2027'de 16 bin haneye konut kredisi hedefi
Moğolistan, Başbakan N. Uchral'ın 21 Ekim 2026'da duyurduğu ulusal program kapsamında, 2027'de 16 bin haneyi yüzde 6 faizli konut kredisiyle daire sahibi yapmayı planlıyor. Bu, programın açıklanan ilk büyük finansman hedefi. Program, devlet tarafından yapılacak 40 bin daireyi özel şirketlerin inşa ettiği 60 bin konutun alımına yönelik finansmanla bir araya getiriyor.
İçindekiler
- 2027'de 16 bin haneye konut kredisi hedefi
- Neler, ne zaman yapılacak?
- Peşinatsız kiralama
- 1 milyon 420 bin tugriklik ödeme nasıl hesaplanıyor?
- Beş yılda peşinat biriktirme
- Ortak mülkiyet finansmanı bölüştürüyor
- Ger bölgelerindeki arsalar ödemeye sayılacak
- Özel konut alıcılarına iki kredi seçeneği
- Finansman ve seçim süreci sıradaki adımlar
- Öne çıkan noktalar
“50 bin bacayı söndür, 100 bin haneyi daireye taşı” adı verilen program, devlet konutları için dört seçenek sunuyor: normal kiralama, kira ödeyerek ev sahibi olma, kirada otururken peşinat biriktirme ve ortak mülkiyet. İki odalı, 45 metrekarelik bir daire için açıklanan aylık kira 700 bin tugrik. Ev sahibi olmaya yönelik ödeme de eklendiğinde aylık tutar 1 milyon 420 bin tugrike çıkıyor.
Hükümetin konut duyurusunda, devlet dairelerinin yarısından fazlasının ger bölgelerindeki hanelere ayrılacağı ve bu hanelerin arsalarının değerinin ödeme hesabına katılacağı belirtiliyor. Ger bölgeleri, ger adı verilen geleneksel yuvarlak çadırların yanı sıra evlerin de bulunduğu yerleşim alanlarıdır.
Uchral, girişimi konut programının ele alındığı olağan Bakanlar Kurulu toplantısıyla bağlantılı olarak duyurdu. Program, iki farklı mali soruna çözüm getirmeyi amaçlıyor: konut edinme sürecine başlamak için gereken parayı bulmak ve sonrasında ödemeleri düzenli yapabilmek. Ailelere devlet konutlarına yerleşmek için çeşitli seçenekler sunulurken özel daire alıcılarına da farklı kredi seçenekleri sağlanacak.
Neler, ne zaman yapılacak?
Hükümet, Selbe, Sharhad ve Solongo I ile II projeleri dahil olmak üzere yapımı süren 3.572 daire bulunduğunu belirtiyor. 2030'a kadar 40 bin devlet dairesi tamamlama hedefi doğrultusunda, 2027'de 8.238, 2028'de ise 11.246 daire daha yapılması bekleniyor.
Hükümetin tamamlanma hedefi 2030; ancak 2040 yılı da haberlerde yer aldı. Duyuruda, özel şirketlerin 2030'a kadar 82 binden fazla daire inşa etmesinin beklendiği ve özel sektördeki 60 bin dairenin program kapsamındaki kredi seçeneklerine ayrılacağı da belirtiliyor.
Açıklanan aşamalar hem inşaatı hem de hanelere sağlanacak finansmanı kapsıyor:
- 21 Ekim 2026: Uchral ulusal konut programını duyuruyor.
- 2026: Özel şirketlerin 14.832 daireyi tamamlaması bekleniyor.
- 2027: Hükümet, 16 bin haneye yüzde 6 faizli konut kredisi ve 8.238 yeni devlet dairesi hedefliyor.
- 2028: 11.246 devlet dairesinin daha yapılması planlanıyor.
- 2030: Devlet konutlarının 40 bin daireye ulaşması, özel şirketlerin ise 82 binden fazla daire inşa etmiş olması bekleniyor.
Programın 100 bin hane hedefi, 40 bin devlet dairesi ile kredi desteği için ayrılan 60 bin özel dairenin toplamından oluşuyor. Bu 60 bin dairenin dışındaki özel sektör inşaatları da hükümetin açıkladığı daha geniş inşaat planının parçası.
Peşinatsız kiralama
Uchral, devlet konutları için sunulan dört seçeneği açıklarken iki odalı, 45 metrekarelik bir daireyi örnek verdi. En basit seçenek, peşinat gerektirmeyen ve aylık 700 bin tugrik olan normal kiralama.
Bu seçeneği tercih eden bir hane, 12 ayda toplam 8,4 milyon tugrik kira öder. Dolayısıyla taşınmadan önce büyük bir meblağı biriktirmek yerine, düzenli olarak aylık ödeme yapmak yeterli olur.
Başbakan N. Uchral, hem normal kiralamanın hem de kira ödeyerek ev sahibi olma seçeneğinin peşinat gerektirmediğini özellikle belirtti. Moğolca yaptığı açıklamada şöyle dedi:
Tekrar vurgulayayım: Hem kiralık konut hem de kira ödeyerek ev sahibi olma seçeneği peşinat gerektirmiyor.
Diğer seçenekler, mülkiyet edinmeyi farklı yollarla ele alıyor. Birinde peşinat beş yıla yayılarak biriktiriliyor, diğerinde ise dairenin finansmanı kira düzenlemesiyle banka kredisi arasında paylaştırılıyor.
1 milyon 420 bin tugriklik ödeme nasıl hesaplanıyor?
Kira ödeyerek ev sahibi olma seçeneğinin iki aylık ödeme kalemi var: 700 bin tugrik kira ve mülkiyet edinimine sayılan 720 bin tugrik. Bu iki tutar, açıklanan 1 milyon 420 bin tugriklik aylık ödemeyi oluşturuyor.
Mülkiyet edinimine ayrılan tutar, kira bedelinden biraz daha yüksek. Hane, bir yılda 8,4 milyon tugrik kira ve mülkiyet edinimi için 8,64 milyon tugrik ödeyerek toplam 17,04 milyon tugrik ödeme yapar.
Bu seçenek, normal kiraya kıyasla ayda 720 bin tugrik daha fazla ödeme gerektiriyor; aylık toplam kira bedelinin iki katından biraz fazla. Karşılığında ödemelerin bir bölümü yalnızca dairede oturma karşılığı değil, dairenin mülkiyetini edinmek için kullanılıyor.
Uchral'ın, dairenin mülkiyetinin 20 yıl sonra tamamen devredileceğini söylediği de bildirildi. Aylık açıklanan tutar üzerinden 20 yıl kesintisiz ödeme yapılması, mülkiyet edinimine sayılan 172,8 milyon tugrik dahil toplam 340,8 milyon tugrik eder. Bu hesaplama, her iki aylık ödeme kaleminin de bu süre boyunca değişmediği varsayımına dayanıyor.
Beş yılda peşinat biriktirme
Üçüncü seçenek, hanenin kirada otururken peşinat biriktirmesine imkân veriyor. Düzenlemeye başlarken olağan yüzde 30 peşinatı ödemek yerine, hane beş yıl boyunca her ay 860 bin tugrik ek ödeme yapacak.
60 ayda bu ek ödemeler toplam 51,6 milyon tugrike ulaşır. Örnekteki aylık 700 bin tugrik kira da eklendiğinde, birikim süresi boyunca aylık toplam ödeme 1,56 milyon tugrik olur.
Bu tutar, kira ödeyerek ev sahibi olma seçeneğindeki aylık ödemeden 140 bin tugrik daha fazla. İki seçenek farklı amaçlara hizmet ediyor: 720 bin tugriklik katkı mülkiyet edinimine giderken 860 bin tugriklik katkı, daha sonra kullanılacak peşinatı biriktiriyor.
Konut kredisi, ev satın almak için kullanılan ve faizle birlikte zaman içinde geri ödenen bir kredidir. Bu seçeneği değerlendiren aileler ilk beş yıl boyunca hem barınma giderlerini hem de kredi düzenlemesine girebilmek için gereken birikimi karşılayacak.
Ortak mülkiyet finansmanı bölüştürüyor
Dördüncü seçenek ortak mülkiyet. Uchral, bankanın ve NOSK adıyla bilinen Başkent Konut Kurumunun dairenin mülkiyet belgesinde birlikte kayıtlı olacağını söyledi.
Dairenin değerinin yarısı kira ya da kira ödeyerek ev sahibi olma düzenlemesi kapsamında karşılanacak. Hane kalan yarısı için kredi kullanacak. Başka bir deyişle alıcı, dairenin tamamı için kredi çekmek yerine değerinin yarısını borçlanacak.
Uchral, bu seçeneğin gerekli peşinat eşiğini, kredi tutarını ve faiz ödemelerini yarıya indireceğini söyledi. Hane, banka geri ödemelerinin yanı sıra mülkün diğer yarısıyla bağlantılı kira ya da mülkiyet katkısını da ödemeye devam edecek.
Bu seçenek ödeme bileşimini değiştiriyor. Daha düşük tutarlı konut kredisi, dairenin diğer yarısını karşılayan düzenlemeyle birlikte uygulanacak. Böylece tam kredi tutarını karşılamakta zorlanabilecek haneler için konuta erişimde başka bir yol sunuluyor.
Ger bölgelerindeki arsalar ödemeye sayılacak
Devlet tarafından yapılacak 40 bin dairenin yarısından fazlasının ger bölgelerindeki hanelere ayrılması planlanıyor. Hükümet, bu hanelerin arsalarının değer biçildikten sonra ödeme hesabına katılacağını belirtiyor. Böylece mevcut bir mülk, taşınma masraflarının karşılanmasına katkı sağlayacak.
Uchral, haneler devlet dairelerine taşındıkça 25 bin bacanın söndürüleceğini de söyledi. Bu sayı, ulusal programın 50 bin baca hedefinin yarısına ve 40 bin devlet dairesinin yüzde 62,5'ine karşılık geliyor.
Arsa düzenlemesi, programın konut sağlamanın ötesinde ikinci bir işlevi olduğunu gösteriyor: daire tahsisini, hanelerin tekil bacalı konutlardan taşınmasıyla ilişkilendiriyor. Programa katılan aileler için arsalarına biçilen değer, konut ödemelerinin ne kadarını karşılayacağını doğrudan etkileyecek.
Devlet dairelerine yönelik tahsis ile daha geniş kapsamlı baca hedefi farklı ölçeklerde uygulanıyor. Devlet konutlarına taşınmalarla bağlantılı özel hedef 25 bin baca; programın genel hedefi ise 50 bin baca.
Özel konut alıcılarına iki kredi seçeneği
Finansman desteği için ayrılan 60 bin özel daire, ilk kez konut alacak hanelere yönelik. Bu hanelerden 39 bininin yüzde 6 faizli konut kredisi kullanması planlanıyor.
Kalan 21 bin hane için ilk üç yıl yüzde 6, sonraki 17 yıl yüzde 12 faiz uygulanacak bir seçenek sunulacak. Böylece kredi vadesi 20 yıl olacak ve sürenin büyük bölümünde daha yüksek faiz geçerli olacak.
Bu dağılıma göre 60 bin hanenin yüzde 65'i planlanan yüzde 6 faizli grupta yer alırken, yüzde 35'ine üç yılın ardından faiz oranı yükselen seçenek sunulacak. İkinci grupta başlangıç dönemi sona erdiğinde faiz oranı iki katına çıkacak.
Hanelerin sonraki aylardaki ödemeleri, kalan borç tutarına ve geri ödeme planına bağlı olacak. Bu alıcılar için önemli konu, ilk üç yıldaki ödemelerin yanı sıra başlangıç faiz oranı sona erdikten sonra krediyi karşılayıp karşılayamayacakları.
Uchral, faiz oranları ile koşulların nüfus yoğunluğu, talep, kent üzerindeki baskı ve trafik sıkışıklığı dikkate alınarak kentsel bölgeye ve konumuna göre de değişeceğini söyledi. Dolayısıyla finansman planı, kredi koşullarını dairenin bulunduğu yerle ilişkilendiriyor.
Finansman ve seçim süreci sıradaki adımlar
Uchral, hane seçimlerinin açık ve şeffaf biçimde yapılacağını taahhüt etti. İlk hanelerin seçiminin, Parlamento'nun 2027 bütçesini onaylamasının ardından yapılması bekleniyor. Bu onay, açıklanan takvimdeki bir sonraki usul aşaması.
Başbakan ayrıca özel konut kredisi programı için finans sektörü üzerinden 1,8 trilyon tugrik kaynak sağlanmasını ve takas maliyetlerinin bütçeye dahil edilmesini öngören bir öneriden söz etti. Takas, çoğunlukla para birimleri veya faiz oranlarıyla ilgili ödeme yükümlülüklerinin değiştirilmesini içeren bir finansal anlaşmadır. Öneri, buna bağlı maliyetleri kamu harcama planlarına dahil edecek.
Duyuruda başvuru tarihi, tüm uygunluk koşulları, gelir şartları, arsa değerleme yöntemi, gecikmiş ödemelerin nasıl ele alınacağı ve kredi seçeneklerindeki sonraki geri ödemelerin kesin tutarı gibi çeşitli pratik ayrıntılar açıklanmıyor. Bütçe oylamasının tarihi de belirtilmiyor. Hangi hanelerin başvurabileceğini ve seçeneklerin her birinin ne kadara mal olacağını bu ayrıntılar belirleyecek.
Programın ilerlemesini ölçmek için ilk aşamada somut hedefler var: yapımı süren daireleri tamamlamak, planlanan finansmanı sağlamak ve 2027'de hedeflenen 16 bin kredi için haneleri seçmek. Daha uzun vadeli takvim, hükümetin 2030 inşaat hedefini kapsıyor.
Öne çıkan noktalar
- Moğolistan, 21 Ekim 2026'da 100 bin haneyi ve 50 bin bacanın söndürülmesini hedefleyen konut programını duyurdu.
- Plan, 40 bin devlet dairesini 60 bin özel daire için kredi desteğiyle bir araya getiriyor.
- 45 metrekarelik bir devlet dairesinin aylık kirası 700 bin tugrik; kira ödeyerek ev sahibi olma seçeneğindeki aylık ödeme ise 1 milyon 420 bin tugrik olacak.
- Başka bir seçenekle haneler, kiraya ek olarak beş yıl boyunca her ay 860 bin tugrik ödeyerek peşinat biriktirebilecek.
- Devlet dairelerinin yarısından fazlası ger bölgelerindeki hanelere ayrılacak; bu hanelerin arsa değeri ödemeye sayılacak.
- Özel daire alıcılarından 39 bin haneye yüzde 6 faizli kredi verilmesi planlanıyor; 21 bin haneye ise üç yıl sonra yüzde 12'ye çıkacak faiz oranlı bir seçenek sunulacak.
- Hükümet, 2027'de 16 bin haneye yüzde 6 faizli kredi vermeyi hedefliyor. İlk hanelerin seçiminin bütçe onayının ardından yapılması bekleniyor.






