Esir anlaşmazlığı derinleşirken Seul diplomatlarını geri çekiyor
Güney Kore, Ukrayna'dan sekiz diplomatik personelini geri çekti ve ilişkilerin tamamen kopabileceği uyarısında bulundu. Bu adım, Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy'nin esir alınan iki Kuzey Koreli askerin Seul'e nakledildiğini açıklaması üzerine büyüyen anlaşmazlığı tırmandırdı.
İçindekiler
- Esir anlaşmazlığı derinleşirken Seul diplomatlarını geri çekiyor
- İki hükümetin anlaşmazlık yaşadığı konu
- Karşı karşıya geliş nasıl gelişti?
- Özrün anlaşmazlığı neden çözmediği
- Elçilik ve Güney Kore vatandaşları ne olacak?
- Anlaşmazlığın merkezindeki iki esir
- Karşı karşıya gelişe rağmen iş birliği sürüyor
- Hassas bilgilerin yönetimi neden zorlaştı?
- Öne Çıkanlar
Dışişleri Bakanı Cho Hyun, 27 Ekim'de parlamentoda yapılan denetim oturumunda, Güney Kore vatandaşlarını korumak için elçilikteki zorunlu personelin Ukrayna'da kaldığını milletvekillerine söyledi. Cho'nun uyarısı, Büyükelçi Park Ki-chang'ın geri çağrılmasının ve esirlerin naklinin gizlilik mutabakatı kapsamında olup olmadığı konusunda haftalar süren anlaşmazlığın ardından geldi.
İki asker, 2025 yılının ocak ayında Rusya'nın Kursk bölgesinde Rusya saflarında savaşırken Ukrayna güçleri tarafından esir alındı. Zelenskyy, 23 Eylül'de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada nakli kamuoyuna duyurmadan önce, askerler 2026 yılının eylül ayı ortasında Güney Kore'ye ulaştı.
Seul, askerleri ve Kuzey Kore'deki yakınlarını korumak için gizliliğin gerekli olduğunu söylüyor. Kyiv ise gizlilik düzenlemelerine ilişkin Seul'ün anlatımına karşı çıkıyor ve açıklamanın ne esirlerin kimliklerini ne de hassas operasyonel ayrıntıları ortaya koyduğunu belirtiyor.
Bir milletvekilinin karşı karşıya gelmenin ilişkileri koparma noktasına ulaşıp ulaşamayacağını sorması üzerine Cho, gerilimin yükselmeye devam etmesi halinde bunun mümkün olduğunu söyledi.
Evet, tırmanış bu şekilde sürerse bunun gerçekleşme ihtimali olduğunu düşünüyorum.
Güney Kore, Ukrayna Dışişleri Bakanlığıyla iletişimini ve insani yardımlarını sürdürüyor. Dolayısıyla mevcut durumda görüşmeler devam ederken diplomatik varlık azaltılmış durumda; Seul ise gerilimin daha da tırmanmasının çok daha ciddi bir kopuşa yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
İki hükümetin anlaşmazlık yaşadığı konu
Seul'ün temel itirazı, naklin açıklanması için izin alınıp alınmadığıyla ilgili. Güney Koreli yetkililer, kamuoyuna duyurulmasının askerleri ve ailelerini tehlikeye atabileceği gerekçesiyle iki hükümetin en başından itibaren düzenlemeyi gizli tutma konusunda anlaştığını söylüyor.
Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung, Ukrayna'yı bu mutabakatı bozmakla suçladı. Seul ardından üç talepte bulundu: Resmî açıklama, özür ve benzer bir açıklamanın tekrar yapılmayacağına dair güvence.
Zelenskyy'nin iletişim danışmanı Dmytro Lytvyn böyle bir anlaşmanın varlığını reddetti. Ukrayna Devlet Başkanlığı Ofisi de Zelenskyy'nin BM konuşmasında nakilden söz etmeyi planladığının Güney Kore'ye önceden bildirildiğini söyledi.
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha daha sonra anlaşmazlığı, naklin farklı aşamalarında gizlilik gerekliliklerinin farklı yorumlanmasından kaynaklanan bir görüş ayrılığı olarak nitelendirdi. Ukrayna'nın yükümlülüklerini yerine getirdiğini savunan Sybiha, Kyiv'in konuyu kapanmış saydığını belirtti.
Güney Kore, hükümetler resmî bir gizlilik belgesi imzalamamış olsa da görüşmelerin gizlilik çerçevesinde yürütüldüğünü söylüyor. Seul ayrıca kendi iç kayıtlarının tutumunu desteklediğini ve Zelenskyy'nin konuşmasından önce kamuya açıklama yapılmasına itiraz ettiğini belirtiyor.
Temel anlaşmazlık, önceden haber verilmesinin açıklama için yeterli olup olmadığı ya da Ukrayna'nın bunu yapmadan önce Güney Kore'nin onayını almasının gerekip gerekmediği. Seul açıklamayı giderilmesi gereken bir ihlal olarak değerlendirirken Kyiv, taahhütlerini yerine getirdiğini söylüyor.
Karşı karşıya geliş nasıl gelişti?
Anlaşmazlık bir aydan uzun sürede gelişti; devlet başkanının açıklamasından büyükelçinin geri çağrılmasına ve elçilik personelinin çekilmesine uzandı. Bildirilen başlıca tarihler şöyle:
- 11 Ocak 2025: Ukrayna, Rusya'nın Kursk bölgesinde iki Kuzey Koreli askerin esir alındığını duyurdu.
- 2026 yılının eylül ayı ortası: Aylar süren görüşmelerin ardından askerler Güney Kore'ye ulaştı.
- 23 Eylül: Zelenskyy, BM Genel Kurulu'ndaki konuşmasında askerlerin nakledildiğini açıkladı.
- 2 Ekim: Lee, Ukrayna Seul'ün kaygılarını kabul edip özür dilemediği takdirde Güney Kore'nin başka adımlar atabileceği uyarısında bulundu.
- 8 Ekim: Seul, Büyükelçi Park Ki-chang'ı geri çağıracağını duyurdu. Park 10 Ekim'de Güney Kore'ye döndü.
- 20 Ekim: Güney Kore, elçilik personelini çekme planını açıkladı.
- 27 Ekim: Cho, milletvekillerine sekiz diplomatik personelin geri çekildiğini söyledi ve gerilimin daha da tırmanmasının diplomatik ilişkileri tehlikeye atabileceği uyarısında bulundu.
Büyükelçinin daha önce geri çağrılması, ilişkilerde keskin bir bozulmaya işaret etti. Ardından ek personelin çekilmesi, elçilik faaliyetlerini daha küçük bir ekiple sürdürürken Seul'ün protestosunu genişletti.
Özrün anlaşmazlığı neden çözmediği
Cho, ekim ayının başında Sybiha'dan özür içeren bir açıklama aldığını, ancak kullanılan ifadelerin Güney Kore'nin beklentilerini karşılamadığını söyledi. Seul, açıklama ve benzer bir durumun tekrarlanmasını önleyecek güvenceler talep etmeyi sürdürdü.
Bu mesajın varlığı, Güney Kore'nin şikâyetinin iletişimin hiç kurulmamasından değil, verilen karşılığın yetersiz bulunmasından kaynaklandığını açıklamaya yardımcı oluyor. İki dışişleri bakanı iletişimde kalmayı sürdürse de hükümetleri anlaşmazlığın durumu konusunda farklı açıklamalar yapıyor.
Güney Kore Dışişleri Bakanlığı 20 Ekim'de, Seul'ün tutumunu çeşitli kanallar aracılığıyla ilettiğini ancak yeterli bir yanıt alamadığını söyledi. Kyiv'in konunun kapandığını belirtmesi, Güney Kore'nin taleplerini karşılıksız bıraktı.
Özür, farklı konulara yönelik olabilir. Bir hükümet, sözünü bozduğunu kabul etmeden de bir anlaşmazlık yaşanmasından üzüntü duyduğunu ifade edebilir. Bu durumda Seul, gelecekte benzer olayların yaşanmayacağına dair güvenceyle birlikte gizlilik kaygılarının kabul edilmesini istiyor; Ukrayna ise yükümlülüklerini yerine getirdiğini savunuyor.
Güney Kore Dışişleri Bakanı Cho, parlamentodaki denetim oturumunda karşı karşıya gelişin çözümü için çabaların sürdüğünü söyledi.
Sorunu mümkün olan en kısa sürede çözmek için Ukrayna dışişleri bakanıyla iletişimimi sürdürdüm.
Bir uzlaşma ya da yeni bir diplomatik karar için tarih açıklanmadı. Bakanların önündeki acil görev, iki hükümetin de kabul edebileceği ifadeler ve somut taahhütler bulmak.
Elçilik ve Güney Kore vatandaşları ne olacak?
Güney Kore personelini çekmek için iki gerekçe gösterdi: Ukrayna'nın anlaşmazlığa verdiği yanıt ve Rusya'nın hava saldırılarından kaynaklanan sürekli tehditler. Karar, savaş halindeki bir ülkede çalışan personelin güvenliğine ilişkin kaygılarla diplomatik baskıyı bir araya getiriyor.
Seul, 20 Ekim'de elçilik personelinin yaklaşık yarısını çekme planını açıkladı. Cho daha sonra sekiz kişinin ayrıldığını doğruladı. Zorunlu diplomatik ve konsolosluk personeli görevde kalırken, büyükelçinin olmadığı durumlarda elçiliğe başkanlık eden diplomat maslahatgüzar aracılığıyla gerekli temaslar sürdürülüyor.
Büyükelçinin geri çağrılması, kıdemli temsilcinin görüşmeler için ülkeye dönmesini sağlar ve ciddi hoşnutsuzluğa işaret eder. Daha fazla personelin çekilmesi elçiliğin varlığını daha da azaltır. Diplomatik ilişkilerin kesilmesi ise her iki adımın ötesine geçer ve hükümetlerin olağan diplomatik misyonlarını sürdürmesini sağlayan ilişkiyi resmen koparır.
Ukrayna'daki Güney Koreliler için acil kaygı, Rusya'nın saldırıları sürerken yardıma erişimin devam etmesi. Konsolosluk personeli vatandaşlara seyahat belgeleri, acil durumlar ve gerektiğinde ülkeden ayrılma düzenlemeleri gibi konularda destek veriyor.
Güney Kore Dışişleri Bakanlığı, Ukrayna'daki yaklaşık 85 Güney Kore vatandaşıyla temasa geçerek ayrılmak için yardıma ihtiyaç duyup duymadıklarını sormayı planladı. Cho, saldırılar sürerken görevde kalan zorunlu personelin vatandaşları korumak için çalıştığını söyledi.
Anlaşmazlığın merkezindeki iki esir
Ukrayna, Kuzey Kore askerlerinin Moskova güçlerine katıldığı Rusya'nın Kursk bölgesindeki çatışmalar sırasında askerleri esir aldı. Ukrayna'nın açıklamalarına göre askerlerden birinin üzerinde Rus askerî kimlik belgeleri vardı, diğerinin ise kimliği yoktu.
Esirler başlangıçta Güney Kore'ye yerleşme teklifini reddetti, ancak 2025'in ilerleyen aylarında fikirlerini değiştirdikleri bildirildi. Aktivistlerin gösterdiği bir mektupta, orada yeni bir hayata başlamak istedikleri belirtiliyordu. Nakil, Seul ile Kyiv arasındaki aylar süren görüşmelerin ardından gerçekleşti.
Güney Kore'nin açıkladığı kaygı iki askerle sınırlı değil. Yakınları Kuzey Kore'de yaşamaya devam ediyor ve Seul, bu aileleri koruma isteğinin nakli gizli tutma nedenlerinden biri olduğunu söylüyor. Kyiv'in yanıtı ise Zelenskyy'nin açıklamasının sınırlı içeriğine odaklanıyor: İsimler ya da operasyonel ayrıntılar verilmeden naklin doğrulanması.
Güney Kore'nin istihbarat teşkilatı milletvekillerine, Ukrayna'nın başlangıçta gizlilik talep ettiğini söyledi. Bunun nedenlerinden biri, askerlerin naklinin Kyiv'in Rusya'nın elindeki Ukraynalı esirlerle takas fırsatını kaçırdığı yönünde eleştirilere yol açabilecek olmasıydı. Bu anlatım, müzakereler sırasında gizliliğin neden önemli olduğuna dair başka bir gerekçe sunuyor.
Bu olay iki farklı önceliği bir araya getirdi. Ukrayna, Kuzey Koreli askerlerin Rusya için savaştığını dünyaya gösterme çıkarına sahipti. Güney Kore ise nakil çevresindeki tanıtımı sınırlı tutarak askerleri kabul etmek istiyordu. Nakil gerçekleşti, ancak yapılan açıklama hükümetlerin kamuoyuna nelerin söylenebileceğine ilişkin birbiriyle bağdaşmayan beklentilerini ortaya çıkardı.
Karşı karşıya gelişe rağmen iş birliği sürüyor
Cho, Güney Kore'nin Ukrayna'ya yönelik daha geniş kapsamlı desteğinin değişmediğini söyledi. Seul insani yardım sağlamayı, Ukrayna'nın yeniden inşasına ilişkin konferanslara katılmayı ve savaşı sona erdirmeye yönelik uluslararası çabaları desteklemeyi sürdürüyor.
Buna rağmen Güney Kore, Ukrayna'ya doğrudan öldürücü nitelikte yardım sağlamaktan kaçınmayı sürdürüyor. Özellikle Kuzey Kore'nin Rusya'ya asker ve silah desteği vermesinin savaşı Güney Kore'nin güvenlik kaygılarıyla daha doğrudan ilişkilendirmesiyle Kyiv, daha yakın bir güvenlik ortaklığı kurmaya çalıştı.
Ukrayna'nın 2026 yılının başlarında yaptığı hava savunma sistemi çağrısı, bu hedefi ortaya koydu. Zelenskyy, Güney Kore'den füze savunma sistemleri istedi ve Ukrayna'nın insansız hava aracı teknolojisini paylaşmayı teklif etti. Seul, 11 Ağustos itibarıyla KM SAM II sistemini sağlama konusunda herhangi bir karar açıklamamıştı.
Esir anlaşmazlığı artık bu daha geniş kapsamlı görüşmelerin yanında yer alıyor. Ukrayna, Rusya'nın saldırılarına karşı destek istiyor; Güney Kore ise Kuzey Kore askerleri, silahları ve bu askerlerin savaşta kazandığı askerî deneyim hakkında bilgi edinmekle ilgileniyor.
Ekim 2024'te Zelenskyy ve o dönemde Güney Kore Devlet Başkanı olan Yoon Suk-yeol, istihbarat ve uzmanlık paylaşımını yoğunlaştırma konusunda anlaştı. O tarihten bu yana iki hükümetin ilişkileri; savaş alanındaki koşullar, Kuzey Koreli esirler ve Moskova ile Pyongyang arasındaki askerî iş birliği gibi gizlilik ve kamuoyuna yapılacak açıklamalar konusunda dikkatli kararlar gerektiren konuları kapsadı.
Hassas bilgilerin yönetimi neden zorlaştı?
Güney Kore ile Ukrayna'nın diplomatik istişare mekanizmaları, daha az hassas bir gündem etrafında gelişti. İki ülkenin dışişleri bakanlıkları arasındaki sekizinci siyasi istişare turu, yedi yıllık aranın ardından 2019'da yapıldı ve ağırlıklı olarak ticaret, yatırım, bilim, teknoloji ve tarıma odaklandı.
Ukraynalı yetkililer, Zelenskyy'nin BM açıklamasından bir hafta önce, 16 Eylül'de bu istişareleri yeniden başlatma olasılığını görüşüyordu. O zamana gelindiğinde ilişkiler, esir alınan askerler ve devam eden bir savaşla bağlantılı bilgiler konusundaki soruları da kapsıyordu.
Mevcut anlaşmazlık, bu temasların artık ele alması gereken somut kararları ortaya koyuyor: Hangi bilgiler gizli, kısıtlamalar ne kadar süre geçerli, yayımlama kararını kim onaylayabilir ve hükümetlerden biri açıklamaya itiraz ettiğinde ne yapılmalı?
Seul, imzalı bir gizlilik belgesi olmasa da bir mutabakatın bulunduğunu söylüyor. Kyiv ise gerekliliklerin farklı anlaşıldığını belirtiyor. Yazılı şartlar ve çözüme kavuşmayan itirazları üst düzey yetkililere taşıyacak bir süreç, anlaşmazlığın bu belirli noktalarını ele alabilir; ancak iki hükümet de böyle bir düzenleme açıkladı.
Gözler artık iki dışişleri bakanı ve hükümetlerinin vereceği kararda. Seul, tutumunun kabul edilmesini ve güvence verilmesini talep ederken Kyiv yükümlülüklerini yerine getirdiğini söylüyor. İki tarafın iletişimi sürdürmesi, elçilik personelinin görevde kalması ve insani yardımın devam etmesi, uzlaşma arayışında kullanılabilecek kanalları açık tutuyor.
Öne Çıkanlar
- Güney Kore, büyükelçisini geri çağırdıktan sonra Ukrayna'dan sekiz diplomatik personelini çekti.
- Cho Hyun, gerilimin sürmesi halinde diplomatik ilişkilerin kopabileceği uyarısında bulundu.
- Anlaşmazlık, Zelenskyy'nin esir alınan iki Kuzey Koreli askerin Güney Kore'ye nakledildiğini eylül ayında açıklamasıyla ilgili.
- Seul, askerleri ve ailelerini korumak için gizlilik konusunda anlaşıldığını söylüyor. Kyiv bu anlatıma karşı çıkıyor ve yükümlülüklerini yerine getirdiğini belirtiyor.
- Güney Kore, Ukrayna'nın özrünü yetersiz buluyor; açıklama ve benzer bir durumun tekrar yaşanmamasına yönelik güvence talebini sürdürüyor.
- Elçilikteki zorunlu personel Ukrayna'da kalıyor; Seul insani yardımlarını ve Kyiv ile görüşmelerini sürdürüyor.






