Seul Bir Takvim Belirlemeye Çalışırken ABD, Güney Kore’ye Savaş Zamanı Komuta Yetkisinin Devri İçin Koşulları Koruyor

10 dakikalık okuma
U.S. Keeps Conditions for South Korea Wartime Command Transfer as Seoul Seeks a Deadline

Takvim baskısı ile hazırlık sınaması karşı karşıya

Güney Kore, savaş zamanı müttefik askerî operasyonlarının yönetimini devralacağı hedef yıl konusunda 2026 sonuna kadar uzlaşma sağlamaya çalışırken Washington, devir işleminin ancak iki ülke de gerekli koşulların karşılandığı konusunda anlaşırsa gerçekleşeceğini yineliyor.

İçindekiler
  1. Takvim baskısı ile hazırlık sınaması karşı karşıya
  2. Savaş zamanı komuta düzeni nasıl değişecek?
  3. Devir sürecini belirleyen üç koşul
  4. İkinci doğrulama aşaması neden önemli?
  5. Brunson’ın açıklamaları ölçütler konusunda anlaşmazlığı ortaya çıkardı
  6. Askerî telsizler takvim sorununu somutlaştırıyor
  7. Komuta ağlarının da kendi teslim takvimi var
  8. Takviye güzergâhları ve bölgesel roller de önem taşıyor
  9. Gelecek görüşmelere uzanan dönüm noktaları
  10. Öne Çıkanlar

Savunma Bakanı Kang Shin-chul, 26 Ekim’de parlamentodaki denetim oturumunda milletvekillerine, Seul ile Washington’un üç aşamalı doğrulama sürecinin ikinci aşaması olan tam harekât kabiliyeti sertifikasyonunu tamamlamak ve bir devir yılı belirlemek üzere koordinasyon yürüttüğünü söyledi. Cumhurbaşkanı Lee Jae Myung, değişikliğin yönetimi 2030’da sona ermeden tamamlanmasını istiyor.

Güncel anlaşmazlık, Kuzey Kore silahlarını geliştirirken hazırlığın nasıl ölçüleceğiyle ilgili. ABD’nin askerî telsizlerdeki iyileştirmelerin değerlendirmeye dâhil edilmesi yönünde talepte bulunduğu bildirildi. Bu da takvim açısından somut bir sorun yaratıyor: Güney Kore’nin SATURN iletişim projesinin ülke genelinde kullanıma alınması 2032’de, yani Lee’nin görev süresinden sonra planlanıyor.

Seul’ün komuta değerlendirmesiyle ilgili bölümleri 2028 ya da 2029’da tamamlamaya çalıştığı bildiriliyor. Böylece görüşmeler askerî testlerin, ekipman teslimatlarının ve cumhurbaşkanının belirlediği takvimin kesiştiği bir noktaya geliyor.

ABD yönetiminden bir yetkili, üzerinde uzlaşılan gereklilikler karşılandığında savaş zamanı harekât kontrolünü (OPCON) devretme niyetini yineledi:

Amerika Birleşik Devletleri, Güney Kore halkının ve orada konuşlu ABD kuvvetlerinin emniyetini ve güvenliğini sağlayacak, üzerinde uzlaşılan koşullar karşılandığında savaş zamanı harekât kontrolünü Güney Kore’ye devretmeyi amaçlamaktadır.

Yetkili, ABD politikasının onlarca yıldır tutarlı olduğunu söyledi. Seul bu süreç kapsamında bir takvim için baskı yaparken Washington, sonuca ilişkin kararını saklı tutuyor.

Reklam

Savaş zamanı komuta düzeni nasıl değişecek?

Savaş zamanı OPCON, bir çatışma sırasında belirlenmiş askerî birlikleri yönlendirme yetkisidir. Mevcut birleşik savunma yapısında Güney Kore-ABD Birleşik Kuvvetler Komutanlığına ABD’li bir general komuta ediyor ve bu komutanlık müttefiklerin savaş zamanı operasyonlarını yönetecek. Önerilen gelecekteki komutanlığın başında Güney Koreli, dört yıldızlı bir general olacak.

Sejong Enstitüsü, baş araştırmacı Beomchul Shin’in kaleme aldığı Haziran 2025 tarihli politika notunda bu yetkinin kapsamını açıklıyor. OPCON, iki ülkenin siyasi ve askerî liderliğinin yön verdiği birleşik savunma sistemi içinde, belirli operasyonlara tahsis edilen birliklerle ilgilidir.

