Hindistan'daki Tarımsal Kayıplar, İklim Uyarıları ile Uyum Finansmanı Arasındaki Uçurumu Gözler Önüne Seriyor

11 dakikalık okuma
India's Farm Losses Reveal the Distance Between Climate Warnings and Adaptation Funding

Tarlalardaki sıcak, fonlardaki açık

Andhra Pradeşli çiftçi Sambi Reddy Vuyyuru, olağan dışı yüksek sıcaklıkların yazın en sıcak dönemi geçtikten sonra da ürünleri etkilemeyi sürdürmesiyle muzların büyümesinin ve veriminin yaklaşık yüzde 50 düştüğünü anlatıyor. Meyveler küçülüyor, sebze tohumları çimlenmekte zorlanıyor ve şiddetli zararlı istilaları kayıpları artırıyor. Vuyyuru, sorunların iki ila üç aydır sürdüğünü söylüyor.

İçindekiler
  1. Tarlalardaki sıcak, fonlardaki açık
  2. Çiftçilerin kayıpları
  3. Tahmin neden bir eylem planına ihtiyaç duyar?
  4. Büyüyen küresel finansman açığı
  5. Hindistan eyaletleri neden yükün büyük bölümünü taşıyor?
  6. Hindistan'ın ulusal planı ve ihtiyaçlarının boyutu
  7. Finansman türü neden önemli?
  8. Hindistan COP31'den ne bekliyor?
  9. Planları, parayı ve çiftlikleri buluşturan tarihler
  10. Öne Çıkanlar

Mali destek, hava koşullarına kıyasla çok daha yavaş ilerliyor. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), 2025 Uyum Açığı Raporu'nda, gelişmekte olan ülkelere ulaşan uluslararası kamu uyum finansmanının 2023'te 26 milyar dolar olduğunu, bu tutarın 2022'de 28 milyar dolar düzeyinde bulunduğunu belirtiyor. 2035'e kadar tahmin edilen yıllık ihtiyaç 310 milyar ila 365 milyar dolar arasında.

Hindistan'ın Aralık 2023'te Birleşmiş Milletler iklim sürecine sunduğu ilk Uyum Bildirimi, 2030'a kadar toplam uyum harcaması ihtiyacını 56,68 trilyon rupi olarak tahmin etti. Hindistan eyaletlerinde çiftlikleri, su kaynaklarını ve toplulukları koruma sorumluluğu; borçlanma sınırları ve kamu bütçelerindeki diğer önceliklerle karşı karşıya.

Uyum, toplulukların şimdiden karşı karşıya olduğu ya da gelecekte karşılaşabileceği iklim etkilerine hazırlanmak anlamına geliyor. Tarımda bu, mevcut su miktarına uygun ürünleri seçmek, ekim takvimini değiştirmek, sulamayı iyileştirmek veya zarar oluşmadan önce hava durumu uyarılarına göre harekete geçmek olabilir. İklim eyleminin diğer ana kolu olan azaltım ise ısınmaya yol açan emisyonları düşürmek demek.

Hindistan'ın karşı karşıya olduğu zorluk tüm bu düzeyleri bir araya getiriyor: Tahminin çiftçiye zamanında ulaşması, çiftçinin uygulayabileceği bir çözümün bulunması ve bunun maliyetini birilerinin karşılaması gerekiyor. Bir hane sulama ya da yeni tohum alacak imkâna sahip değilse, aşırı sıcak veya yağış azlığı uyarısının pratikteki değeri sınırlı kalıyor.

Çiftçilerin kayıpları

Vuyyuru, normalde altı ya da yedi salkım toplarken şimdi yalnızca dört ila beş salkım alabildiğini söylüyor. Meyvelerin küçülmesinin yanı sıra sebzelerin kötü çimlendiğini, bamya, yapraklı sebzeler ve kabakgillerin zararlılardan etkilendiğini anlatıyor.

Yaşadıkları, hava koşullarındaki stresin üretimin birkaç aşamasını birden nasıl etkileyebileceğini gösteriyor. Filizlenmeyen tohumlar, ürün daha yetişmeye başlamadan verimi düşürüyor. Zayıf gelişim hasadı sınırlarken zararlı saldırıları da ek kayıplara yol açıyor. Çiftçi hanesi üzerindeki baskı, sıcaklıklar düşmeye başladıktan sonra da sürüyor.

