Ofis Araçları, Hesaplama Kapasitesi ve Yatırımlar Artarken Çin’de Üretken Yapay Zekâ Kullanıcı Sayısı 700 Milyonu Aştı

9 dakikalık okuma
China Tops 700 Million Generative AI Users as Office Tools, Computing and Investment Expand

Nüfusun yarısından fazlası artık üretken yapay zekâ kullanıyor

Çin İnternet Ağı Bilgi Merkezi’ne göre, Haziran 2026 itibarıyla Çin’de üretken yapay zekâ kullananların sayısı 700 milyonu aştı ve kullanım nüfusun yüzde 50’sini geçti. Bu genişleme, yapay zekâyı gündelik soruların, ofis işlerinin ve yaratıcı çalışmaların parçası hâline getirirken bilgi işlem altyapısına ve yatırımlara yönelik talebi de artırdı.

İçindekiler
  1. Nüfusun yarısından fazlası artık üretken yapay zekâ kullanıyor
  2. Kullanıcı tabanı ne kadar hızlı büyüdü?
  3. Sorular başı çekiyor, ofis kullanımı hızlanıyor
  4. Sohbetten tamamlanmış görevlere
  5. Uygulamaların arkasındaki hesaplama kapasitesi genişliyor
  6. Yerli modeller sanayiye daha fazla yayılıyor
  7. Yapay zekâ şirketleri arasında robotik öne çıkıyor
  8. Yatırımlar işlem sayısından daha hızlı artıyor
  9. Tarım ve düzenlemeler pratik kullanıma yöneliyor
  10. Bilimsel yetenekler daha keskin bir tartışmayı beraberinde getiriyor
  11. Öne Çıkan Noktalar

Merkezin Politika ve Uluslararası İşbirliği Enstitüsü, Üretken Yapay Zekâ Uygulamalarının Gelişimi Raporu’nu (2026) 29 Eylül’de düzenlenen yedinci Çin İnternet Altyapı Kaynakları Konferansı’nda yayımladı. Resmî hükümet özeti, tüketici uygulamalarından fabrikalara, tarıma ve robotlara uzanan büyümenin genel bir görünümünü sunuyor.

Çin’de üretken yapay zekâ kullanıcılarının sayısı, 2025’te 353 milyon artarak yıl sonunda 602 milyona ulaştı. 2026’nın ilk yarısında yaklaşık 100 milyon kişi daha bu teknolojiyi kullanmaya başladı. Kullanım oranı 2024’te yüzde 17,6’dan 2025’te yüzde 42,8’e yükseldi ve 2026’da nüfusun yarısını aştı.

Üretken yapay zekâ, verilen talimatlara yanıt olarak metin, görsel, müzik, video ve bilgisayar kodu gibi içerikler oluşturuyor. Raporda, yeni bir dönüşümün de altı çiziliyor: Geliştiriciler artık yalnızca yanıt üretmek yerine birbiriyle bağlantılı görevleri yerine getirebilen ve tamamlanmış işler sunabilen sistemler geliştiriyor.

Veriler, bu dönüşümün ne kadar eşitsiz ilerlediğini de gösteriyor. Soru yanıtlamak, sunum ya da toplantı tutanağı hazırlamaktan hâlâ çok daha yaygın. Öte yandan, finansman yatırım işlemlerinin sayısından daha hızlı artarken robotik şirketlerinin sektördeki payı da yükseliyor.

Kullanıcı tabanı ne kadar hızlı büyüdü?

2025’te kullanıcı sayısına eklenen 353 milyon kişi, 2024 sonundaki kullanıcı tabanının yaklaşık 249 milyon olduğunu gösteriyor. Bu verilere göre Çin’de üretken yapay zekâ kullanıcılarının sayısı tek bir yılda iki kattan fazla arttı.

Başlıca dönüm noktaları, kullanımın azınlıkta kalan bir etkinlikten kitlesel kullanıma ne kadar hızlı geçtiğini gösteriyor:

  • 2024 sonu: Kullanım oranı yüzde 17,6; kullanıcı sayısı yaklaşık 249 milyon.
  • 2025 sonu: Kullanım oranı yüzde 42,8; kullanıcı sayısı 602 milyon.
  • 2026’nın ilk yarısı: Kullanım oranı yüzde 50’nin üzerinde; kullanıcı sayısı 700 milyondan fazla.
  • 29 Eylül 2026: Merkez, uygulamaların gelişimine ilişkin yıllık raporunu yayımladı.
Reklam

Gençler, kullanıcı kitlesinin önemli bir bölümünü oluşturmayı sürdürüyor. Rapora göre, 19 yaş ve altındakiler 2025 sonunda toplam kullanıcıların yüzde 26,4’ünü oluşturdu; bu, raporda belirtilen en büyük yaş grubuydu.

İleri yaştaki kullanıcıların ağırlığı da artıyor. Şubat ayında yayımlanan verilere göre, 40 yaş ve üzerindekilerin payı altı ayda 4,9 puan artarak yüzde 30,3’e ulaştı. Bu yaş kategorileri farklı aralıkları kapsıyor; ancak her iki veri de geliştiricilerin neden öğrenci sorularının ve gençlerin denemelerinin ötesindeki kullanım alanlarını hedeflediğini açıklamaya yardımcı oluyor.

Sorular başı çekiyor, ofis kullanımı hızlanıyor

Üretken yapay zekâ kullanıcılarının yaklaşık yüzde 76’sı bu teknolojiyi soruları yanıtlamak için kullandığını söyledi. Görsel veya video işleme yüzde 47,8 ile ikinci sırada yer alırken, yüzde 37,6’sı metin işleri, yüzde 32,5’i ise iş özetleri, toplantı tutanakları veya sunum slaytları hazırlamak için kullandı.

Dolayısıyla soru yanıtlamak, gruplandırılmış ofis işlerinden iki kattan fazla yaygındı. Kullanıcılar birden fazla etkinlik bildirebildiğinden, yüzdeler toplamı yüzde 100’e ulaşan ayrı grupları değil, örtüşen kullanım alanlarını gösteriyor.

Genel amaçlı yapay zekâ asistanları ve ofis verimliliği uygulamalarının her birinde kullanım, bir önceki yıla kıyasla yüzde 100’den fazla arttı. Bu ölçüm, uygulamaları kullanan kişi sayısını değil, ne sıklıkta kullanıldıklarını ifade ediyor.

Bir ofis çalışanı açısından pratikteki değişim, özetin nasıl yazılacağını sormaktan, bir sisteme çalışma materyallerinden özet hazırlatmaya geçiş. Geliştiriciler açısından ise düzenli kullanım bir iş fırsatı yaratıyor: Günlük rutinin parçası hâline gelen araçlar, ara sıra yapılan denemelerden daha fazla talep doğurabiliyor.

Sohbetten tamamlanmış görevlere

Rapora göre kodlama, 2025’in ikinci yarısından itibaren dünya çapında model performansının başlıca ölçütlerinden biri hâline geldi ve büyük şirketler için temel bir araştırma önceliği oldu. Raporda, 2026’nın ilk yarısında önde gelen Çin modellerinin eksiksiz yazılım mühendisliği projeleri sunabildiği belirtiliyor.

Bu dönüşümün merkezinde yapay zekâ ajanları var. Ajan, bir görevi birkaç adımda yerine getirmek, bu sırada yazılım araçlarından da yararlanmak üzere tasarlanmış bir sistemdir. Geleneksel bir sohbet botu sunum hazırlamanın nasıl yapılacağını açıklayabilir; ofis ajanı ise sunumu bizzat hazırlamayı hedefler.

Reklam

Rapora göre ofis ajanları, sıradan kullanıcılar arasında en yaygın ajan türü. Kodlama, ofis işleri, görsel oluşturma ve video üretimindeki gelişmeler de ödeme yapma isteğini artırdı.

Geliştiriciler, müşteriler modellerine istek gönderip bu istekleri işlettikçe gelir elde ediyor. İstekler, tüketici uygulamalarından veya başka işletmelerin geliştirdiği yazılımlardan gelebiliyor. Raporda, model kullanımının hem büyük şirketler hem de girişimler için gelir artışının önemli kaynaklarından biri olduğu belirtiliyor.

Bu gelir artışlarının mali boyutu net değil: Raporda kullanım ve ödeme talebindeki artış anlatılıyor, ancak model isteklerinden elde edilen toplam gelir verilmiyor.

Uygulamaların arkasındaki hesaplama kapasitesi genişliyor

Çin’in akıllı bilgi işlem kapasitesi, Haziran 2026 itibarıyla bir yılda yüzde 177 artarak 2.185 EFLOPS’a ulaştı. Bu, kapasitenin bir yıl önceki düzeyinin yaklaşık 2,77 katına çıktığı anlamına geliyor.

EFLOPS, saniyede bir kentilyon kayan nokta işlemi birimiyle ölçülen hesaplama kapasitesini ifade ediyor. Kayan nokta işlemleri, ondalık sayılarla yapılan hesaplamalardır ve yapay zekâ modellerinin eğitilmesi ile çalıştırılmasının temel unsurlarındandır.

Raporda ayrıca, Çin’in 100.000 hızlandırıcı kartına sahip, tamamen yerli ilk yapay zekâ süper kümesini faaliyete geçirdiği kaydediliyor. Bu kartlar, çok sayıda hesaplamayı birlikte gerçekleştiren özel işlemcilerdir. Kartların bir küme hâlinde bağlanması, yoğun kaynak gerektiren yapay zekâ iş yüklerinin çok sayıda işlemciye dağıtılmasını sağlar.

Rapora göre kümede çip, hesaplama, depolama, ağ ve soğutma teknolojilerinin tamamı yerli. Bu kapsam önemli; çünkü büyük bir yapay zekâ sistemini çalıştırmak işlemcilerden fazlasını gerektiriyor: Verilerin hızlı aktarılması, sonuçların depolanması ve ekipmanın soğuk tutulması gerekiyor.

Çin, 2026 ortasına kadar 120.000’den fazla yüksek kaliteli veri seti de oluşturmuştu. Veri setleri, yapay zekâ geliştirmek veya değerlendirmek için kullanılan, düzenlenmiş materyal koleksiyonlarıdır. Bu koleksiyonların artışı, hesaplama kapasitesindeki ve model sayısındaki büyümeye eşlik ediyor.

Yerli modeller sanayiye daha fazla yayılıyor

Rapora göre DeepSeek ve Moonshot AI, trilyonlarla ifade edilen parametre sayılarına sahip birden fazla açık kaynaklı model yayımladı. Parametreler, eğitim sırasında öğrenilen ve modelin yanıt üretmesine yardımcı olan sayısal ayarlardır.

Reklam

Raporda, resmî özet bu sıralamanın adını vermese de küresel ölçekteki önemli bir model kullanım sıralamasında ilk altı sırada yer alan modellerin tamamının Çinli ekipler tarafından geliştirildiği belirtiliyor. Ayrıca yerli modellerin Çin yapımı bilgi işlem çiplerine daha yakından uyarlanması da ele alınıyor.

Sanayi uygulamaları artık çelik, demir dışı metaller, elektrik ve telekomünikasyon alanlarını kapsıyor. Şirketler yapay zekâyı ürün geliştirme, kalite denetimi ve müşteri hizmetlerinde kullanarak bu teknolojinin rolünü tüketici sohbet uygulamalarının ötesine taşıyor.

Haziran itibarıyla belirlenen ölçek eşiğinin üzerindeki imalat işletmelerinin yüzde 30’dan fazlası yapay zekâ teknolojisi kullanıyordu. Bu istatistiksel kategori her fabrikayı değil, resmî büyüklük koşulunu karşılayan işletmeleri kapsıyor. Uygulamalar araştırma, tasarım, üretim, denetim ve ekipman bakımına yayılmış durumda.

Çin ayrıca entegre devreler ve yapay zekâ dâhil dijital sektörlere odaklanan 16 ulusal ileri imalat kümesi kurdu. Bu veriler birlikte değerlendirildiğinde, tüketici kullanımındaki artışın yanı sıra üretimde de planlı bir uygulama sürecinin yürütüldüğü görülüyor.

Yapay zekâ şirketleri arasında robotik öne çıkıyor

Haziran ayına kadar toplanan şirket tescil bilgilerine göre, Çin’de büyük modeller, yapay zekâ ajanları, robotik ve ilgili alanlarda çalışan 10.740 şirket bulunuyordu. Guangdong, Pekin, Şanghay, Jiangsu ve Zhejiang bu şirketlerin yüzde 76,5’ine ev sahipliği yapıyordu; yani işletmelerin dörtte üçünden fazlası beş bölgede yoğunlaşmıştı.

Son üç yılda kurulan şirketler toplamın yüzde 18,8’ini oluşturdu; bu oran bir yıl öncesine göre 9,8 puan arttı. En büyük grubu, yüzde 41,4’lük payla beş ila on yıllık işletmeler oluştururken en az on yıllık şirketlerin payı yüzde 29,7 oldu.

Robotik ve cisimleşmiş zekâ şirketlerinin payı 11,2 puan artarak yüzde 32,9’a çıktı. Bu şirketlerin önceki payı yüzde 21,7’ydi; dolayısıyla sektördeki dağılım önemli ölçüde değişti.

Cisimleşmiş zekâ, çevresini algılayan ve bu ortamda eylemde bulunan fiziksel makinelere yapay zekâ entegre edilmesini ifade ediyor. Raporda sanayi üretimi, cerrahi ve gündelik hizmetlerdeki uygulamalara yer veriliyor; bu alanlarda yazılımın bilgiyi işlemenin yanı sıra hareketleri de koordine etmesi gerekiyor.

Çin’de 2026’nın ilk yarısında 400’den fazla insansı robot ürünü bulunuyordu. Raporda, yıl genelindeki üretimin 100.000 adedi aşacağı öngörülüyor. Ürün sayısı farklı ürünleri, üretim tahmini ise üretilmesi beklenen makine sayısını ifade ediyor.

Reklam

Yatırımlar işlem sayısından daha hızlı artıyor

Çin’de 2026’nın ilk yarısında toplam değeri yaklaşık 250,14 milyar yuan olan 1.255 yapay zekâ yatırım ve finansman işlemi kaydedildi. İşlem sayısı 2025 yılının tamamındaki toplamın yüzde 78’ine, işlem değeri ise önceki yılın tamamındaki tutarın yüzde 182’sine ulaştı.

Finansman tutarı altı ayda, 2025’in tamamında kaydedilen miktarı şimdiden yüzde 82 aştı. Raporun yuvarlanmış yüzdeleri temel alındığında, işlem başına ortalama değer 2025 ortalamasının yaklaşık 2,3 katı oldu. Böylece anlaşma akışı genişlerken, kaydedilen işlem başına taahhüt edilen para miktarı da arttı.

Tüketiciler de cihazlara para harcıyordu. Çinli internet kullanıcılarının yaklaşık yüzde 38,7’si önceki altı ay içinde internetten akıllı donanım satın aldı. Kullanıcıların yüzde 20,2’si giyilebilir cihazlar, yüzde 18,2’si ise akıllı telefon veya tablet gibi tüketici elektroniği ürünleri aldı.

Bir kişi her iki tür ürünü de alabileceğinden kategoriler örtüşebilir. Raporda giyilebilir cihazlar ve tüketici elektroniği, akıllı donanımla tanışmanın başlıca yolları olarak gösteriliyor; böylece yapay zekâ uygulamalarının genişlemesi, insanların yanlarında taşıdığı veya taktığı cihazlarla ilişkilendiriliyor.

Tarım ve düzenlemeler pratik kullanıma yöneliyor

Devlet Konseyi’nin Haziran 2026’da, 15. Beş Yıllık Plan döneminde tarımsal ve kırsal modernleşmeyi hızlandırmak amacıyla hazırladığı plan, yapay zekâ uygulamalarını ve akıllı tarımı önemli bir hedef olarak belirledi. Önceki yıl yayımlanan tarım modelleri arasında Shennong 4.0, Guyu Agricultural Meteorology V2.0 ve Fanli 4.0 yer aldı.

Raporda öne çıkarılan alanlar arasına tarım da imalat, ofis işleri ve bilimsel araştırmaların yanına katılıyor. Politikanın odağı, teknik sorunları çözmekten belirli görevler için sistemler kullanmaya ve bu sistemlerin kullanımına yönelik kurallar geliştirmeye kayıyor.

Devlet Konseyi’nin AI Plus girişiminin uygulanmasına yönelik kılavuzu, sanayi uygulamalarını, altyapıyı ve uluslararası işbirliğini kapsayan destekleyici tedbirlerle birlikte geniş politika çerçevesini oluşturuyor.

Haziran ayı itibarıyla 988 üretken yapay zekâ hizmeti, Çin Siber Uzay İdaresi’ne kayıt işlemlerini tamamlamıştı. Hizmet sayısı, tescil bilgileri üzerinden belirlenen 10.740 şirketten farklı bir pazar unsurunu ölçüyor: Şirketler ve kayıtlı hizmetler ayrı kategoriler.

Ajanların yaygınlaşması güvenlik gündemini de genişletiyor. Raporda, risklerin artık üretilen içerik ve bilgi dağıtımının ötesine geçerek siber güvenliği, kritik altyapının korunmasını ve en yetenekli modeller üzerindeki denetimi de kapsadığı uyarısı yapılıyor.

Reklam

Bilimsel yetenekler daha keskin bir tartışmayı beraberinde getiriyor

Raporda, OpenAI’nin eylül ayında bir yapay zekâ ajanı sisteminin önemli bir matematik problemini 88 saatte çözdüğünü duyurmasına yer veriliyor. Raporda ayrıca 25 Fields Madalyası sahibinin, Matematikte Yapay Zekânın Ciddi Uyumsuzluğu başlıklı ortak açıklamasına da değiniliyor.

Raporun aktardığına göre matematikçiler, matematiksel yetenekte ve önemli açık problemleri çözme kapasitesinde yakın dönemde kayda değer ilerlemeler yaşandığını kabul ederken, kullanılan yaklaşımın matematik ve topluluğu açısından zararlı olduğunu savundu.

Bu örnek, raporun temel temalarını bir araya getiriyor: Sistemler tamamladıkları işlere göre değerlendiriliyor ve yetenekler arttıkça bu işlerin nasıl yürütülmesi gerektiği konusunda anlaşmazlıklar doğuyor. Ofislerde, laboratuvarlarda ve fiziksel altyapıda kararlar giderek hem yapay zekânın neler yapabileceğiyle hem de eylemlerini kimin denetlediğiyle ilgili hâle geliyor.

Öne Çıkan Noktalar

  • Çin’de üretken yapay zekâ kullanıcılarının sayısı 2026’nın ilk yarısında 700 milyonu aştı; kullanım oranı yüzde 50’nin üzerine çıktı.
  • Yüzde 76’lık oranla soru yanıtlamak başlıca kullanım alanı olmayı sürdürdü; asistan ve ofis uygulamalarının kullanımı ayrı ayrı iki kattan fazla arttı.
  • Yapay zekâ hesaplama kapasitesi, bir yılda yüzde 177 artarak 2.185 EFLOPS’a ulaştı.
  • Altı ayda 1.255 işlemle yapay zekâ yatırımları ve finansmanı yaklaşık 250,14 milyar yuana ulaştı.
  • Belirlenen yapay zekâ şirketi tabanının yüzde 32,9’unu robotik ve cisimleşmiş zekâ şirketleri oluşturdu.
  • Raporda, tamamlanmış görevlere doğru bir dönüşümün yanı sıra siber güvenlik, altyapı ve model denetimi konularındaki daha geniş kaygılar ele alınıyor.
Bu haberi paylaş

Bunlar da ilginizi çekebilir