Askerler açısından pratikteki değişiklik, birleşik komutanlığı kimin yöneteceği ve bu komutanlığa tahsis edilen kuvvetlere kimin komuta edeceği olacak. Güney Kore, 1994’ten bu yana yürürlükte olan bir düzenlemeyle, Genelkurmay Başkanlığı aracılığıyla barış zamanında harekât kontrolünü zaten uyguluyor.

Lee açısından bu değişikliğin siyasi bir anlamı da var. Güney Kore’nin savunmasında daha fazla sorumluluk üstlenecek askerî güce sahip olduğunu savunan Lee, savaş zamanı OPCON’unun hızla geri alınması çağrısında bulundu. Hudson Enstitüsü Asya-Pasifik güvenliği kürsüsü başkanı Patrick Cronin, caydırıcılığa ve ittifakın tehditlere karşılık verme kabiliyetine dikkat edilmesi gerektiğini vurgularken, devrin birçok Güney Koreli için egemenliğin yeniden kazanılmasının simgesi olduğunu söyledi.

Devir sürecini belirleyen üç koşul

Güney Kore ile ABD, Ekim 2014’te sabit tarihe dayalı yaklaşımı hazırlık düzeyini esas alan bir yaklaşımla değiştirdi. İki ülkenin savunma bakanları, geçiş planında 2015’te uzlaştı.

Sejong Enstitüsü’nün politika notunda üç temel koşul sıralanıyor:

  • Güney Kore, birleşik kuvvetlere liderlik etmek için gereken askerî kabiliyetlere sahip olmalı.
  • Müttefikler, Kuzey Kore’nin nükleer ve füze tehditlerine karşılık verecek kabiliyetlere sahip olmalı.
  • Yarımadadaki ve çevresindeki bölgedeki güvenlik ortamı, istikrarlı bir devre imkân tanımalı.

Kang, milletvekillerine bu koşulların üzerinde uzlaşılan temel olmaya devam ettiğini söyledi. Koşulların hâlâ geçerli olup olmadığı sorulduğunda savunma bakanı şu yanıtı verdi:

Evet. Üç koşul temel çerçeve olmayı sürdürüyor.

Askerî yetkililer kabiliyetleri Birleşik Görevler için Temel Görevler Listesi (CMETL) aracılığıyla değerlendiriyor. Basitçe ifade etmek gerekirse bu, komuta, gözetleme, ateş gücü ve operasyonları sürdürme gibi alanları kapsayan ve birleşik kuvvetin yerine getirebilmesi gereken görevlerin listesi.

Reklam

İkinci doğrulama aşaması neden önemli?

Tam harekât kabiliyeti (FOC), gelecekteki birleşik komutanlığın değerlendirildiği üç aşamanın ikincisi. Bu aşamada komutanlığın temel görevlerini yerine getirmek için yeterli kabiliyete sahip olup olmadığı sınanıyor. Bu aşamanın tamamlanması geçiş sürecini ilerletecek; son aşamayı ise tam görev kabiliyeti doğrulaması oluşturacak.

Sejong Enstitüsü’nün politika notunda, Ağustos 2019’da bir ilk harekât kabiliyeti değerlendirmesi yapıldığı belirtiliyor. Notta FOC değerlendirmesinin Ağustos 2022’de yapılmasının planlandığı ve eksikliklerin giderilmesi için çalışmalar yürütüldüğü aktarılırken, son aşama olan tam görev kabiliyeti değerlendirmesi için bir takvim verilmiyor.

Kang’ın ekim ayındaki açıklamaları FOC doğrulama ve sertifikasyonunun tamamlanmasıyla ilgili. Seul, iki ülkenin savunma bakanlarının her yıl düzenlediği toplantı olan Güvenlik İstişare Toplantısı’nda ilerleme kaydetmeyi umuyor. Toplantının aralık ayında Washington’da yapılması bekleniyor. Müttefikler, bu değerlendirme için gereken koşulların karşılanıp karşılanmadığı konusunda hâlâ görüş ayrılığı yaşıyor.

Kang, hedefin FOC doğrulamasını tamamlamak ve 2026 sonuna kadar bir hedef devir yılı belirlemek olduğunu söyledi. Bu yılın belirlenmesi yetkililere planlama için bir takvim sunacak; sertifikasyon ise gelecekteki komutanlığın hazırlık düzeyine ilişkin değerlendirmelerini kayda geçirecek.

Pentagon’dan bir yetkili, değerlendirmenin ortak bir süreç olmaya devam ettiğini vurgulayarak Washington’un sonucunu ikili görüşmelere bırakacağını söyledi:

Her iki ülke de herhangi bir geçiş gerçekleşmeden önce gerekli koşulların karşılanmasını sağlamaya bağlılığını sürdürüyor. Bu ikili sürecin kararları veya sonuçları hakkında peşin hüküm vermeyeceğiz.

Brunson’ın açıklamaları ölçütler konusunda anlaşmazlığı ortaya çıkardı

ABD Kuvvetleri Kore Komutanı General Xavier Brunson, Washington’daki bir politika forumunda anlaşmazlığı kamuoyunun gündemine taşıdı. Kuzey Kore’nin silah geliştirme faaliyetleri ve son dönemdeki füze hareketliliği dâhil, değişen güvenlik ortamına değinen Brunson şöyle dedi:

Koşullar değiştiği ve planımızı değiştirdiğimiz için uymamız gereken yeni standartlarımız var.

Güney Koreli yetkililer, müttefikler arasında daha önce üzerinde uzlaşılan çerçeveyi savunarak karşılık verdi. Savunma Bakanlığı Sözcüsü Chung Bin-na, gerekliliklerin sürekli değişmesinin sürecin tamamlanmasını engelleyebileceği uyarısında bulundu. Chung, bu uyarının kendi kişisel görüşü olduğunu özellikle belirtti:

Hedef sürekli değiştirilmeye devam ederse savaş zamanı harekât kontrolünün devrinin asla gerçekleşmeyeceğine inanıyorum.

Chung, bakanlığın resmî tutumunun iki ülkenin üzerinde uzlaştığı koşullar konusunda yakın koordinasyonu sürdürmek olduğunu söyledi. Kang daha sonra milletvekillerine, Seul’ün Brunson’ın açıklamalarına ilişkin kaygılarını Washington’a ilettiğini ve bazı konularda uzlaşıldığını belirtti.

Pentagon, resmî geçiş ölçütlerinin değiştirilip değiştirilmediğini kamuoyuna açıklamadı. Temel müzakere konusu, Güney Kore’nin tamamlayabileceği kadar net bir gereklilikler dizisi sunarken değişen tehditlerin nasıl hesaba katılacağı.

Reklam

Askerî telsizler takvim sorununu somutlaştırıyor

SATURN muharebe telsizi modernizasyonu, tartışılan kabiliyetlere somut bir örnek sunuyor. ABD’nin 2026 ortalarında, uçaklarla kara kuvvetleri arasındaki iletişimin iyileştirilmesini OPCON değerlendirmesine dâhil etmeyi talep ettiği bildirildi.

Güney Kore, 2022-2032 dönemini kapsayan ve 2 trilyon wonu aşan yatırımla programı yürütüyor. Program, Kara, Deniz ve Hava kuvvetleriyle Deniz Piyade Kolordusunun kullandığı telsizleri kapsıyor; eskiyen ekipmanlar ABD ve NATO standartlarıyla uyumlu sistemlerle değiştiriliyor.

SATURN, radyo sinyalini taşıyan frekansı hızla değiştiren dijital frekans atlama teknolojisini kullanıyor. Bu teknoloji, iletilerin izinsiz dinlenmesine ve mesajları bozmak için elektronik parazit kullanılmasına karşı iletişimin korunmasına yardımcı oluyor. Güvenilir iletişim, müttefik uçak ve kara birliklerinin operasyonlar sırasında talimat alışverişinde bulunmasını sağlıyor.

Güney Kore’nin bildirilen 2028 hedefi, SATURN’un 2032’de ülke genelinde kullanıma alınmasından dört yıl önceye denk geliyor. Bu nedenle Seul’ün OPCON değerlendirmesi için gereken bölümlerin tamamlanmasına 2028 ya da 2029’a kadar öncelik verdiği bildiriliyor. Washington ve Seul ortaklaşa bir devir tarihi açıklamadı.

Savunma Bakanlığında daha önce Kuzey Kore politikası genel müdürlüğü yapan Cho Yong-geun, ABD’nin geçmişte tamamlayıcı kabiliyetler, yani birleşik savunmaya yönelik süregelen ABD askerî desteği vadettiğini söyledi. Cho, Washington’un şimdi Güney Kore’nin tüm kabiliyet gerekliliklerini kendi başına karşılaması gerektiği izlenimini verdiğini savundu.

Savunma Bakanlığı, telsiz projesinin birleşik savunmayı ve Güney Kore’nin kabiliyetlerini güçlendirmek amacıyla uzun süredir yürütüldüğünü söyledi. OPCON müzakerelerinde görüşülen konuları açıklamayı reddetti.

Komuta ağlarının da kendi teslim takvimi var

Güney Kore, 2029’a kadar faaliyete geçmesi planlanan Müttefik Kore Ortak Komuta ve Kontrol Sistemini de modernize etmeyi planlıyor. Sistem, birleşik operasyonların koordinasyonunda kullanılan dijital altyapıyı oluşturuyor.

Planlanan iyileştirmeler arasında bulut bilişim kullanan sunucular, yapay zekâ destekli otomasyon, iletişim sırasında çalışan tercüme araçları ve daha güçlü siber güvenlik yer alıyor. Bu değişiklikler, komutanların bilgiyi nasıl aldığına, talimatları nasıl paylaştığına ve ittifak genelinde kuvvetleri nasıl koordine ettiğine ilişkin.

2029 takvimi, Lee’nin devir işlemini tamamlama hedefi için belirlediği döneme bir başka büyük modernizasyon çalışmasını dâhil ediyor. Dolayısıyla hazırlık görüşmeleri, Güney Kore’nin sahip olduğu silahların sayısının ötesine geçerek komutanların kuvvetleri birlikte kullanmasına yardımcı olan sistemleri de kapsıyor.

Shin’in Sejong Enstitüsü politika notu; komuta ve kontrolün, gözetleme ve keşfin, ateş gücünün ve operasyonları sürdürme kapasitesinin güçlendirilmesini öneriyor. Ayrıca insansız hava araçları ve yapay zekânın daha fazla kullanılmasını tavsiye ediyor. Lee’nin hedeflerini ortaya koyan ve daha önce yayımlanan beş yıllık politika yol haritası, nihai bir hükümet planı olarak değil, gözden geçirilmeye açık bir belge olarak kalmıştı.

Reklam

Takviye güzergâhları ve bölgesel roller de önem taşıyor

Gwangju Hava Üssü, ittifak açısından başka bir pratik mesele oluşturuyor. Kang, kentin güneybatısındaki askerî havaalanının büyük bir yarı iletken kümelenmesi projesini desteklemek amacıyla taşınmasının beklendiğini, bu nedenle ABD takviyelerinin kabul edileceği alternatif havaalanları konusunda müttefiklerin görüşmeler yürüttüğünü söyledi.

Gwangju, olası bir krizde ABD personeli ve ekipmanını kabul edip işlemden geçirmek için kullanılan, aynı yerde konuşlanmış beş harekât üssünden biri. Kang, gelen kuvvetlerle malzemelerin ulaşacağı ve işlemlerinin yapılacağı alternatif hava giriş noktalarının görüşüldüğünü söyledi. Konunun üst düzey kararlarla çözüme kavuşturulması çağrısında bulundu.

Havaalanı konusu yerel kalkınmayı savaş zamanı lojistiğine bağlıyor: Bir askerî tesisin taşınması, tesisin yürüttüğü takviye faaliyetleri için düzenlemeler yapılmasını gerektiriyor. Bu mesele, birleşik hazırlığın korunmasına yönelik somut bir görev olarak komuta görüşmelerinin yanında yer alıyor.

Sejong Enstitüsü’nün politika notu daha geniş bir politika konusunu da ele alıyor: ABD Kuvvetleri Kore’nin stratejik esnekliği. Bu kavram, söz konusu kuvvetlerin Tayvan krizi dâhil yarımada dışındaki olası krizlerde kullanılmasını ifade ediyor. Shin, Güney Kore’nin yarımadanın savunmasında daha büyük rol üstlenmesinin, Washington’un Çin’e ilişkin bölgesel öncelikleriyle bağlantılı olabileceğini savunuyor.

Shin bu bağlantıları olası politika seçenekleri olarak sunuyor ve Seul ile Washington’un bölgesel tehditleri değerlendirme biçimleri arasındaki farkların daraltılmasını öneriyor. Ayrıca devir sonrasında entegre bir birleşik komutanlığın ve Birleşmiş Milletler Komutanlığıyla iş birliğinin korunmasını tavsiye ediyor.