Reklam

İklim bilimci Roxy Mathew Koll, Hindistan'ın pirinç ve buğday stoklarının arz üzerindeki baskıyı bir ölçüde hafifletebileceğini, bakliyat, yağlı tohumlar ve sebzelerin ise kırılganlığını koruduğunu söylüyor. Haziranda yağışların yüzde 40 düşük gerçekleşmesi, tarımı geciktirdi ve üretimle sonraki sezonları etkileyebilir.

WRI India'dan Saransh Bajpai, Tarım Bakanlığının mali yıl için tahıl üretimi tahminini 2,63 milyon ton düşürdüğünü belirtiyor. Sulama imkânı olmayan veya tohumlarını değiştirecek kadar parası bulunmayan küçük çiftçiler, ekim koşulları değiştiğinde özellikle zor kararlarla karşı karşıya kalıyor.

Tahmin neden bir eylem planına ihtiyaç duyar?

Dünya Meteoroloji Örgütü'nün Asya ve Pasifik bölge direktörü Ben Churchill, hükümetlere aşırı hava olaylarının tahminine daha fazla öncelik vermeleri ve ulusal meteoroloji ve hidroloji hizmetlerine yatırım yapmaları çağrısında bulundu. Bu hizmetler atmosferi ve su sistemlerini izleyerek gözlemlerden yararlanıyor, uyarı ve tahminler üretiyor.

Churchill'in çağrısı, veri toplayan ekipmanlara destek verilmesini de içeriyor. Güvenilir gözlemler, tahmincilerin gelişmekte olan riskleri belirlemesine yardımcı oluyor; ancak müdahale, tarım kurumlarının, eyalet yönetimlerinin ve çiftçi topluluklarının harekete geçmeye hazır olmasına da bağlı.

Hindistan, yağışa bağımlı ve kuraklık koşullarıyla karşı karşıya olan bölgelerdeki eyaletlerden ve çiftçilerden, uygun bakliyat ve yağlı tohumlar dahil daha az su isteyen ürünleri değerlendirmelerini istiyor. Hükümet ayrıca yerel su bütçelerine dayalı ekim planlarını teşvik ediyor.

Su bütçesi, bir yerde bulunması beklenen su miktarını, ürünlerin ve diğer kullanıcıların ihtiyaç duyacağı suyla karşılaştırıyor. Böylece ürün seçimi, herkes için geçerli tek tip bir talimat yerine yerel bir karara dönüşüyor. Koll'un belirttiği gibi, bazı çeşitler kısıtlı suya daha uygun olsa bile bakliyat ve yağlı tohumlar hava koşullarının yol açtığı zararlara açık kalıyor.

Önemli olan, tavsiyelerin ekimden önce ulaşıp ulaşmadığı ve çiftçilerin bu tavsiyelere uyabilmek için tohum, kredi ve suya erişiminin olup olmadığı. Hindistan'da kırsal kredi, sigorta ve teknoloji alanındaki genişleme yardımcı olabilir; ancak ürün planını değiştirmek için çiftlik düzeyinde yine de kaynak gerekiyor.

Büyüyen küresel finansman açığı

UNEP, gelişmekte olan ülkelerin 2035'teki yıllık uyum ihtiyaçlarını iki yöntemle hesaplıyor. Ekonomik modelleme 310 milyar dolarlık bir tahmin ortaya koyuyor. Ulusal iklim taahhütleri ve uyum planlarında kaydedilen ihtiyaçların ileriye taşınması ise 365 milyar dolarlık daha yüksek tahmini veriyor.

Reklam

Her iki tahmin de raporda güvenilir verilerin bulunduğu son yıl olan 2023'te kaydedilen 26 milyar dolarlık uluslararası kamu uyum finansmanının çok üzerinde. Gelecekteki yıllık ihtiyaçlar, mevcut finansman akışının yaklaşık 12 ila 14 katı. Finansman 2022 ile 2023 arasında 2 milyar dolar, yani yaklaşık yüzde 7 düşerek ters yönde ilerledi.

UNEP, mevcut eğilimler sürerse Glasgow İklim Paktı'nın uluslararası kamu uyum finansmanını 2025'e kadar 2019 düzeyinin iki katına çıkarma hedefine ulaşılamayacağı uyarısında bulunuyor. Rapora göre daha yeni küresel iklim finansmanı hedefi de uyum açığını kapatmaya yetmiyor.

Uygulamada bazı ilerlemeler kaydediliyor. Ülkeler, çoğunlukla biyolojik çeşitlilik, tarım, su ve altyapıyla ilgili 1.600'den fazla uyum faaliyetinin tamamlandığını bildirdi. İklim fonlarının yeni uyum projelerine sağladığı destek 2024'te arttı. Ülkelerin çoğunun da en az bir ulusal uyum politikası, stratejisi veya planı bulunuyor.

Bu gelişmeler, planlama ve projeler ilerlerken finansmanın öngörülen ihtiyaçların çok altında kaldığını gösteriyor. Tarımda baskı özellikle acil; çünkü ekim ve hasat mevsimsel takvime bağlı, yatırım kararları ise çok daha uzun sürebiliyor.

Hindistan eyaletleri neden yükün büyük bölümünü taşıyor?

Climate Policy Initiative'ın 21 Şubat 2024'te yayımlanan Hindistan'da Uyumun Finansmanı başlıklı çalışması, yalnızca altı eyaletin 2021-2030 döneminde yılda toplam 444,7 milyar rupilik, yani 5,5 milyar dolarlık uyum yatırımına ihtiyaç duyduğunu tahmin ediyor.

Aanandita Sikka, Labanya Prakash Jena, Malini Chakravarty ve Uma Pal'ın hazırladığı çalışma, birçok müdahalenin yerel koşullara bağlı olması nedeniyle uyum çalışmalarında eyaletleri merkeze koyuyor. Eyaletlerin politika ve programlarının hem ilerleme düzeyi hem de öncelikler bakımından farklılık gösterdiğini ortaya koyuyor.

Eyaletlerin mali durumu, 2019-20'deki ekonomik yavaşlama, COVID-19 salgını, borçlanma kısıtlamaları ve mevcut borçlar nedeniyle baskı altında. Yerel uyumdan sorumlu hükümetlerin, riskler artarken bile harcamaları artırmak için manevra alanı sınırlı.

CPI bir ölçüm sorununa da dikkat çekiyor: Hindistan'da iklim riskini değerlendirmek için ortak bir çerçeve ve kalkınma programlarının kırılganlığı ne ölçüde ele aldığını belirleyecek sistematik bir yöntem bulunmuyor. Tutarlı değerlendirmeler olmayınca hükümetler öncelikleri karşılaştırmakta ve harcamaların zarara maruz kalma riskini azaltıp azaltmadığını izlemekte zorlanıyor.

Reklam

Çalışma; eyaletlere yönelik finansman konusunun Maliye Komisyonu görüşmelerine uyumu da içerecek şekilde taşınmasını, iklim ihtiyaçlarıyla bağlantılı geçici borçlanma sınırlarının değerlendirilmesini, yeşil finansman verilerinin iyileştirilmesini ve uygun durumlarda kamu kurumlarıyla işletmeler arasında ortaklık kurulmasını öneriyor. Bu öneriler hem mevcut para miktarını hem de kaynağın etkili biçimde yönlendirilmesini ele alıyor.

Hindistan'ın ulusal planı ve ihtiyaçlarının boyutu

Hindistan, iklim direncini politika, program ve kalkınma planlamasına dahil etmek amacıyla ilk Ulusal Uyum Planı'nı hazırlamaya başladı. 10-11 Şubat 2025'te düzenlenen bir istişare toplantısında yetkililer, dokuz sektörde yürütülen çalışmaları anlattı. Çevre Bakanlığı, öncelikli bölgeleri ve kaynak ihtiyaçlarını belirlemek için kırılganlık araştırmaları yürütüyordu.

Çevre, Orman ve İklim Değişikliği Bakanlığında iklim değişikliğinden sorumlu genel sekreter yardımcısı Ruchika Drall, hazırlık sürecinde öngörülen takvimi anlattı.

Drall, "Hindistan'ın Ulusal Uyum Planı'nı hazırlamaktan sorumlu ana kurum Çevre Bakanlığı. Plan, COP30'dan önce, bu yılın sonuna kadar hazır olmalı," dedi.

Afet risklerinin azaltılmasında Ulusal Afet Yönetim Kurumu lider kuruluş, İklim Değişikliğine Uyum, Afet Risklerinin Azaltılması ve Sürdürülebilirlik Entegre Merkezi ise koordinasyon kurumu olarak belirlendi. Yetkililer ayrıca afet planlamasının köy düzeyine ulaşması ve ekosistemlerin korunmasının uyum çalışmalarına dahil edilmesi çağrısı yaptı.

Yayımlanan mali tahminler kapsam ve ayrıntı düzeyi bakımından farklılık gösteriyor. Hindistan'ın 2023 Uyum Bildirimi, 2030'a kadar toplam ihtiyaçları 56,68 trilyon rupi olarak hesapladı; Bajpai, etkiler şiddetlendikçe ihtiyaçların 854 milyar dolara çıkabileceğini söylüyor. Drall ise istişare toplantısında, bu rakamın hesabı veya zaman aralığı belirtilmeden yaklaşık 73 trilyon dolardan söz etti. Hazırlık takviminde ayrıca ulusal planın tamamlanması için bir hedef tarih verildi; planın daha sonra sunulduğu teyit edilmedi.

Ulusal planlama giderek yaygınlaşıyor. İstişare toplantısında aktarılan Birleşmiş Milletler iklim verilerine göre 142 gelişmekte olan ülke uyum planlarını oluşturmak ve uygulamak için adımlar atıyordu; Ekim 2024'e kadar 60 ülke planını sunmuştu. Kasım 2023 itibarıyla Yeşil İklim Fonu, 44 ülke için toplam 18,6 milyar dolarlık finansman içeren 83 uyum projesini onaylamıştı. Bu tutarın 5,3 milyar doları doğrudan fondan sağlandı.

Finansman türü neden önemli?

Bajpai daha fazla hibe, uygun koşullu finansman, özel sektör yatırımı ve fonlara daha kolay erişim çağrısı yapıyor. Hibelerin geri ödenmesi gerekmiyor. Uygun koşullu finansman ise genellikle daha düşük faiz veya daha uzun geri ödeme süresi gibi, sıradan ticari borçlanmadan daha elverişli şartlar sunuyor.

Reklam

Bir proje geçim kaynaklarını koruduğu hâlde doğrudan gelir yaratmıyorsa bu farklar önem kazanıyor. Hava gözlem ekipmanları, yerel risk haritaları ve kırılgan toplulukların korunması kamu yararı sağlayabilir; ancak ticari kredinin geri ödenmesini sağlayacak açık bir gelir akışı yaratmayabilir.

UNEP, hükümetlerin hedefe yönelik politikalar uygulaması ve karma finansman kullanması hâlinde özel yatırımcıların uyum için yılda yaklaşık 50 milyar dolar sağlayabileceğini tahmin ediyor. Karma finansman, genellikle yatırımı caydırabilecek riskleri paylaşarak kamu kaynaklarını veya uygun koşullu finansmanı özel sermayeyle bir araya getiriyor.

Bu potansiyel 50 milyar dolar bile, UNEP'in 2035 için öngördüğü 310 milyar ila 365 milyar dolarlık yıllık ihtiyacın yalnızca yaklaşık yüzde 14 ila 16'sına karşılık geliyor. Bu nedenle kamu finansmanı temel önemini koruyor. UNEP ayrıca kırılgan ülkelerin kullandığı borçlanma araçlarının oranının artmaması için dikkatli olunması çağrısı yapıyor.

COP31 öncesindeki tartışmalarda gündeme getirilen önlemler arasında çok taraflı kalkınma bankalarının daha fazla katılımı, daha uzun geri ödeme süreleri, risk paylaşımı ve proje hazırlıklarına destek bulunuyor. Proje hazırlık desteği, fizibilite çalışmaları ve risk değerlendirmeleri gibi işlerin finansmanını sağlıyor; böylece ulusal bir önceliğin bir fonun değerlendirebileceği proje önerisine dönüştürülmesine yardımcı oluyor.

Hindistan COP31'den ne bekliyor?

COP31'in 9-20 Kasım'da Türkiye'nin Antalya kentinde düzenlenmesi planlanıyor. Gıda güvenliği ve tarım, öne çıkan başlıklar arasında. Hindistan'ın tutumu, daha güçlü iklim taahhütlerini bunları hayata geçirmek için gereken finansman, teknoloji transferi ve kurumsal kapasiteyle ilişkilendiriyor.

Fiji'deki hazırlık görüşmelerinde Çevre Bakanı Bhupender Yadav, esneklik ve ülkelerin kendi koşullarına göre belirlediği uygulama yollarına saygı çağrısı yaptı. Paris Anlaşması'nın 9.1. maddesinin geçici gündeme alınmasının, finansmanı ülkelerin ihtiyaçlarıyla uyumlu hâle getirme fırsatı yarattığını söyledi.

9.1. madde, gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelere azaltım ve uyum çalışmalarında yardımcı olmak üzere mali kaynak sağlamasını gerektiriyor. Yadav ayrıca ülkelerin iklim eylemi konusunda birlikte çalışmasına, karbon piyasası mekanizmalarının kullanılmasına da imkân veren 6. madde kapsamındaki iş birliğine başvurulması çağrısı yaptı.

Müzakereler iki önemli taahhüdün ardından gerçekleşiyor. COP29'da ülkeler, gelişmiş ülkelerin 2035'e kadar gelişmekte olan ülkeler için yılda en az 300 milyar dolar kaynak seferber etme çalışmalarında öncü rol üstlenmesi konusunda anlaşırken, toplam kamu ve özel iklim finansmanını yılda 1,3 trilyon dolara çıkarma çabalarını da kabul etti. COP30'da ise uyum finansmanını 2035'e kadar üç katına çıkarma hedefi benimsendi.

Reklam

Daha kapsamlı iklim finansmanı taahhütleri, uyumun yanı sıra emisyonların azaltılmasını da kapsıyor. Hindistan'ın iki alan arasında denge çağrısı, ekinleri korumak, suyu yönetmek ve erken uyarı sistemlerini iyileştirmek gibi faaliyetlere ne kadar destek ulaştığına ve bu desteğin hibe, uygun koşullu kredi ya da sıradan borç olarak mı sağlandığına dikkat çekiyor.

Planları, parayı ve çiftlikleri buluşturan tarihler

Hindistan'daki tarımsal kayıplar, daha uzun bir ulusal planlama ve uluslararası taahhütler dizisinin parçası. Başlıca kilometre taşları, uyum ihtiyaçlarının kabul edilmesiyle eylemlerin finanse edilmesi arasındaki mesafeyi gösteriyor.

  • Aralık 2023: Hindistan ilk Uyum Bildirimi'ni sundu ve 2030'a kadar toplam uyum harcaması ihtiyacını 56,68 trilyon rupi olarak tahmin etti.
  • 21 Şubat 2024: CPI, altı eyalette yıllık uyum yatırımı ihtiyacını 444,7 milyar rupi olarak belirleyen çalışmasını yayımladı.
  • 10-11 Şubat 2025: Bir istişare toplantısında Hindistan'ın ilk Ulusal Uyum Planı ve dokuz sektördeki çalışmalar ele alındı.
  • 2025: UNEP'in Uyum Açığı Raporu, gelişmekte olan ülkelerin 2035'teki yıllık ihtiyaçlarını 310 milyar ila 365 milyar dolar olarak tahmin etti. 2023'teki uluslararası kamu finansmanı ise 26 milyar dolardı.
  • 9-20 Kasım 2026: COP31'in Antalya'da düzenlenmesi planlanıyor.
  • 2035: Yılda en az 300 milyar dolarlık iklim finansmanını harekete geçirme ve uyum finansmanını üç katına çıkarma taahhütlerinin hedef yılı.

Çiftçiler için uygulama takvimi daha kısa: ekimden önce uygun tohumlara erişim, kıtlık başlamadan su planı hazırlama ve karar değiştirmeye yetecek kadar erken uyarı alma. Temel finansman sorunu, ulusal planlarla uluslararası taahhütleri bu mevsimlik zaman aralıklarında işe yarar hâle getirmek.

Öne Çıkanlar

  • Andhra Pradeşli çiftçi Sambi Reddy Vuyyuru, muzların büyümesinin ve veriminin yaklaşık yüzde 50 düştüğünü, sebzelerde çimlenme sorunları ve zararlı hasarı yaşandığını anlatıyor.
  • Gelişmekte olan ülkelere yönelik uluslararası kamu uyum finansmanı 2022'de 28 milyar dolardan 2023'te 26 milyar dolara geriledi.
  • UNEP, 2035'teki yıllık uyum ihtiyaçlarını 310 milyar ila 365 milyar dolar olarak tahmin ediyor. Bu, mevcut finansman akışının yaklaşık 12 ila 14 katı.
  • CPI'ya göre yalnızca altı Hindistan eyaletinin uyum için yılda 444,7 milyar rupiye ihtiyacı var. Eyalet bütçeleri ise borçlanma ve mevcut borçların baskısı altında.
  • Hindistan, 9-20 Kasım'da Antalya'da düzenlenecek COP31 öncesinde finansman, teknoloji ve uygulama desteği çağrısı yapıyor.
  • Tahminleri çiftlikler ve geçim kaynakları için korumaya dönüştürmekte hibeler, uygun koşullu finansman ve yerel düzeyde zamanında harekete geçmek belirleyici.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir