Aralık son tarihi deniz görevini mercek altına alıyor
Güney Kore, görev yetkisinin 31 Aralık 2026'da sona ermesi yaklaşırken Cheonghae Birliği'nin görev alanını Aden Körfezi'nden Umman Körfezi'ne genişletmeyi ve gözetleme uçakları eklemeyi değerlendiriyor. Tartışmanın merkezinde pratik bir soru var: Seul, ABD'nin İran'a karşı yürüttüğü savaşa katkıda bulunmadan Hürmüz Boğazı yakınlarındaki ticari gemileri nasıl koruyabilir?
İçindekiler
- Aralık son tarihi deniz görevini mercek altına alıyor
- Seul neyi değerlendiriyor?
- Gözetleme görevi neden değiştirebilir?
- İki deniz ulaşım güzergâhında örtüşen tehlikeler
- Daha güçlü koruma gerekçesi
- Parlamento rutin bir uzatmanın ötesinde karar verecek
- 2020'deki emsal ne anlama geliyor?
- Savaşın bitmesini beklemenin de tanımlanması gerekiyor
- ABD baskısı ve önemli tarihler
- Öne Çıkanlar
Gözden geçirilen seçenekler arasında P-8A Poseidon deniz karakol uçağı, olası bir fırkateyn takviyesi ve Güney Kore vatandaşlarının karıştığı acil durumlarda görev yapmaya daha geniş izin verilmesi olduğu bildiriliyor. Birlikte hâlihazırda 4.400 tonluk DDH-II sınıfı bir muhrip, bir deniz helikopteri, en fazla üç sert gövdeli şişme bot ve 320'ye kadar personel bulunuyor.
Devlet Başkanı Lee Jae Myung, 18 Eylül'deki basın toplantısında Güney Kore güçlerinin veya askerî varlıklarının savaşa katılmak üzere gönderilmesini dışladı. Bununla birlikte Cheonghae'nin Güney Kore vatandaşlarını ve ticari gemileri korumaya yönelik mevcut faaliyetlerinin güçlendirilmesine kapıyı açık bıraktı.
Milli Savunma Bakanlığı, Somali açıklarındaki güvenlik koşullarının kötüleşmesi nedeniyle görev süresinin uzatılmasını değerlendirdiğini söylüyor. Umman Körfezi'ne genişleme kararını doğrulamadı; görev sınırları, eklenecek unsurlar, başlangıç koşulları ve parlamentodaki takvim henüz belirlenmiş değil.
Kore Savunma Analizleri Enstitüsü araştırma görevlisi Yu Ji-hoon, gemi koruma olarak tanımlanan bir görevin dolaylı bir askerî katkıya dönüşebileceği uyarısında bulundu. Temel kaygısı, Güney Kore güçlerinin ne yapacağı, kimin tarafından yönlendirileceği ve topladıkları bilgilerin nasıl kullanılacağı.
Seul neyi değerlendiriyor?
Cheonghae Birliği, 2009'dan bu yana Somali açıklarındaki Aden Körfezi'nde korsanlıkla mücadele ediyor ve ticari gemilere refakat ediyor. Umman Körfezi ise birliği başka bir hassas deniz ulaşım bölgesine, Arap Denizi'ni Hürmüz Boğazı'na bağlayan sulara yaklaştıracak.
Bildirilen öneri, Güney Kore vatandaşlarının karıştığı acil durumlarda başka sularda görev yapılmasına izin veren bir ifadenin görev yetkisi önergesine eklenmesini öngörüyor. Deniz karakol uçağı, gözetleme faaliyetlerini birliğin yalnızca muhrip ve helikopterle izleyebileceğinden çok daha geniş bir alana yayabilir.
Değerlendirildiği bildirilen uçaklar arasında P-8A Poseidon da bulunuyor. Başka tür bir deniz savaş gemisi olan fırkateyn de olası bir takviye olarak gündeme geldi. Bunlar, açıklanmış bir görevlendirme paketi değil, incelenen seçenekler.
Savunma Bakanı Kang Shin-chul, Ulusal Meclis Yasama ve Yargı Komitesi önündeki parlamento denetimi sırasında incelemeye ilişkin bilgi verdi.
"Cheonghae Birliği'nin görevini ve görev süresinin uzatılmasını çeşitli yönleriyle değerlendiriyoruz," dedi Kang milletvekillerine.
Gözetleme görevi neden değiştirebilir?
