Geliştiriciler ön satışa çıkmadan önce çatı yapısını tamamlamalı
Shenzhen, 15 Ekim 2026'da konut satış kurallarını yürürlüğe koydu. Kurallara göre, yeni ilan edilen geliştirme alanlarındaki konut binalarının geliştiricileri, daireleri ön satışa sunmak için başvurmadan önce yapısal inşaatı tamamlamalı. Şehir kesin bir eşik belirledi: Ön satışa sunulan her binanın çatı yapısının beton dökümü tamamlanmış olmalı.
İçindekiler
- Geliştiriciler ön satışa çıkmadan önce çatı yapısını tamamlamalı
- Çatının tamamlanması alıcılar için ne anlama geliyor?
- Hangi projelere uyum süresi tanınıyor?
- Yüzde 3'lük kapora düzenlemesi nasıl işliyor?
- Projenin parasını tek bir banka denetleyecek
- Arazi ödemelerinde kolaylık var, ancak kesin bir şartla
- Geliştiriciler neden projeleri satışa sunma hızını artırdı?
- Hangzhou aynı reformun nasıl farklı uygulanabileceğini gösteriyor
- Daha uzun bekleme süresini kim finanse edebilir?
- Öne çıkanlar
Geliştiriciler ayrıca proje sahibi, tasarımcı, inşaat yüklenicisi ve yapı denetçisi tarafından imzalanıp kaşelenmiş ana yapı kalite kabul kaydını sunmalı. Bu şart, devlet arazisi kullanım haklarının devrine ilişkin ilanları 28 Ağustos 2026'dan sonra yayımlanan ticari konut projeleri için geçerli.
Bu önlemler, geliştiricilerin alıcılardan para toplamaya başlayabileceği aşamadan önce daha fazla inşaat işinin tamamlanmasını gerektiriyor. Shenzhen ayrıca tamamlanmış konut satışlarına öncelik veriyor, rezervasyon kaporalarını genel olarak satış fiyatının yüzde 3'üyle sınırlıyor ve proje fonlarının belirlenmiş bir banka düzenlemesi kapsamında tutulmasını şart koşuyor.
Uygulama görüşünü Shenzhen Konut ve İnşaat Bürosu, Planlama ve Doğal Kaynaklar Bürosu ile Ulusal Finansal Düzenleme İdaresinin Shenzhen ofisi ortaklaşa yayımladı. Görüş 15 Ekim'de yürürlüğe girdi.
Hangzhou da aynı gün kendi kurallarını yayımlayarak uygulama planı bulunan büyük şehirlerin sayısını yediye çıkardı: Pekin, Şanghay, Guangzhou, Shenzhen, Wuhan, Tianjin ve Hangzhou. Çin'in dört birinci kademe şehrinin tamamı artık reform için ayrıntılı düzenlemelere sahip.
Alıcılar açısından pratik değişiklik açık: Geliştiriciler daireleri ön satışa sunmadan önce projeyi inşaatta daha ileri bir aşamaya taşımak zorunda. Tamamlanmış konut satışları da alıcılara satın aldıkları yeri incelemek için daha fazla fırsat veriyor. Geliştiriciler açısından ise satış gelirleri kullanılabilir hâle gelene kadar daha fazla sermayenin daha uzun süre inşaatta bağlı kalması gerekiyor.
Çatının tamamlanması alıcılar için ne anlama geliyor?
Shenzhen'in çatı betonu şartı, yapının en üst katına ulaşılması ifadesine ölçülebilir bir anlam kazandırıyor. Ön satış izni almak isteyen bir geliştirici, ilgili binanın ana taşıyıcı iskeletinin çatıya kadar tamamlandığını ve gerekli kalite kabul belgelerinin hazır olduğunu kanıtlamalı.
Bu aşamadaki bir binada, sakinler taşınmadan önce hâlâ yapılması gereken işler bulunur. İç mekân inşaatı, altyapı sistemleri, asansörler, ortak kullanım alanları ve tamamlanma işlemleri yapısal inşaatın ardından sürebilir. Bu nedenle ön satış yoluyla konut alanlar yine beklemek zorunda kalır; ancak satış başladığında inşaat daha ileri bir aşamada olmalıdır.
Tamamlanmış konut satışları daha ileri bir aşamaya dayanıyor. Shenzhen'de tamamlanmış bir konut satılmadan önce taşınmazın ilk gayrimenkul tescilinin yapılması gerekiyor. Bu, tamamlanmış taşınmazın resmî gayrimenkul siciline ilk kez kaydedilmesi anlamına geliyor.
Yeni arazi projelerinde tamamlanmış konut satışlarına öncelik verilecek. Arazi devir ilanında bu satış yöntemi açıkça şart koşulmuşsa geliştirici buna uymalı. Gerekli koşulları karşılayan projelerde, daha yüksek inşaat eşiğine ve mali kontrollere tabi olmak kaydıyla ön satış da mümkün.
Hangi projelere uyum süresi tanınıyor?
Projeler için ayrım tarihi 28 Ağustos; ancak bir projenin durumu arazi ve planlama belgelerine bağlı. Shenzhen, her projeyi aynı anda yeni kurallara tabi tutmak yerine belirli koşulları karşılayan eski projelerin önceki kurallar kapsamında devam etmesine izin veriyor.
28 Ağustos'ta veya daha önce inşaat mühendisliği planlama izni almış projeler önceki ön satış politikasına göre devam edebilir. Planlama izni, onaylanmış geliştirme planını belirler ve inşaat çalışmalarına izin veren yapı ruhsatından farklıdır.
Araziyi edinmiş ancak planlama izni almamış geliştiriciler genellikle yeni şartlara tabi. Bununla birlikte, uygun projeler gerekli başvuruyu tamamlayarak 2027 sonuna kadar eski koşullarda ön satış yapmayı sürdürebilir.
Shenzhen, bazı eski kentsel dönüşüm projeleri için ayrıca incelenecek özel düzenlemeler öngördü. Bunlar, Çin'de yaygın olarak “üç eski alan” adı altında gruplandırılan eski kentlerin, fabrikaların ve köylerin dönüştürülmesine ilişkin tarihî projeleri kapsıyor.
Önemli tarihler:
- 28 Ağustos 2026: Reform kapsamında yeni ve mevcut projeleri ayıran tarih.
- 18 Eylül 2026: Konut ve Kentsel-Kırsal Kalkınma Bakanlığı, bir basın toplantısında emlak piyasasının giderek mevcut konut stokuna odaklandığını açıkladı.
- 15 Ekim 2026: Shenzhen'in uygulama görüşü yürürlüğe girdi; Hangzhou da kurallarını yayımladı.
- 31 Aralık 2027: Ayrım tarihinde araziyi edinmiş ancak planlama izni almamış, Shenzhen'deki uygun projeler için geçiş süresinin sonu.
- 31 Aralık 2028: Hangzhou ve Wuhan'daki uygun tarihî projeler için tanınan daha uzun geçiş süresinin sonu.
Yüzde 3'lük kapora düzenlemesi nasıl işliyor?
Shenzhen, tamamlanmış konut satışı yapacak geliştiricilerin, gerekli işlemleri tamamlamaları ve teslimat riskinin değerlendirilmesi koşuluyla yapı ruhsatı aldıktan sonra rezervasyon kaporası tahsil etmesine izin veriyor. Kapora genel olarak toplam satış fiyatının yüzde 3'üyle sınırlı.
Rezervasyon kaporası, alıcının konut tamamlanmış satış aşamasına gelmeden ilerideki bir satın alma işlemi için taahhütte bulunmasını sağlar. Yeni düzenlemelere göre kaporalar denetlenen hesaplara yatırılmalı; böylece para, projenin gözetim altındaki mali sistemi içinde kalmalı.
Geliştiricilerin konutları zamanında teslim etmemesi hâlinde alıcılar kapora sözleşmelerini feshedebilir. Geliştiriciler kaporaları iade etmeli ve sözleşmelerde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeli. Bu nedenle teslim tarihleri ve sözleşmeden doğan yükümlülükler, alıcı ile geliştirici arasındaki anlaşmanın temel unsurları olmayı sürdürüyor.
Shenzhen'deki oran, Şanghay'ın yüzde 3'lük oranıyla aynı. Pekin yüzde 1 sınırı koyarken Guangzhou, Wuhan, Tianjin ve Hangzhou yüzde 5'e kadar izin veriyor. Bu oranlar rezervasyon kaporalarını ifade ediyor; konut kredisi için gereken peşinattan farklı bir ödemeyi.
Çin Endeks Akademisinin Shenzhen biriminde kıdemli analist olan Sun Hongmei, Shenzhen'in yaklaşımının geliştiricilerin satış düzenlemeleriyle alıcıların parasının korunmasını dengelediğini söyledi. Kapora sınırı, Pekin'in daha sıkı limitiyle Guangzhou'da izin verilen daha yüksek oran arasında yer alıyor.
Projenin parasını tek bir banka denetleyecek
Shenzhen, proje fonlarının birleşik bir hesap düzenlemesine gireceği ve denetimli bir ödeme sürecinde tutulacağı öncü banka sistemini uygulamaya koyuyor. Amaç, konut projesiyle bağlantılı paranın o projeye yönelmesini sağlamak.
İlçe konut idareleri idari gözetimi sağlayacak; belediye konut tasarruf fonu merkezi ise özel denetime tabi hesaplar aracılığıyla uygulamadaki denetimi yürütecek. Çin'in konut tasarruf fonu sistemi normalde istihdama dayalı konut birikimlerini ve ilgili kredileri yönetiyor; bu düzenlemede merkez ayrıca fonların denetiminde belirli bir rol üstleniyor.
Daha kapsamlı reform, konut kredisi ödemelerinin inşaat tamamlanma kayıtlarının sunulmasına bağlanmasını da içeriyor. Çin Endeks Akademisinde şirket araştırmaları direktörü olan Liu Shui, bu şartı, daha yüksek ön satış eşiğini ve tamamlanmış konut satışlarına verilen önceliği yedi şehirde ortak olan unsurlar arasında saydı.
Geliştiriciler için yalnızca satışın zamanı değil, kullanılabilir nakdin ne zaman geleceği de değişiyor. Ön satışa uygunluk için inşaatın daha ileri aşamaya gelmesi gerekiyor; proje gelirleri denetim altında kalıyor ve konut kredisi fonları daha sonraki bir aşamada ödeniyor. Dolayısıyla inşaat finansmanının ve geliştiricilerin öz sermayesinin inşaat sürecinin daha büyük bir bölümünü karşılaması gerekiyor.
Arazi ödemelerinde kolaylık var, ancak kesin bir şartla
Shenzhen, yeni devredilen konut arazilerinin ödemelerinin taksitlere bölünmesine izin veriyor. Geliştiriciler 30 gün içinde yüzde 50 ödeme yapmalı; kalan tutar ise genel olarak bir yıl içinde ödenmeli. Özel projelerde bu süre iki yıla uzatılabiliyor.
İlk arazi tescilinin yapılması ve ilk ön satış izninin verilmesi için bedelin tamamının ödenmiş olması gerekiyor. Geliştirici arazi ediniminin ilk maliyetini zamana yayabilir; ancak satış aşamasına gelmeden önce arazi bedelinin tamamını ödemeli.
Hangzhou, en az yüzde 50'nin 30 gün içinde ödenmesine, kalan tutarın ise faizsiz olarak iki yıla kadar yayılmasına izin veriyor. Pekin de kalan tutarın iki yıla kadar ödenebilmesine imkân tanıyor. Shenzhen, Şanghay, Guangzhou, Wuhan ve Tianjin'de ise genel olarak bir yıllık süre uygulanıyor; onay alınması hâlinde bu süre bir yıl daha uzatılabiliyor.
Sun, Shenzhen'deki taksit düzenlemesinin ilk mali baskıyı bir ölçüde azalttığını, ancak tam ödeme ile ön satış uygunluğu arasındaki bağlantının bu çerçeveyi Pekin'dekinden daha kısıtlayıcı kıldığını söyledi. Geliştiricilerin arazi ödemelerini, inşaat harcamalarını ve beklenen satış tarihini birlikte planlaması gerekiyor.
Geliştiriciler neden projeleri satışa sunma hızını artırdı?
Shenzhen'deki geliştiriciler reformun ayrım tarihi yaklaşırken ön satış izni alma hızını artırdı. Shenzhen gayrimenkul bilgi platformunun kayıtlarına göre 28 Ağustos-10 Ekim arasında 27 konut projesi izin alırken, 1 Temmuz-27 Ağustos döneminde bu sayı yediydi.
Sonraki dönem daha kısaydı, buna rağmen toplam sayı neredeyse dört katına çıktı: yediye karşı 27 proje. Şehir geçiş için ayrıntılı kuralları hazırlarken geliştiriciler daha fazla projeyi ön satış aşamasına taşıyordu.
Piyasa bu değişikliğe görece sınırlı bir yeni konut stoku ile girdi. Savills'in Güney Çin yönetici direktörü Wu Rui, Shenzhen'deki yeni konut stokunun Haziran 2026 sonunda 22 binin biraz üzerinde olduğunu ve eritme süresinin 13,1 ay olduğunu belirtti.
Eritme süresi, hesaplamada kullanılan satış hızına göre stokun ne kadar sürede satılacağını tahmin ediyor. Wu, tamamlanmış konut satışları kapsamında arz artışının yavaşlamasının arz ve talebi dengelemeye, kısa vadede fiyat istikrarını desteklemeye yardımcı olabileceğini söyledi.
Shenzhen Centaline Araştırma Merkezi, Ocak-Eylül 2026 arasında tamamlanmış konutların yeni konut satışlarının yüzde 41'ini oluşturduğunu; bu oranın 2024'tekinin neredeyse iki katı olduğunu hesapladı. Merkez, payın sonraki bir ila iki yılda yarıyı aşabileceğini öngördü. Yüzde 50'nin aşılması, bildirilen yüzde 41'lik orana göre dokuz puandan fazla artış anlamına gelir.
Hangzhou aynı reformun nasıl farklı uygulanabileceğini gösteriyor
Hangzhou ve Shenzhen reformun ana yönünü paylaşıyor, ancak tamamlanmış bir konutun satılabilmesi için gereken adımlar bakımından ayrışıyor. Shenzhen ilk gayrimenkul tescilini şart koşuyor. Hangzhou ise inşaatın tamamlandığı kayda geçirildikten ve destekleyici tesisler gerekli standartları karşıladıktan sonra tamamlanmış konut satışı başvurusu yapılmasına izin veriyor.
Arazi ilanında tamamlanmış konut satışı özellikle şart koşulmamışsa Hangzhou, geliştiricilere ön satış veya tamamlanmış konut satışı arasında seçim yapma imkânı da tanıyor. Uygun tarihî projeler için geçiş süresi 2028 sonuna kadar devam ediyor ve Wuhan'ın yaklaşımıyla örtüşüyor.
Hangzhou, tamamen donatılmış konutlarda tamamlanma başvurularının tamamlanmamış bina aşaması ve iç dekorasyon aşaması için ayrı ayrı yapılmasına izin veriyor. Böylece aksi hâlde birlikte yürütülecek tamamlanma sürecinin iki aşaması birbirinden ayrılıyor.
Reform değerlendirmelerinde görüşüne başvurulan emlak araştırma analisti Yan Yuejin, bu düzenlemenin ilgili işlem ve devir süresini altı aydan fazla kısaltabileceğini tahmin etti. Bu tahmin söz konusu projelerin işlemlerini kapsıyor; sağlayacağı fayda, aşamalı prosedürlerin nasıl uygulanacağına bağlı.
Wuhan başka bir esneklik biçimi sunuyor. Uygun banka teminatlarının denetime tabi fonların yüzde 30'una kadarının yerine kullanılmasına izin verirken, teslimatı güvence altına almak için gerekli asgari yüzde 70'lik tutarı koruyor. Banka teminatı, geliştiricinin kapsanan yükümlülüğü yerine getirmemesi hâlinde bankanın ödeme yapma taahhüdüdür; böylece mali güvence korunurken nakdin bir bölümü serbest bırakılabilir.
Daha uzun bekleme süresini kim finanse edebilir?
Liu Shui, tamamlanmış konut satışlarının geliştiricilerin proje fonlarını geri kazanma süresini geleneksel ön satışlara kıyasla yaklaşık bir ila iki yıl uzatabileceğini tahmin ediyor. Böylece inşaat harcamalarının sermaye ve borçlanmayla karşılanması gereken süre uzuyor.
Çin Endeks Akademisinin şirket araştırmaları direktörü Liu, değişikliği çevrilmiş açıklamasında şöyle değerlendirdi:
28 Ağustos'ta açıklanan ticari konut satış sisteminin reformuna ilişkin politika, Çin'in ticari konut satış sistemini sistematik biçimde yeniden yapılandırdı ve ön satış gelirlerine dayanan, hızlı devir hedefleyen önceki geliştirme modelini kademeli olarak değiştirecek.
Guosen Securities analisti Ren He, tamamlanmış konut satışlarının geliştiricilerin iç verim oranını düşürebileceğini söyledi. Bu ölçüt, hem yatırım kârının miktarını hem de ne kadar hızlı elde edildiğini hesaba katıyor. Bunun sonucunda geliştiriciler, arazi için ne kadar ödeyeceklerine karar verirken projelerden daha yüksek kâr marjı bekleyebilir.
Kaiyuan Securities analisti Qi Dong, geliştiricilerin konut fiyatlarıyla satış hızını daha uzak bir geleceği hesaba katarak değerlendirmesi gerekeceğini söyledi. China International Capital Corporation analisti Yuan Wenbo ise mali açıdan daha güçlü ve büyük şehirlerin merkezi bölgelerinde daha iyi konumlanmış şirketlerin rekabet avantajı elde edebileceğini belirtti.
Guangdong Konut Politikası Araştırma Merkezi baş araştırmacısı Li Yujia, Shenzhen'in geçiş sürecini yönetmek için görece elverişli bir konumda olduğunu düşünüyor. Yıllık yeni konut satışlarının yaklaşık 30 bin adet olmasını, mevcut konut işlemlerinin yüksek payını, geliştirme aşamasındaki proje sayısının görece azlığını ve ön satış denetiminin hâlihazırda sıkı olmasını buna gerekçe gösterdi.
Wu Rui, zaman içinde projelerin niteliğinin daha fazla önem kazanmasını bekliyor. İyi konumlarda bulunan ve cazip özellikler sunan konutlar alıcıların ilgisini çekmeyi sürdürebilirken daha zayıf projeler tamamlandıktan sonra satılamama riskiyle karşı karşıya kalabilir. Bu durumda geliştiriciler hem inşaat maliyetini hem de alıcı bekleme maliyetini üstlenmek zorunda kalır.
Öne çıkanlar
- Shenzhen'in kuralları 15 Ekim 2026'da yürürlüğe girdi; reformun kapsadığı büyük şehirlerin sayısı yediye çıktı.
- Uygun yeni projelerde ön satış iznine başvurmadan önce çatı yapısının beton işleri tamamlanmalı ve yapı kalite kayıtları sunulmalı.
- Tamamlanmış konutlar için rezervasyon kaporaları genel olarak yüzde 3 ile sınırlı ve denetime tabi hesaplara yatırılmalı.
- Shenzhen'deki uygun eski projeler 2027 sonuna kadar önceki ön satış koşullarını uygulayabilir.
- Geliştiriciler arazi bedelini taksitlerle ödeyebilir, ancak ilk ön satış izninden önce ödemenin tamamı yapılmalı.
- Shenzhen'de 28 Ağustos-10 Ekim arasında 27 konut projesi ön satış izni aldı; önceki dönemde bu sayı yediydi.
- Tamamlanmış konutlar, Shenzhen'de 2026'nın ilk dokuz ayında yeni konut satışlarının yüzde 41'ini oluşturdu.






