Erdoğan Tayland’la Barış Çağrısı Yaparken Kamboçya ve Türkiye Askerî Çerçeve Anlaşması İmzaladı

8 dakikalık okuma
Cambodia and Türkiye Sign Military Framework Agreement as Erdogan Urges Peace With Thailand

Savunma anlaşması, ticaret ve diplomaside daha geniş kapsamlı hamlenin parçası

Kamboçya Başbakanı Hun Manet ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın askerî ilişkileri yakınlaştırmayı ve ikili ticareti 1 milyar dolara çıkarma hedefi doğrultusunda yeni adımlar atmayı amaçladığı 16 Ekim 2026’da Kamboçya ile Türkiye bir Askerî Çerçeve Anlaşması imzaladı. Erdoğan ayrıca Kamboçya’nın Tayland’la yaşadığı sınır anlaşmazlığının barışçıl yollarla çözülmesi çağrısında bulundu ve Türkiye’nin çatışmalardan etkilenen 3 binden fazla kişiye yardım ulaştırdığını söyledi.

İçindekiler
  1. Savunma anlaşması, ticaret ve diplomaside daha geniş kapsamlı hamlenin parçası
  2. Askerî anlaşma neleri değiştiriyor?
  3. Tayland sınırında diyalog çağrısı
  4. Türkiye 3 binden fazla kişiye yardım ulaştırdı
  5. 1 milyar dolarlık ticaret hedefi hâlâ uzak
  6. İş dünyası kuruluşları somut işbirliği üzerinde anlaştı
  7. Doğrudan uçuşlar, burslar ve kültürel bağlar
  8. İşbirliği BM, ASEAN ve Gazze’yi de kapsıyor
  9. İlişkiler bugünkü noktaya nasıl geldi?
  10. Öne Çıkanlar

Türkiye Cumhurbaşkanlığı ve Kamboçya’nın devlet haber ajansı Agence Kampuchea Presse’nin (AKP) aktardığına göre liderler, İstanbul’daki Dolmabahçe Cumhurbaşkanlığı Ofisi’nde yapılan görüşmelerin ardından imza törenine başkanlık etti. AKP’nin görüşme haberinde toplantının 16 Ekim öğleden sonra İstanbul’da yapıldığı belirtilirken, imza törenine ilişkin fotoğraf açıklamasında ve basın toplantısı açıklamasında akşam etkinliklerinin Ankara’da düzenlendiği ifade ediliyor.

Anlaşmayı Türkiye adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Kamboçya adına ise Savunma Bakan Yardımcısı Prak Sovanna imzaladı. Liderler savunma sanayisi, yatırım, enerji, eğitim ve kültürün yanı sıra İstanbul ile Phnom Penh arasında doğrudan uçuş başlatılması olasılığını ele aldı.

Ziyaret, 7 Kasım 1959’da diplomatik ilişkilerin kurulmasıyla başlayan ilişkilerin farklı boyutlarını bir araya getirdi. Kamboçya, silahlı kuvvetleri ile Türkiye’nin silahlı kuvvetleri arasında somut işbirliği arayışının yanı sıra Türk şirketlerini Kamboçya’daki fabrikalara, tarımsal ürün işleme, ulaştırma ve teknoloji alanlarına yatırım yapmaya teşvik ediyor.

Askerî anlaşma neleri değiştiriyor?

Hun Manet, çerçeve anlaşmayı iki ülkenin silahlı kuvvetleri arasında somut işbirliğini güçlendirmenin temeli olarak nitelendirdi. Liderlerin siyasi, savunma ve güvenlik ilişkilerini derinleştirecek adımları görüştüğünü söyledi.

Çerçeve anlaşmalar işbirliği için genel bir zemin oluşturuyor; yürütülecek faaliyetler ise sonraki kararlarla belirleniyor. Yapılan açıklamalarda anlaşmanın ayrıntılı hükümlerine, uygulama takvimine, ekipman alımlarına veya mali taahhütlere yer verilmedi.

Reklam

Erdoğan, Kamboçya’nın Türk savunma ürünlerine gösterdiği ilgiden memnuniyet duyduklarını belirtti. Cumhurbaşkanlığının basın toplantısı açıklamasında Cumhurbaşkanı bu ilgiyi daha yakın işbirliği olasılığıyla ilişkilendirdi:

Kamboçya'nın savunma sanayisi ürünlerimize gösterdiği ilgiden memnuniyet duyuyoruz. Bu alanda önemli bir potansiyelimiz var ve inşallah işbirliğimizi geliştireceğiz.

Anlaşma, askerî işbirliğini daha geniş diplomatik ilişkiler çerçevesinde resmî bir zemine taşıyor. Hun Manet, bunu hükümetler arasındaki dostane temasların ötesine geçerek ilişkileri daha somut hâle getirme çabasının parçası olarak sundu.

Tayland sınırında diyalog çağrısı

Erdoğan, Türkiye’yi hem bir savunma ortağı hem de barış destekçisi olarak öne çıkarırken Kamboçya-Tayland sınır anlaşmazlığına da değindi. Açıklamalar, 2025’in sonlarında sağlanan ateşkesin en az 101 kişinin ölümüne ve 500 binden fazla kişinin yerinden edilmesine yol açan, 20 gün süren yeni çatışmaları durdurmasının ardından geldi.

Kamboçya ile Tayland anlaşmaları ihlal etmekle birbirlerini suçlamayı sürdürürken, toprak iddiaları ve askerî birliklerin konumları konusundaki anlaşmazlıklar gerilimi canlı tutuyor. Evlerini terk etmek zorunda kalan aileler açısından mesele, sınırın nereden geçtiğinin yanı sıra kişisel güvenlik ve yaşadıkları topluluklara geri dönebilme olasılığıyla da ilgili.

Türkiye Cumhurbaşkanı sıfatıyla konuşan Erdoğan, uluslararası hukuka dayalı müzakere çağrısı yaptı:

Kamboçya ile Tayland arasındaki sınır anlaşmazlığının diyalog ve barışçıl yollarla, uluslararası hukuk temelinde çözüme kavuşturulmasını umuyoruz.

Hun Manet ile Erdoğan ikili görüşmelerinde uluslararası hukuka ve Birleşmiş Milletler Şartı ilkelerine saygı vurgusu da yaptı. Açıklamalarda barışçıl müzakere, askerî ilişkilerin geliştirilmesiyle birlikte ele alındı.

Türkiye 3 binden fazla kişiye yardım ulaştırdı

Erdoğan, Türkiye’nin Kamboçyalı yetkililerle koordinasyon içinde 3 binden fazla kişiye yardım ulaştırdığını ve insani yardım çalışmalarını sürdüreceğini söyledi. Yardımın doğrudan sınır çatışmasından etkilenen sivillere yönelik olduğunu belirtti.

500 binden fazla kişinin yerinden edildiği yönündeki bildirimler, yaşanan sarsıntının boyutunu gösteriyor. Türk yardımları, diplomatik girişimlerin yeni çatışmaları önlemeye çalıştığı süreçte insanlara ulaşan somut desteklerden birini oluşturuyor.

Reklam

Kamboçya’nın Türkiye’yle kalkınma işbirliği acil yardımların da ötesine uzanıyor. Hun Manet, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansına (TİKA) altyapı, kadınların ekonomik hayata katılımı ve Kamboçyalı Müslüman kadınları destekleyen girişimlerdeki çalışmaları için teşekkür etti.

Dolayısıyla ziyaret iki farklı ihtiyacı kapsadı: çatışmalardan etkilenen sivillere acil yardım ve günlük yaşamı iyileştirmeyi amaçlayan uzun vadeli projeler. İki lider de bu faaliyetleri ülkeleri arasındaki ilişkilerin bir parçası olarak sundu.

1 milyar dolarlık ticaret hedefi hâlâ uzak

İkili ticaret 2025’te yaklaşık 400 milyon dolara ulaştı; bu, 2024’teki yaklaşık 338 milyon dolara kıyasla yüzde 18 civarında artış anlamına geliyor. Hun Manet, işletmeleri bu büyümenin üzerine koymaya ve dönemin Kamboçya Başbakanı Hun Sen’in Türkiye’yi ziyaret ettiği 2018’de belirlenen 1 milyar dolarlık hedef doğrultusunda çalışmaya çağırdı.

Yıllık ticaret hacmi 400 milyon dolarla hedefin yaklaşık yüzde 40’ına karşılık geliyor. 1 milyar dolara ulaşmak için yıllık ticaretin 600 milyon dolar daha artması, yani 2025’teki toplamın iki buçuk katına çıkması gerekiyor. Bu karşılaştırma, liderlerin diplomatik görüşmelerinde iş dünyası kuruluşlarıyla ilgili konuları neden ele aldığını ortaya koyuyor.

İstanbul’daki Kamboçya-Türkiye İş Forumu, Kamboçya Ticaret Odası ile Türkiye Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) tarafından ortaklaşa düzenlendi. Erdoğan, toplantının iki ülkenin iş çevreleri arasındaki bağları güçlendirmesini umduğunu söyledi.

Hun Manet, yatırımcıları ticaret engellerini ele almak ve yatırımları hızlandırmak için Ortak Ekonomi Komisyonu ile Kamboçya-Türkiye İş Konseyinden yararlanmaya çağırdı. Bu yapılar, aksi hâlde işlemleri veya projeleri geciktirebilecek sorunların işletmeler ve yetkililer tarafından çözüme kavuşturulması için kanallar sunuyor.

İş dünyası kuruluşları somut işbirliği üzerinde anlaştı

Kamboçya Ticaret Odası ile DEİK; iş dünyasında iletişim ağlarının kurulması, piyasa bilgilerinin paylaşılması ve ortak girişimlerin geliştirilmesini kapsayan bir mutabakat zaptı imzaladı. Ortak girişim, şirketlerin kaynak ve sorumlulukları paylaşarak birlikte bir proje yürütmesini sağlıyor.

Hun Manet imalat, tarımsal ürün işleme, yenilenebilir enerji, lojistik, dijital teknoloji ve sürdürülebilir turizmi işbirliği alanları olarak sıraladı. Bu liste, yatırım olanaklarını tarım ürünlerinin işlenmesinden malların taşınmasına ve enerji tedarikine kadar somut faaliyetlerle ilişkilendiriyor.

Reklam

Kamboçya Başbakanı, ülkesini Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (RCEP) aracılığıyla daha geniş Asya pazarlarına açılan bir kapı olarak da tanıttı. RCEP, üyeleri arasındaki ticaretin kurallarını belirleyen bölgesel bir ticaret anlaşması. Yatırımcılar açısından komşu pazarlara erişim, üretim veya dağıtım faaliyetlerinin nerede konumlandırılacağını etkileyebiliyor.

Hun Manet, ticareti büyütmek, yatırım çekmek ve şirketler arasındaki ortaklıkları güçlendirmek için Kamboçya’nın Türk işletmeleriyle çalışmaya hazır olduğunu söyledi. İş dünyasına yönelik mutabakat zaptı bu hedeflere ulaşma yolunda kurumsal bir adım sunarken, ticaret verileri ihtiyaç duyulan büyümenin boyutunu gösteriyor.

Doğrudan uçuşlar, burslar ve kültürel bağlar

Hun Manet ile Erdoğan; İstanbul ve Phnom Penh arasında doğrudan uçuş başlatılmasının yanı sıra turizm, eğitim ve kültürel etkileşim konularını görüştü. Doğrudan bağlantı, iki ülke arasında seyahat eden ziyaretçiler, iş insanları ve diğer yolcuların iki şehir arasındaki ulaşımını kolaylaştıracak.

Eğitim de ilişkilerin mevcut unsurlarından biri. Erdoğan, Türkiye’nin Türkiye Bursları programları aracılığıyla Kamboçyalı öğrencilere destek verdiğini, TİKA ile Yunus Emre Enstitüsünün ise sosyal ve kültürel bağlara katkı sunduğunu söyledi.

Öğrenciler, turizm işletmecileri ve şirketler bu gündemin farklı alanlarından yararlanıyor. Burslar eğitimi destekliyor, kültür programları etkileşimi teşvik ediyor, ulaşım bağlantıları ise ziyaretleri kolaylaştırabiliyor. Liderler bu çalışmaları ticaret ve savunmayla aynı görüşmede ele aldı.

Önerilen hava bağlantısı, turizme yönelik ilgiyi de somutlaştırıyor. Ülkeler arasında seyahat kolaylaşırsa Kamboçya’nın bu sektöre Türk yatırımı çekmesini ziyaretçi sayısındaki artışla ilişkilendirmesi de kolaylaşacak.

İşbirliği BM, ASEAN ve Gazze’yi de kapsıyor

Erdoğan, Gazze Barış Kurulu’nun kurucu üyesi olarak Kamboçya’nın katılımını memnuniyetle karşıladı ve Phnom Penh’in Filistin’de iki devletli çözüme dayalı çalışmalara katkı sunmasını umduğunu belirtti. İki devletli çözüm, İsrail ve Filistin devletlerinin yan yana var olması anlamına geliyor.

Hun Manet, Orta Doğu da dâhil olmak üzere barış ve istikrar için Türkiye’nin yürüttüğü diplomatik çalışmaları övdü. İki lider Birleşmiş Milletler ve Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) aracılığıyla işbirliğini de vurguladı.

Reklam

Hun Manet, Türkiye’nin ASEAN ile ilişkilerini memnuniyetle karşıladı ve bölgesel bağlantılar ile ortak refah konularında daha yakın işbirliği çağrısı yaptı. Böylece Kamboçya açısından ilişkiler, iki hükümet arasındaki anlaşmaların yanı sıra bölgesel bir boyut da kazanıyor.

Kamboçya Başbakanı, Erdoğan’ı ülkesine resmî ziyarette bulunmaya davet etti. Davet, askerî işbirliği, iş dünyası ilişkileri ve halklar arasındaki etkileşim konularında görüşmeleri sürdürmek için yeni bir fırsat sunuyor.

İlişkiler bugünkü noktaya nasıl geldi?

Kamboçya ile Türkiye altmış yılı aşkın süredir diplomatik ilişkilerini sürdürüyor. Ekim ayındaki ziyaret, bu geçmişin yanı sıra sekiz yıl önce Hun Sen’in ziyareti sırasında belirlenen ekonomik hedefi de temel aldı.

  • 7 Kasım 1959: Kamboçya ve Türkiye diplomatik ilişkiler kurdu.
  • 2018: Hun Sen ile Erdoğan, ikili ticareti 1 milyar dolara çıkarma hedefi üzerinde anlaştı.
  • 2024: İkili ticaret yaklaşık 338 milyon dolar düzeyindeydi.
  • 2025: Ticaret yaklaşık yüzde 18 artışla 400 milyon dolara ulaştı.
  • 2025’in sonları: Ateşkes, Kamboçya ile Tayland arasındaki 20 günlük yeni çatışmaları durdurdu.
  • 16 Ekim 2026: Hun Manet ile Erdoğan görüştü ve Askerî Çerçeve Anlaşması’nın imza törenine başkanlık etti.
  • 17 Ekim 2026: Kamboçya hükümetinin hesaplarında görüşme ve imzaya ilişkin ayrıntılar yayımlandı; Erdoğan da Facebook’ta daha yakın işbirliği mesajını yineledi.

Türkiye Cumhurbaşkanlığının görüşme duyurusunda Dolmabahçe’deki resmî karşılama, liderlerin baş başa görüşmesi ve heyetler arası toplantı kaydedildi. Görüşmelere Fidan da katıldı.

Ziyarette askerî çerçeve anlaşması ve iş dünyası alanında işbirliği mutabakatı imzalanırken uçuşlar, yatırım ve eğitim konularını kapsayan daha geniş bir gündem belirlendi. Verilen diplomatik mesaj da aynı ölçüde açıktı: Kamboçya ile Türkiye arasındaki ilişkiler güçlenirken Tayland’la yaşanan sınır anlaşmazlığının barışçıl yollarla çözülmesine yönelik çabalar da sürmeli.

Öne Çıkanlar

  • Kamboçya ile Türkiye, 16 Ekim 2026’da Askerî Çerçeve Anlaşması imzaladı.
  • Hun Manet, anlaşmanın iki ülkenin silahlı kuvvetleri arasında somut işbirliğini destekleyeceğini söyledi.
  • Erdoğan, Kamboçya ile Tayland’ı sınır anlaşmazlığını diyalog ve uluslararası hukuk yoluyla çözmeye çağırdı.
  • Türkiye, çatışmalardan etkilenen 3 binden fazla kişiye insani yardım ulaştırdığını açıkladı.
  • İkili ticaret 2025’te yaklaşık 400 milyon dolara, yani 1 milyar dolarlık hedefin yaklaşık yüzde 40’ına ulaştı.
  • Liderler yatırım, doğrudan uçuşlar, burslar, kültürel etkileşim ve uluslararası kuruluşlar aracılığıyla işbirliğini görüştü.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir