Otuz yıllık afetler Hindistan'ı en ağır darbeyi alan ülkeler arasına soktu
Hindistan, 1996 ile 2025 arasında 436 aşırı hava olayına, 78 binden fazla ölüme ve 170 milyar doları aşan doğrudan ekonomik kayba sahne oldu. Bu tablo, ülkeyi Germanwatch'ın İklim Risk Endeksi 2027'de aşırı hava olaylarından en çok etkilenen ülkeler arasında 10. sıraya yerleştirdi. Analize göre afetler, bu dönemde 1,2 milyardan fazla kişiyi etkiledi.
İçindekiler
- Otuz yıllık afetler Hindistan'ı en ağır darbeyi alan ülkeler arasına soktu
- Hindistan'ın sıralaması neyi ölçüyor?
- Hindistan'da kıyı siklonlarından iç kesimlerdeki sellere uzanan kayıplar
- Ölümlerin en büyük bölümü sıcak hava dalgalarından kaynaklanıyor
- En büyük ekonomik kayıplara fırtınalar yol açıyor
- Küçük ülkeler yükün ağır bir bölümünü taşıyor
- 2025 değerlendirmesinde ne değişti?
- İklim atfı ve mali destek çağrısı
- Öne çıkanlar
17 Kasım 2026'da, BM iklim konferansı COP31'in Türkiye'nin Antalya kentinde düzenlenen etkinlikleri kapsamında yayımlanan rapor, Hindistan'ın yaşadıklarını çok daha büyük bir küresel kayıp tablosunun içine yerleştiriyor. Dünya genelinde yaklaşık 10 bin aşırı hava olayı, 916 binden fazla kişinin ölümüne, 5,5 milyardan fazla kişinin etkilenmesine ve otuz yıl boyunca 4,7 trilyon doları aşan doğrudan ekonomik kayba yol açtı.
Bonn merkezli çevre ve kalkınma kuruluşu Germanwatch, ekonomik kayıpları enflasyona göre düzeltti. Böylece farklı yıllarda kaydedilen zararların daha tutarlı biçimde karşılaştırılması mümkün oluyor; 1996'da kaybedilen bir doların satın alma gücü, 2025'te kaybedilen bir dolara eşit kabul edilmiyor.
Hindistan'ın rakamları, yılda ortalama yaklaşık 2.600 ölüm ve 5,7 milyar doları aşan doğrudan zarara karşılık geliyor. Kayıplar yıllara eşit dağılmadı; büyük siklonlar, seller ve sıcak hava dalgaları özellikle yıkıcı yıllara yol açtı.
Bulgular, ölü sayısı ile ekonomik zararın neden ayrı ayrı ele alınması gerektiğini de gösteriyor. Dünya genelinde kaydedilen ölümlerin en büyük bölümüne sıcak hava dalgaları yol açarken ekonomik kayıpların en büyük bölümüne fırtınalar neden oldu. Dolayısıyla ülkeler aynı anda birden fazla tehlikeyle karşı karşıya: Aşırı sıcaklar sağlığı tehdit ederken güçlü fırtınalar evleri, yolları ve maliyetli diğer altyapıları yıkabiliyor.
Hindistan'ın sıralaması neyi ölçüyor?
İklim Risk Endeksi, ölümleri, etkilenen kişi sayısını ve ekonomik zararı kullanarak aşırı hava olaylarının sonuçlarını ölçüyor. Hem mutlak toplamları hem de nüfusa ve gayrisafi yurt içi hasılaya (bir ekonomide üretilen mal ve hizmetlerin değeri) oranla oluşan kayıpları dikkate alıyor.
Bu yaklaşım, birbirinden farklı iki deneyimi bir araya getiriyor. Büyük bir ülkede çok yüksek sayıda ölüm yaşanabilirken küçük bir ülke tek bir afette nüfusunun ya da ekonomisinin çok daha büyük bir bölümünü kaybedebilir. Her ikisi de, ilk sıranın en çok etkilenen ülkeyi gösterdiği sıralamayı etkiliyor.
Germanwatch, Uluslararası Afet Veritabanı'nın aşırı hava olaylarına ilişkin kayıtlarından ve Uluslararası Para Fonu ile Dünya Bankası'nın sosyoekonomik verilerinden yararlanıyor. Endeks, kaydedilmiş etkileri geçmişe dönük olarak inceleyerek okurlara daha önce yaşanan zararın ölçüsünü sunuyor.
1995-2024 dönemini kapsayan önceki değerlendirmede Hindistan dokuzuncu, 1996-2025 dönemini kapsayan son değerlendirmede ise 10. sırada yer aldı. Çin her iki dönemde de 11. sıradaydı. Değerlendirme aralığı bir yıl ileri kaydığı için son karşılaştırmada 1995 çıkarılıp 2025 ekleniyor ve ölçülen afetler değişiyor.
Etkilenen nüfusa ilişkin rakamlar da 30 yıl boyunca yaşanan olayları kapsıyor. Bir kişi bu süre içinde birden fazla afete maruz kalabilir; dolayısıyla toplam insani yük, aynı toplulukların tekrar tekrar kesintiye uğrama olasılığını da içeriyor.
Hindistan'da kıyı siklonlarından iç kesimlerdeki sellere uzanan kayıplar
Hindistan'ın sıralamadaki yeri, tek bir olağanüstü olaydan değil, farklı bölgelerde tekrar tekrar yaşanan afetlerden kaynaklanıyor. Germanwatch, kayıplara katkıda bulunan olaylar arasında kıyılardaki büyük siklonları, iç kesimlerde yıkıcı selleri ve aşırı sıcak dönemlerini sayıyor.
Raporda öne çıkarılan afetler ve şiddetli sıcak dönemleri şunlar:
- 1998: Gujarat siklonu ve şiddetli bir sıcak hava dalgası kayıplara katkıda bulundu.
- 1999: Odisha siklonu, belirlenen büyük afetler arasındaydı.
- 2002 ve 2003: Şiddetli sıcak hava dalgaları can kayıplarına yol açtı.
- 2013: Seller Uttarakhand'ı harap etti.
- 2014: Hudhud Siklonu büyük hasara neden oldu.
- 2015: Bir başka şiddetli sıcak hava dalgası çok sayıda can aldı.
- 2019: Şiddetli seller 13 eyaleti etkiledi.
- 2020: Amphan Siklonu, ülkedeki siklon kaynaklı kayıplara eklendi.
Raporda öne çıkarılan sıcak hava dalgaları sırasında sıcaklıklar yaklaşık 50°C'ye ulaştı. Özellikle insanların gölgeye, serinleme imkânlarına ya da yeterli suya erişemediği durumlarda bu koşullar vücuda ağır yük bindiriyor.
Afetlerin çeşitliliği, haneler ve kamu hizmetleri açısından önem taşıyor. Bir siklonun ardından yeniden yapılan kıyı topluluğunun acil ihtiyaçları, tehlikeli sıcaklarla mücadele eden bir ailenin ya da seller nedeniyle bağlantısı kesilen bir dağ yerleşiminin ihtiyaçlarından farklı. Hindistan'ın birikmiş kayıpları bütün bu deneyimleri kapsıyor.
Ölümlerin en büyük bölümü sıcak hava dalgalarından kaynaklanıyor
İncelenen 30 yılda dünya genelinde sıcak hava dalgaları yaklaşık 364 bin kişinin ölümüne yol açarak kaydedilen can kayıplarının yaklaşık yüzde 40'ını oluşturdu. Fırtınalar yaklaşık 276 bin, seller yaklaşık 200 bin, kuraklıklar ise 25.373 kişinin ölümüne neden oldu.
2025'te aşırı sıcakların rolü daha da büyüktü. Sıcak hava dalgaları 24 binden fazla kişinin ölümüne, o yıl aşırı hava olayları nedeniyle kaydedilen yaklaşık 35 bin ölümün neredeyse yüzde 70'ine yol açtı.
Karşılaştırma, son yıl ile uzun dönem arasındaki farklı tabloyu ortaya koyuyor: Sıcaklar otuz yılda kaydedilen her 10 ölümün yaklaşık dördünden sorumluyken 2025'te her 10 ölümün neredeyse yedisine neden oldu.
Germanwatch, sıcak hava dalgalarının kuraklıklarla etkileşime girebildiğine de dikkat çekiyor. Yüksek sıcaklıklar, yağışların yetersiz kaldığı ve tarım alanlarıyla toplulukların susuzluk çektiği dönemde su stresi yaratabiliyor. Üst üste binen bu koşullar, sağlığı tehdit ederken tarım ve gıda arzı üzerinde de baskı oluşturabiliyor.
Rapora göre, yükselen küresel sıcaklıklar aşırı sıcakların başlıca etkeni olduğundan iklim değişikliğinin sıcak hava dalgaları üzerindeki etkisini belirlemek, bazı diğer aşırı hava olaylarına kıyasla daha kolay.
En büyük ekonomik kayıplara fırtınalar yol açıyor
Fırtınalar, 1996 ile 2025 arasında küresel doğrudan ekonomik kayıpların yüzde 58'ine yol açarak endeksteki en maliyetli tehlike oldu. 2025'te yaklaşık 65 milyar dolarlık zarara, yani yılın toplam kaybının yaklaşık yüzde 41'ine neden oldular.
Mali kayıplara ilişkin sıralama, farklı sonuçları ölçtükleri için ölü sayısı sıralamasından ayrılıyor. Bir fırtına büyük miktarda mülke ve altyapıya zarar verebilirken aşırı sıcaklar, geride aynı ölçekte yıkılmış binalar bırakmadan çok sayıda kişinin ölümüne yol açabiliyor.
Hindistan'ın 170 milyar doları aşan kayıpları, dünya genelindeki 4,7 trilyon doları aşan toplamın içinde yer alıyor. Bu rakamlar doğrudan ekonomik zararı ifade ediyor. Topluluklar toparlanırken aileler iş, eğitim ve gündelik yaşamlarında da aksaklıklarla karşılaşabiliyor.
Tekrarlanan fırtınalar, kaynakları sınırlı ülkeler için başka bir sorun daha yaratıyor: Daha önceki bir afetten sonra onarılan yerleri yeniden inşa etmek için para ve iş gücü tekrar tekrar harcanabiliyor. Toparlanma, tek seferlik bir yeniden inşa dönemi olmaktan çıkıp sürekli yinelenen bir gereksinime dönüşebiliyor.
Küçük ülkeler yükün ağır bir bölümünü taşıyor
1996-2025 döneminde en çok etkilenen ülke Dominika olurken Myanmar ve Honduras onu izledi. Libya, Haiti ve Grenada'nın ardından Filipinler, Nikaragua, Bahamalar ve Hindistan ilk 10'u tamamladı.
Bu 10 ülkenin dokuzu alt ve üst-orta gelir grubundaydı. Yüksek gelirli olarak sınıflandırılan tek ülke Bahamalar'dı. Germanwatch, daha az kaynağa sahip ve iklim değişikliğine en az katkıda bulunmuş ülkelerin özellikle ağır bir yük taşıdığı bir tabloya dikkat çekiyor.
Raporun yazarlarından Laura Schäfer, sıralamanın üst basamaklarındaki ülkelerin tekrar eden tropikal siklonlar nedeniyle gördüğü zararı şöyle anlattı:
Son 30 yılda en çok etkilenen 10 ülke arasında, tanım gereği yüksek gelirli bir ülke olan tek ülke Bahamalar. Listenin en üstünde, yıkıcı tropikal siklonlardan özellikle ağır etkilenen dokuz ülke yer alıyor; üstelik bu siklonlar sık sık tekrarlanıyor ve sonraki fırtınalar daha önce yeniden inşa edilmiş yapıları da yıkıyor,
Endeksin kayıpları nüfusa ve ekonomik üretime oranla ölçmesi, küçük ülkelerin sıralamada neden bu kadar öne çıktığını açıklamaya yardımcı oluyor. Büyük bir ekonominin sınırlı bir bölümüne karşılık gelen zarar, küçük bir ülkenin kaynaklarının çok daha büyük bir kısmını tüketebilir.
2025 değerlendirmesinde ne değişti?
Germanwatch, 2025'te dünya genelinde yılın neredeyse her gününe bir olay düşecek şekilde 367 aşırı hava olayı kaydetti. Bu olaylar 100 milyondan fazla kişiyi etkiledi, yaklaşık 35 bin kişinin ölümüne yol açtı ve 158 milyar doları aşan doğrudan ekonomik kayba neden oldu.
Yıllık sıralamada en çok etkilenen üç ülke Jamaika, Sri Lanka ve İspanya oldu. İlk 10'u Tayland, Filipinler, Pakistan, Endonezya, Bolivya, Mozambik ve Vietnam tamamladı.
Hindistan, 2024'te 15. sıradayken 2025'te 12. sıraya yükseldi. Böylece yıllık sıralamadaki yeri en çok etkilenen ülkeler tarafına yaklaşırken 30 yılı kapsayan değerlendirmedeki yeri dokuzunculuktan 10'unculuğa geriledi.
İki sıralama farklı zaman aralıklarını kapsıyor. Yıllık liste, zararın tek bir yılda yoğunlaştığı tabloyu gösterirken uzun dönemli değerlendirme, üç on yıl boyunca yaşanan tekrar eden afetlerle olağanüstü felaketleri bir araya getiriyor. Hindistan'ın her iki listede de üst sıralarda yer alması, ilgili dönemlerde kaydedilen etkilerin boyutunu yansıtıyor.
İklim atfı ve mali destek çağrısı
Germanwatch, ele aldığı atıf araştırmasında değerlendirilen aşırı olayların yüzde 77'sinde iklim değişikliğinin olasılığı ya da şiddeti veya her ikisini birden artırdığını belirtiyor. Atıf bilimi, insan etkisinin iklim üzerindeki değişikliklerinin belirli bir hava olayının olasılığını ya da gücünü nasıl etkilediğini inceliyor.
İklim Risk Endeksi 2027, atıf biliminin kapsamına giren 2025 olaylarını şöyle sıralıyor:
- Sıcaklar: Martta Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan ve Türkmenistan'da; temmuzda Norveç, İsveç ve Finlandiya'da.
- S seller: Şubatta Botsvana ve Güney Afrika'da; martta Arjantin'de; nisanda ABD'deki Mississippi Nehri'nin orta kesimindeki vadide; mayısta Avustralya'da; haziranda Kolombiya ve Venezuela'da; haziranda Pakistan'da; ekimde Meksika'da.
- Kuraklık: Fırat ve Dicle havzasındaki İran'da.
- Fırtınalar: Ekim ve kasımda Jamaika ile Küba'da; kasımda Sri Lanka'da.
- Orman yangınları: Ocakta ABD'nin Los Angeles bölgesinde; martta Güney Kore'de; temmuzda Türkiye, Kıbrıs ve Yunanistan'da; eylülde İspanya ve Portekiz'de.
Bu çalışmalar, ısınan iklim ile belirli tehlikeler arasında bağlantı kurulmasına yardımcı oluyor. Araştırmacılar, günümüz koşullarında bir olayın gerçekleşme olasılığını, insan etkisinin aynı olmadığı bir iklimdeki olasılığıyla karşılaştırabiliyor.
Endeksin yazarlarından Vera Künzel, iklim değişikliği riski artırdıkça bir zamanlar istisnai görülen felaketlerin "sürekli tehditlere" dönüştüğünü belirtti. Daha az kaynağa sahip ülkelerin müdahale etmekte özellikle zorlandığını söyledi:
Bu durum, özellikle uyum sağlamak ve yeniden inşa etmek için daha az olanağa sahip ülkeler açısından bu olaylarla başa çıkma zorluğunu artırıyor,
Yazar olarak belirtilen Lisa Schulthei de yüksek emisyonlardan sorumlu ülke ve şirketlere fosil yakıtlardan hızla uzaklaşma ve zararla başa çıkma imkânı en kısıtlı kişilere yönelik mali desteği artırma çağrısı yaptı.
Bulgular iki somut ihtiyacı yan yana koyuyor: Isınmaya yol açan emisyonları azaltmak ve toplulukların afetlere dayanmasına ve toparlanmasına yardımcı olmak. Rapordaki çağrıda yeni bir finansman miktarı ya da desteğin sağlanması için bir son tarih belirtilmiyor.
Öne çıkanlar
- Hindistan, 1996-2025 dönemindeki aşırı hava olaylarının etkileri bakımından 10. sırada yer aldı; ülkede 436 olay, 78 binden fazla ölüm ve 170 milyar doları aşan doğrudan kayıp kaydedildi.
- Dünya genelinde aynı dönemde yaklaşık 10 bin olay 916 binden fazla kişinin ölümüne ve 4,7 trilyon doları aşan kayba yol açtı.
- Sıcak hava dalgaları 30 yılda kaydedilen ölümlerin yaklaşık yüzde 40'ına, 2025'te ise neredeyse yüzde 70'ine neden oldu.
- Uzun dönemde doğrudan ekonomik kayıpların yüzde 58'ine fırtınalar yol açtı.
- Jamaika, Sri Lanka ve İspanya'nın en çok etkilendiği 2025 yılına ilişkin yıllık değerlendirmede Hindistan 12. sırada yer aldı.
- Otuz yılda en çok etkilenen 10 ülkenin dokuzu alt ve üst-orta gelir gruplarındaydı.