Gelecek görüşmelere uzanan dönüm noktaları

Komuta düzeni Kore Savaşı’ndan bu yana birkaç kez değişti. Mevcut müzakereler, ertelenen takvimlerin ve daha sonra devir sürecinin temelini hazırlık düzeyinin oluşturmasına yönelik alınan kararın ardından yürütülüyor.

  • 1950: Kore Savaşı sırasında Güney Kore, harekât kontrolünü ABD liderliğindeki Birleşmiş Milletler Komutanlığına verdi.
  • 1978: Yeni kurulan Güney Kore-ABD Birleşik Kuvvetler Komutanlığı savaş zamanı harekât kontrolünü devraldı.
  • 1994: Güney Kore, barış zamanı harekât kontrolünü geri aldı.
  • 2006: Müttefikler savaş zamanı devrine ilişkin temel ilkelerde uzlaştı; önce Nisan 2012 olarak belirlenen son tarih daha sonra Aralık 2015’e alındı.
  • 2014 ve 2015: Müttefikler koşullara dayalı yaklaşımı benimsedi ve geçiş planında uzlaştı.
  • Ağustos 2019: İlk harekât kabiliyeti değerlendirmesi yapıldı.
  • Ekim 2026: Seul’ün FOC doğrulamasını tamamlamak ve bir hedef yıl belirlemek için yürüttüğü çalışmalar sırasında ölçütler konusunda kamuoyuna açık görüş alışverişleri yaşandı.

Kang’ın, 29 Ekim’de Filipinler’de düzenlenmesi beklenen ASEAN Savunma Bakanları Toplantısı-Artı’nın (ADMM-Plus) oturum aralarında ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile görüşmesi bekleniyordu. Bakan, ittifak görüşmelerinde OPCON konusunun gündeme gelmesini beklediğini söyledi.

Bir sonraki önemli müzakere dönüm noktasının, aralık ayında Washington’da yapılması beklenen Güvenlik İstişare Toplantısı olması bekleniyor. Kesin tarih henüz açıklanmamıştı. Daha önceki takvim görüşmelerinde toplantının 3 Kasım’daki ABD ara seçimlerinden sonra yapılması öngörülmüştü.

Reklam

Dışişleri Bakanı Cho Hyun, milletvekillerine ABD tarafının iletişim yoluyla devir sürecinin takvimi ve içeriği konusunda uzlaşıya yaklaşıldığını belirttiğini söyledi. Ayrıca Güney Koreli askerî yetkililerin koşulların karşılandığını düşündüğünü ifade etti.

Kang, Washington’un hedef yıl konusunda uzlaşmayı reddetmesi hâlinde seçeneklerin gözden geçirilmesine açık kapı bıraktı. Bununla birlikte, iktidar partisinden milletvekili Kim Byung-joo’nun Seul’ün savaş zamanı OPCON’unu bağımsız biçimde kullanacağını ilan etme önerisi yerine müzakereleri destekledi. Kang, devrin yakın istişareler ve karşılıklı güven yoluyla gerçekleşmesi gerektiğini söyledi.

Öne Çıkanlar

  • Washington, savaş zamanı OPCON’unun ancak karşılıklı olarak üzerinde uzlaşılan koşullar karşılandığında devredileceğini söylüyor.
  • Seul, FOC doğrulamasını tamamlamayı ve 2026 sonuna kadar bir hedef yıl belirlemeyi amaçlıyor.
  • Lee, devir işleminin yönetimi 2030’da sona ermeden tamamlanmasını istiyor; bildirilen iç hedef ise 2028.
  • Üç koşul; birleşik komuta kabiliyetlerini, Kuzey Kore’nin nükleer ve füze tehditlerine verilecek karşılığı ve uygun bir güvenlik ortamını kapsıyor.
  • 2032’ye kadar tamamlanması planlanan telsiz modernizasyonu ve 2029’da yapılması öngörülen komuta ağı iyileştirmeleri, ekipman teslimatlarını takvim tartışmasının parçası hâline getiriyor.
  • Aralık ayında yapılması beklenen savunma bakanları toplantısı, takvim ve hazırlık değerlendirmeleri arasında uzlaşı sağlamak için sıradaki büyük fırsat olacak.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir