunda SEC, borsada işlem gören şirketlerin ISSB Standartlarına uygun sürdürülebilirlik bilgilerini açıklamaya başlamasını öngören bir yol haritası önerdi. Öneri, Tayland ekosisteminin koşullarına ve hazırlık düzeyine uygun, genişletilmiş geçiş kolaylıklarını da içeriyordu.

Daha sonraki uygulama takvimi bu kademeli yapıyı korudu, ancak SET50 ve SET100 gruplarının başlangıç tarihlerini değiştirdi. Şirketlerin, bilgileri topladıkları yıl ile bu bilgileri sundukları sonraki yılı birbirinden ayırması gerekiyor.

Hangi Şirketler, Ne Zaman Rapor Verecek?

Aralık 2026 endeks değerlendirmesinde SET50’ye giren şirketler, gereklilikleri 2027 verilerine uygulamaya başlayacak ve raporlarını 2028’de sunacak. Aralık 2027’de SET100 değerlendirmesiyle kapsama giren sonraki grup ise 2028 verilerini esas alacak ve 2029’da rapor verecek.

İlk halka arzlar da dâhil olmak üzere Tayland Borsası’nda işlem gören diğer tüm şirketler, 2029 raporlama döneminde uygulamaya başlayacak ve ilk raporlarını 2030’da sunacak. İlk halka arz (IPO), bir şirketin hisselerini halka ilk kez satmasıdır.

Alternatif Yatırım Piyasası’nda (mai) işlem gören şirketler, 2030 verilerini esas alacak ve raporlarını 2031’de sunacak. Aynı takvim; ilgili ilk halka arzlar da dâhil olmak üzere gayrimenkul yatırım ortaklıklarını, altyapı fonlarını, altyapı tröstlerini ve gayrimenkul fonlarını kapsıyor.

2024 tarihli öneri, yurt dışında kurulmuş ancak Tayland’da işlem gören şirketleri ve halka arz olmayı planlayan işletmeleri de açıkça kapsıyordu. LiVEx’te işlem gören şirketler ise kapsam dışında bırakılmıştı. Öneriye göre bir şirket SET50 ya da SET100 endeksinden daha sonra çıkarılsa bile raporlama yükümlülüğü devam edecekti. Bu ayrıntılar, şirketin hukuki yapısının ve endeks geçmişinin mevcut işlem kategorisi kadar önemli olabileceğini gösteriyor.

Geçişi Kolaylaştıran Beş Önlem

Açıklanan kurallar beş tür geçiş desteği içeriyor: ilk raporlama yılında karşılaştırmalı bilgilere ilişkin muafiyet, iklim açıklamalarına öncelik verilmesi, raporlama zamanlamasında esneklik, sera gazı hesaplamalarında eşdeğer standartların geçici olarak kullanılabilmesi ve başlangıçta Kapsam 3 emisyonlarının açıklanmasından muafiyet.

Reklam

Karşılaştırmalı bilgiler, önceki yılın verilerinin mevcut yıl sonuçlarının yanında gösterilmesidir. İlk yıl bu bilgilerden muafiyet tanınması, şirketlerin geçmişe ait eksiksiz bir veri setini yeniden oluşturmadan raporlamaya başlamasına imkân verir.

Kasım 2024’teki öneri, karşılaştırmalı bilgiler için bir yıl; diğer dört önlemin her biri içinse beş yıl geçiş süresi öngörüyordu. İklim önceliği kapsamında şirketler ilk aşamada IFRS S2’yi ve IFRS S1’in iklimle ilgili bölümlerini uygulayabilecek, ardından her iki standardın kapsadığı sürdürülebilirlik riskleri ve fırsatlarının tümünü raporlamaya geçebilecekti.

Öneri ayrıca ilk beş yıl boyunca sürdürülebilirlik açıklamalarının ilgili mali tablolardan farklı bir zamanda sunulmasına izin veriyordu. Bu kolaylıktan yararlanan şirketler, hesap dönemlerinin bitiminden itibaren üç ay içinde yıllık 56-1 One Report üzerinden açıklama yapabilecekti.

Ekim 2026 tarihli duyuru beş önlemin tamamını sayıyor, ancak sürelerini veya dosyalama takvimindeki uzatmaların kesin ayrıntılarını vermiyor. Bu nedenle şirketlerin, her kolaylığın yeni takvime göre ne zaman sona ereceğini belirlemek için yürürlükteki kurallara ve raporlama rehberine başvurması gerekiyor.

Kapsam 3 Emisyonlarının Raporlanması Neden Daha Uzun Sürüyor?

Sera gazı raporlaması emisyonları üç kategoriye ayırıyor. Kapsam 1, şirketin sahip olduğu veya kontrol ettiği kaynaklardan çıkan emisyonları; örneğin şirketin kendi ekipmanlarında yakılan yakıtı kapsıyor. Kapsam 2, satın alınan elektrik ve diğer enerji kaynaklarıyla ilişkili emisyonları içeriyor.

Kapsam 3 ise tedarikçiler, taşımacılık, müşteriler ve ürünlerin kullanımı dâhil olmak üzere değer zincirindeki diğer emisyonları kapsıyor. Bu bilgilerin toplanması çoğu zaman raporlama yapan şirketin dışındaki kuruluşlardan veri alınmasını gerektirdiğinden hazırlık sürecini zorlaştırıyor.

2024 tarihli öneri, şirketlerin ilk beş raporlama yılında Kapsam 3’ü hariç tutarak Kapsam 1 ve 2’yi raporlamasına izin veriyordu. Örnekte SET100 grubunun 2028’den itibaren Kapsam 1 ve 2’yi, 2033’ten itibaren ise üç kapsamın tamamını raporlaması istenmişti. Bu tarihler, SET100 raporlamasının açıklanan takvimden bir yıl önce başladığı eski takvime aitti.

Öneri, 2004 tarihli GHG Protocol Kurumsal Muhasebe ve Raporlama Standardı’nı zorunlu kılmadan önce beş yıl boyunca alternatif uluslararası emisyon ölçüm standartlarının kullanılmasına da izin veriyordu. SET50 ve SET100 dışında kalan SET şirketleri için bu yöntemin zorunlu olacağı ilk raporlama yılı 2035 olarak belirtilmişti.

Doğrulama Dışarıdan Bir Kontrol Sağlıyor

Sera gazı emisyonlarına ilişkin açıklamaların, uluslararası kabul görmüş standartları kullanan güvence sağlayıcıları tarafından doğrulanması gerekiyor. Bu da şirketlerin hesaplamalarının dayandığı kayıtları saklamasını ve dışarıdan inceleme ayarlamasını gerektiriyor.

Reklam

İstişare belgesi, şirketlerin doğrulayıcılarını belirtmesini şart koşuyordu. Tayland Sera Gazı Yönetimi Örgütü’ne (TGO) kayıtlı doğrulayıcılara veya doğrulama hükümlerinde belirtilen alternatif koşulları karşılayan sağlayıcılara izin veriyordu. Belgede ISAE, ISSA 5000 ve ISO standartları da dâhil olmak üzere uluslararası kabul görmüş güvence standartlarına atıf yapılıyordu.

IFRS Vakfı’nın Haziran 2025 tarihli ülke notunda, SEC’in önerisinin emisyon bilgilerinin sınırlı güvenceyle doğrulanmasını gerektirdiği belirtiliyordu. Sınırlı güvence, dışarıdan bir uzman tarafından belirli prosedürlerin uygulanıp bir sonuca varılmasını ifade ediyor; sağladığı güvence düzeyi makul güvenceden daha düşük oluyor.

Yatırımcılar hem şirketlerin emisyon verilerini hem de bu verileri kontrol eden taraf hakkındaki bilgileri görecek. Şirketlerin ise ölçüm sürecini, temel faaliyet kayıtlarından yayımlanan toplam rakamlara kadar izlenebilir kılması gerekecek.

Hazırlık İlk Raporlamadan Önce Başlıyor

SEC, uygulamayı desteklemek üzere 56-1 One Report-S formu ve bir açıklama el kitabı hazırladı. Özel sektöre yönelik eğitimler 2024’te başladı. Düzenleyici kurum, Tayland’da ve yurt dışında ortaklarıyla geliştirdiği rehber çalışmalarıyla birlikte bu eğitimleri sürdürmeyi planlıyor.

İlk SET50 grubu için öncelikli görev, 2027’de başlayacak veri toplama dönemine hazır olmak. 2028’deki rapor sunum tarihine kadar beklemek, şirketleri ölçüm döneminin bitmesinden sonra bilgi toplamaya çalışmak zorunda bırakabilir.

Daha sonraki gruplarda yer alan şirketlerin önünde daha fazla zaman var, ancak yapılacak iş yıllık raporu hazırlamanın ötesine geçiyor. Raporlama sınırına hangi faaliyetlerin girdiğini belirlemek, veri sorumluluklarını dağıtmak, izin verilen hesaplama yöntemlerini seçmek ve emisyon doğrulamasını ayarlamak da gerekiyor.

Kademeli uygulama iki somut hedef arasında denge kuruyor: yatırımcılara daha karşılaştırılabilir bilgi sunmak ve şirketlere güvenilir raporlama sistemleri kurmaları için zaman tanımak. 2028’de sunulacak ilk raporlar bu sürecin başlangıcını oluşturacak. Kapsam 2031’e kadar genişlerken geçiş önlemleri de tam açıklamalara ne kadar hızlı geçileceğini belirleyecek.

Öne Çıkanlar

  • İlgili dokuz düzenleme 26 Ekim 2026’da yürürlüğe girdi.
  • SET50 kapsamındaki şirketler 2027 verilerini 2028’de raporlayacak; sonraki SET100 grubu ise 2029’da raporlama yapacak.
  • Diğer SET şirketleri ilk raporlarını 2030’da, mai şirketleri ile belirli fon ve tröstler ise 2031’de sunacak.
  • Gereklilikler, sürdürülebilirlik açıklamalarını IFRS S1 ve IFRS S2 ile uyumlu hâle getiriyor.
  • Karşılaştırmalı bilgiler ve Kapsam 3 emisyonları için kolaylıklar da dâhil olmak üzere beş geçiş önlemi ilk raporlamayı kolaylaştırıyor.
  • Sera gazı emisyonu bilgilerinin uluslararası kabul görmüş güvence standartları kullanılarak doğrulanması gerekiyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir