Su basacak alan daraldı, ancak güney Hyogo genelinde tehlike sürüyor
Hyogo Eyaleti, Nankai Çukuru’nda meydana gelebilecek en büyük ölçekli bir tsunaminin su basmasını beklediği alanı, önceki değerlendirmesindeki 6.141 hektardan 4.216 hektara düşürdü. 15 Ekim’de duyurulan revizyon, 13 yıl sonra yapılan ilk güncelleme. Güncellemede kıyı bariyerleri, yükseltilen deniz duvarları ve koruyucu yapıların altındaki zeminin güçlendirilmesi gibi çalışmalar dikkate alındı.
İçindekiler
- Su basacak alan daraldı, ancak güney Hyogo genelinde tehlike sürüyor
- Güncellenen değerlendirme neleri ölçüyor?
- Kıyıdaki inşaat çalışmaları sonucu neden değiştirdi?
- Bir metrenin altındaki dalgalar neden önemli?
- Tahliye çağrısı önceliğini koruyor
- Halk hangi haritalara başvurmalı?
- Deprem olasılığı senaryoyla nasıl bağlantılı?
- Sırada ölümler, yaralanmalar ve acil müdahale var
- Öne Çıkanlar
Yeni tahmin, su basması beklenen alanı 1.925 hektar, yani yaklaşık yüzde 31 azaltıyor. Böylece modellenen koşullarda önceki alanın yaklaşık yüzde 69’u su basma tehlikesine açık kalıyor. Başka bir ifadeyle, su basması beklenen alan 61,41 kilometrekareden 42,16 kilometrekareye geriledi.
Awaji Adası’nın güneyindeki Minamiawaji, eyalette tsunami seviyesinin en yüksek olmasının beklendiği yer olmayı sürdürüyor: 6,5 metre. Buraya ulaşacak bir metrelik tsunaminin depremden 42 dakika sonra varabileceği tahmin ediliyor. Ölümlere yol açabilecek daha küçük dalgalar kıyı bölgelerine daha erken ulaşabilir. Bu nedenle eyalet, tehlike karşısında derhal tahliyenin önemini vurguluyor.
Revizyon, suyun ulaşmasının beklendiği alanı güncelliyor. Hyogo, ölümler, yaralanmalar ve konut hasarına ilişkin yeni tahminlerini Mart 2027’de sona erecek 2026 mali yılı içinde tamamlamayı planlıyor. Bu veriler, güncellenen su baskını senaryosunun insanlar ve binalar üzerindeki olası etkilerine dair daha kapsamlı bir tablo sunacak.
Güncellenen değerlendirme neleri ölçüyor?
Japonya hükümetinin Mart 2025’te Nankai Çukuru için güncellenmiş hasar tahminlerini yayımlamasının ardından Hyogo, tsunami riskini yeniden hesapladı. Eyalet, tsunami hasarının en büyük olacağı koşulları sınadı ve 2013 mali yılındaki önceki değerlendirmesinden bu yana kıyı koruma alanında yapılan değişiklikleri hesaba kattı.
Eyaletin deprem ve tsunami değerlendirmesi, Kabine Ofisi’ne bağlı bir heyetin afet planlamasında dikkate alınması gereken en büyük ölçekli olay olarak incelediği 9,0 büyüklüğündeki depremi ele alıyor. Büyüklük, depremin boyutunu; tsunami yüksekliği ve su basma alanı ise olası sonuçlarının farklı yönlerini ifade ediyor.
Su basma haritası, bir simülasyonda kullanılan varsayımlar doğrultusunda suyun karada yayılmasının beklendiği yerleri gösteriyor. Tsunami seviyesi ise kıyıdaki belirli bir noktadaki su seviyesini ifade ediyor. Her ikisi de önemli: Bir yerleşimin denizin ne kadar yükselebileceğini ve suyun ne kadar iç kesimlere ilerleyebileceğini bilmesi gerekiyor.
Hyogo’nun halka açık değerlendirme sayfasında ayrıca destekleyici belgeler, hesaplama yöntemleri ve beklenen sarsıntıyı gösteren haritalar bulunuyor. Bunlar, fiziksel afet senaryosunu tahliye ve acil müdahale çalışmalarıyla birleştiren daha kapsamlı planlama sisteminin parçaları.
Kıyıdaki inşaat çalışmaları sonucu neden değiştirdi?
Minamiawaji’nin Fukura bölgesi, inşaat çalışmalarının tahminleri nasıl değiştirdiğine somut bir örnek sunuyor. Körfezin girişindeki dalgakıran çalışmaları, eyalette beklenen en yüksek tsunami seviyesinin 1,6 metre düşerek 6,5 metreye inmesine katkı sağladı. Önceki tahmin 8,1 metreydi.
Dalgakıran, limana ya da körfeze giren dalgaların gücünü azaltmak için suyun içine inşa edilen bir bariyer. Deniz duvarları kıyı şeridini korurken zemin güçlendirme çalışmaları da koruyucu yapıları destekliyor. Hyogo, su basması beklenen alanın küçülmesini bu tür önlemlerdeki ilerlemeye bağlıyor.
Diğer kıyı bölgelerinde de beklenen tsunami seviyeleri genel olarak düştü. Eyalet genelinde yeni koruyucu tesisler, yükseltilen duvarlar ve bağlantılı çalışmaların birleşimi, simülasyonda karaya ulaşan su miktarını değiştirdi.
Vali Motohiko Saito, sonuçları zorlu bir bütçe tartışmasıyla ilişkilendirdi. Geçmişte yapılan inşaat çalışmalarının etkisini gösterdiğini, ancak kamu yatırımlarının kısıtlı mali kaynaklar nedeniyle baskı altında olduğunu söyledi. Afet önlemenin önemli bir konu olmaya devam ettiğini belirten Saito, bundan sonra hangi projelerin sürdürüleceğinin ele alınacağını kaydetti.
Bir metrenin altındaki dalgalar neden önemli?
Hyogo’nun güncellenen hesaplamaları, bir metreye ulaşan dalgaların varış zamanlarının yanı sıra 30 santimetrelik tsunaminin varış zamanlarını da içeriyor. Bu düşük eşik önemli; çünkü bu derinlikteki hareketli su bile insanları sürükleyebilir ve ölümlere yol açabilir.
Bir metrelik tsunaminin Minamiawaji’ye depremden 42 dakika sonra, Tatsuno’ya ise altı saat 37 dakika sonra ulaşması bekleniyor. Bu veriler, belirli bir dalga eşiğine ne zaman ulaşılacağını gösteriyor. Güçlü ya da uzun süren sarsıntı tehlikeyi belli eder etmez tahliye başlamalı.
Tatsuno’da 30 santimetrelik tsunaminin, bir metrelik tsunamiden dört saat 33 dakika önce ulaşması bekleniyor. Altı saat 37 dakikadan bu süre çıkarıldığında, düşük eşikteki dalganın depremden yaklaşık iki saat dört dakika sonra varacağı hesaplanıyor.
Ako’da 30 santimetrelik dalganın, bir metrelik dalgadan bir saat 43 dakika önce ulaşması bekleniyor. Diğer bölgelerde düşük eşiğe yaklaşık bir ila 19 dakika daha erken ulaşılıyor. Bulgular, kıyı yerleşimlerine tehlikeli suların ne zaman ulaşmaya başlayabileceğine dair daha kullanışlı bir tablo sunuyor.
Tahliye çağrısı önceliğini koruyor
Hyogo, güçlü ya da uzun süre devam eden bir sarsıntı hisseden kişilere tereddüt etmeden tahliye olmaları çağrısı yapıyor. Bölge sakinlerinin, su baskını beklenen alanların dışındaki yerler de dahil olmak üzere nereye gideceklerini belirlemek için güncel yerel tahliye bilgilerini kullanmaları gerekiyor.
Vali Saito, 15 Ekim’deki olağan basın toplantısında koruyucu çalışmalardaki ilerlemeye değinirken halka doğrudan çağrıda da bulundu. Şöyle dedi:
Tsunami tehlikesi sürüyor. Böyle bir durumda halkın derhal tahliye olması gerektiğini unutmamasını istiyorum.
Eyaletin planlama yaklaşımı, fiziksel korumayı insanları ve kuruluşları kapsayan önlemlerle birleştiriyor. İlk grupta duvarlar ve dalgakıranlar yer alıyor. İkinci grupta ise tahliye planları, kamuoyunu bilinçlendirme çalışmaları ve deprem sonrasındaki müdahale düzenlemeleri bulunuyor.
Hyogo, belediyelerin tsunami tahliye planları için 2011 Büyük Doğu Japonya Depremi’nden çıkarılan dersleri, sonradan afet düzenlemelerinde yapılan değişiklikleri ve kendi simülasyonlarını temel alan bir rehber hazırladı. Güncellenen su baskını tahminleri, belediyelere bu planları gözden geçirirken kullanabilecekleri yeni bilgiler sunuyor.
Halk hangi haritalara başvurmalı?
Hyogo’nun 2013 tarihli tsunami su baskını haritalarına hâlâ erişilebiliyor. Ancak eyalet bu haritaların güncelliğini yitirdiğini açıkça belirtiyor ve okuyucuları 2026 mali yılında hazırlanan haritalara yönlendiriyor. İnternette arama yaparken ya da kayıtlı bir dosyayı açarken eski bir belgeye ulaşanlar için bu uyarı önemli.
Eski haritalarda Hyogo’nun güneyi Kobe, Hanshin, Harima ve Awaji olmak üzere dört bölgeye ayrılmıştı. Belediyelere ilişkin belgelerde Hanshin bölgesinden Amagasaki, Nishinomiya ve Ashiya; Harima’da Akashi’den Ako’ya uzanan kıyı yerleşimleri; Awaji Adası’nda ise Sumoto, Minamiawaji ve Awaji yer alıyordu.
Eski harita koleksiyonunda ayrıca Sumoto’nun merkezi ile Minamiawaji’nin Fukura, Ama ve Mats帆 bölgeleri gibi bazı yerler için daha ayrıntılı haritalar bulunuyordu. Bu belgeler, tsunami planlamasının kıyı mahalleleri düzeyinde ne kadar ayrıntılı yapılabildiğini gösteriyor.
2013 mali yılına ait haritalar, Japonya hükümetinin 29 Ağustos 2012’de duyurduğu ulusal tsunami varsayımlarına dayanıyordu. Yeni bir eyalet değerlendirmesi bu çalışmanın yerini alırken, bir konumu kontrol eden sakinlerin ve kuruluşların haritanın yayımlandığı yıla dikkat etmesi ve eyaletin en güncel haritaya yönlendirmesini izlemesi gerekiyor.
Deprem olasılığı senaryoyla nasıl bağlantılı?
Deprem Araştırmalarını Teşvik Genel Merkezi, 1 Ocak 2025 itibarıyla Nankai Çukuru boyunca 30 yıl içinde 8 ila 9 büyüklüğünde deprem meydana gelme olasılığını yaklaşık yüzde 60 ila 90 olarak değerlendirdi. Hyogo, 15 Mayıs 2026’da güncellenen halka açık bilgi sayfasında tarihi belirtilen bu değerlendirmeye atıfta bulunuyor.
Nankai Çukuru, Filipin Denizi levhasının Japon adalarını taşıyan kıtasal levhanın altına ilerlediği bölgede yer alıyor. Levhalar yılda birkaç santimetre hareket ediyor. Sınırlarında biriken gerilim büyük bir depremle boşalabiliyor.
Hyogo’nun açıklamasına göre büyük depremler yaklaşık 100 ila 200 yıllık aralıklarla meydana geldi. Eyaletin planlamasında kullanılan 9,0 büyüklüğündeki senaryo, yetkililerin afet hazırlıklarında değerlendirdiği olayların en üst ölçeğinde yer alıyor.
Deprem Araştırmalarını Teşvik Genel Merkezi, son birkaç bin yıl içinde bu en büyük ölçekli olayın gerçekleştiğini gösteren kayıtlara rastlanmadığını belirtiyor. Bu tür bir olayı, 100 ila 200 yıllık aralıklarla tekrarlanan büyük depremlerden çok daha seyrek görülen bir olasılık olarak değerlendiriyor; ancak hazırlık gerektiren bir ihtimal olarak planlamaya dahil ediyor. Olasılık tahmini genel olarak 8 ila 9 büyüklüğündeki depremleri kapsıyor; en büyük ölçekli simülasyon ise planlama için zorlu bir senaryo sunuyor.
Sırada ölümler, yaralanmalar ve acil müdahale var
Japonya hükümetinin değerlendirmesine göre en kötü senaryoda Hyogo’da tsunami kaynaklı ölümler yaklaşık 4.100’e ulaşabilir; depremden kaynaklanan diğer nedenler de dahil edildiğinde bu sayı yaklaşık 5.200’e çıkabilir. Eyaletin yakında hazırlayacağı değerlendirmede ölümlere, yaralanmalara ve konut hasarına ilişkin kendi tahminleri hesaplanacak.
Hyogo’nun, Nankai Çukuru depremi ve tsunamisinin ardından yaklaşık ilk bir hafta içinde eyalet kurumlarının neler yapması gerektiğini açıklayan bir acil eylem senaryosu zaten bulunuyor. Bir zaman çizelgesi biçiminde düzenlenen senaryonun, gelişmelerin sırasına göre ilk acil müdahaleye yön vermesi amaçlanıyor.
Eyalet ayrıca resmî internet sayfasında Ekim 2025’te güncellendiği belirtilen Nankai Çukuru Depremi ve Tsunami Önlemleri Eylem Programı’nı yayımlıyor. Bu belgeler birlikte, inşaat çalışmalarını, tahliye planlamasını ve kamu kurumlarının afet sonrasında yürüteceği çalışmaları bir araya getiriyor.
Değerlendirmenin hazırlanmasındaki başlıca tarihler şöyle:
- 29 Ağustos 2012: Japonya hükümeti, Hyogo’nun önceki haritalarında kullanılan tsunami varsayımlarını duyurdu.
- 2013 mali yılı: Hyogo, eyalet genelindeki ilk tsunami su baskını değerlendirmesini yayımladı.
- Mart 2025: Japonya hükümeti, Nankai Çukuru için güncellenmiş hasar tahminlerini yayımladı.
- 15 Ekim 2026: Hyogo, su basması beklenen alanın 4.216 hektar olduğuna ilişkin güncellenmiş tahmini duyurdu.
- Mart 2027’de sona erecek 2026 mali yılı: Hyogo, can kayıpları ve konut hasarına ilişkin güncellenmiş tahminlerini tamamlamayı planlıyor.
Öne Çıkanlar
- Hyogo, tsunami nedeniyle su basması beklenen alanı 4.216 hektar olarak hesaplıyor; bu, 6.141 hektarlık önceki tahmine göre yaklaşık yüzde 31’lik düşüş anlamına geliyor.
- 2013 mali yılından bu yana yapılan ilk güncelleme, kıyı koruma çalışmalarındaki ilerlemeyi yansıtıyor.
- Minamiawaji, eyalette beklenen en yüksek tsunami seviyesiyle karşı karşıya: 6,5 metre.
- Bir metrelik tsunami Minamiawaji’ye depremden 42 dakika sonra ulaşabilir; tehlikeli küçük dalgalar daha erken gelebilir.
- Hyogo, güçlü ya da uzun süren sarsıntının ardından derhal tahliye çağrısı yapıyor ve halkı en güncel haritalara yönlendiriyor.
- Eyalet genelinde ölüm, yaralanma ve konut hasarına ilişkin yeni tahminlerin 2026 mali yılında hazırlanması planlanıyor.