Yu, karakol uçaklarının eklenmesinin Cheonghae'yi ticari gemilere refakat etmenin ve korsanları izlemenin ötesine taşıyabileceğini söyledi. Uçaklar, deniz ulaşım hatlarını izleyebilir ve çok daha geniş bir okyanus alanındaki olası tehditlere ilişkin bilgi toplayabilir.
Bu bilgi ticari bir gemiye ilerideki tehlikelere karşı uyarı sağlayabilir. Askerî güçler içinse aynı gözlemler, operasyonların planlanmasına veya yürütülmesine yardımcı olabilir. Yu, Güney Kore uçaklarının topladığı bilgilerin İran'a karşı kullanılmak üzere ABD güçleriyle paylaşılması hâlinde dolaylı askerî desteğe dönüşebileceğini söyledi.
Yu, görevin niteliğini belirleyecek operasyonel kararları sıraladı.
"Önemli olan yalnızca görev alanının genişletilmesi değil; fiilen yürütülecek görevler, komuta ve kontrol düzenlemeleri, istihbarat paylaşımının kapsamı ve angajman kurallarıdır," dedi.
Komuta ve kontrol, emirleri kimin verdiğini ve operasyonları kimin yönettiğini ifade eder. Angajman kuralları ise askerlerin hangi koşullarda güç kullanabileceğini belirler. Bağımsız bir Güney Kore refakat görevi, yakın sularda yürütülse bile ABD güçlerine istihbarat veya operasyonel destek sağlayan bir görevden farklı bir rol üstlenir.
İki deniz ulaşım güzergâhında örtüşen tehlikeler
Hürmüz Boğazı, Güney Kore için hayati bir enerji koridoru. Buradaki aksamalar ham petrol sevkiyatını ve petrol taşıyan gemilerin güvenliğini etkiliyor. Umman Körfezi bu geçide açılan sularda yer aldığından, önerilen genişleme çatışma yakınlarında seyreden gemileri doğrudan ilgilendiriyor.
Aden Körfezi'nde ise başka tür tehlikeler bulunuyor. Savunma Bakanlığı, körfez dâhil Somali açıklarındaki korsanlık faaliyetlerinin önceki yıllara kıyasla keskin biçimde arttığını söylüyor. Yemen'deki Husilerin Babülmendep Boğazı çevresindeki faaliyetlerinin artması da deniz taşımacılığı ve ham petrol tedarikine ilişkin kaygıları büyüttü.
Bildirildiğine göre Cheonghae, Kızıldeniz üzerinden alternatif güzergâhları kullanan Güney Kore petrol tankerlerine uzun mesafelerde refakat desteği sağladı. Bu operasyonlar Seul'ün karşı karşıya olduğu pratik baskıyı gösteriyor: ticareti korumak, her biri farklı tehditler barındıran birden fazla deniz bölgesine odaklanmayı gerektirebilir.
Korsanlar, insansız hava araçları, füzeler ve mayınlar farklı savunma yöntemleri gerektiriyor. Bir ticari gemiye yaklaşan korsanları caydıracak donanıma sahip bir gücün, bölgesel bir savaşla bağlantılı silahların bulunduğu sularda görev yaparken ek korumaya ihtiyacı olabilir.
Daha güçlü koruma gerekçesi
İktidardaki Demokratik Kore Partisi milletvekili ve aynı zamanda devlet başkanının ulusal savunma özel danışmanı olan Kim Byung-joo, Cheonghae'nin mevcut görevlerini yerine getirebilmesi için savunmasının güçlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Aden Körfezi'ndeki korsanlık faaliyetlerinin önceki seviyelere kıyasla üç kattan fazla arttığını söyledi. Bakanlık, sayısal bir karşılaştırma sunmadan keskin bir artış olduğunu belirtti.
Kim ayrıca insansız hava araçlarının, birliğin korumasındaki zayıflıkları ortaya çıkaran bir tehdit olduğuna dikkat çekti. Son görev devrinde bazı ekipmanların eklendiğini, ancak başka iyileştirmelere de ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
"Cheonghae Birliği'nin son görev devrinde muhribin insansız hava araçlarına karşı sistemlerini kısmen güçlendirdik, ancak geminin kendini savunma kapasitesi hâlâ son derece yetersiz," dedi Kim.
Kim, kendi savunma kapasitesi yetersiz kaldığı için birliğin diğer ülkelerin deniz kuvvetlerinden yardım aldığını söyledi. Onun savı hâlihazırda görev yapan personelin korunmasına odaklanırken, Yu'nun uyarısı daha güçlü bir gücün sonradan üstlenebileceği görevlere ilişkin. Genişletilmiş bir misyonun tasarımında her iki kaygı da dikkate alınmalı.
Kim, takviyenin boğaza görevlendirme olarak tanımlanmasını reddetti.
"Bu kesinlikle Hürmüz'e görevlendirme değil," dedi.
Parlamento rutin bir uzatmanın ötesinde karar verecek
Yurt dışına asker gönderilmesine milletvekilleri onay verdiği için Ulusal Meclis'in rolü belirleyici. Mevcut bir görevin süresini uzatmakla amacını veya görev alanını değiştirmek, parlamentodan neyin onaylanmasının istendiğine ilişkin farklı sorular doğuruyor.
Jinbo Partisi milletvekili Son Sol, Umman Körfezi'nin çatışma bölgesine doğrudan bitişik olduğunu savundu. Korsanlığa karşı görevler için yapılandırılmış bir muhrip ve karakol uçağı göndermenin askerleri savaş alanındaki tehlikelere maruz bırakacağı uyarısında bulundu.
Son, parlamento denetimi sırasında her türlü genişleme için milletvekillerinin onay vermesi çağrısında bulundu ve mevcut misyonun çatışmaya dolaylı yoldan katılmak için kullanılmasından kaygı duyduğunu dile getirdi.
"Pek çok kişi, Cheonghae Birliği'nin görevinin güçlendirilmesinin arka kapıdan bir görevlendirmeye dönüşmemesi gerektiğinden kaygı duyuyor," dedi Son.
Jinbo Partisi, birliğin amacını ve görev alanını rutin bir uzatma olarak sunulan bir süreçle değiştirmenin, Meclis'in yurt dışına asker gönderilmesine onay verme yönündeki anayasal hakkını zedeleyeceğini savunuyor.
Ana muhalefetteki Halkın Gücü Partisi milletvekili ve eski ikinci ulusal güvenlik danışman yardımcısı Lim Jong-deuk, bildirilen öneri hakkında kendisine ne resmî bir bilgilendirme yapıldığını ne de belge sunulduğunu söyledi. Öneriyi destekleyip desteklemeyeceğini veya önerinin kabul edilip edilmeyeceğini tahmin etmekten kaçındı. Önerge sunulduktan sonra milletvekillerinin ayrıntıları inceleyeceğini, gerektiğinde itiraz edeceğini ve makul önlemleri kabul edeceğini belirtti.
2020'deki emsal ne anlama geliyor?
Güney Kore, 2020'de yeni bir parlamento onayı almadan Cheonghae'nin faaliyetlerini geçici olarak Hürmüz yönüne genişletti. Savunma Bakanlığı sözcüsü, bu kararın Güney Kore vatandaşlarını korumak amacıyla belirlenmiş görev alanı dışında faaliyet gösterilmesine izin veren bir acil durum hükmüne dayandığını söyledi.
Sözcü, geçici kararla mevcut yıllık yenileme sürecinin birbirinden farklı olduğunu belirtti. Acil durumlarda başka sularda görev yapma izninin plana eklenmesinin, bu yetkinin kapsamını yeniden milletvekillerinin önüne getireceği bildiriliyor.
Pratikte önemli olan, onay önergesinin acil durumu, kuvvetlerin görev yapabileceği alanı ve üstlenebilecekleri faaliyetleri ne kadar açık tanımladığı. Bu hükümler, komutanlara yol gösterirken parlamentonun hangi yetkiyi verdiğini de belirleyecek.
Yu'nun uyarısı, hukuki ifadeleri günlük askerî operasyonlarla ilişkilendiriyor. Coğrafi açıdan geniş bir izin, yine de dar kapsamlı bir refakat görevini destekleyebilir. Saldırılarda kullanılmak üzere paylaşılan istihbarata dayalı bir gözetleme görevi ise görevlendirmeye farklı bir işlev kazandırır.
Savaşın bitmesini beklemenin de tanımlanması gerekiyor
Bildirildiğine göre bazı öneriler, genişletilmiş faaliyetlerin yalnızca ABD-İran savaşı sona erdikten sonra yürütülmesini öngörüyor. Yu, bu koşulun görevlendirmeye yol gösterebilmesi için açıkça tanımlanması gerektiği uyarısında bulundu.
Yu, savaşın sona ermesi olarak nitelendirilebilecek birkaç farklı gelişme bulunduğunu anlattı.
"Savaşın sona ermesi ateşkese, çatışmaların durmasına veya çatışmanın resmen sonlandırılmasına işaret edebilir," dedi.
Ateşkes, çatışmaların durdurulmasına yönelik bir anlaşmadır; çatışmaların durması ise fiilen silahlı çatışmaların sona ermiş olması anlamına gelir. Resmî sona erme, çatışmanın ilan edilmiş biçimde bitirilmesini ifade eder. Görevlendirmeyi hangi koşulun başlatacağını seçmek, personelin bölgeye ne zaman gireceğini ve karşılaşacağı koşulları etkiler.
Yu, çatışmalar resmen sona erdikten sonra bile mayınların, insansız hava araçlarının ve füzelerin tehdit oluşturabileceğini ekledi. Bu nedenle bir anlaşmanın ardından başlayacak bir görevde dahi uygun savunma sistemleri ve tehlikeye nasıl karşılık verileceğini düzenleyen açık kurallar gerekir.
ABD baskısı ve önemli tarihler
Devlet Başkanı Donald Trump, Güney Kore'den savaş gemileri göndermesini istedi ve Seul'ü İran'a karşı yürütülen savaşa yeterince destek vermemekle eleştirdi. Washington ayrıca yaz aylarında Güney Kore ile düzenlenen büyük ortak askerî tatbikatları küçülterek müttefikini huzursuz etti.
Cheonghae'nin Hürmüz yakınlarında görev üstlenebileceğine dair spekülasyonlar mart ayından beri sürüyor ve Trump'ın talebinin ardından yoğunlaştı. Savunma Bakanlığı, incelemenin Washington'ın görevlendirme talebine yanıt vermekten ziyade birliğin mevcut görevi ve Somali açıklarında artan korsanlıkla ilgili olduğunu söylüyor.
Tartışma şimdi mevcut yetkinin sona ereceği tarihe doğru ilerliyor. Kim, yıl bitmeden onay alınabilmesi için görev süresinin uzatılmasına ilişkin önergenin muhtemelen kasım ayına kadar parlamentoya sunulması gerektiğini söyledi.
- 2009: Cheonghae, Aden Körfezi'nde korsanlığa karşı devriyeler ve ticari gemilere refakat görevleri yürütmeye başladı.
- 2020: Seul, Güney Kore vatandaşlarını korumak amacıyla bir acil durum hükmünden yararlanarak faaliyetleri geçici olarak Hürmüz yönüne genişletti.
- 18 Eylül 2026: Lee, deniz güvenliğinin güçlendirilmesinin değerlendirilmesine izin verirken savaşa askerî katılımı dışladı.
- 16 Ekim 2026: Görev süresinin uzatılmasına ilişkin tartışmalar sürerken olası geniş görev alanı ve karakol uçaklarına dair ayrıntılar haberleştirildi.
- Kasım 2026: Kim, görev süresinin uzatılmasına ilişkin önergenin sunulması için muhtemel takvim olarak bu ayı gösterdi.
- 31 Aralık 2026: Birliğin mevcut parlamento onayı sona eriyor.
Seul'ün önündeki karar üç somut ihtiyacı bir araya getiriyor: ticari gemileri güvende tutmak, görevdeki personeli korumak ve savaşa katılımın sınırlarını uygulanabilir biçimde belirlemek. Bu hedeflerin nasıl hayata geçirileceğini, onay önergesindeki ifadeler ve birliğe verilecek emirler belirleyecek.
Öne Çıkanlar
- Güney Kore, görev yetkisinin 31 Aralık 2026'da sona ermesi öncesinde Cheonghae'nin görevlendirilmesini gözden geçiriyor.
- Bildirilen seçenekler arasında Umman Körfezi'nde görev yapılması, P-8A karakol uçağı ve olası bir fırkateyn takviyesi bulunuyor.
- Savunma Bakanlığı, Somali açıklarında korsanlığın kötüleştiğini belirtiyor ve incelemenin ABD'nin görevlendirme talebiyle bağlantılı olmadığını söylüyor.
- Yu Ji-hoon, istihbarat paylaşımı ve operasyonel görevlerin gemi korumayı dolaylı askerî desteğe dönüştürebileceği uyarısında bulunuyor.
- Milletvekilleri parlamento onayını, askerlerin korunmasını ve genişletilmiş herhangi bir görevin sınırlarını tartışıyor.
- Önergenin kasımda sunulması, mevcut görev süresi sona ermeden parlamentoya yenilemeyi değerlendirecek zaman bırakabilir.






