Daha geniş bir görev, Hürmüz'e girişte sınırlar
Güney Kore, Cheonghae deniz birimini Umman'ın güneyindeki uluslararası sulara, Hürmüz Boğazı'na yaklaşık 650 kilometre mesafeye genişletmeyi planlıyor. Birime ayrıca bir P-8A Poseidon devriye uçağı, deniz mayınlarını temizleme ekipmanı ve 75 personel eklenmesi öngörülüyor. 5 Kasım 2026'da açıklanan teklif, parlamentonun onayına bağlı olarak birimin personel üst sınırını 395'e çıkarmayı ve görev süresini 31 Aralık 2027'ye kadar uzatmayı öngörüyor.
İçindekiler
- Daha geniş bir görev, Hürmüz'e girişte sınırlar
- Cheonghae Birimi'nde neler değişiyor?
- Seul neden korsanlığa işaret ediyor?
- Hükümet, kuvvetlerinin nelerden kaçınacağını söylüyor?
- Mayın temizleme neden planın parçası?
- Petrol tedariki Seul'e doğrudan çıkar sağlıyor
- Washington'ın talepleri ve Tahran'ın uyarısı
- Milletvekilleri, çatışma dışı görev tanımına itiraz ediyor
- Teklif parlamentonun gündemine nasıl geldi?
- Öne Çıkanlar
Milli Savunma Bakanlığı, genişletilen gücün ABD ile İran arasındaki savaşa katılmadan Güney Kore vatandaşlarını, ticari gemileri ve ekonomik çıkarları koruyacağını belirtiyor. Birimin görev alanı Umman'ın Duqm Limanı yakınlarındaki sulara kadar uzanacak, ancak Hürmüz Boğazı'nın içini ve Umman Körfezi'nin iç kesimlerini kapsamayacak.
Seul, iki talebi aynı anda karşılamaya çalışıyor: deniz güvenliğine daha fazla katkıda bulunması yönündeki ABD baskısına yanıt vermek ve Devlet Başkanı Lee Jae Myung'un çatışmanın dışında kalma sözünü korumak. Seçilen ekipmanlar, diplomatik ve güvenlik koşullarının ileride elvermesi hâlinde Güney Kore'yi olası mayın temizleme çalışmalarına da hazırlıyor.
Revize edilmiş görevlendirme önergesi 5 Kasım'da bakan yardımcılarının katıldığı toplantıda kabul edildi. Önergenin Ulusal Meclis'e sunulmasından önce, bir sonraki hafta kabine tarafından incelenmesi ve devlet başkanının onayına sunulması planlandı. Birimin mevcut yetkisi 31 Aralık 2026'da sona eriyor.
Dolayısıyla parlamentonun birbiriyle bağlantılı iki kararı bulunuyor: uzun süredir devam eden korsanlıkla mücadele operasyonunun yenilenip yenilenmeyeceği ve görev alanının genişletilip genişletilmeyeceği; ayrıca birime daha fazla personel ve seyrüsefer özgürlüğünün yeniden tesisini destekleyen yeni bir rol verilip verilmeyeceği. Hürmüz içinde daha sonra yürütülecek herhangi bir operasyon için parlamentonun ayrıca karar alması ve operasyonların güvenli biçimde yürütülmesine elverişli koşulların oluşması gerekecek.
Cheonghae Birimi'nde neler değişiyor?
Cheonghae Birimi, Mart 2009'dan bu yana Somali açıklarındaki Aden Körfezi'nde ticari gemileri koruyor. Birimin mevcut gücünde yaklaşık 4.400 tonluk bir muhrip, bir deniz helikopteri ve en fazla üç şişme bot bulunuyor. Birimde hâlihazırda yaklaşık 300 askeri personelin görev yaptığı belirtiliyor.
Önerilen takviyeyle deniz devriye faaliyetleri için 45, patlayıcı madde imhası için 30 personel eklenecek ve izin verilen personel üst sınırı 320'den 395'e çıkarılacak. Bu, izin verilen personel sayısında yaklaşık yüzde 23'lük artış anlamına geliyor. Üst sınır, herhangi bir anda mutlaka görevlendirilecek personel sayısını değil, izin verilen azami sayıyı belirliyor.
Bir P-8A Poseidon, birimin geniş bir deniz alanında arama yapma kapasitesini artıracak. Deniz devriye uçakları gemilerin yerini tespit edebilir, hareketleri gözlemleyebilir ve bilgileri gemilere ve komutanlara aktarabilir. Böylece bir güç, tek başına bir muhrip ve helikopterin kapsayabileceğinden daha geniş bir alanı izleyebilir.
Pakette insansız su üstü araçları, insansız su altı araçları ve uzaktan kumandalı su altı araçları da yer alıyor. Bu araçlar şüpheli cisimleri arayabilir, patlayıcıların incelenmesine veya imha edilmesine destek olabilir ve personelin tehlikeli cisimlere yaklaşma ihtiyacını azaltabilir.
İzin verilen görev alanının, mevcut 600 deniz mili (yaklaşık 1.100 kilometre) mesafeden kabaca iki katına çıkarılarak Duqm'un güneyindeki sulara kadar genişletilmesi öngörülüyor. Ek kabiliyetler için üs olarak değerlendirilmekte olan yerler arasında Cibuti'deki Camp Lemonnier de bulunuyor.
Seul neden korsanlığa işaret ediyor?
Savunma Bakanlığı, korsanlık olaylarındaki artışı genişlemenin başlıca gerekçelerinden biri olarak gösteriyor. Bakanlığa göre bu yıl şu ana kadar ticari gemilere yönelik 36 olay bildirildi; geçen yıl bu sayı 11'di. Bu, 25 olaylık artış demek ve 2026 henüz sona ermemişken geçen yılın toplamının üç katından fazlasına ulaşılmış durumda.
Bakanlık, artışı uluslararası deniz kuvvetlerinin Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı'na yoğunlaşmasıyla oluşan boşluklara bağlıyor. Ayrıca Suudi Arabistan ile Yemen'deki Husiler arasındaki çatışmaları, deniz kuvvetlerinin önceki görevlerinden uzaklaşmasının nedenlerinden biri olarak gösteriyor.
Güney Koreli yetkililer, korsanlık tehdidinin Umman'ın güneyindeki sulara yayıldığını ve bu nedenle devriye kapsamının genişletilmesi gerektiğini söylüyor. Bu açıklamaya göre uçak, tehlikelerin daha erken tespit edilmesine ve genişletilmiş alan boyunca müdahalenin yönlendirilmesine yardımcı olacak.
Revize edilen önerge, uluslararası deniz ulaşım hatlarında seyrüsefer özgürlüğünün yeniden tesis edilmesine desteği de kapsayacak. Uygulamada bu, ticari gemilerin deniz yollarını güvenli biçimde kullanmasına yardımcı olmak anlamına geliyor. Bu daha geniş görev, mevcut korsanlıkla mücadele misyonunu Hürmüz çevresinde olası çalışmalar için hazırlıklarla ilişkilendiriyor.
Hükümet, kuvvetlerinin nelerden kaçınacağını söylüyor?
Devlet Başkanı Lee, 18 Eylül'de tutumunu açıklayarak Güney Kore'yi askerî müdahaleye çekebilecek bir konuşlandırmadan kaçınacaklarını söyledi. Politikayı şu sözlerle ifade etti:
Şimdiye kadar savaşta taraf olmama ve müdahalede bulunmama ilkesine bağlı kaldık. Bundan sonra da bu ilkeye bağlı kalmaya devam edeceğiz.
Milli Savunma Bakanlığı, önerilen genişlemeye dört görev ilkesi getirdi: savaşa katılmamak veya müdahale etmemek, Güney Kore halkını ve gemilerini korumak, İran ve boğaza yönelik gözetimi kısıtlamak ve Güney Kore'nin bağımsız komuta zincirini korumak.
Milli Savunma Bakanlığı Sözcüsü Jeong Bit-na, ek uçağın Duqm'un güneyinde kalacağını söyledi. Yetkililer ayrıca uçağın İran topraklarını, İran karasularını veya Hürmüz'ün iç kesimlerini hedef almasının ya da izlemesinin yasaklanacağını belirtti. Komuta yetkisi Güney Kore Genelkurmay Başkanlığına bağlı kalacak.
Bu sınırlar, kuvvetin günlük olarak neler yapabileceğini belirleyecek. Birimin ilk aşamadaki çalışmaları Umman'ın güneyindeki açık sularda yürütülecek; boğaz içinde daha sonra verilebilecek herhangi bir görev için yeniden parlamentonun onayı gerekecek. Hükümet, ek personel ve ekipmanın konuşlandırılması için bir tarih açıklamadı.
Mayın temizleme neden planın parçası?
Deniz mayınları, gemileri tehdit etmek amacıyla suya yerleştirilen patlayıcı düzeneklerdir. Bunları bulup temizlemek; su altı aramaları, uzman personel ve tehlikeli cisimleri uzaktan inceleyebilen ya da müdahale edebilen ekipmanlar gerektirebilir. Çatışmaların ardından ticari gemilerin güvenli biçimde geçebilmesi için bir güzergâhta bu tür çalışmalar yapılması gerekebilir.
Milli Savunma Bakanlığı, Hürmüz'de olası mayın temizleme çalışmaları için hazırlık yapmanın planlamanın bir parçası olduğunu, ancak bu görevin takviyenin ikincil amacı sayıldığını belirtiyor. Çok uluslu çalışmalarla birlikte yürütülecek eğitim ve edinilecek deneyim, Güney Kore ekibini ileride verilebilecek bir göreve hazırlayabilir.
Yetkililer, sonraki adım için olası koşulları şöyle sıraladı: savaşın sona ermesi veya Washington ile Tahran arasında bir mutabakat zaptı imzalanması, uluslararası yardım talebi ve güvenli bir çalışma ortamı. Genellikle MOU olarak anılan mutabakat zaptı, tarafların üzerinde anlaştığı çerçeveyi kayda geçirir.
Güney Kore, boğazda fiilen mayın temizleme faaliyeti yürütmek için yine parlamentonun yeni onayını arayacak. Mevcut teklif, bu karar alınmadan önce eğitim ve hazırlık yapabilmeleri için personel ve ekipmanı daha geniş bölgeye konuşlandırmayı öngörüyor.
İngiltere ve Fransa, savaşın ardından geçişi yeniden sağlamak amacıyla çok uluslu bir girişim için görüşmelere öncülük etti; Seul de bu ülkelerin seyrüsefer girişimine bir irtibat subayı gönderdi. Hükümet ayrıca güvenlik koşullarının erken istikrara kavuşması hâlinde ek kabiliyetlerin görev süresi dolmadan geri çekilebileceğini belirtiyor.
Petrol tedariki Seul'e doğrudan çıkar sağlıyor
Hürmüz Boğazı, normal koşullarda dünya petrolünün yaklaşık beşte birini taşıyor. 28 Şubat'ta başlayan savaş sırasında boğazdan gemi geçişleri aksadı. Bu durum, Güney Kore'yi hem enerji alımları hem de ticari deniz taşımacılığı çıkarları bakımından etkiliyor.
Sanayi Bakanlığına göre Güney Kore, 2025'te petrol tedarikinin yüzde 70'ini Orta Doğu'dan sağladı. Savunma yetkilileri de Güney Kore ham petrol taşımacılığının yüzde 70'inden fazlasının Hürmüz güzergâhını kullandığını belirtti. İlk oran petrolün kaynağını, ikincisi ise teslimatların bağlı olduğu deniz güzergâhını ifade ediyor.
Güney Koreli alıcılar açısından pratik mesele, satın alınan yakıtı üreticiden rafineriye ulaştırmak. Yakındaki deniz yollarının güvenliğini sağlamak ve mayın temizliğine hazırlanmak bu tedarik zincirini destekleyebilir; ancak Hürmüz'den geçişin kendisi daha geniş çaplı çatışmaya ve müzakerelere bağlı olmaya devam ediyor.
Ticari riskler, İran'ın Sinokor gemilerine yönelik uyarısıyla şimdiden görünür hâle geldi. Güney Koreli deniz taşımacılığı grubu Sinokor ile bağlantılı tankerler, eylülde Hürmüz Boğazı'ndan 105,6 milyon varil petrol taşıdı. Bu miktar, o ay boğazdan geçen ham petrol sevkiyatlarının yüzde 37'sine karşılık geliyordu. Sinokor, İranlı yetkililerin işaret ettiği yedi geminin sorumluluğunu reddederek gemilerin yabancı sahipleri ve daha sonra yapılan kiralama anlaşmalarının söz konusu olduğunu belirtti.
Ulusal Güvenlik Danışmanı Wi Sung-lac, 30 Ekim'de Seul'ün ticari gemileri, ham petrol sevkiyatlarını ve Güney Kore vatandaşlarını korumak amacıyla Cheonghae gücünü artırmayı değerlendirdiğini söyledi. Açıklaması, öneriyi ittifak diplomasisinin yanı sıra acil bir ekonomik kaygıyla da ilişkilendiriyor.
Washington'ın talepleri ve Tahran'ın uyarısı
ABD Başkanı Donald Trump, Güney Kore'nin İran savaşına verdiği desteği yetersiz bulduğunu söyledi ve yaz aylarında büyük ortak askerî tatbikatları azalttı. Washington, müttefiklerinden Hürmüz çevresindeki geçişi güvence altına almak için kuvvet ve gözetleme kabiliyetleriyle katkıda bulunmalarını istedi.
Seul'ün önerisi, uçak, personel ve deniz kabiliyetlerini artırırken bunları boğazın dışında tutuyor. Washington'ın vereceği yanıt, bu katkının ittifak içindeki gerilimi azaltıp azaltmayacağını ya da yeni taleplerin başlangıcı olup olmayacağını belirlemeye yardımcı olacak.
İran, su yolunun yakınında yapılacak yabancı konuşlandırmalara karşı şimdiden uyarıda bulundu. İran Dışişleri Bakanlığı, eylülde yakınlara asker konuşlandıran veya askerî operasyonlara katılan ülkelerin saldırganlığı destekleyen ülkeler olarak değerlendirilebileceğini söyledi. Bakanlık Korece olarak "tehlikeli tercihlerin bir bedeli olur" uyarısında bulundu.
Güney Kore Dışişleri ve Savunma bakanlıkları, görevi açıklamak ve yanlış anlaşılmaları önlemek için diplomatik ve askerî kanallar üzerinden iletişim kuracaklarını belirtiyor. Gözetim konusu özellikle hassas; çünkü gemiler ve deniz faaliyetleri hakkındaki bilgiler hem sivil trafiği korumak hem de askerî operasyonları planlamak için kullanılabilir.
Diplomatik zamanlama da önem taşıyor. İran'ın kasım başında açıkladığı iki günlük yeniden açma önerisi, ABD'nin Tahran'ın koşullarını karşılayan ilk adımlarının ardından Hürmüz'den geçişi yeniden sağlamayı öngörüyordu. Bu koşullar arasında savaşın sona erdirilmesi, dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması, petrol yaptırımlarının kaldırılması ve ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukasını sona erdirmesi bulunuyordu. Müzakereler, mayın temizleme çalışmaları için öngörülen daha güvenli koşulların ne zaman oluşabileceğini belirleyebilir.
Milletvekilleri, çatışma dışı görev tanımına itiraz ediyor
Yeniden Kore Partisi Meclis Grup Başkanı Kim Joon-hyung, hükümetin kullandığı ifadeler ne olursa olsun görevin genişletilmesinin askerleri savaşa daha da yaklaştırdığını savunuyor. Ulusal Meclis'te düzenlenen basın toplantısında şöyle dedi:
Cheonghae Birimi'nin görev alanını genişletmek, asker konuşlandırmak demektir. Bu akıllıca bir çözüm değil, yanıltıcı bir dolambaçlı yoldur.
Kim, Güney Kore kuvvetlerinin çatışmalara katılmadan da misillemeyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu. Ayrıca genişlemenin Washington'ı tatmin edip etmeyeceğini ya da yeni taleplere yol açıp açmayacağını sorguladı. İlerici Parti, teklifin geri çekilmesini istedi.
Ana muhalefetteki Halkın Gücü Partisi Sözcüsü Park Sung-hoon, 17 Ekim'de hükümetin tanımına itiraz etti:
'Konuşlandırma' kelimesinden kaçınmak askerî riskleri ortadan kaldırıyor mu?
İktidardaki Demokrat Parti ise teklifi savundu. Partinin Meclis sözcüsü Jeon Eun-soo, genişletilen alanın Hürmüz'ün dışında kalacağını söyledi ve değişikliğin korsanlık olaylarındaki artıştan kaynaklandığını belirtti. Parti, Lee'nin savaşa katılma yasağının yürürlükte kalacağını söylüyor.
Dolayısıyla parlamentonun incelemesi yalnızca personel sayısını kapsamayacak. Milletvekillerinin görev sınırlarını, uçakların görevlerini, komuta düzenlemelerini ve daha sonraki olası görevler için gereken koşulları değerlendirmesi gerekecek. Güney Kore kuvvetleri, korsanlığın, ticari deniz trafiğinin ve askerî çatışmaların iç içe geçtiği bir bölgede gemileri korumaktan sorumlu olacak.
Teklif parlamentonun gündemine nasıl geldi?
Seul'ün kasım ayında yaptığı açıklama, Cheonghae görevinin ne ölçüde genişletilebileceğine ilişkin haftalar süren tartışmaların ardından geldi. Mevcut yetkinin sona erme tarihi yaklaşırken önceki görev incelemesinde daha geniş bir operasyon alanı, gözetleme uçakları ve başka olası takviyeler değerlendirildi.
Ekim ayı sonlarına gelindiğinde hükümet, çatışmalara katılmayacağını belirtirken devriye uçağı konuşlandırma seçeneğini değerlendiriyordu. Son teklif, uçağın türünü, ek personel sayısını ve coğrafi kısıtlamaları daha net biçimde ortaya koyuyor.
- 18 Eylül 2026: Lee, Güney Kore'yi çatışmaya çekebilecek askerî konuşlandırma seçeneğini reddetti.
- 29 Ekim: Wi, parlamentodaki denetim toplantısında devriye uçağının değerlendirilen seçenekler arasında olduğunu söyledi.
- 30 Ekim: Wi, ticari gemileri, petrol sevkiyatlarını ve Güney Kore vatandaşlarını korumayı Cheonghae'yi güçlendirme gerekçeleri arasında gösterdi.
- 5 Kasım: Revize edilmiş görevlendirme önergesi bakan yardımcılarının katıldığı toplantıda kabul edildi.
- Bir sonraki hafta: Önergenin Ulusal Meclis'e sunulmasından önce kabine incelemesi ve devlet başkanının onayı planlandı.
- 31 Aralık 2026: Mevcut yetkinin süresi doluyor.
- 31 Aralık 2027: Onaylanması hâlinde önerilen uzatılmış görev süresi sona erecek.
Bir sonraki somut sınav, milletvekillerinin açık coğrafi sınırları bulunan daha geniş bir deniz güvenliği misyonunu kabul edip etmeyeceği olacak. Hürmüz'e daha sonra yapılacak bir görev için, güvenlik durumu ve Washington ile Tahran arasındaki olası bir anlaşma çerçevesinde yeni bir karar alınması gerekecek.
Öne Çıkanlar
- Güney Kore, Cheonghae operasyonlarını Hürmüz'e yaklaşık 650 kilometre uzaklıktaki Umman'ın güneyindeki sulara genişletmeyi öneriyor.
- Pakete bir P-8A uçağı, mayın temizleme çalışmalarında kullanılacak insansız ekipmanlar ve 75 personel ekleniyor; izin verilen personel üst sınırı 395'e yükseliyor.
- Milli Savunma Bakanlığı, bu yıl bildirilen 36 korsanlık olayına karşılık geçen yıl 11 olay yaşandığını belirtiyor.
- Kuvvet Güney Kore komutasında kalacak; İran'a ve boğaza yönelik gözetim kısıtlanacak.
- Hürmüz içindeki operasyonlar için parlamentonun ayrıca onay vermesi ve güvenli koşulların oluşması gerekecek.
- Önerilen görev süresi, kabine ve devlet başkanı onaylarının ardından parlamentonun da kabul etmesi hâlinde 31 Aralık 2027'ye kadar devam edecek.






